Rusiyada ümumi səfərbərlik elan ediləcəyilə bağlı xəbərlər o qədər çoxalıb və ajiotaj yaradıb ki, Kreml bu xəbərləri təkzib etmək üçün hətta BMT-də bəyanat yaymaq məcburiyyətində qalıb.

Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Vasili Nebenzya qurumun toplantısında bildirib ki, Rusiya hakimiyyəti sentyabrda keçiriləcək Dövlət Duması seçkilərindən sonra yeni kütləvi səfərbərlik keçirməyi planlaşdırmır. "Hazırda kütləvi səfərbərliyə ehtiyacımız yoxdur; bildiyim qədəri ilə bu, planlaşdırılmır və ya gözlənilmir", - deyə Nebenzya Nyu-Yorkdakı BMT-nin mənzil-qərargahında jurnalistlərə bildirib. O bununla bərabər 18-20 sentyabr tarixlərində keçiriləcək Dövlət Duması seçkilərindən sonra bu məsələ ilə bağlı "kim haqlı, kim haqsız idi" məsələsinə baxmağı təklif edib.

Nebenzyadan əvvəl Rusiya hökumət rəsmiləri və təbliğatçıları da dəfələrlə mümkün yeni səfərbərlik barədə şayiələri təkzib etməyə çalışıblar. İyulun sonlarında Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedev bu cür məlumatları "cəfəngiyat" adlandırıb və qeyd edib ki, bunlar Rusiyanın "düşmənlərinin" vəziyyəti gərginləşdirmək və ölkədə mənfi əhval-ruhiyyə yaratmaq cəhdləridir.

Rusiya Dövlət Dumasının Müdafiə Komitəsi bildirib ki, ordu müqaviləli əsgərlərlə doldurulduğu üçün kütləvi məcburi hərbi xidmətə çağırışdan "söhbət gedə bilməz".

Dövlət Dumasının deputatı general-leytenant Andrey Qurulyov öz növbəsində qeyd edib ki, Rusiya hakimiyyəti hazırda bir milyon səfərbər olunmuş şəxsi heyəti "geyindirməyə, onlara təlim keçməyə, həmin heyəti avadanlıq və silahla təmin etməyə" hazır deyil.

Bütün bunlar ondan xəbər verir ki, Kreml özü də kütləvi səfərbərliyin siyasi və sosial problemlər, gözlənilməz nəticələr yarada biləcəyindən ehtiyat edir. Ona görə də əhalini sakitləşdirməyə çalışır. Lakin bu, Kremlin səfərbərlik planlarından vaz keçdiyini birmənalı olaraq söyləməyə əsas vermir. Ən azı ona görə ki, Rusiyada pul qarşılığında Ukarynaya ölümə getmək istəyənlərin sayı durmadan azalır və bu say cəbhədəki itkiləri əvəzləyə bilmir. Son olaraq Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilin əvvəlindən bəri Rusiya Müdafiə Nazirliyinin 221.000 müqaviləli əsgər çağırdığını, lakin eyni dövrdə itkilərin 225.500 nəfərə çatdığını, o cümlədən 131.000 nəfərin həlak olduğunu bildirib.

Ona görə də, müharibəni davam etdirməkdə və artıq dağılmış şəhər və kəndlərindən başqa heç nəyi qalmayan Donbası ələ keçirməkdə israrlı olan Kremlin əlavə canlı qüvvəyə kəskin ehtiyacı var.

Digər yandan, ruslar Kremlin və onun təbliğatçılarının “səfərbərlik olmayacaq” bəyanatlarına, yumşaq desək, inanır kimi görünmürlər. Bunu ölkədən əhali axınının sürətlənməsi bariz şəkildə göstərir. Rusiya Federal Gömrük Xidmətinin son məlumatına görə, rusların kütləvi şəkildə Verxniy Lars sərhəd keçid məntəqəsindən Gürcüstana axışması müşahidə olunur. Bu da payızda gözlənilən səfərbərlik xəbərləri ilə əlaqələndirilir.

Rusiya sərhəd xidməti son günlər Gürcüstana "rekord sərnişin axını" barədə məlumat verib. Məlumata görə, 15 və 16 avqust tarixlərində hər gün 19 mindən çox, 18 avqustda isə 20 mindən çox rusiyalı Gürcüstana keçib. Qurum qeyd edib ki, "cari rəqəmlər əvvəlki illərin oxşar dövrlərinə aid göstəriciləri xeyli üstələyir".

"Ostorojno Novosti" xəbər agentliyi məlumat verib ki, sərhədin Rusiya tərəfində böyük tıxac yaranıb və nəqliyyat vasitələri saatda 50 metr sürətlə hərəkət edir.

Verxniy Lars Rusiya ilə Gürcüstan arasında yeganə quru sərhəd keçid məntəqəsidir. Bu cür kütləvi axın daha öncə yalnız 2022-ci ilin sentyabr ayının sonundakı səfərbərliklə bağlı müşahidə olunmuşdu.

Ruslar təkcə Gürcüstana axışmır. Son məlumatlara görə, onların axını İrəvanda mənzil kirayəsinə tələbatı kəskin şəkildə artırıb. Nəticədə mənzil kirayəsi qiymətləri azı 30% bahalaşıb.

Buna paralel olaraq, rusların kütləvi şəkildə banklara üz tutaraq, öz əmanətlərini geri çəkməsi, nağdlaşdırması müşahidə olunur. Rusiya Mərkəzi Bankının göstəricilərinə görə, ilin əvvəlindən bəri bank sistemindən 2 trilyon rubldan çox vəsait çıxarılaraq nağdlaşdırılıb. Bu, son illərin rekord göstəricisidir. “Euronews”un verdiyi məlumata görə, nağd pula olan tələbat martın əvvəlindən yüksəlməyə başlayıb və artmaqda davam edir; hər ay hesablardan təxminən 300 milyard rubl çəkilir. Ölkənin yeddi ən böyük kredit təşkilatından beşi ciddi nağd pul axını ilə üzləşib. Bu banklarda vətəndaşların 1 trilyon rubldan çox vəsaiti saxlanılırdı. Mərkəzi Bankın ümumi hesablamalarına əsasən, ilin başlanğıcından bəri Rusiya bank sistemindən 2,4 trilyon rubl nağd pul şəkilində çıxarılıb. Təkcə avqust ayının ilk yarısında bu rəqəm təxminən 300 milyard rubl təşkil edib və bu tendensiya getdikcə sürətlənir.

Rusiya Maliyyə Nazirliyinin keçmiş rəsmisi “Washington Post” nəşrinə müsahibəsində bu vəziyyətin banklar üçün gözlənilməz və təhlükəli olduğunu bildirib: "Banklar bunu proqnozlaşdırmırdılar və həmin vəsaitləri müxtəlif aktivlərə yönəltmişdilər, indi isə əhali hər ay yarım trilyon rubla yaxın pul çıxarır".

Eyni zamanda, müstəqil ekspertlər yaxın zamanda Kremlin rusiyalı oliqarxların banklardakı hesablarına “çökəcəyi” barədə proqnozlar verirlər. Çünki ciddi maliyyə çatışmazlığı və büdcə kəsiri var. Müharibə ölkənin onsuz da xeyli azalan gəlirlərini və ehtiyatlarını “əridir”. Təkcə federal büdcə deyil, regional büdcələr də böyük kəsirlərlə üz-üzədirlər.

Beləliklə, Kremlin Ukraynada israrla davam etdirdiyi və yalnız saysız-hesabsız insan itkisi və dağıntılardan başqa heç nə verməyən bu müharibə Rusiya əhalisinin Kremlə adekvat cavab verməsi, etiraz etməsi əvəzinə, ölkədən kütləvi axın və banklara “hücum”la müşayiət olunur. Bu isə bir daha qonşu xalqları, millətləri bəyənməyən Rusiya cəmiyyətinin özünün hansı acınacaqlı duruma düşdüyünü bir daha göz önünə gətirir…

Cəlal Məmmədli

“AzPolitika.info”