İctimai nəqliyyatda gündəlik və həftəlik biletlər sərnişinə müəyyən zaman kəsiyində limitsiz və ya güzəştli səyahət imkanı verən xüsusi tarif paketləridir.

Mediaxeberleri.Az-ın "Qanun nə deyir?" rubrikasının bugünkü mövzusu Azərbaycanda tətbiqi nəzərdə tutulan həftəlik və aylıq qatar biletləri ilə bağlıdır.

Prezident İlham Əliyev "Azərbaycan Respublikasında turizmin inkişafına dair 2026-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı" təsdiq edib.

Sənədə əsasən, regionlardakı əsas turizm məntəqələrinin nəqliyyat əlçatanlığının artırılması və turistlər üçün informasiya xidmətlərinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Həmçinin qatar biletlərinin Qlobal Paylama Sisteminə (GDS) inteqrasiyası, turistlər üçün gündəlik, həftəlik və aylıq bilet paketlərinin, eləcə də ayrı-ayrı turizm istiqamətləri üzrə güzəştli biletlərin yaradılması planlaşdırılır.

Məqsəd regionlara turist axınını artırmaq və turistlərin səfərlərini daha rahat planlaşdırmasına imkan yaratmaqdır.

Əmək bazarında vakansiyaların sayı artsa da, təklif olunan maaşlarla insanların gözləntiləri arasında ciddi fərq qalır. Xüsusilə ixtisaslı işçilər daha yüksək gəlir tələb etdiyi halda, işəgötürənlər xərclərin artmasından şikayətlənirlər. Azərbaycanda maaşların yüksəlməsinə nə mane olur? İşçi çatışmazlığı maaşları məcburi şəkildə artıracaqmı?

Bu barədə “AzPolitika”ya açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov bildirib ki, əmək bazarında iş elanlarının sayının çox olmasına baxmayaraq, təklif olunan əməkhaqqı bir sıra hallarda vətəndaşların mövcud xərclərini qarşılamaq üçün kifayət etmir.

Onun sözlərinə görə, insanların mövcud iş yerlərinə maraq göstərməməsinin əsas səbəblərindən biri əməkhaqqı ilə gündəlik xərclər arasındakı uyğunsuzluqdur. Hazırkı həyat şəraiti və artan xərclər vətəndaşları təklif olunan maaşla ailə büdcəsini təmin etməyin mümkün olub-olmaması barədə düşünməyə vadar edir.

“Reallıq ondan ibarətdir ki, maaş təklif edilərkən real istehlak bazarının tələbləri nəzərə alınmır. İşəgötürənin də öz xərcləri var və o, bu ümumi iqtisadi dövriyyənin bir hissəsidir. Beləliklə, qapalı dairə yaranır: işəgötürən daha yüksək maaş təklif edə bilmir, vətəndaş isə həmin maaşla işləməyin ona sərf etmədiyini düşünür. Nəticədə iş yerləri mövcud olsa da, onların bir qismi əmək bazarında real tələbat yaratmır. Əmək bazarındakı problemin səbəblərindən biri də biznes subyektlərinin üzləşdiyi əlavə xərclər və müxtəlif müdaxilələrdir”, - deyə, o bildirir.

İqtisadçının fikrincə, sahibkarlıq mühitində yaranan problemlər nəticə etibarilə həm iş yerlərinin açılmasına, həm də həmin yerlərdə daha yüksək əməkhaqqının təklif edilməsinə mane olur: “Bu gün Azərbaycan biznesinin üzləşdiyi problemlərdən biri də səhnəarxası proseslərdir. Ölkə rəhbərliyi tərəfindən bu məsələlərlə bağlı dəfələrlə xəbərdarlıqlar səsləndirilib, yüksək vəzifəli şəxslərin məsuliyyətə cəlb olunması halları da baş verib. Lakin buna baxmayaraq, sistemdə problemlər tam aradan qalxmayıb. Bəzi sahibkarlar üzləşdikləri çətinliklərlə bağlı müraciət etməkdən çəkinirlər. Bunun nəticəsində vətəndaşa təklif olunan əməkhaqqı onun real ehtiyaclarına uyğun gəlmir”.

Təhsil və səhiyyə xərcləri də əməkhaqqına təsir edir

F.İbrahimov qeyd edib ki, vətəndaşların iş seçimində yalnız əməkhaqqı deyil, gündəlik həyatla bağlı digər xərclər də mühüm rol oynayır. Buraya təhsil, səhiyyə və nəqliyyat xərcləri daxildir: “Formal olaraq təhsil pulsuz olsa da, valideynlərin məktəbdənkənar əlavə dərslərə müraciət etməsi bu sahədə real xərcləri artırır. Əvvəllər şagirdlər əsasən son siniflərdə əlavə müəllim yanına gedirdilər. Hazırda isə birinci sinifdən etibarən bir çox ailə övladını repetitor yanına göndərir. Bu isə valideyn üçün əlavə xərcdir. Özəl məktəb alternativi də hər ailə üçün əlçatan deyil. Beləliklə, pulsuz hesab olunan təhsil müəyyən mənada dolayı xərclər yaradır”.

Səhiyyə sahəsində də oxşar vəziyyətin yarandığını deyən iqtisadçı icbari tibbi sığortanın mövcudluğuna baxmayaraq, bəzi tibbi xidmətlərdən istifadə zamanı vətəndaşların vaxt və əlavə maliyyə itkisi ilə üzləşdiyini bildirib.

“Vətəndaş hansısa müayinədən keçmək üçün uzun müddət növbə gözləyirsə, son nəticədə vaxt itkisi ilə üzləşir. Sağlamlıq problemi təxirəsalınmaz olduqda isə insanlar növbəni gözləməmək üçün özəl tibb müəssisələrinə müraciət edirlər. Bu da ailə büdcəsi üçün əlavə xərc deməkdir”, – deyə İbrahimov qeyd edib.

Nəqliyyat xərcləri əməkhaqqının real dəyərini azaldır

Əmək bazarına təsir edən digər amil kimi nəqliyyat xərclərini göstərən iqtisadçı hesab edir ki, işə gedib-gəlmək üçün bir neçə nəqliyyat vasitəsindən istifadə edən şəxslərin real gəliri əhəmiyyətli dərəcədə azalır.

“Vətəndaş evindən iş yerinə çatmaq üçün iki-üç marşrut dəyişməli olduqda, yol xərcləri də artır. Əgər vətəndaş bir istiqamətdə üç nəqliyyat vasitəsindən istifadə edirsə, gediş-gəliş xərci gün ərzində əhəmiyyətli məbləğ təşkil edir. Burada yalnız pul itkisini deyil, vaxt itkisini də nəzərə almaq lazımdır. İnsan üçün vaxt da iqtisadi resursdur. Saatlıq və ya müəyyən müddət ərzində bütün nəqliyyat növlərindən istifadə imkanı verən vahid ödəniş sisteminin tətbiqi bu baxımdan müsbət nəticə verə bilər”, – deyə o bildirib.

İbrahimov hesab edir ki, bütün bu xərclər əməkhaqqının vətəndaş üçün real dəyərini müəyyənləşdirən əsas amillərdəndir. Onun fikrincə, 500-600 manat əməkhaqqı alan şəxs işə gedib-gəlmək, qidalanma və digər gündəlik ehtiyaclara görə həmin məbləğə əlavə vəsait xərcləməli olursa, belə iş yerinin onun üçün cəlbediciliyi azalır.

Diplom yox, peşə bacarığı ön plana çıxmalıdır

İqtisadçı əmək bazarındakı problemlərdən danışarkən təhsil və peşə hazırlığı məsələsinə də toxunub. Onun fikrincə, cəmiyyətdə ali təhsilə həddindən artıq üstünlük verilməsi bəzi hallarda real əmək bazarının tələbləri ilə ziddiyyət təşkil edir:

“Diplom məsələsini özümüz üçün böyük problemə çevirmişik. Halbuki əmək bazarında peşəkar mütəxəssislərə ciddi ehtiyac var. İnsan yaxşı zərgər, aşpaz, dərzi, aqronom və ya laboratoriya mütəxəssisi ola bilər. Əsas məsələ konkret sahədə peşəkar bacarığa yiyələnməkdir.

Müəyyən ixtisaslar üzrə peşəkar kadrlara yüksək əməkhaqqı təklif olunur. Xüsusilə məhsuldarlığa və istehsal prosesinə birbaşa təsir göstərən mütəxəssislərin əmək bazarında dəyəri yüksəkdir. İşəgötürən üçün əsas məsələ diplomun mövcudluğu deyil, işçinin konkret sahədə nə qədər peşəkar olmasıdır. Məsələn, yaxşı mühasib şirkətin maliyyə və vergi məsələlərində problemlərlə üzləşməsinin qarşısını ala bilir. Buna görə də peşəkar kadr axtaran işəgötürən onu tapdıqda daha yüksək maaş verməyə hazır olur”, – deyə iqtisadçı bildirib.

Ali təhsil alanların bir qismi niyə ölkədə qalmır?

F.İbrahimov hesab edir ki, peşəkar kadrların xaricə üz tutması da əmək bazarının əsas problemlərindən biridir: “Xaricdə təhsil alan və ya peşə bacarıqlarına yiyələnən insanların bir hissəsinin Azərbaycana qayıtmaması ölkə daxilində mütəxəssis çatışmazlığını daha da dərinləşdirir. Xaricdə təhsil alanların əksəriyyətinin ölkəyə qayıtmadığını görürük. Xüsusilə öz peşəsi üzrə işləmək, inkişaf etmək və daha yaxşı imkanlar əldə etmək istəyən şəxslərin bir qismi xaricdə qalmağa üstünlük verir. Bu prosesin nəticəsində xaricdə yaşayan vətəndaşlarımız arasında xarici vətəndaşlarla nikahların sayının da artdığını müşahidə etmək mümkündür”.

Biznes mühiti dəyişməsə, yeni iş yerləri yaratmaq çətin olacaq

İqtisadçı hesab edir ki, əmək bazarındakı problemlərin həlli yalnız maaşların artırılması ilə məhdudlaşmamalıdır. Bunun üçün ilk növbədə sahibkarlıq və rəqabət mühiti sağlamlaşdırılmalı, biznesin fəaliyyətinə mane olan müdaxilələr aradan qaldırılmalıdır: “İş yerlərinin açılmasına mane olan əsas amillərdən biri rəqabət mühitinin tam formalaşmamasıdır. Biznesə müxtəlif müdaxilələr olduqda sahibkar fəaliyyətini genişləndirə və yeni iş yerləri yarada bilmir. Buna görə də əmək bazarındakı vəziyyəti yaxşılaşdırmaq üçün biznes mühitinin sağlamlaşdırılması əsas şərtlərdən biridir.

Bəzi Qərb ölkələrində biznes subyektlərinin fəaliyyətinin dayanmasına görə yerli idarəetmə və nəzarət qurumlarının məsuliyyət daşıdığı mexanizmlərin mövcud olduğunu qeyd edib”.

İqtisadçının təklifinə görə, müəyyən ərazidə müəssisələrin kütləvi şəkildə fəaliyyətini dayandırması hallarında bunun səbəbləri araşdırılmalı və obyektiv səbəb olmadığı təqdirdə məsul dövlət qurumlarından izahat tələb edilməlidir: “Əgər müəyyən ərazidə bir neçə müəssisə ardıcıl şəkildə fəaliyyətini dayandırırsa, bunun səbəbləri araşdırılmalıdır. Sahibkarın öz qərarı ilə fəaliyyətini dayandırması, biznesini düzgün qiymətləndirməməsi və ya müflisləşməsi mümkündür. Lakin dövlət qurumlarının müdaxiləsi və ya biznes mühitindəki problemlər səbəbindən müəssisələr bağlanırsa, buna görə məsuliyyət mexanizmi olmalıdır”.

“İşləməyən biznes mühiti sağlam əmək bazarı yarada bilməz”

Ekspert əlavə edib ki, yerli idarəetmə orqanlarının fəaliyyətinin qiymətləndirilməsində həmin ərazidə yaradılan və bağlanan müəssisələrin dinamikası da nəzərə alına bilər: “Belə mexanizmin tətbiqi dövlət qurumlarını sahibkarların problemlərinə daha həssas yanaşmağa sövq edə bilər. Əgər hansısa rayonda müəssisələr ardıcıl şəkildə fəaliyyətini dayandırırsa, bunun səbəblərinə diqqət yetirilməlidir. Dövlət qurumları sahibkarın qarşısında dayanmalı, onun fəaliyyətinə mane olmaq deyil, biznesin davamlılığını təmin edən şərait yaratmaq üçün çalışmalıdır. Bu baş verdikdə yeni iş yerlərinin yaradılması və makroiqtisadi tarazlığın qorunması üçün daha əlverişli mühit formalaşar”.

İqtisadçı vurğulayıb ki, Azərbaycan cəmiyyətində yüksək potensial, işgüzarlıq və peşə bacarıqları mövcuddur.

“Əsas məsələ bu potensialın reallaşdırılması üçün uyğun iqtisadi mühitin yaradılmasıdır. Azərbaycan xalqının böyük potensialı var. İnsanların işləməsi, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olması və öz bacarıqlarını reallaşdırması üçün şərait yaradılmalıdır. Sağlam rəqabət mühiti formalaşarsa, həm iş yerlərinin sayı, həm də onların keyfiyyəti və əməkhaqqı baxımından müsbət dəyişikliklər baş verə bilər”, – deyə İbrahimov fikirlərini yekunlaşdırıb.

Oğuz Ayvaz 

"AzPolitika.info"

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin gözlənilən qeyri-sabit hava şəraiti ilə əlaqədar əhaliyə müraciət edib.

Bu barədə FHN-dən xəbər verilib.

Qeyd edilib ki, Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin məlumatına görə, ölkə ərazisində avqustun 30-u axşamdan sentyabrın 1-dək hava şəraitinin qeyri-sabit keçəcəyi, ayrı-ayrı yerlərdə intensiv yağış yağacağı, bəzi dağ çaylarından qısamüddətli sel keçəcəyi, güclü külək əsəcəyi və şimşək çaxacağı proqnozlaşdırılır.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq, FHN müvafiq təhlükəsizlik qaydalarını bir daha xatırladır. Belə ki, yağıntılarla əlaqədar bəzi çaylarda mümkün sel və daşqından qorunmaq üçün sel və daşqın təhlükəli ərazilərdən uzaq durmaq, bu təhlükə ilə üzləşdikdə dərhal yaxınlıqdakı yüksəkliyə qalxmaq tövsiyə olunur. Bundan əlavə, güclü külək zamanı yüngül konstruksiyalı və müvəqqəti tikililərdən, bina və reklam lövhələrindən uzaq durmaq, elektrik dirəyi və naqillərinin, hündür ağacların altında dayanmamaq tövsiyə edilir:

“Eləcə də, kiçikhəcmli gəmi istifadəçiləri belə hava şəraitində dənizə çıxmağın qadağan olduğunu nəzərə almalıdırlar. Yay fəslində insanların istirahət üçün çimərliklərə üz tutduğunu nəzərə alaraq xatırladırıq ki, güclü küləkli havada dənizə girmək təhlükəlidir. Həmçinin, ildırımla bağlı təhlükələrdən qorunmaq üçün ildırım çaxarkən elektrik cihazlarını şəbəkədən ayırmaq, telefonla (sabit şəbəkə, mobil, taksofon və s.) danışmamaq, açıq havada olarkən elektrik xətti, ildırım ötürücüsü, navalça və antenaya yaxınlaşmamaq, hündür ağacların altında daldalanmamaq, avtomobildə olduqda isə hərəkəti dayandıraraq şüşələri qaldırıb ildırımın bitməsini gözləmək tövsiyə edilib. Unutmayın: Qaydalara biganəlik – həyatımıza təhlükədir! Təhlükə zamanı 112-yə zəng edin!”.

Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən bəzi informasiya resursları ölkədə yaşayan müxtəlif icmaların adından çıxış edərək, özlərini həmin milli azlıqların maraqlarını təmsil edən media subyekti kimi təqdim etməyə cəhd göstərirlər.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu, Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin Bəyanatında yer alıb.

Bəyanatda deyilir:

"Bununla əlaqədar bildiririk ki, Azərbaycan Respublikasının ərazisində media fəaliyyəti həyata keçirən bütün media subyektləri "Media haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinə riayət etməli və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada "Media Reyestri" İnformasiya Sistemində mövcud olmalıdırlar.

Özünü Azərbaycan Yəhudi Media Mərkəzinin və yəhudi əsilli ictimai xadimlərin təşəbbüsü ilə yaradılmış informasiya portalı kimi təqdim edən, yayımladığı materiallarda media etikası tələblərinə riayət etməyən "Ajmedia.news" veb-saytı "Media Reyestri" İnformasiya Sistemində mövcud deyildir. Bununla yanaşı, "Media haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinin pozulması ilə əlaqədar müvafiq resurs barəsində məhkəmə tərəfindən aidiyyəti qərar qəbul edilmiş və onun fəaliyyəti qanunsuz hesab edilmişdir.

Bir daha bildiririk ki, bütün media subyektləri, o cümlədən hər hansı icmanın və ya sosial qrupun adından çıxış edən və media fəaliyyəti həyata keçirən subyektlər qanunvericiliyin tələblərinə ciddi şəkildə riayət etməli, öz hüquqi və peşəkar statusu, fəaliyyət istiqaməti və təmsilçilik xarakteri barədə ictimaiyyətə düzgün, obyektiv və şəffaf məlumat təqdim etməlidirlər".

Peşə təhsili müəssisələrində bəzi ixtisaslar var ki, onların təhsil haqqı olduqca yüksəkdir. 2500, 3500, 4500 və ya 5 min manat… Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin direktor müavini Simnar Mamedovun sözlərinə görə, buna səbəb həmin ixtisasları bitirənlərə beynəlxalq sertifikatların verilməsi, dərsliklər, yüksək peşəkar müəllimlərin cəlb edilməsi və onlara ödənilən əməkhaqqı, həmçinin prosesdə ekspertlərin iştirakı ilə bağlıdır.

Təhsil haqqı yüksək olan, beynəlxalq sertifikat verən ixtisaslar içərisində Dizayn, Kibertəhlükəsizlik, Elektrik qaz qaynağı kimi fərqli sahələr var.

Mediaxeberleri.Az mövzu ilə bağlı daha ətraflı videomaterialı təqdim edir.

FHN-in Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidməti (DYNX) Bakı Metropoliteni QSC-nin struktur bölmələrində “Bakı Metropolitenində yanğın təhlükəsizliyi” mövzusunda maarifləndirmə tədbirləri keçirib.

Bu barədə Mediaxeberleri.Az-a FHN-in mətbuat xidmətindən məlumat verilib.

Bildirilib ki, metropolitenin departament, xidmət və sahələrinin yanğın təhlükəsizliyinə cavabdeh şəxsləri və baş mühəndislərinin iştirakları ilə keçirilən tədbirlərdə DYNX əməkdaşları tərəfindən metropolitendə yanğın təhlükəsizliyinə dair tələblər və yanğın zamanı zəruri davranış qaydaları barədə ətraflı məlumat verilib. Eyni zamanda, elektrik təsərrüfatında yanğın törədə biləcək səbəblərin aradan qaldırılması üçün metropolitenin yerüstü və yeraltı obyektlərinin və inzibati binalarının elektrik şəbəkələri, elektrik qurğuları, cihaz və avadanlıqlarının “Elektrik Qurğularının Quraşdırılması Qaydaları”nın tələblərinə cavab verməsinə dair tələblər aidiyyəti şəxslərin nəzərinə çatdırılıb.

Tədbirlərdə metropoliten ərazisində baş verə biləcək fövqəladə hallar zamanı atılacaq zəruri addımlar, o cümlədən yanğınların söndürülməsi üsulları və ilkin yanğınsöndürmə vasitələrindən istifadə qaydaları əyani izah edilib, suallar cavablandırılıb.

Rəsmi iş yeri olan vətəndaşların doktorantura təhsili aldığı halda müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan möhlət hüququnun olub-olmamasına aydınlıq gətirilib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti məlumat yayıb.

Bildirilib ki, “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 21.1.7-ci maddəsinə əsasən, əyani təhsilalma formasında doktoranturada (adyunkturada) təhsil alan şəxslərə təhsillərini bitirənədək müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan möhlət verilir.

Qeyd olunub ki, Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 1 iyul tarixli 129 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Doktoranturaların yaradılması və doktoranturaya qəbul Qaydaları”na əsasən, doktoranturada təhsil əyani və qiyabi formalarda həyata keçirilir.

Əyani təhsilalma forması istehsalatdan ayrılmaqla, qiyabi forma isə istehsalatdan ayrılmamaqla həyata keçirilir. Bu baxımdan, doktorantura pilləsində əyani təhsil alan çağırışçı istehsalatdan, yəni iş yerindən ayrılmaqla təhsil ala bilər.

Həmçinin bildirilib ki, əyani təhsil alan doktorantlar elmi rəhbərin razılığı ilə təhsil aldıqları ali təhsil müəssisəsi, elmi müəssisə və təşkilatda 0,5 ştat vahidi ilə müvafiq elmi və ya elmi-pedaqoji işlərə cəlb oluna bilərlər.

Beləliklə, rəsmi iş yerinin olması əyani doktorantura təhsili alan şəxsin qanunla nəzərdə tutulan hərbi möhlət hüququna maneə yaratmır.

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin (DYMX) Qazax rayon Dövlət Yanğından Mühafizə Hissəsinə yeni rəis müavini təyin olunub. Mediaxeberleri.Az Musavat.com-a istinadla xəbər verir ki, Fövqəladə Hallar naziri, general-polkovnik Kəmaləddin Heydərovun əmri ilə bu vəzifəyə mayor Kənan Yolçuyev təyin edilib.

Kənan Yolçuyev bundan əvvəl Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətində Yanğın Növbəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb.

Bakı Qızlar Universitetinin təhsil fəaliyyətinin dayandırılmasından sonra tələbələrin digər ali təhsil müəssisələrində təhsillərini davam etdirməsi üçün köçürülmə prosesi həyata keçirilib.

Universitetdən verilən məlumata görə, 366 bakalavr tələbəsindən 191-i Azərbaycan Universitetinə, 175-i isə Odlar Yurdu Universitetinə köçürülüb.

Azərbaycan Universitetinə köçürülən 191 tələbənin ixtisaslar üzrə bölgüsü:

Coğrafiya müəllimliyi – 8 nəfər

Tarix müəllimliyi – 29 nəfər

Təhsildə sosial-psixoloji xidmət – 57 nəfər

Filologiya (Azərbaycan dili və ədəbiyyatı) – 29 nəfər

Tarix – 28 nəfər

Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi – 40 nəfər

Odlar Yurdu Universitetinə köçürülən 175 tələbə üzrə isə:

İbtidai sinif müəllimliyi

Məktəbəqədər təhsil – 39 nəfər

Psixologiya – 35 nəfər

Riyaziyyat və informatika (rəqəmsal bacarıqlar) müəllimliyi – 31 nəfər

Riyaziyyat və informatika müəllimliyi

Xarici dil müəllimliyi (ingilis dili) – 41 nəfər

Filologiya (İngilis dili və ədəbiyyatı) – 29 nəfər

Magistratura üzrə isə 49 tələbənin köçürüldüyü göstərilir. Onların 49-u Pedaqogika ixtisası üzrədir.

Beləliklə, təqdim olunan sənədə əsasən Bakı Qızlar Universitetinin ümumilikdə 415 tələbəsi Azərbaycan Universiteti və Odlar Yurdu Universitetində təhsilini davam etdirəcək.

Səhiyyə sahəsində nəzarət mexanizmləri mövcud olduğu halda, rəsmi icazəsi və qeydiyyatı olmayan şəxslərin həkim kimi fəaliyyət göstərməsi halları aşkar edilir. Belə ki, bir sıra hallarda həkim səhvi nəticəsində ölüm hadisəsi baş verir və bu zaman əməliyyat edən şəxsin əslində həkim olmadığı üzə çıxır.

Nəzarətin olduğu təqdirdə hələ də həkim olmayanların tibb fəaliyyətini necə göstərmələri ciddi sual doğurur.

Mövzu ilə bağlı Mediaxeberleri.Az-a açıqlama verən professor Adil Qeybullanın sözlərinə görə, dünyanın hər yerində bu məsələnin qanuni həlli yolu lisenziya, akkreditasiya sistemidir.

O qeyd edib ki, yəni hər bir həkimin baza tibb, rezidentura təhsili, əlavə sənədləri, ixtisas keçməsi yoxlanılır və daha sonra ona müvafiq tibbi sahəsi üzrə fəaliyyət lisenziyası verilir: “Bu, dünyanın hər yerində belədir. Müəyyən dövr üçün olur, 5-7 il və s. yəni əbədi deyil. Həmin müddət keçdikdən sonra təkrar akkreditasiyaya cəlb olunur. Təkrar lisenziya verilməsi üçün yenidən yoxlanılır, problem yaranmadıqda müddət uzadılır. Azərbaycanda isə həkim sertifikat imtahanı verir və gedib həkimliklə məşğul olur. Ona görə buna nəzarət etmək istənilən halda subyektiv xarakter daşıyır. Məncə, bu sertifikasiya imtahanları ləğv edilib akkreditasiya sisteminə keçilməlidir ki, bu məsələlər birdəfəlik həllini tapsın. Sertifikasiya imtahanını vermiş həkim indiki Azərbaycan qanunvericiliyi ilə artıq tibbdə fəaliyyət göstərə bilər. Cərrahdırsa, estetik əməliyyatlarını edir, başqa əməliyyatları da həyata keçirir. İndiki qanunvericiliklə yoxlayanda irad da tutmaq olmur. Amma lisenziya sisteminə keçirilsə, problemlər öz həllini tapar”.

A.Qeybullanın sözlərinə görə, bütün ölüm hallarının səbəbi həkimə bağlı ola bilməz: “Elə xəstələr var ki, xərçəngin dördüncü mərhələsidir və ya digər ağır xəstədir, həmçinin qəzalar, qanaxmalar və s. Bu xəstəliklər üzrə dünyanın hər yerində ölüm faizi var. Ölüm halları ilə bağlı hər zaman autopsiyanın cavablarından sonra söz deyə bilərik. Amma təəssüf ki, bizdə ölənlərin yaxınları onu autopsiya etməyə qoymurlar. Sonra da şikayət etməyə başlayırlar. Bu, təsdiq olunmayıbsa, autopsiya diaqnozu qoyulmayıbsa, ölümün birbaşa səbəbi müəyyən edilməyibsə, onda həkimə necə irad tuta bilərik? Belə məsələlər dünyada olduğu kimi qaydaya salınmalıdır. Bizdə də bu şəkildə olarsa, düşünürəm ki, problemlər də həllini tapacaq, səhiyyəyə güvən də yerində olacaq”.