““Maşa və Ayı”nın Ukraynada məhdudlaşdırılması barədə qərar artıq sadəcə bir cizgi filmi ilə bağlı məsələ deyil, mədəniyyətə, sənətə və informasiya təhlükəsizliyinə hansı sərhəddə müdaxilə edilməsinin müzakirəsidir. Ukrayna hakimiyyəti serialın “uşaq kontenti adı altında maskalanmış prorusiya narrativləri” yaydığını və bunun milli təhlükəsizliyə təhdid yaratdığını əsas gətirir. Prezident Volodimir Zelenskinin 20 avqustda imzaladığı sanksiyalar studiyaya və layihə ilə bağlı beş fiziki şəxsə də şamil olunub; məhdudiyyətlərin müddəti 10 il müəyyən edilib. Əlbəttə, müharibə şəraitində dövlətin informasiya təhlükəsizliyinə həssas yanaşması başadüşüləndir. Xüsusilə, uşaqlar üçün hazırlanan kontentin siyasi manipulyasiya vasitəsinə çevrilməsi ehtimalı varsa, buna laqeyd qalmaq olmaz. Amma burada çox mühüm bir sərhəd var: təhlükəli ideoloji təbliğatla sənət əsərini bir-birindən ayırmaq lazımdır. Əks halda, sabah hansısa kitab, film, mahnı və ya cizgi filmi müəllifinin milliyyətinə, dilinə və ya istehsal olunduğu ölkəyə görə qadağan edilə bilər. Bu isə mədəni siyasətdən senzura siyasətinə doğru təhlükəli sürüşmədir. “Maşa və Ayı”nın konkret epizodlarında sovet hərbi simvollarına bənzər elementlərin olması barədə Ukraynada illərdir, müzakirələr aparılır. Məsələn, bəzi tənqidçilər Maşanın bir epizodda NKVD formasını xatırladan papaq taxmasını və tankçı dəbilqəsindən istifadə etməsini siyasi simvolika kimi qiymətləndiriblər. Ancaq bir əsərdə müəyyən simvolun görünməsi avtomatik olaraq həmin əsərin bütövlükdə dövlət təbliğatı olması demək deyil. Burada əsas meyar tamaşaçıya hansı ideyanın sistemli və məqsədli şəkildə ötürülməsidir”.

Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə bu sözləri Pravda.az-a açıqlamasında Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin üzvü Elnarə Akimova deyib.

Deputat “Maşa və Ayı”nın yayımına Azərbaycanda da qadağa tətbiq edilməsi barədə müzakirələrə belə cavab verib: “Hüquqi baxımdan dövlətin uşaqların zərərli informasiyadan qorunması və milli təhlükəsizliyin təmin edilməsi məqsədilə müəyyən kontentə məhdudiyyət qoymaq imkanları prinsip etibarilə mövcuddur. Lakin “Rusiya istehsalıdırsa, qadağan edək” yanaşması Azərbaycan üçün nə hüquqi, nə də mədəni baxımdan sağlam meyar ola bilər. Hər bir əsər ayrıca qiymətləndirilməli, onun konkret məzmununda qanunvericiliyi pozan, zorakılığı, ayrı-seçkiliyi və ya açıq siyasi təbliğatı təşviq edən elementlərin olub-olmaması müəyyən edilməlidir. Çünki Azərbaycan mədəniyyəti əsrlər boyu müxtəlif dillərin, mədəniyyətlərin və ədəbi təsirlərin qovuşduğu böyük bir məkandır. Rus dilində yaradılmış hər hansı əsəri yalnız mənşəyinə görə təhlükə kimi təqdim etmək bizim öz çoxqatlı mədəni yaddaşımıza da münasibətdə yanlış yanaşma olardı. Azərbaycan tamaşaçısı Çexovu, Tolstoyu, Dostoyevskini, Bulgakovu, Tarkovskini və yüzlərlə başqa sənətkarı siyasi hakimiyyətlə eyniləşdirmədən qəbul edə bilir. Ukrayna və Rusiya xalqları arasındakı tarixi, dil, ailə, ədəbi və mədəni bağların çox dərin olduğu da danılmazdır. Hazırda aralarında müharibə ola da, onların uzun tarixi birgə yaşayışını, ortaq sovet keçmişini, rusdilli mədəni mühiti və ailə əlaqələrini də bir qərarla silmək mümkün deyil. Elə buna görə də mədəni əsərlərə münasibətdə siyasi sərhədlərlə mədəni sərhədləri eyniləşdirmək təhlükəlidir. Burada Zelenskinin öz sənət fəaliyyəti də maraqlı nümunədir. O, siyasətə gəlməzdən əvvəl rusdilli post-sovet şou-biznes məkanının çox fəal simalarından biri idi. “Kvartal-95” Rusiyada da tanınırdı, Zelenski isə 2012-ci ildə Rusiyada nümayişə çıxmış “Rjevski Napoleona qarşı” filmində Napoleon rolunu oynayıb və filmin prodüserlərindən biri olub. Onun yaradıcılıq fəaliyyəti həmin dövrdə Rusiya-Ukrayna mədəni məkanlarının nə qədər iç-içə olduğunu göstərən faktlardan biridir. Hətta “Kvartal-95”in istehsal etdiyi məhsullar həm rus, həm də ukrayna dillərində idi və şirkətin yaradıcılıq fəaliyyəti uzun müddət hər iki bazarla bağlı olmuşdu. Buradan çox sadə, amma prinsipial sual doğur: əgər bir sənət əsərinin Rusiya ilə yaradıcı əlaqəsi onun qadağan olunması üçün kifayət edən meyardırsa, həmin meyarı keçmişdə Rusiya ilə yaradıcılıq əlaqələri olmuş bütün sənətçilərə, filmlərə və seriallara eyni ardıcıllıqla tətbiq etmək lazım gəlməzmi? Əgər meyar siyasi məzmundursa, onda məhz siyasi məzmun araşdırılmalıdır, müəllifin pasportu və ya əsərin istehsal olunduğu ölkə yox. Üstəlik, paradoks bundadır ki, Zelenski özü 2021-ci ildə ayrıca filmlərin yalnız həmin filmlərdə oynayan aktyorlara görə qadağan edilməsinə qarşı çıxmışdı və filmlərin ayrı-ayrı aktyorların sonrakı siyasi mövqelərinə görə cəzalandırılmamalı olduğunu bildirmişdi. Bu mövqedə əslində sağlam bir prinsip var: əsəri müəllifindən, sənəti siyasətdən ayırmaq bacarığı. Azərbaycan üçün də ən düzgün yol məncə budur. Biz informasiya təhlükəsizliyimizi qorumalıyıq, uşaqlarımızı açıq təbliğatdan müdafiə etməliyik, lakin bunu “qadağan et” düyməsinə çevirməməliyik. Əgər hansısa animasiyada uşaqlara yönəlmiş siyasi təbliğat aşkar edilirsə, ekspert qiymətləndirməsi aparılsın, yaş məhdudiyyəti tətbiq olunsun, valideynlər məlumatlandırılsın, lazım gəldikdə konkret epizodlara və ya platformalara məhdudiyyət qoyulsun. Amma bütöv bir sənət əsərini yalnız rus mənşəli olduğuna görə qapının arxasında saxlamaq başqa məsələdir. Çünki uşağı qorumağın ən yaxşı yolu ona hər şeyi qadağan etmək deyil, ona yaxşı ilə pisi ayırd etməyi öyrətməkdir. Mədəniyyətə qapı bağlamaq asandır, amma həmin qapını bir daha açmaq çətin olur. Azərbaycanın özünəməxsus gücü də məhz buradadır. Biz yad mədəniyyətlərdən qorxaraq özümüzü qapalı məkana salmaq yox, öz milli kimliyimizə güvənərək dünyadakı müxtəlif mədəniyyətlərlə dialoq qurmaq ənənəsinə malikik. Buna görə “Maşa və Ayı” məsələsində də mən qadağanı ilk və əsas vasitə hesab etməzdim. Sənətə qarşı ən güclü cavab yenə sənətin özü, təbliğata qarşı isə daha güclü, daha keyfiyyətli və daha milli məzmun yaratmaqdır”.