Dünya bazarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 4,3 ABŞ dolları və ya 3,36 % artaraq 132,35 ABŞ dolları təşkil edib.
Bu barədə "Report"a neft bazarındakı mənbə məlumat verib.
Hərracların nəticələrinə görə, "Brent" markalı neftin may fyuçerslərinin qiyməti 127,24 ABŞ dolları təşkil edib.
Dünya bazarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 6,8 ABŞ dolları və ya 5,61 % artaraq 128,05 ABŞ dolları təşkil edib.
Bu barədə "Report"a neft bazarındakı mənbə məlumat verib.
Hərracların nəticələrinə görə, "Brent" markalı neftin may fyuçerslərinin qiyməti 123,49 ABŞ dolları təşkil edib.
Türkiyənin Ceyhan limanında FOB bazasında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti 6,64 ABŞ dolları və ya 5,8 % artaraq 114,41 ABŞ dolları təşkil edib.
Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində bir barel neftin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
Xatırladaq ki, "Azeri Light" neftinin ən aşağı qiyməti 2020-ci il aprelin 21-də (15,81 ABŞ dolları), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 ABŞ dolları) qeydə alınıb. Azərbaycanda bu markadan olan neft "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataqlar blokunun işlənməsi haqqında müqavilə çərçivəsində hasil edilir. Müqavilədə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) payı 31,65 %-dir.
Bu ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanda 9 min 391,4 ton duru bitki yağları istehsal edilib.
"Report" Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 30,2 % çoxdur.
Hesabat dövründə Azərbaycanda həmçinin 5 min 816,4 ton marqarin istehsal edilib ki, bu da 1 il əvvələ nisbətən 42,8 % azdır.
Martın 1-nə ölkədə 2 min 727,7 ton duru bitki yağı, 1 min 398,3 ton isə marqarin ehtiyatı yaranıb. Bunlar, illik müqayisədə müvafiq olaraq 26,5 % və 4,1 dəfə azdır.
Hesabat dövründə Azərbaycanda 933,9 milyon manatlıq qida məhsulları istehsal edilib ki, bu da illik müqayisədə 10,7 % çoxdur.
Amerika fond bazarlarında Dow Jones indeksi 1.73% - 45,166.64 bəndədək, S&P 500 indeksi 1.67% – 6,368.85 bəndədək, Nasdaq indeksi isə 2.15% – 20,948.36 bəndədək enib.
"APA-Economics"in məlumatına görə, Avropa fond bazarlarında FTSE 100 indeksi 0,05% – 9,967.35 bəndədək, Almaniyanın DAX indeksi 1,38% – 22,300.75 bəndədək, Fransanın CAC-40 indeksi 0,87% - 7,701.95 bəndədək enib.
Dünya bazarlarında avronun ABŞ dollarına qarşı məzənnəsi 0.16% azalaraq 1.1509 dollar təşkil edib.
Milli Hava Məkanı Strategiyasının (NAS) icrasının 2026-cı ilin sonunadək tamamlanacağı proqnozlaşdırılır.
"Report"un məlumatına əsasən, bu barədə "Azərbaycan Hava Yolları" (AZAL) QSC-nin "Azərnaviqasiya" (AZANS) Hava Hərəkəti İdarəsinin rəhbəri Fərhan Quliyev Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (IATA) rəsmi saytında yayımlanan məqaləsində bildirib.
Nəşrdə vurğulanır ki, artan hava hərəkəti yüklənməsi və qarşıdakı onilliklərdə onun əhəmiyyətli dərəcədə artacağı proqnozları fonunda AZANS NAS-ın hazırlanması və həyata keçirilməsinə yardım məqsədilə "IATA Consulting"ə müraciət edib. Layihə idarə olunan hava məkanında sərnişinlərə fasiləsiz və təhlükəsiz xidmət göstərilməsinə; Azərbaycanın aviasiya və logistika qovşağı kimi rolunun möhkəmləndirilməsinə; fəaliyyətin ICAO-nun ekoloji hədəflərinə uyğunlaşdırılmasına və davamlı inkişafın dəstəklənməsinə istiqamətləndirilmişdi.
"Bu strategiya AZANS-ın maraqlı tərəflərin cəlb edilməsi və texnologiyaların mərhələli şəkildə tətbiqi vasitəsilə yenilənmiş hava məkanı strukturuna tədricən keçidini nəzərdə tutur. Onun çərçivəsində transsərhəd əməkdaşlıq genişləndiriləcək, hava dispetçerlərinin peşəkar hazırlığı gücləndirilərək, eyni zamanda ən müasir müşahidə və avtomatlaşdırma sistemləri işə salınacaq. Strategiyanın üstünlükləri haqqında ümumi təsəvvürün formalaşdırılması məqsədilə IATA məsləhətçiləri AZANS-ın və milli maraqlı tərəflərin iştirakı ilə seminarlara ev sahibliyi edib və NAS konsepsiyasının dövlət qurumları, aviadaşıyıcılar və regional tərəfdaşlar arasında irəlilədilməsində əhəmiyyətli rol oynayıblar", - nəşrdə bildirilir.
F. Quliyev vurğulayır ki, NAS-ın tətbiqi AZANS-a əməliyyat effektivliyini keyfiyyətcə yeni strateji müstəviyə yüksəltməyə şərait yaradıb. Onun sözlərinə görə, 2024-cü ildə bu prosesin başladılmasından bəri hava məkanının buraxılış qabiliyyəti əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlib.
"Baxmayaraq ki, AZANS əvvəllər də qlobal səviyyədə göstəricilər nümayiş etdirirdi (2022-ci ildə hava hərəkəti axınının idarə edilməsində sıfır gecikmələr olub və beş il ardıcıl olaraq hava hərəkətinin idarə edilməsi sisteminin xətası səbəbilə heç bir insident qeydə alınmayıb), aviaşirkətlər artıq uçuş müddətinin azalmasını və marşrut effektivliyinin yüksəlməsini müşahidə edirlər. NAS strategiyası yeni beynəlxalq hava limanlarını - Laçın və Ələtdə üzvi şəkildə inteqrasiya edir. Laçın hava limanı dağlıq bölgədə idarə olunan hava məkanı zonasını genişləndirərək milli əlaqəliliyi artırır. Azad iqtisadi zonada yerləşən Ələt yük hava limanı regionda NAS-ın rəqəmsallaşdırılmış mühitinə daxil edilən, səmərəli logistika məqsədilə xüsusi olaraq layihələndirilmiş müasir marşrutlaşdırma sistemləri ilə təchiz olunmuş ilk obyekt olacaq. Qarşıdakı illərdə biz hava hərəkətinin idarə edilməsi sisteminin rəqəmsal transformasiya vasitələrinin tətbiqini, həmçinin pilotsuz aviasiya sistemlərinin (UAS) və gələcəyin hava mobilliyi dəhlizlərinin inteqrasiyasını davam etdirəcəyik", - yazıda qeyd edilir.
F. Quliyev Azərbaycanın Avropa ilə Asiyanın kəsişməsində strateji coğrafi mövqeyini xüsusi olaraq vurğuyır. "2023-cü ilin əvvəlinə qədər biz regional nəqliyyat marşrutlarında açıq şəkildə dəyişiklik izlədik. Bizim hava məkanımız qitələrarası kritik əhəmiyyətli tranzit dəhlizinə çevrildi. Sonrakı iyirmi il ərzində sərnişin daşıma tələbatının 80 % artacağı gözləntisi bir daha təsdiqlədi ki, aeronaviqasiya sistemimiz təhlükəsiz, effektiv və davamlı inkişafa hazır vəziyyətdə olmalıdır", - nəşrdə qeyd edilir.
Eyni zamanda bildirilir ki, Azərbaycan artıq aviasiya ekosisteminin modernləşdirilməsinə başlayıb. Belə ki, 2021-ci ildə Laçın Beynəlxalq Hava Limanının, 2023-cü ildə isə Ələt yük Beynəlxalq Hava Limanının tikintisi başlanıb. Bu obyektlər aparıcı regional aviasiya mərkəzinə çevrilmə istiqamətində dövlət strategiyasının əsas elementləridir. Belə bir məqsəd bu miqyaslı layihələri və qabaqcıl beynəlxalq təcrübəni əhatə edən hərtərəfli və gələcəyə yönəlmiş yol xəritəsinin işlənib hazırlanmasını zəruri edirdi.
"Layihələrin özləri hava məkanının arxitekturasının optimallaşdırılmasını, infrastruktur yatırımlarının koordinasiyasını və əməliyyat məhsuldarlığının artırılmasını təmin edə biləcək vahid strateji platformaya ehtiyac yaratdı. Məhz bu səbəbdən biz NAS-ı hazırlayıb reallaşdırmaq qərarına gəldik. Onun hədəfləri - hava daşımalarının təhlükəsizliyinin təmin olunması, ölkənin logistik qovşaq olaraq rəqabət potensialının gücləndirilməsi və ICAO ilə "Eurocontrol" normativlərinə, xüsusilə dayanıqlı inkişaf sahəsində uyğunluğun təmin edilməsidir", - deyə F. Quliyev bildirir.
AZANS-ın rəhbəri xatırladır ki, 2020-2021-ci illərdə "Azərnaviqasiya" artıq uçuş təhlükəsizliyinin idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində "IATA Consulting" ilə birgə iş aparırdı: "IATA mütəxəssislərinin yüksək peşəkar səviyyəsi, onların beynəlxalq standartlar sahəsindəki dərin bilikləri və dünya miqyasında aeronaviqasiya xidmət təminatçıları ilə praktiki əməkdaşlıq təcrübəsi bizə əminlik yaratdı ki, NAS strategiyası nəinki beynəlxalq tələblərə uyğun olacaq, həm də Azərbaycanın unikal regional xüsusiyyətlərini nəzərə alacaq".
Nəşrdə həmçinin bildirilir ki, proqram 2023-cü ilin fevralında rəsmən elan olunub. ICAO və "Eurocontrol" metodologiyalarına müvafiq olaraq, birinci mərhələ mövcud hava məkanı strukturunun, nəqliyyat axınlarının və texnoloji bazanın ətraflı qiymətləndirilməsini əhatə edirdi. 2023-cü ilin üçüncü rübündə başa çatdırılan bu mərhələ eyni zamanda dünya üzrə qabaqcıl aeronaviqasiya xidməti təminatçıları ilə müqayisəli analizi özündə birləşdirirdi. İkinci mərhələdə (2024-cü ilin ortalarınadək) NAS-ın strukturu formalaşdırıldı. Fəaliyyət planı aviauçuşların effektivliyinin artırılmasını və gecikmələrin minimuma endirilməsini nəzərdə tuturdu. İqtisadi inkişafın təşviq edilməsi üçün plan marşrutların buraxılış qabiliyyətinin genişləndirilməsini və hava yük daşımalarının artımının dəstəklənməsini əhatə edirdi. Ekoloji dayanıqlığın təmin edilməsi çərçivəsində yanacaq sərfiyyatının və tullantı həcminin azaldılması məqsədilə marşrutların optimallaşdırılması, həmçinin xarakteristikalara əsaslanan naviqasiyanın və hava hərəkətinin idarə edilməsinin rəqəmsal texnologiyalarının tətbiqi nəzərdə tutulur.
IATA mütəxəssisləri əməliyyat ssenariləri hazırladılar, təhlükəsizlik və effektivlik analizi apardılar, eyni zamanda bütün təkliflərin ICAO-nun "Aviasiya sisteminin blok yeniləməsi" konsepsiyasına uyğunluğunu təmin etdilər.
Dünya bazarında "Azeri Light" markalı neft bahalaşıb.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti 7.55 ABŞ dolları və ya 6.6% artaraq 121.25 ABŞ dolları olub.
Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 113.70 ABŞ dolları təşkil edib.
Xatırladaq ki, "Azeri Light" markalı neftinin qiyməti sonuncu dəfə 2022-ci ilin iyun ayında 121 dollar səviyyəsini keçib.
Dünya bazarlarında neftin qiyməti açıqlanıb.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, hazırda “Brent” markalı neft 102,62 dollara, yüngül neft 90,63 dollara təklif edilir.
Həmçinin dünən "Azəri Layt" markalı Azərbaycan neftinin 1 barrelinin qiyməti 6,85 ABŞ dolları və ya 5,57% azalaraq 116,05 ABŞ dolları təşkil edib.
Dünya bazarında "Azeri Light" markalı neft ucuzlaşıb.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti 6.85 ABŞ dolları və ya 5.57 % azalaraq 116.05 ABŞ dolları təşkil edib.
Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 122.9 ABŞ dolları idi.
İllik 55 min ton istehsal gücü, 15-dən çox ölkəyə ixrac, 97 faizlik ixrac payı və 150 milyon dollarlıq ixrac gəliri - bütün bu göstəricilər Gəncədə yerləşən, Cənubi Qafqazda ilkin alüminium istehsalı üzrə yeganə kompleksin Azərbaycanın qeyri-neft sənayesində əsas sütunlardan birinə çevrildiyini göstərir.
Mediaxeberleri.Az AzTV-yə istinadən bildirir ki, Gəncə alüminium kompleksi dörd əsas zavoddan ibarətdir: anod prosesləri, elektroliz, metal tökmə və yayma, təzyiqlə emal və boyama zavodları.
Kompleksin ümumi istehsal gücü illik 55 min ton təşkil edir. Bu həcmdə istehsal üçün təxminən 110 min tonadək alüminium oksidi və 30 min ton civarında anod tələb olunur. İstehsal olunan məhsullar rulon, təbəqə və külçə formasında hazırlanır, həmçinin təzyiqlə emal zavodunda əlavə emaldan keçirilə bilər.
Anod prosesləri zavodunda elektroliz prosesində istifadə olunan anodlar hazırlanır, həmçinin istifadə olunmuş anodların demontajı həyata keçirilir.
İlkin istehsal mərhələsi elektroliz zavodunda baş verir. Burada alüminium elektroliz üsulu ilə əldə olunur. Xammal kimi tərkibi alüminium oksidindən ibarət olan gil torpaqdan istifadə edilir.
Elektroliz vannalarında anod və katod blokları yerləşir: katod blokları vannaların alt hissəsində, anod blokları isə üst hissəsində olur. Elektrolit məhlulunun əsas hissəsini (təxminən 75-80 faiz) kriolit təşkil edir. Gil torpaq elektrolitdə həll olaraq elektrokimyəvi proses nəticəsində alüminium oksidinin parçalanmasına səbəb olur və nəticədə saf alüminium əldə edilir.
Əldə olunan saf alüminiumun emalı metal tökmə və yayma zavodunda həyata keçirilir. Maye metal xüsusi sobalara tökülərək külçə və ya təbəqə (rulon) formasına salınır. Texnoloji proses elektroliz sahəsindən gələn maye alüminiumun 30 tonluq əritmə və tutma sobalarına ötürülməsi ilə başlayır. Daha sonra metal deqazasiya və filtrasiya mərhələlərindən keçirilərək mexaniki qatışıqlardan təmizlənir və yayma vallarına verilir. Yayma zamanı metal kristallaşaraq bərk hala keçir və rulon şəklində formalaşır.
Son mərhələ təzyiqlə emal və boyama zavodunda həyata keçirilir. Burada rulonlar soyuq yayma dəzgahlarında incəldilərək tələb olunan qalınlığa salınır və hazır məhsul halına gətirilir.
Bu mərhələyə boyama, yuma, yayma və termiki emal sahələri daxildir. Termiki emalın məqsədi rulonların mexaniki xüsusiyyətlərini dəyişdirərək onları tələbata uyğunlaşdırmaqdır. Daha sonra məhsullar yuyulur, boyanır və ixrac üçün hazır vəziyyətə gətirilir.
Kompleksdə istehsal olunan məhsullar Türkiyə başda olmaqla Avropa, Asiya və Yaxın Şərq ölkələrinə ixrac olunur. Eyni zamanda ABŞ və Kanada kimi iri sənaye bazarlarına da çıxarılır.