Dünya bazarında qızılın 1 unsiyasının qiyməti 0,4 % artaraq 2 589 ABŞ dollarına çatıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə “Bloomberg” məlumat yayıb.

“Qızılın qiyməti, Federal Ehtiyatlar Sisteminin (FES) 17-18 sentyabr iclası ərəfəsində yeni rekord səviyyə yüksəlib. Gözlənilir ki, bu, faiz dərəcəsinin ən azı 25 baza bəndi azaldılması ilə nəticələnəcək", - məlumatda qeyd edilib.

Qiymətli metala dəstək, həmçinin ABŞ dollarının zəifləməsi olub. Dolların ucuzlaşması keçmiş prezident Donald Trampa sui-qəsd cəhdindən sonra baş verib.

Dünya birjalarında neft cüzi bahalaşıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, “Brent” markalı neftin bir barreli 71,64 dollara, yüngül neftin bir barreli isə 68,80 dollara satılır.

Sentyabrın 16-da  Azərbaycanda orta məktəblərdə yeni dərs ili başlayır. Məktəblərin açılması şagirdləri sevindirsə də, bazarda məktəb ləvazimatlarının qiyməti valideynləri daha çox maraqlandırır. Bəs görəsən, bir şagirdi məktəbə yola salmaq neçəyə başa gəlir?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Manset.az bir uşağın məktəbə göndərilməsinin neçəyə başa gəldiyini araşdırıb. 

Ölkəmizdə məktəbli formalarının istehsalı ilə məşğul olan Bakı Tikiş Evinin Satış Şöbəsinin direktoru Etibar Əzimov Manset.az-a açıqlamasında bildirib ki, bu il məktəbli geyimlərinə 20 faiz endirim olunub. Şalvar və ətəklər 20 manat, köynəklər isə 12 manata satılır. 

Çantların qiymətləri də çeşidləri kimi müxtəlifdir. Keyfiyyətindən, böyük və kiçikliyindən asılı olaraq qiymətlər 10 manatdan 100 manata qədər dəyişir. Məktəbli ləvazimatları bazarına gəldikdə, qələmlər qiyməti 10 qəpikdən 1 manata qədər, dəftərlər 15 qəpikdən 1-2 manata qədər, rəngli karandaşlar 1 manatdan 8 manata qədər müxtəlif qiymətlərdə satılır.

Araşdırma apararkən məlum olur ki, orta qiymətlərə üstünlük verərək məktəbli bazarlığı etsək, bir uşağın məktəbə yola salınması valideynə orta hesabla 200-300 manata başa gəlir. 

Daha ətraflı videomaterialda:

Azərbaycanda noyabrda baş tutacaq COP29 tədbirinə görə qeyri-iş günlərinin elan olunacağı ilə bağlı tez-tez xəbərlər yayılır.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, rəsmi olaraq noyabr ayının 8-i və 9-u qeyri-iş günüdür.

Belə ki, noyabrın 8-i Zəfər Günü, noyabrın 9-u isə Dövlət Bayrağı Günüdür.

Əmək Məcəlləsinə və Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarlarına uyğun olaraq, noyabrın 9-u şənbə gününə təsadüf etdiyindən 11-i də qeyri iş günü hesab olunur. Beləliklə, ardıcıl 4 gün - cümə, şənbə, bazar, bazar ertəsi qeyri-iş günü olacaq.

Qeyd edək ki, bəzi saytlarda noyabrın 12-si Konstitusiya Günü də qeyri-iş günü olacağı ilə bağlı məlumat yayılsa da, hələ ki, bununla əlaqədar rəsmi açıqlama yoxdur.

Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə Azərbaycanda keçiriləcək COP29-la bağlı ümumi təhsil pilləsi üzrə təhsil müəssisələrində (xüsusi təhsil müəssisələri istisna olmaqla) payız tətilinin vaxtı dəyişdirilərək noyabrın 12-dən 22-dək müəyyən edilib. Həmçinin Bakı və Sumqayıt şəhərlərində, Abşeron rayonunda peşə, orta ixtisas və ali təhsil pillələrində noyabrın 12-dən 22-dək distant (məsafədən) formada təhsil tətbiq ediləcək.

Eyni zamanda Nazirlər Kabinetinin müvafiq tapşırığına əsasən dövlət orqanlarında da (qurumlarında) iş rejimi dəyişəcək.

Belə ki, dövlət qurumlarına işə cəlb edilən işçilərin sayının ən çoxu 30 faizə müəyyən edilməsi, işçilərin qalan 70 faizinin məsafədən (evdən) işləmələrinin təmin edilməsi (COP29-la bağlı tədbirdə iştirak edən və təşkilati işlərə cəlb edilən əməkdaşlar istisna olmaqla) tapşırılıb. ("Qafqazinfo")

Cari ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanda elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı, bölüşdürülməsi və təchizatı sektorunda 2 043,1mln. manat dəyərində məhsul istehsal olunub və xidmətlər göstərilib, 2023-cü ilin müvafiq dövrünün göstəricisi ilə müqayisədə 0,1%-lik artım müşahidə olunub.

Bu barədə “APA-Economics” Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir.

Məlumata görə, hesabat dövründə su təchizatı, tullantıların təmizlənməsi və emalı sektorunda istehsal edilmiş məhsulların həcmi 397,3 mln. manat təşkil edib, bu da illik müqayisədə 8,8% artım deməkdir.

Xatırladaq ki, ötən il Azərbaycanda elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı, bölüşdürülməsi və təchizatı sektorunda 3 065 mln. manat dəyərində məhsul istehsal olunub və xidmətlər göstərilib, 2022-ci ilin göstəricisi ilə müqayisədə 0,6%-lik artım müşahidə olunub.

2023-cü ildə su təchizatı, tullantıların təmizlənməsi və emalı sektorunda istehsal edilmiş məhsulların həcmi 585,6 mln. manat təşkil edib, bu da illik müqayisədə 15,5% artım deməkdir.

Dünya birjalarında neft yenidən ucuzlaşıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, “Brent” markalı neftin bir barreli 71,61 dollara, yüngül neftin bir barreli isə 68,65 dollara satılır.

Post-Sovet rifah siyasətlərinin tez-tez qonşu ölkələrlə müqayisə olunduğu Azərbaycan, dövlət tərəfindən təmin edilən uşaq müavinətlərinin olmaması ilə bağlı müzakirələrin mərkəzindədir. Digər keçmiş Sovet respublikalarından fərqli olaraq, Azərbaycan universal uşaq müavinətləri təklif etmir.

Bu məsələ 2024-cü ilin sentyabrında keçirilmiş parlament seçkilərində diqqət çəkmişdi, çünki siyasi namizədlər seçildikləri təqdirdə Milli Məclisdə uşaq müavinətlərinin yenidən tətbiqi üçün çalışacaqlarına söz vermişdilər.

Belə dəstəyin olmaması xüsusilə diqqətəlayiqdir, çünki rəsmi statistikalara görə, hər gün orta hesabla 619 uşaq dünyaya gəlir. Təkcə 2023-cü ildə 11 ay ərzində 103,367 uşaq doğulmuşdur. Lakin dövlətin ailələrə dəstəyi xüsusi hallarla məhdudlaşır və daha geniş sosial təminat sistemində əhəmiyyətli boşluqlar var.

Keçmiş Milli Məclis deputatı Vahid Əhmədov uzun müddətdir uşaq müavinətlərinin müdafiəçisi olub, bu müavinətləri Azərbaycanın gənc nəslinin rifahını təmin etmək üçün vacib hesab edir. Ölkədə ünvanlı sosial yardım təmin olunsa da, Əhmədov bu yardımların tez-tez lazım olan yerlərə çatmadığını qeyd edib.

“Yolda maneələr yaranır və vəsait düzgün şəxslərə çatdırılmır”, - deyə Əhmədov Milli Məclisin iclasında bildirib. O, birbaşa uşaq müavinətlərinin bu problemləri həll edəcəyini vurğulayıb və ailələrin “uşaqlarına normal uşaqlıq təmin etməsi” və məktəb ləvazimatlarını almaq üçün bu vəsaitlərdən istifadə edə biləcəyini qeyd edib. Əhmədov aylıq ödənişlərin ailə xərclərinə görə 100 ilə 150 manat (59 ilə 88 ABŞ dolları) arasında ola biləcəyini təxmin edib.

Uşaq müavinətlərinin təbliği bölgədə yeni deyil. İqtisadçı Natiq Cəfərli də bu siyasətin tərəfdarıdır və qonşu Gürcüstan və Ermənistanın nümunələrini göstərir. Gürcüstanda ailələrin 28.3%-i hər uşağa görə aylıq 200 lari (75 ABŞ dolları) məbləğində ödəniş alır və bəzi bələdiyyələr əlavə müavinətlər təmin edir. Məsələn, Axalkalaki bələdiyyəsi birinci iki uşağa görə 250 lari, üçüncü uşağa 350 lari, dördüncüyə 500 lari, beşinciyə isə 800 lari ödəyir.

Ermənistanda isə dövlət 300,000 dram (770 ABŞ dolları) məbləğində ödəniş təmin edir, beşinci və sonrakı uşaqlar üçün bu məbləğ 1.5 milyon dram (3,800 ABŞ dolları) təşkil edir.

“Bu siyasətlər doğum səviyyəsini artırmaq üçün nəzərdə tutulub, lakin Azərbaycan bu məsələyə kifayət qədər diqqət ayırmayıb”, - deyə Cəfərli bildirib.

Buna qarşı olaraq, Azərbaycanda mövcud sistem çox daha məhduddur. Dövlət hər bir uşağın doğulması ilə əlaqədar valideynlərə bir dəfəlik 500 manat (294 ABŞ dolları) ödəniş edir. Əlilliyi olan uşaqların valideynlərinə və ya beş və daha çox uşağı olan ailələrə əlavə aylıq müavinətlər verilir, lakin bu məbləğ 220 manatdan (129 ABŞ dolları) yuxarı qalxmır. Sağlam uşaqları olan ailələr isə hər uşaq üçün 18 aya qədər 44 manat (26 ABŞ dolları), 3 yaşa qədər isə 28 manat (16 ABŞ dolları) məbləğində aylıq yardım alır.2006-cı ilə qədər Azərbaycanda bütün ailələrə uşaq müavinətləri verilirdi. O vaxt hökumət hesab edirdi ki, ölkədə əmək ehtiyatları artıqlığı var və doğum səviyyəsini artırmağa ehtiyac yoxdur.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Naziri Sahil Babayev bir neçə il əvvəl verdiyi açıqlamada demoqrafik problemlərin olmaması səbəbindən doğum səviyyəsini stimullaşdırmağa ehtiyac olmadığını bildirmişdi.Lakin son illərdə bu qiymətləndirmə dəyişir.

Son məlumatlar göstərir ki, doğum səviyyəsi azalır. 2023-cü ildə min nəfərə düşən yeni doğulanların sayı 12.2-dən 11.1-ə enib.

Milli Məclisin üzvü Fazil Mustafa hesab edir ki, Azərbaycan demoqrafik problemlə üzləşib və hökumət çoxuşaqlılığı təşviq etmək üçün uşaq müavinətlərini bərpa etməlidir.

Müzakirələr davam edərkən, sual qalır: Azərbaycanın liderləri ailələrə daha geniş dəstək vermək üçün qonşularının yolu ilə gedəcəklərmi, yoxsa uşaq müavinətləri məsələsi ölkənin siyasi gündəmində təkrarlanan bir problem olaraq qalacaq? Bu məsələnin həlli yeni seçilmiş parlamentin prioritetlərindən və belə islahatlar üçün maliyyə imkanlarından asılı ola bilər.(Turan.az)

Yeni tədris ili ilə əlaqədar ictimai nəqliyyatın hərəkət qrafikində dəyişikliklər ediləcək.

Xezerxeber.az-ın məlumatına görə, tələbələrin ən çox üz tutduğu metro saatları nəzərə alınaraq yeni qrafiklə bağlı işlərə başlanılıb.

Son günlər yollardakı təmir-bərpa işləri ilə əlaqədar bir çox küçə və prospektlərdə nəqliyyatın sıxlığı artıb və bəzi avtobus marşrutlarının hərəkət sxemində dəyişikliklər olub. Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyindən (AYNA) bildirilib ki, tədris mövsümünün başlaması ilə əlaqədar sərnişindaşıma imkanlarının yaxşılaşdırılması məqsədilə Sumqayıt şəhəri və Abşeron rayonunda xəttə buraxılan avtobus sayı 486-ya çatdırılıb. vakansiyalar

Yeni tədris ili ilə əlaqədar artacaq sərnişin tələbatını təmin etmək məqsədilə Abşeron dairəvi dəmir yolu xətti ilə hərəkət edən qatarlar da yenilənmiş hərəkət cədvəli ilə xidmət göstərəcək.

Yenilənmiş qrafikə uyğun olaraq, gün ərzində Bakı-Xırdalan-Sumqayıt marşrutu üzrə Bakıdan 13, Sumqayıtdan 11 reys, Bakı-Pirşağı-Sumqayıt marşrutu üzrə isə Bakıdan 20, Sumqayıtdan 22 reys təşkil ediləcək.

Ətraflı süjetdə:

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin (ƏƏSM) məlumatına görə, Azərbaycanda 2024-cü ilin avqust ayında yaşa görə aylıq sosial müavinət alanların sayı 154 223 nəfər olub. Onların 31,42%-ni kişilər, 68,58%-ni isə qadınlar təşkil edir.

Bu müavinət 220 manatdır, pensiya kapitalı olmayan, 65 yaşı tamam olmuş vətəndaşlara ödənir. Pensiya sistemində aparılan dəyişikliklərdən sonra onu əldə etmək hər insana nəsib olmur. Belə ki, vətəndaş 65 yaşa qədər 40 min manatdan artıq pensiya kapitalı yığmalıdır ki, minimum pensiya-ayda 280 manat ala bilsin.

Azərbaycanda sabit, yüksək maaşlı iş ancaq kiçik zümrə üçün əlçatandır, əksəriyyət minimum maaş (345 manat), yaxud median əməkhaqqı (450-500 manat) alır. Nəticədə vətəndaş azı 45 il əmək stajı olmalıdır ki, tələb olunan pensiya kapitalını toplasın. Reallıqda 40-45 il əmək stajını ancaq, təhsil, səhiyyə sektorunda toplamaq olar ki, bu sitemlərdə əməkhaqqı ölkə üzrə orta aylıq maaşdan (1000 manat) aşağıdır. Ümumiyyətlə dövlət qulluğu sayılmayan sahələrdə maaşlar azdır və median əməkhaqqı çıvarındadır. İqtisadçıların hesablamalarına görə, muzdla çalışanların 800 minə yaxını aylıq 345-550 manat civarında maaş alır.

ƏƏSM-in avqust ayı üçün təqdim etdiyi məlumatda bir maraqlı nüans da diqqət çəkir: 65 yaşa çatıb müavinət alanların 68 faizdən çoxu qadınlardı. Bunun 2 səbəbi var:

-Statistik məlumatlara görə Azərbaycanda kişilərin 50 faizi 65 yaşa çatmadan vəfat edir;

-Qadınlar arasında işsizlik kişilərə nusbətdə daha yüksəkdir. Ona görə də pensiya almaq hüquqları yoxdur, 220 manat müavinətə möhtac qalırlar.

Bu rəqəmlər həm də Azərbaycanda orta ömür uzunluğu (73.6 yaş) barədə rəsmi statistik məlumatları da şübhə altına alır. 2024-cü ilin iyul ayında yaşa görə pensiya alanların sayı 709 800 nəfərdən çox olub. Onların 42,5%-ni kişilər, 57,5%-ni isə qadınlar təşkil edib.

Mövcud qaydalara görə, orta pensiya müddəti 144 ay (12 il) götürülür. Yəni pensiyaya çıxan vətəndaşın 12 il pensiya alacağı proqnoz edilir. Amma ölkədə rəsmi orta ömür uzunluğu 73.6 il olması belə bu proqnoza uyğun gəlmir (65+12=77 yaş). Reallıqda vəziyyət daha acınacaqlıdır, pensiyaya çıxanların əhəmiyyətli hissəsi 70 yaşa çatmadan vəfat edir və nəticədə cəmi 5-6 il pensiya hüququndan yararlana bilir.

Bu sadə hesabalamalr göstərir ki, Azərbaycanda pensiya yaşının 65 olması absurddur, bu rəqəm real orta ömür uzunluğu nəzərə alınmaqla azı 5-7 il azaldılmalıdır.