Mart ayının 12-də Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Azərbaycanın Xalq şairi Səməd Vurğunun anadan olmasının 120 illiyinə həsr edilmiş təntənəli yubiley tədbiri keçirilib. 

"Sazın səsi, sözün nəfəsi" layihəsi çərçivəsində baş tutan gecə Mədəniyyət Nazirliyi, AMEA-nın Folklor İnstitutu və Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin birgə təşkilatçılığı, eləcə də "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin maddi-mənəvi dəstəyi ilə ərsəyə gəlib. Tədbirdə ziyalılar, şairin ailə üzvləri, doğmaları, "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin üzvləri, media nümayəndələri iştirak edirdilər.

Tədbirin girişində şairin həyat yolunu əks etdirən nadir video görüntülər nümayiş olunub, onun öz səsi ilə ifa etdiyi ölməz şeirləri dinlənildi.

Daha sonra Səməd Vurğunun 90 illik yubileyində Ulu Öndər Heydər Əliyevin yubiley nitqindən video kadrlar nümayiş olundu.

Gecəni giriş sözü ilə açan layihə rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent İlhamə Qəsəbova Səməd Vurğun yaradıcılığının aşıq sənəti ilə ayrılmaz bağlarından danışıb. O, dahi şairin istedadlı aşıqların tanıdılmasında və bu qədim sənətin inkişafındakı əvəzsiz xidmətlərini xüsusi vurğulayıb.

Tədbirin aparıcılığını üzərinə götürən yazıçı-publisist Ramiz Göyüşov şairin yaradıcılıq fəlsəfəsi haqqında ətraflı məlumat verib. O, Vurğun ocağının davamçıları – Yusif və Vaqif Səmədoğluların, eləcə də Aybəniz Vəkilovanın Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənətinə bəxş etdikləri töhfələrdən söz açıb, şairlə bağlı maraqlı xatirələri və tarixi faktları bölüşüb.

Daha sonra çıxış üçün söz ADPU-nun Quba filialının direktoru, professor Yusif Alıyevə verilib. Professor şairin doğulub boya-başa çatdığı Yuxarı Salahlı kəndinin onun yaradıcılığındakı ilham mənbəyi olduğunu konkret nümunələrlə əsaslandırıb. Yusif Alıyev qeyd edib ki, Səməd Vurğun poeziyasının ana xəttini türkçülük, islam dəyərləri, tarixilik və millilik təşkil edir.

Şairin yaradıcılığını Corc Bayronla müqayisə edən natiq, Vurğun irsinin xalqla daha dərin tellərlə bağlı olduğunu bildirib. O, həmçinin dahi şairin akademik fəaliyyətinə diqqət çəkərək deyib: "Səməd Vurğun təkcə böyük şair deyil, həm də fundamental elmi irs qoyan bir akademik idi. Mir Cəlal Paşayevin dediyi kimi, o, əlinə qələm alanda kağız korlamayan yeganə sənətkar idi."

Yubiley gecəsi rəngarəng musiqi proqramı ilə davam etdi. Xalq artistləri Gülyaz və Gülyanaq Məmmədovalar, Nəzakət Teymurova, xanəndələr Sahib İbrahimov və Kamilə Nəbiyeva şairin sözlərinə bəstələnmiş mahnıları məharətlə ifa ediblər. Əməkdar artist Zakir Əliyev isə Rəsul Həmzətovun dosta vəfa rəmzi olan "Əziz dostum" şeirini səsləndirib. Aşıqlar Avdı Musayev, Ramin Qarayev, Samir Cəlaloğlu və Şahin Süleymanov isə saz havaları üstündə şairin qoşmalarını ifa edərək salona xüsusi ruh bəxş etdilər.

"Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin sədri, professor İlham Pirməmmədov çıxışında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Səməd Vurğun irsinə verdiyi yüksək qiyməti xatırladıb. O, şairin 120 illik yubileyinin dövlət səviyyəsində qeyd edilməsinə dair müvafiq Sərəncam imzaladığı üçün Prezident İlham Əliyevə bütün ziyalılar və Qazax mahalı adına minnətdarlığını bildirib.

İlham Pirməmmədov 1996-cı ildə Səməd Vurğunun 90 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Ulu Öndər Heydər Əliyevin sərəncam imzalandığını və təntənəli şəkildə qeyd olunmasını vurğuladı: 

"Bir il ərzində Azərbaycanın hər bölgəsində Səməd Vurğunun 90 illik yubileyi təntənəli şəkildə qeyd olundu. Nəhayət, 1997-ci ilin mart ayında Respublika Sarayında (indiki Heydər Əliyev Sarayı) Ulu Öndər Heydər Əliyevin iştirakı ilə dövlət səviyyəli yubiley tədbiri keçirildi. Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin tədbirdə çıxış edərək Səməd Vurğunun Azərbaycan ədəbiyyatında müstəsna yer tutduğunu xüsusi vurğuladı və dedi: "Səməd Vurğun Azərbaycan xalqının böyük şairidir. Onun yaradıcılığı Azərbaycan ədəbiyyatının qızıl fonduna daxildir və xalqımızın milli-mənəvi sərvətidir.”

Ulu Öndər çıxışında həmçinin qeyd etmişdir ki, Səməd Vurğunun yaradıcılığı xalqımızın milli ruhunu, vətən sevgisini və mənəvi dəyərlərini əks etdirir, onun əsərləri zaman keçdikcə daha da qiymət qazanır və yaşayır.

Mən hesab edirəm ki, Səməd Vurğunun 120 illik yubileyi də bir il müddətində Azərbaycanın hər bölgəsində keçiriləcək və nəhayət, yenə də Heydər Əliyev Sarayında təntənəli yubiley mərasimi təşkil olunacaqdır.

O, keçirilən tədbirin Səməd Vurğunun 120 illik yubileyinə həsr olunmuş ilk tədbir olduğunu vurğulayaraq, keçiriləcək digər tədbirlərdə "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin yaxından iştirak edəcəklərini tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı. 

İlham Pirməmmədov Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı cənab Rəcəb Babaşovun salamlarını tədbir iştirakçılarına çatdırdı və may ayında Səməd Vurğunun 120 illik yubileyinin Qazax rayonunda yüksək səviyyədə keçiriləcəyini qeyd etdi.  Tədbirin aparıcısı Ramiz Göyüşova minnətdarlığını bildirdi: 

"Ramiz müəllim, yubiley tədbirini yüksək səviyyədə apardığınız üçün sizə təşəkkür edirik. Səməd Vurğuna həsr etdiyiniz kitabın nəşr olunması münasibətilə sizi təbrik edirik. Yaxın günlərdə həmin kitabın təqdimatı Səməd Vurğunun Ev Muzeyi və "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Səməd Vurğunun Ev Muzeyində keçiriləcəkdir".

İlham Pirməmmədov qeyd etdi ki, 2000-ci ildən etibarən "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyi tərəfindən hər il 21 mart tarixində Səməd Vurğunun və Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuş Xalq yazıçıları Mehdi Hüseyn, İsmayıl Şıxlı, İsa Muğanna və Yusif Səmədoğlunun, Xalq şairi Vaqif Səmədoğlunun, Xalq artistləri Leyla Vəkilova və Əminə Dilbazinin, dövlət xadimi Möhsün Poladovun məzarları ziyarət olunur.

Bu il də 21 mart saat 11:00-da Fəxri Xiyabanda Səməd Vurğunun və orada dəfn olunmuş qazaxlıların məzarları ziyarət olunacaqdır. O, bütün Vurğunsevərləri keçiriləcək həmin tədbirə dəvət etdi.

Daha sonra Ramiz Göyüşov tədbirin yüksək səviyyədə təşkil olunmasında gərgin əməyinə görə "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin üzvü Sultanxanım Nəsibovaya təşəkkürünü bildirdi.

Xanəndə və aşıqların birgə ifasında Səməd Vurğunun "Azərbaycan" şeiri xorla ifa olundu. 

Yubiley gecəsi Ulu Öndər Heydər Əliyevin "Azərbaycan" şeirini səsləndirdiyi kadrların nümayişi ilə başa çatdı.

"Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin mətbuat xidməti

Novruz Bayramının sonuncu çərşənbəsi İlaxır çərşənbə adlanır və bu axşamda insanlar qədim adətə görə müxtəlif fallar edir, niyyət tutur və gələcəklə bağlı işarələr axtarırlar.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu fallar əsasən qismət, sevgi, evlilik və niyyətlərin həyata keçməsi ilə bağlı olur.

İlaxır çərşənbədə edilən ən məşhur fallardan biri qapı pusma, yəni qulaq falıdır. Gənclər qonşunun qapısı arxasında dayanır və ilk eşitdikləri sözə görə niyyətlərini yozurlar. Əgər xoş söz eşidilsə, niyyətin həyata keçəcəyi düşünülür, əgər pis və ya mənfi söz eşidilərsə, niyyətin bir qədər gecikə biləcəyi hesab olunur.

Digər məşhur fal ayaqqabı falıdır. Subay qız ayaqqabısını qapıdan çölə atır. Ayaqqabının burnu qapıya tərəf düşərsə, bu yaxın zamanda evliliyin olacağına işarə sayılır. Əgər ayaqqabı əks istiqamətə düşərsə, bu zaman evliliyin hələ tez olmadığı düşünülür.

İlaxır çərşənbədə üzük falı da edilir. Bir qab suya üzük atılır və niyyət tutulur. Üzüyün suda hərəkətinə və ya yaranan dalğalara baxaraq niyyətin həyata keçib-keçməyəcəyi barədə yozum edilir.

Şam falı da geniş yayılmış adətlərdən biridir. Şam yandırılır və onun necə yanmasına baxılır. Şamın alovu sakit və düz yanarsa, niyyətin həyata keçəcəyinə inanılır. Alov çox titrəyərsə və ya tez sönərsə, bunun müəyyən maneələrə işarə etdiyi düşünülür.

Bundan başqa, bəzi insanlar buğda falı da edirlər. Bir qabda buğda isladılır və onun cücərməsinə baxılır. Əgər buğda tez cücərərsə, bu, bolluq, bərəkət və uğur əlaməti kimi qəbul edilir.

Beləliklə, İlaxır çərşənbə axşamı edilən fallar insanların qədim inanclarını və Novruz ənənələrini yaşadan maraqlı adətlərdən biridir.

Diqqət! Müsabiqə gənclər , tələbələr üçündür!

“TÜRKÜN SARSILMAZ RUHU” ŞEİR MÜSABİQƏSİ

Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının 80 illik yubileyinə həsr olunur.

“Söz körpüsü” layihəsi çərçivəsində, Yunus Emre İnstitutu və “Mücrü” nəşriyyatının təşkilati dəstəyi ilə tələbələr arasında Türkçülük vətənpərvərlik mövzusunda şeir müsabiqəsi elan edilir!

 Məqsəd:
Tələbələr arasında türkçülük ideyalarını, milli ruhu və vətənpərvərlik duyğularını ədəbiyyat vasitəsilə təbliğ etmək;

Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının zəngin yaradıcılıq irsini gənc nəslə tanıtmaq.

 İştirak şərtləri:
Müsabiqədə yalnız ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinin tələbələri iştirak edə bilər;

Hər iştirakçı müsabiqəyə yalnız bir şeir təqdim edə bilər.

 Mövzular:

Türkçülük və Azərbaycançılıq;
Vətən və Turan idealları;

 Texniki tələblər:
Şeir orijinal olmalı və əvvəllər heç bir yerdə (sosial şəbəkələr daxil olmaqla) dərc edilməməlidir;

Əsərlər Azərbaycan dilində təqdim olunmalıdır;

Mətnlə birlikdə müəllifin adı, soyadı və təhsil aldığı müəssisə qeyd edilməlidir.

Plagiat halları qəti qadağandır və aşkarlandığı təqdirdə iştirakçı müsabiqədən kənarlaşdırılacaqdır.

 Qəbul qaydası:
Şeirlər zerifkolgeler@gmail.com e-poçt ünvanına göndərilməlidir;

Məktubun “Mövzu” (Subject) hissəsində “Türkün sarsılmaz ruhu” yazılmalıdır;

Son müraciət tarixi: 10 aprel 2026-cı il.
 Mükafatlandırma:
I, II və III yerin qaliblərinə diplom və hədiyyələr təqdim olunacaq;

Seçilmiş ən yaxşı şeirlər Sabir Rüstəmxanlının yubiley tədbirində səsləndiriləcək və xüsusi nəşrdə dərc ediləcəkdir.

Təşkilatçı: “Söz körpüsü” layihəsi
Təşkilati dəstək: Bakı Yunus Emre İnstitutu, “Mücrü” nəşriyyatı

Bu gün Novruzun üçüncü - Yel çərşənbəsidir.

"Report" xəbər verir ki, Yel çərşənbəsində əsən isti küləklər yazın gəlişindən xəbər verir.

Etiqadlara görə, bu çərşənbədə oyanan yel və külək dünyanı dolaşır, oyanmış suyu, odu hərəkətə gətirir, hər şeyə yeni nəfəs verir. Ona görə bu çərşənbəyə xalq arasında "yelli-küləkli" çərşənbə deyirlər.

Yel çərşənbəsi günü də şər qarışanda hər həyətdə, hər məhəllədə tonqallar qalanır, tonqal başına toplaşanlar növbə ilə 3 dəfə onun üstündən atlanırlar. Bu, azar-bezardan, bədbəxtlik və fəlakətlərdən xilas olmaq, günahlardan qurtulmaq niyyəti ilə edilir.

Yel çərşənbəsində həm də son çərşənbəyə və Novruza hazırlıq görülür, ev-eşik, həyət-baca təmizlənir, şirniyyatlar bişirilir.

Yel Azərbaycan mifik təfəkkürünə görə, həm də yol göstərən, bələdçi rolunu yerinə yetirir.

Qeyd edək ki, ilaxır - Torpaq çərşənbəsi isə martın 17-də qeyd olunacaq.

Azərbaycana yaz fəsli martın 20-si Bakı vaxtı ilə saat 18:45:53-də daxil olacaq. Martın 20-21-i isə Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd olunur.

Bu gün Qazax Dövlət Dram Teatrında 8 Mart - Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə "Bir gecənin nağılı" tamaşası növbəti dəfə nümayiş etdirilib. 

Teatrsevərlər tərəfindən maraqla qarşılanan komediya iki gəncin gecə saatlarında parkda təsadüfi nağıl kimi qarşılaşması ilə başlayır, onların gündəlik həyatda qarşılaşdıqları çətinliklərə, qorxularına toxunur. 

Rövşən Ağayevin eyniadlı pyesi əsasında hazırlanmış tamaşa gənclər üçün nəzərdə tutulub.

Hadisələr bir sevgi hekayəsi üzərində qurulsa da, əslində burada cəmiyyətin (ailələrin) üzləşdiyi aktual problemlər, valideyn-övlad münasibətlərindəki anlaşılmazlıqlar, bu münasibətlərin ailədə şəxsiyyətin formalaşmasına təsiri önə çəkilir.

Əsərin quruluşçu rejissoru və musiqi tərtibatçısı Əməkdar artist Musa Eyyubov, quruluşçu rəssamı Afiq Məmmədovdur. 

Rolları aktyorlar Rüfət Ömər və Zəmanə Dərviş ifa edirlər.

Türkiyə-Azərbaycan Parlamentlərarası Dostluq Qrupunun Rəhbəri Şamil Ayrım Əfsanəvi Kəşfiyyatçı Mühüd Orucovun övladları ilə görüşdü.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu gün Türk qardaşlarımız tərəfindən düzənlənən İftar süfrəsinə "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə heyətinin sədri, professor İlham Pirməmmədov və Əfsanəvi Kəşfiyyatçı, Kəşfiyyatın Mixaylosu, kapitan rütbəsində Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin Kəşfiyyat Tabor Komandiri vəzifəsinə yüksələn ilk və yeganə zabiti Mühüd Orucovun övladları da dəvət almışdılar. Görüş zamanı İstanbul Millət vəkili, Türkiyə-Azərbaycan Parlamentlərarası Dostluq Qrupunun Rəhbəri Şamil Ayrım Mühüd Orucovun övladları ilə böyük sevgi və ehtiramla görüşüb, səmimi söhbət edib.

Təşkilatçılara, dəyərli qardaşlarımıza, Mühüdsevərlərə, Vətənpərvər insanlara öz dərin təşəkkürümüzü bildiririk. 

Uca Allah Oruc-dualarınızı qəbul etsin.

"Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə Atatürk Mərkəzində şair Nüsrət Kəsəmənlinin 80 illik yubileyi keçirildi. Tədbirdə ziyalılar, şairin dostları, sənət adamları, media nümayəndələri iştirak edirdilər.

Çıxış edən natiqlər Nüsrət Kəsəmənli poeziyasında Vətən, yurd sevgisinin yer aldığına baxmayaraq, onu daha çox məhəbbət şeirləri ilə yaddaşlarda yer aldığını vurğuladılar. Nüsrət Kəsəmənli hər yerdə gözəllik tapırdı. Bu da onun qəlbinin böyüklüyü idi. Qazaxda böyüyüb, Bakıda yaşayıb, Təbrizdə vəfat edən şairin ölümündə də böyük Vətən sevgisi, o taylı-bu taylı Azərbaycan sevgisi özünü aydın göstərir. 

Nüsrət Kəsəmənli həm də gənc şairlərə hər zaman diqqət və qayğı göstərib. Onların istedadını yüksək qiymətləndirib.

Tədbiri giriş sözü ilə yazıçı-publisist Ramiz Göyüşov açaraq, Nüsrət Kəsəmənlinin yaradıcılığı haqqında ətraflı məlumat verdi. 

Ramiz Göyüşov ilk olaraq sözü "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə heyətinin sədri professor İlham Pirməmmədova verdi. 

İlham Pirməmmədov Nüsrət Kəsəmənli haqqında danışarkən onun yaradıcılığında Azərbaycan sevgisini tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı: "Nüsrət Kəsəmənli hər kəs tərəfindən sevilirdi. Onun cəsarəti var idi. Nüsrət Kəsəmənli poeziyaya sevgi ilə bərabər cəsarət də gətirmişdi. O taylı-bu taylı Azərbaycanın həsrətini, başına gətirilən oyunları Nüsrət Kəsəmənli öz şeirlərində cəsarətlə ifadə edirdi.  O, Azərbaycan poeziyasının yaddaşında təkcə məhəbbət şairi kimi yox, həm də cəsarətli şair olaraq özünə yer alıb. Düşünürəm ki, onun Təbrizdə vəfatı da cəsarət idi. Ölümə Təbrizdə can verməyi ilə cismən bizdən uzaqlaşsa da, ruhən o taylı-bu taylı Azərbaycanı birləşdirdi. Allah rəhmət eləsin".

Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı tədbir iştirakçılarını salamlayaraq, Nüsrət Kəsəmənli ilə əvəzolunmaz dostluq münasibətlərindən söhbət açdı: "Hörmətli tədbir iştirakçıları, hər biriniz salamlayıram. Bir neçə müddət öncə Ağstafa rayonunda Nüsrətin 80 illik yubileyi keçirildi və biz dostları da həmin tədbirdə iştirak etdik. Biz Nüsrətlə eyni dövrdə ədəbiyyata gəldik: Çingiz Əlioğlu, Nüsrət Kəsəmənli və mən. Bizim dostluğumuz əfsanə idi. Nüsrət həm istedadlı idi, həm də sədaqətli idi. Biz bir-birimizin uğurlarına sevinirdik. Biz qardaş olduq Nüsrətlə. Nüsrət sözü ilə yaşayır, sevilir. Məhəbbət şairi kimi böyük şöhrət qazanıb. Milli Azadlıq hərəkatında, Meydan hərəkatında öndə gedən şairlərdən biri də Nüsrət idi.

Onun həm özünün, həm də sözünün kəsəri vardı. Allah rəhmət eləsin". 

Tənqidçi-alim Rüstəm Kamal, şair Əbülfət Mədətoğlu, Əli Kərim adına Sumqayıt Poeziya evinin direktoru, şair İbrahim İlyaslı, filologiya elmləri doktoru Vaqif Yusifli, bəstəkar Cabbar Musayev, şair-tərcüməçi Giya Paçxataşvili Nüsrət Kəsəmənli ilə tanışlıqlarının tarixindən söz açdılar. Onun böyük ürəyə sahib, təkrarolunmaz şair kimi Azərbaycan poeziyasında yerinin olmasını xüsusi olaraq vurğuladılar.

Şəhid leytenant Teymur Abbaslının anası Başxanım Abbaslı Nüsrət Kəsəmənli ilə məktəb illərinin xatirələrini, onun ağrılı-acılı uşaqlıq həyatını və Təbriz sevgisini tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı.

Çıxış edən digər natiqlər də Nüsrət Kəsəmənlinin təkcə məhəbbət şairi kimi yox, həm də vətənpərvər şair kimi sevilməsini vurğuladılar.

Gənc şairlər Mənsur Həsənzadə, Nuranə Təbriz, məktəbli Mehriban Quliyeva Nüsrət Kəsəmənlinin şeirlərini səsləndirdilər.

Aşıq Avdı, Aşıq Şaiq, Aşıq İsmayıl və Aşıq Şahin Nüsrət Kəsəmənlinin şeirlərini sazda ifa etdilər. 

Sonda şairin oğlu Rəşad Kəsəmənli "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə heyətinin sədri İlham Pirməmmədova, tədbirdə iştirak edən bütün qonaqlara təşəkkürünü bildirdi. Nüsrət Kəsəmənli yaradıcılığına göstərilən diqqət və qayğıya görə minnətdarlığını bildirdi.

"Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin mətbuat xidməti

Qazax-Tovuz Regional Mədəniyyət İdarəsinin də dəstəyi ilə nümayiş olunan səhnə əsərindən öncə tədbir iştirakçıları tərəfindən Qazax şəhərindəki Şəhidlər xiyabanı ziyarət olunub, "Əbədi məşəl" kompleksi və vətən uğrunda canından keçmiş şəhidlərin abidəsi önünə tər qərənfillər düzülüb və Qazax Rayon Mədəniyyət Mərkəzində Xocalı qurbanlarının xatirəsinə təşkil olunmuş sərgiyə baxış keçirilib.  

Tədbir başlamazdan əvvəl Xocalı qurbanlarının ruhu bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Tədbirdə söz alan Qazax Rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru Ceyhunə Hüseynova, Qazax Dövlət Dram Teatrının direktoru Allahverdi Musayev, Mədəniyyət İşçiləri Həmkarlar İttifaqının Qazax rayon komitəsinin sədri İsgəndər Qurbanov və Qazax Dövlət Dram Teatrının aktyoru, Əməkdar artist Xəzər Gəncəli çıxış edərək 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələrinin keçmiş sovet ordusunun 366-cı motoatıcı alayının dəstəyi ilə Xocalı şəhərini işğal etməklə, dinc əhaliyə qarşı soyqırımı cinayəti törətməsindən söz açıblar. 

Vurğulanıb ki, beynəlxalq təşkilatlar, dünya dövlətləri bu soyqırımı cinayətinə biganə qalmamalı, Xocalı soyqırımına hüquqi qiymət verməli, hərbi cinayətkarlar layiqli cəzalarını almalıdırlar və ölkə rəhbərliyinin bugünə qədər bu istiqamətdə yürütdüyü uğurlu siyasətin nəticələrindən bəhs olunub.

Daha sonra Azərbaycan şairlərinin Xocalı faciəsinə hərs etdikləri şeirlərdən ibarət “Xocalı harayı” ədəbi-bədii kompozisiyası nümayiş etdirilib. Müxtəlif yaş qruplarından olan tamaşaçılar tərəfindən maraqla izlənən ədəbi-bədii kompozisiya alqışlarla qarşılanıb. 

Səhnə əsərinin ssenari müəllifi Qazax Dövlət Dram Teatrının əməkdaşı Hikmət Orhun, quruluşçu rejissoru, Əməkdar artist Xəzər Gəncəlidir. Rolları Əməkdar artist Hacı Hacıyev, Minayə İbrahimova və Məlahət Vəliyeva ifa ediblər.

Bu günlərdə "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin səhifəsində diqqətimi cəlb edən, məni son dərəcə düşündürən və duyğulandıran geniş bir xəbər oxudum. Xəbərin girişində bildirilirdi ki, “ADA Universitetinin və "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Atatürk Mərkəzində Azərbaycan Hərb tarixinin və Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycan şöbəsinin əvəzolunmaz araşdırıcısı, "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin Ağsaqqallar Şurasının üzvü, tanınmış yazıçı, publisist, nasir, tərcüməçi, tədqiqatçı, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, polkovnik-leytenant mərhum Şəmistan Nəzirlinin Qoridən gələn Qatar” kitabının təqdimatı keçirilib. Tədbirdə ADA Universitetinin rektoru, professor Hafiz Paşayev, "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə heyətinin sədri, professor İlham Pirməmmədov, Şəhid ailələri, ADA Universitetinin əməkdaşları, ziyalılar, elm adamları, millət vəkilləri, "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin üzvləri, Şəmistan Nəzirlinin ailə üzvləri, media nümayəndələri iştirak edirdilər”. Bu geniş xəbər mənə həm də bir neçə tarixi dəyərləri xatırlatdı. Təbbi ki, həmin məqamları qələmə almağı özümə borc bildim.

İlk olaraq deyim ki, bəzən tarix bir kitabdan başlanmır, bir düşüncədən başlayır. Bəzən bir tədbir sadəcə səbəb olur amma əsas hadisə isə insan iradəsinin, zəkasının və milli məsuliyyət hissinin bir araya gəlməsidir. Elə “Qoridən gələn qatar”ın təqdimatı da belə bir məqam idi. Amma mənim yazımda adları keçən, fəaliyyətləri qismən görünən professor Hafiz Paşayev və professor İlham Pirməmmədov deyərdim kitabdan daha böyük bir missiyanın daşıyıcılarıdır. Bu iki ad bu gün Qazaxda dirçələn elm ocağının, milli maarifçilik ruhunun və gələcəyə yönəlmiş strateji düşüncənin simvoluna çevrilib.

Hafiz Paşayevin həyat yolu Azərbaycan ziyalısının klassik taleyini xatırladır. Elm, dövlətçilik və milli məsuliyyətin vəhdətini tamamlayır. Fizika elmləri doktoru, uzun illər Azərbaycanı ABŞ-da ləyaqətlə təmsil etmiş diplomat, yüzlərlə elmi və ictimai-siyasi məqalənin müəllifi olan bu insan üçün təhsil sadəcə peşə deyil, strateji dəyərdir. O, yaxşı bilir ki, millətin taleyi auditoriyalarda, laboratoriyalarda, kitabxanalarda formalaşır. Bu da təsadüfi deyil. Hafiz müəllim böyük ədib, böyük pedaqoq və maarifçi Mir Cəlal ocağında böyüyüb. Gözünü açıb səs eşidəndən evdə təhsil, ədəbiyyat, maarifçilik haqqında fikirlər gəlib qulaqlarına. Böyüdükcə ailədə bir insanlıq məktəbi ilə də qarşılaşıb və belə bir məktəbdə yetişib Hafiz müəllim. Beləcə də özü ilə bərabər böyük maarifçilik fəlsəfəsi də onunla bərabər böyüyüb. Çox uğurlu işlərdə imzası var Hafiz müəllimin. Elə ADA Universitetinin yaradılması və inkişafı da onun uzaqgörən baxışının nəticəsidir. Lakin Qazax Müəllimlər Seminariyasının bərpası daha böyük addım olmaqla, tarixi dəyər kimi artıq fərqli bir mərhələ demək oldu. Bu,əslində tarixlə dialoq idi. Hafiz müəllim təkcə bir binanı bərpa etmədi. O, milli yaddaşa hörmət nümunəsi yaratdı. O, daş divarlara yalnız təmir deyil, məna, dəyər qaytardı. Onun tez-tez vurğuladığı fikir bu gün Qazaxda real məna qazanıb: “Nə iş görürsünüz, çalışın nümunə olsun.”

Qazax Xeyriyyə İctimai Birliyinə gəldikdə isə deməliyəm ki, bu birlik ölkənin ən ağır illərində, erməni işğalının şiddətli, sərhəd bölgələrində yaşayan əhalinin əli yalın, ordu deyilən qurumun olmadığı vaxtlarında yaradılıb və təkcə ictimai qurum deyil, Qazax mahalının mənəvi dayaqlarından biri kimi ad qazanıb, böyük missiyalar yerinə yetirib. Bu birlik illərdir dövlətçilik ənənələrini yaşadan, maarifçilik ideyalarını dəstəkləyən, bölgənin tanınmış ziyalılarının irsini qoruyan, şəhid və qazi ailələrinə diqqət göstərən bir missiyanı daşıyır. Birliyin sədri professor İlham Pirməmmədov bu quruma sadəcə rəhbərlik etmir, onu mənəvi xətt üzərində formalaşdırır. Onun təşəbbüsü ilə görkəmli şəxsiyyətlərin yubileyləri qeyd olunur, tarixi irsə dair nəşrlər işıq üzü görür, milli yaddaşın qorunmasına xidmət edən layihələr həyata keçirilir. Şəhid ailələri ilə görüşlər, qazilərə mənəvi və ictimai dəstək, gənclərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsinə yönələn təşəbbüslər birliyin fəaliyyətində xüsusi yer tutur. Bu fəaliyyətin arxasında bir prinsip dayanır: Dövlətçilik yalnız siyasi anlayış deyil, mənəvi məsuliyyətdir.

Çox səmimi deyim ki, İlham Pirməmmədov üçün Qazax yalnız onun doğulduğu torpaq deyil. Qazax maarifçilik ənənəsinin beşiyidir. Qazax Müəllimlər Seminariyasının 100 illiyinin keçirilməsi təşəbbüsü, tarixi binanın taleyinə biganə qalmamamaq, dövlət səviyyəsində qərarların qəbuluna nail olmaq əslində prinsipial mövqeyin nəticəsidir. O, yaxşı bilirdi ki, keçmişə sahib çıxmayan xalq gələcəyini qura bilməz. Bütün bunlar isə iki zəkanın vəhdəti və Qazaxda doğulan yeni mərhələ kimi tarixə çevrildi. Bu da bir həqiqətdir ki, tarix böyük işləri təkbaşına yazmır. Tarix iradələrin vəhdətini sevir. Beləcə də hesab edirəm Hafiz Paşayevin strateji baxışı ilə İlham Pirməmmədovun maarifçi və dövlətçi mövqeyi birləşdi və Qazaxda yeni bir mərhələ başladı. ADA Qazax Mərkəzi isə bu vəhdətin real nəticəsi oldu. Bu mərkəz sadəcə magistr proqramlarının keçirildiyi bina deyil. O, regionla paytaxt arasında intellektual körpüdür. O, keçmişlə gələcək arasında mənəvi bağdır. O, milli təhsil modelinin yeni mərhələsidir. Burada yetişən hər bir gənc təkcə diplom almır, onlar maarifçilik ənənəsinin davamçısına çevrilirlər.

Bu gün Azərbaycan yeni inkişaf mərhələsindədir. Bu mərhələdə təhsil, milli kimlik və dövlətçilik anlayışı bir-birindən ayrılmazdır. Hafiz Paşayev və İlham Pirməmmədovun birgə fəaliyyəti göstərir ki, işıq yalnız paytaxtdan yayılmamalıdır. O işıq bölgələrdə də doğulmalı, kök salmalı və böyüməlidir. Onların bu nəcib əməkdaşlığı bir mesajdır. Tarixə hörmət gələcəyə investisiyadır. Maarifçilik nostalji deyil, strateji seçimdir. Dövlətçilik isə məsuliyyət və vəfa tələb edir. Bunlar çox gözəldir, çox dəyərlidir. Dəyərli olan və qürur yaradan bir də odur ki, ADA Universitetinin rektoru, professor Hafiz Paşayevin "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə heyətinin qərarı ilə Qazax Müəllimlər Seminariyasının tarixi-mədəni irsinin bərpası, köklü maarifçilik ənənələrinin dirçəldilməsi, milli təhsil dəyərlərinin qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində göstərdiyi ardıcıl, məqsədyönlü və səmərəli fəaliyyətinə, habelə yüksək ictimai əhəmiyyətə malik xidmətlərinə görə "Xalq şairi Səməd Vurğun adına Fəxri Diplom"la təltif olunub. Burda da tarixi bir sevgi, ilahi bir hörmət və keçmişə bir sədaqət var. Sanki Mir Cəlal Paşayev və Səməd Vurğun dostluğu, birgə ədəbi fəaliyyət illəri bu təltiflə yenidən yaşandı, bu günkü birgə əməkdaşlığın zirvə nöqtəsi oldu.

Son olaraq onu da deyim ki, Qazax Müəllimlər Seminariyasının yenidən qurulması Azərbaycanın maarifçilik ənənələrinin yaşadılması istiqamətində atılan tarixi bir addımdır. 1910-cu ildə tikilən və Firidun bəy Köçərlinin rəhbərliyi ilə fəaliyyət göstərən bu məkan, xeyriyyəçi Məşədi İbrahimin hədiyyə etdiyi binada bərpa olunaraq milli-mədəni irsimizi gələcək nəsillərə çatdırır. Kompleksin restavrasiyası, o cümlədən ətrafdakı İsrafil ağa hamamı kimi tarixi abidələrin muzey və mədəniyyət mərkəzinə çevrilməsi ziyalılarımızın ocağına verilən dəyərin təcəssümüdür. Bu layihə sadəcə memarlıq bərpası deyil, həm də milli kimliyin və təhsil tarixinin qorunmasıdır. Aparılan yenidənqurma işləri, keçmişin işığını gələcəyə daşıyaraq Qazağı yenidən regionun mühüm intellektual mərkəzlərindən birinə çevirəcəkdir. Bu gün Qazaxda yanan işıq zəkanın, vəfanın və milli sevginin nəticəsidir. Və bu işıq sönmür, sönməyəcək də. Çünki bu işıq bir binada deyil, bir millətin yolunda yanır.

Qalib Rəhimli.

Bəzən insan ömrü təkcə yaşanan illərin cəmi olmur, o bir xalqın ağrısını,acısını, mübarizəsini, inamını və qürurunu özündə ehtiva edir. 

Şərəfxanlı Nəsimi Çərkəz oğlu da belə bir ömür yolu keçmiş mücadilə adamıdır. İlk gənclik illərindən Azərbaycanın azadlığı və müstəqilliyi uğrunda mübarizə meydanına atılıb, tələbəlik dövründən başlayaraq milli məfkurəli müxtəlif təşkilatlarda təmsil olunub, mətbuatımızda demokratiya və insan haqlarının davamlı müdafiəçilərindən biri olub və bu gün də həmin yolu şərəflə davam etdirməkdədir.

23 fevral 1976-cı ildə Füzuli rayonunun Böyük Bəhmənli kəndində dünyaya göz açan Nəsimi Şərəfxanlı işğal ağrısını, torpaq nisgilini, yurd həsrətini uzun illər ruhunda daşıyıb. Lakin bu nisgil onun iradəsini sındırmadı, əksinə, daha da möhkəmləndirib, mövqeyini könkretləşdiribi. O, həyatını şəxsi rahatlığa deyil, xalqına, millətinə və dövlətinə xidmətə bağlayıb.

Təhsil illərində formalaşan milli düşüncə, filoloji biliklərlə zənginləşən dünyagörüşü onu təkcə elm adamı kimi deyil, sözün həqiqi mənasında ziyalı, publisist və ictimai xadim kimi yetişdirdi. Bakı Dövlət Universitetində qazandığı biliklər, AMEA-nın Dədə Qorqud adına Folklor İnstitutunda keçdiyi elmi yol onun milli yaddaşa, milli kimliyə olan bağlılığını daha da dərinləşdirdi. O, folkloru yalnız elmi mövzu kimi deyil, xalqın ruhu, tarixinin canlı yaddaşı kimi qəbul edib.

Nəsimi Şərəfxanlı gəncliyindən etibarən milli-azadlıq hərəkatının fəal iştirakçısı oldu. Azərbaycan Xalq Cəbhəsində və Elçibəy dönəmində AXCP sıralarında fəaliyyəti onun əqidəsinin, siyasi mövqeyinin açıq və cəsarətli ifadəsi idi. O dövrdə susmaq asan idi, mövqe göstərmək çətin. Amma o, çətin olanı seçdi - haqqın, ədalətin və milli maraqların tərəfində durdu.

2003-cü ildən Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasına qoşulması ilə onun mübarizə yolu daha sistemli, daha məsuliyyətli bir mərhələyə qədəm qoydu. VHP sıralarında keçdiyi illər sadəcə üzvlük yox, fədakar xidmət illəri oldu. Ali Məclisdə, Siyasi Şurada, mətbuat strukturlarında fəaliyyəti onun təşkilatçılıq qabiliyyətini, prinsipial mövqeyini, sözə və əqidəyə sadiqliyini ortaya qoydu.

Nəsimi Şərəfxanlı üçün Vətən sevgisi heç vaxt sadəcə sözlə ifadə olunan anlayış olmayıb, o, 44 günlük müharibə bu sevginin sınaq anı oldu. O, könüllü olaraq döyüşə getdi, zabit kimi ön cəbhədə xidmət etdi. Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı, Laçın uğrunda gedən döyüşlərdə göstərdiyi igidlik, cəsarət və qətiyyət onun həyat yolunun məntiqi davamı idi. O, qələmi silahla, sözü əməli mövqe ilə tamamladı.

Bu savaşda o, təkcə torpaqların azadlığı uğrunda döyüşmədi, illərlə içində yaşatdığı yurd həsrətinin, milli qürurun haqqını verdi. “Qubadlının azad olunmasına görə” və “Cəbrayılın azad olunmasına görə” medalları onun şücaətinin dövlət tərəfindən rəsmi təsdiqi oldu. Amma onun üçün ən böyük mükafat azad edilmiş torpaqlarda dalğalanan Azərbaycan bayrağı idi.

Bu gün 50 yaşına qədəm qoyan Nəsimi Şərəfxanlı həm də ailə dəyərlərinə sadiq, iki övlad atası olaraq gələcək nəsillərə örnək bir həyat yaşayır. Onun ömür yolu göstərir ki, insan həm ziyalı, həm siyasətçi, həm zabit, həm də ləyaqətli ailə başçısı ola bilər.

Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası olaraq biz əqidə dostumuza mübariz, qələbə ruhlu yolunu uğurla davam etdirməsini arzulayırıq. Onun həyatı bir daha sübut edir ki, Vətən sevgisi sözlə yox, əməli fəaliyyətlə ölçülür. Bu ömür yolu VHP-nin ideallarına, milli dövlətçilik düşüncəsinə sədaqətin parlaq nümunəsidir.

Əziz Nəsimi bəy!

Sizi 50 illik yubileyiniz münasibətilə ürəkdən təbrik edir, möhkəm can sağlığı, uzun ömür, Vətənə, millətə xidmət yolunda uğurlar, bitməyən güc və ilham arzulayırıq. Qoy yolunuz həmişə aydın, mübarizəniz qalibiyyətli olsun!

Hörmətlə,

VHP Siyasi Şurası