Havaların soyuması və qış mövsümünün yaxınlaşması ərzaq bazarında qiymət dəyişiklikləri ilə bağlı müzakirələri aktuallaşdırır. Xüsusilə mövsümi meyvə-tərəvəz, süd məhsulları və ət məhsullarının qiymətində mümkün artımlar istehlakçıların xərclərinə təsir göstərə bilər. Məhsulların istehsalı, saxlanması və daşınması ilə bağlı xərclərin yüksəlməsi, eləcə də idxaldan asılılıq qiymətlərin formalaşmasında mühüm rol oynaya bilər. Qış aylarında ərzaq məhsullarının bahalaşmasının qarşısını almaq üçün hansı tədbirlərin görülməsi və bazarda qiymət sabitliyinin necə qorunması məsələsi diqqət çəkir.

Qış mövsümündə Azərbaycanda hansı ərzaq məhsullarının qiymətində artım gözlənilir və buna təsir edən əsas amillər hansılardır?

Mövzu ilə bağlı "AzPolitika"ya açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Eyyub Kərimli bildirib ki, kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətləri mövsümi amillərdən birbaşa asılıdır.

Onun sözlərinə görə, xüsusilə meyvə və tərəvəz bazarında ilin müxtəlif dövrlərində təklif və qiymətlər arasında fərqlər müşahidə olunur: "Qış aylarında isə mövsümü başa çatan, yerli istehsalı azalan və saxlanma şəraitindən asılı olan bir sıra meyvə-tərəvəz məhsullarının bahalaşması baş verir. Bu dövrdə məhsul təklifinin azalması bazarda qiymət artımını şərtləndirən əsas amillərdən biridir".

Ekspert qeyd edib ki, mövsümi qiymət artımlarının təsirini azaltmaq üçün ilk növbədə ölkədə soyuducu anbarların sayının artırılması, mövcud anbarların əhatə dairəsinin genişləndirilməsi və saxlama imkanlarının yaxşılaşdırılması vacibdir: "Belə ki, bəzi hallarda yay aylarında kifayət qədər məhsul istehsal olunsa da, saxlama şəraitinin məhdudluğu səbəbindən meyvə və tərəvəzlərin bir hissəsi sahələrdə və ya satışa çıxarılanadək xarab olur. Bu isə həm istehsalçıların maddi itkilərinə, həm də sonrakı aylarda bazara çıxarıla bilən məhsulun həcminin azalmasına gətirib çıxarır. Məhsulların mövsüm ərzində düzgün şəraitdə saxlanılması isə onların qış aylarında da bazara çıxarılmasına və təklifin nisbətən sabit qalmasına şərait yarada bilər".

E.Kərimlinin fikrincə, soyuducu anbarların fəaliyyətində enerji xərclərinin azaldılması da bu baxımdan əhəmiyyətlidir: "Hesab edirəm ki, anbarlarda bərpa olunan enerji mənbələrindən, xüsusilə günəş enerjisindən istifadə imkanlarının genişləndirilməsi saxlanma xərclərinin aşağı salınmasına kömək edə bilər. Çünki enerji və digər əməliyyat xərclərinin yüksək olması məhsulların saxlanma qiymətinə təsir göstərir. Bu xərclərin optimallaşdırılması isə öz növbəsində məhsulların bazara daha münasib qiymətlərlə çıxarılmasına imkan yarada bilər".

İqtisadçı əlavə edib ki, qiymətlərin sabitləşdirilməsi üçün idxal mənbələrinin şaxələndirilməsi və müxtəlif ölkələrlə təchizat əlaqələrinin genişləndirilməsi də mühüm rol oynayır: "Müəyyən mövsümlərdə yerli bazarda məhsul təklifi azaldıqda alternativ idxal mənbələrinin mövcudluğu yaranan çatışmazlığın aradan qaldırılmasına kömək edə bilər. Xüsusilə yay mövsümü daha uzun sürən və bəzi meyvə-tərəvəz məhsullarının istehsalı davam edən ölkələrdən idxal imkanlarının araşdırılması bazarda təklifin artırılması baxımından faydalıdır".

Ekspertin qənaətinə görə, yerli istehsalın mövsümlər üzrə düzgün planlaşdırılması, məhsulların saxlanması üçün infrastrukturun inkişaf etdirilməsi və idxal coğrafiyasının genişləndirilməsi birlikdə tətbiq olunduqda mövsümi qiymət dalğalanmalarının təsirini azaltmaq mümkündür: "Bu tədbirlər həm məhsul itkilərinin qarşısının alınmasına, həm də istehlakçıların il ərzində meyvə və tərəvəzləri daha əlçatan qiymətlərlə əldə etməsinə töhfə verə bilər".

Oğuz Ayvaz

"AzPolitika.info"

Bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycana Qərbi Avropa ölkələrindən 71 845 turist səfər edib ki, bu da 2025-ci ilin analoji dövrünün göstəricisindən (67 489 nəfər) 6,5 % çoxdur.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Dövlət Turizm Agentliyindən məlumat verilib.

Almaniyadan gələn turistlərin sayı 17 529(illik artım 13,8 %), Böyük Britaniyadan 16 213 (+3,4 %), İtaliyadan 9 670 (+4,7 %), Fransadan 4 500 (+3,6 %), İspaniyadan 4 468 (-7,6 %), Niderlanddan 4 189 (+8,7 %), Portuqaliyadan 2 055 (+23,8 %), Belçikadan 2 044 (+11,2 %), Avstriyadan 2 026 (+5 %), İsveçdən - 1 878 (+10,1%), İsveçrədən 1 630 (+11,7 %), Yunanıstandan 1 291 (-15,5 %), İrlandiyadan 1 132 (+2,4 %), Norveçdən 972 (-3,4 %), Danimarkadan 953 (+32,7%), Finlandiyadan 599 (+7,3 %), Lüksemburqdan 260 (-15 %), İslandiyadan 207 (+39,9 %), Maltadan 176 (+6 %), Andorradan 53 nəfər (+341,7 %) təşkil edib. Dominos pizza

Qeyd edək ki, 2026-cı ilin avqust ayında Azərbaycana səfər edən əcnəbilərin sayına görə TOP-15 ölkə arasında Almaniya 14-cü (2 839 nəfər), Böyük Britaniya isə 15-ci (2 325) pillədə qərarlaşıb.

Cari ilin 8 ayı ərzində Azərbaycana 1,585 milyon əcnəbi səfər edib ki, bu da 2025-ci ilin analoji dövrü ilə müqayisədə 8 % (1,72 milyon) azdır.

2025-ci ildə Qərbi Avropa ölkələrindən Azərbaycana turist axını 5,28 % artaraq 112 446 nəfərə çatıb.

Dünya bazarında Azərbaycan neftinin qiyməti 126 dolları ötüb.

“Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti 4,64 ABŞ dolları və ya 3,81% artaraq 126,59 ABŞ dollarına yüksəlib.

Bundan əvvəl Azərbaycan nefti 121,95 ABŞ dollarına ticarət edilmişdi.

Qeyd edək ki, Azərbaycanın 2026-cı il dövlət büdcəsində bir barel neftin orta qiyməti  65 ABŞ dolları səviyyəsində götürülüb.

Qazaxıstanın Manqistau vilayətində Xəzər dənizinin sahilində nərə cinsinə aid 173 ölü balıq aşkarlanıb. Balıqların tələfatının dəqiq səbəbi hələ müəyyən edilməyib. Hadisə Xəzərin digər sahillərində, o cümlədən Azərbaycanda mümkün ekoloji təsirlərlə bağlı suallar yaradıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Balıqçılıq və Akvakultura Mərkəzindən Modern.az-a cavab olaraq hazırkı məlumatlar əsasında hadisənin Azərbaycana birbaşa təsir göstərəcəyini təsdiqləmək mümkün olmadığı deyilib.

Mərkəzdən qeyd olunub ki, Xəzər dənizi vahid su hövzəsi olduğundan onun ekoloji vəziyyətində baş verən dəyişikliklər, o cümlədən suyun keyfiyyətinə, hidrometeoroloji şəraitə və su bioresurslarının yaşayış mühitinə təsir edən amillər bütün Xəzəryanı ölkələr üçün əhəmiyyət daşıyır.

Bununla belə, Qazaxıstan sahillərində qeydə alınan hadisənin Azərbaycanda analoji vəziyyətə səbəb olacağını və ya ölkəmizə birbaşa təsir göstərəcəyini demək üçün kifayət qədər məlumat yoxdur. Belə bir ehtimalın qiymətləndirilməsi üçün balıqların tələfat səbəbi, hadisənin başvermə şəraiti, suyun hidrokimyəvi göstəriciləri və digər elmi məlumatlar araşdırılmalıdır.

Məlumatlara görə, hadisə oktyabrın 20-də qeydə alınıb. Ölü balıqlar "Ömir glamping" istirahət zonası ərazisindən Pesaçnı burnu istiqamətinə və Kurık limanına qədər uzanan, təxminən 15 kilometr uzunluğunda sahil zolağında aşkarlanıb. Balıq cəsədlərinin müxtəlif parçalanma mərhələlərində olduğu bildirilib.

Hadisə ilə bağlı aidiyyəti dövlət qurumlarına məlumat verilib, balıq cəsədlərinin toplanması, daşınması və utilizasiyası istiqamətində tədbirlərə başlanılıb.

Qazaxıstanın müvafiq qurumlarının açıqlamalarına əsasən, balıqların uzun müddət əvvəl tələf olması və cəsədlərin təbii quruma mərhələsində olması səbəbindən histoloji və toksikoloji təhlillər üçün yumşaq toxuma nümunələri götürmək mümkün olmayıb. Bu səbəbdən ölümün dəqiq səbəbi müəyyənləşdirilməyib.

Vizual müayinə zamanı balıqların bədənində balıqçılıq torlarının izləri və qarmaqla ovlanmaya xas dəliklər aşkarlanmayıb. Güclü qərb küləyinin balıq cəsədlərini sahilə çıxarmış ola biləcəyi də ehtimallar arasında göstərilib.

Qeyd edək ki, hadisənin səbəbi ilə bağlı yekun nəticə olmadığından balıqların tələfatını konkret amillə əlaqələndirmək hələlik mümkün deyil.

Hesablama Palatasının 2026-cı il üzrə İş Planına müvafiq olaraq, 2024-2025-ci illərdə dövlət büdcəsindən 14 yerli icra hakimiyyəti orqanında (Quba, Tərtər, İmişli, Qusar, Ağcabədi, Zaqatala, Lerik, Şabran, Gədəbəy, Ucar və Cəlilabad rayon icra hakimiyyətləri (RİH), eləcə də Mingəçevir, Lənkəran və Şəki şəhər icra hakimiyyətləri (ŞİH)) yolların əsaslı təmirinə ayrılmış vəsaitlərin idarə edilməsinin analitik təhlili aparılıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, analitik fəaliyyət çərçivəsində yerli icra hakimiyyəti orqanlarında yolların əsaslı təmirinə xərc edilmiş vəsait yalnız sənədli təhlillə (nəzarət ölçü aparılmayıb) əhatə olunmuş, sübutlar qiymətləndirilərkən yerli icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən Hesablama Palatasına təqdim edilmiş ilkin sənəd və məlumatlar təhlil olunaraq nəzərə alınıb.

Analitik fəaliyyətin nəticəsində əsasən aşağıdakılar müəyyən edilib:

"Şəhərdaxili avtomobil yollarında əsaslı təmir işlərinin zəruriliyi müəyyən edilərkən yolun faktiki texniki vəziyyəti instrumental müayinələr, ölçmələr, laborator sınaqlar və müvafiq texniki sənədlərlə kifayət qədər əsaslandırılmamış, qüsur aktları əsasən vizual baxışla tərtib edilib. Normativ-hüquqi aktların tələblərinə tam riayət olunmaması təmir ehtiyacının obyektiv təyin edilməsini, yerinə yetirilmiş işlərin yolun real vəziyyətinə uyğunluğunun qiymətləndirilməsini, eləcə də dövlət büdcəsi vəsaitlərinin qənaətlilik, səmərəlilik və nəticəlilik prinsipləri əsasında idarə olunmasını məhdudlaşdırılıb.

Yolların əsaslı təmirinə dair layihə-smeta sənədləri dövlət ekspertizasından keçib təsdiqlənsə də, layihələrdə yalnız asfalt-beton örtüyünün qalınlığının müəyyən edilməsi ilə kifayətlənilib. Yolun uzununa və eninə profilləri, maililik göstəriciləri, habelə səth sularının kənarlaşdırılması üzrə texniki həllər layihələndirmə və icra mərhələsində nəzərə alınmayıb.

Nəticədə əsaslı təmir olunmuş yollarda normativ həndəsi parametrlər və təbii suaxını təmin edilməmiş, yol örtüyündə suyun toplanması, lokal çökəkliklərin və əks-maililiklərin yaranması riskləri meydana çıxıb. Bu hal yol örtüyünün istismar müddətini qısaltmaqla yanaşı, ayrılmış büdcə vəsaitlərinin gözlənilən effekti verməməsinə və gələcəkdə əlavə təmir xərclərinin yaranmasına şərait yaradıb.

Layihə-smeta sənədlərinin hazırlanmasına əsas olan qüsur aktlarının satınalma prosedurundan sonrakı tarixlərdə tərtib edilməsi obyekt üzrə iş həcmlərinin və ehtimal olunan qiymətin lazımi əsaslandırma aparılmadan formalaşdırıldığını göstərir. Altı yerli icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən həyata keçirilmiş 6 291 235.7 manat məbləğdə təmir işlərində satınalma müqaviləsi bağlandıqdan cəmi 1-2 (bəzi hallarda 4) gün sonra işlərin başa çatmasına dair qəbul aktlarının rəsmiləşdirilməsi işlərə satınalma prosedurundan əvvəl başlanıldığını təsdiqləyir. Bütün bu nöqsanlar dövlət satınalmalarında rəqabətlilik, şəffaflıq və vəsaitlərdən qənaətlə istifadə prinsiplərinə riayət olunmadığını və proseslərin əsasən formal xarakter daşıdığını göstərir.

Aparılan təhlillərə əsasən, söküntü zamanı əldə olunan tikinti materialları qiymətləndirilərək mədaxil edilməyib və ya podratçılarla qarşılıqlı hesablaşmalarda nəzərə alınmayıb. Eyni zamanda, frezlənmə və söküntü materiallarının daşınmasını təsdiq edən müvafiq icazələr olmadığı halda daşınma xərcləri smeta sənədlərinə daxil edilib. Satınalmaya çıxarılan iş həcmləri əsaslandırılmadan dəyişdirilib, bəzi işlərin həcmi müqavilələrdə artırılmış, əvvəlcədən faktiki icra olunmuş işlər sonradan dövlət ekspertizasından keçmiş layihə-smeta sənədlərinə, satınalma şərtlərinə və qəbul aktlarına əlavə olunub.

Dörd yerli icra hakimiyyəti orqanı üzrə layihə-smeta sənədlərində işlərə hüquqi əsası olmayan digər smeta normativlərinin tətbiq edilməsi, iki yerli icra hakimiyyəti orqanı üzrə səlahiyyətlərinə aid olmayan yol nişanlanması, xətlənmə və rənglənmə işlərinin yolların əsaslı təmiri üzrə smetalara daxil edilərək rəsmiləşdirilməsi satınalma predmetinin hüquqi və funksional aidiyyətinin düzgün müəyyən edilmədiyini göstərir.

Asfalt-beton örtüklü mövcud təmirli yolların müəyyən hissəsində qüsur aktlarının real vəziyyəti əks etdirməməsi, söküntü və bərpa üzrə texniki normaların gözlənilməməsi layihə-smeta və satınalma sənədlərinə artıq iş həcmlərinin daxil edilməsinə şərait yaradıb. Mühasibat uçotu və tikinti sahəsini tənzimləyən qanunvericiliyin tələblərinin gözlənilməməsi nəticəsində 14 yerli icra hakimiyyəti orqanı üzrə ümumilikdə 1 078 610.9 manat məbləğində işlərin həcm və dəyərinin artırılmasına və podratçılara artıq ödənişin edilməsinə yol verilib. Analitik fəaliyyət dövründə qeyd olunan məbləğ dövlət büdcəsinə tam bərpa edilib.

Təhlil zamanı bütün yerli icra hakimiyyəti orqanlarında satınalmalar üzrə xarakterik olmaqla, biri-birini təkrarlayan çoxsaylı satınalma qanunvericiliyinin pozulması hallarına, o cümlədən, təchizatçılar tərəfindən icra təminatlarının gecikdirilməklə təqdim olunması, müqavilə öhdəliklərinin vaxtında yerinə yetirilməməsi, habelə öhdəliklərin gecikdirildiyi müddətdə icra təminatının olmaması və dövlət vəsaitinin uzun müddət özəl qurumların istifadəsində qalması halları qeydə alınıb.

Eyni zamanda, öhdəliklərini vaxtında icra etməyən podratçılara müqavilə şərtlərinə uyğun cərimələrin tətbiq edilməməsi və ya müqavilələrin xüsusi şərtlərində cərimə faizlərinin nəzərdə tutulmaması öhdəliklərin gecikdirilməsinə və cərimələrin hesablanmasının məhdudlaşmasına səbəb olub.

Şəhərdaxili avtomobil yollarının faktiki vəziyyəti, uzunluğu, yol örtüyünün növü, konstruktiv elementləri, balans və digər göstəricilər üzrə texniki pasportlaşdırma və müvafiq uçotun aparılması, eləcə də bu məlumatların avtomobil yollarının vahid dövlət reyestri, daşınmaz əmlakın dövlət reyestri və kadastr məlumatları ilə uzlaşdırılması qanunvericiliyin tələblərinə uyğun təmin olunmayıb. Bu hal yol təsərrüfatı obyektlərinin faktiki və hüquqi vəziyyətinin dəqiq müəyyənləşdirilməsini, onların uçotunun düzgün aparılmasını, saxlanılmasını və əsaslı təmirə dair qərarların obyektiv məlumatlar əsasında qəbul edilməsi imkanlarını məhdudlaşdırıb. Eyni zamanda, şəhərdaxili yolların balansa götürülməməsi nəticəsində analitik fəaliyyətlə əhatə olunan obyektlər üzrə 2024-2025-ci illərdə dövlət vəsaiti hesabına yaradılmış və ya əsaslı təmir edilmiş 23 977 875.5 manat məbləğində yol aktivləri mühasibat uçotunda əks olunmayıb, əsaslı xərclər kapitallaşdırılmayıb. Bu nöqsanlar yerli icra hakimiyyəti orqanlarının maliyyə və əmlak hesabatlarının təhrif olunması ilə nəticələnib, ümumilikdə ölkə üzrə dövlət əmlakının uçotunun şəffaflığına və etibarlılığına mənfi təsir göstərib".

Azərbaycanda daxili yanma mühərrikli (DYM) minik avtomobilləri mərhələli şəkildə istismardan çıxarılacaq. Bu, "Azərbaycanın Uzunmüddətli Aşağıkarbonlu İnkişaf Strategiyası" sənədində əksini tapıb. Sənədə əsasən, 2035-ci ilədək DYM donanmasının ilkin olaraq istismardan çıxarılmasının planlaşdırılması, sərnişin avtomobil parkında elektromobillərin payının artırılması, təşviq proqramları vasitəsilə onların tətbiqinin dəstəklənməsi nəzərdə tutulub.

2060-cı ilə qədər isə sərnişin avtomobil parkında elektrik və digər alternativ enerji ilə işləyən nəqliyyat vasitələrinin payının 100%-ə çatdırılması planlaşdırılıb.

Sözügedən fəaliyyətlərin həyata keçirilməsi üçün stimullaşdırıcı tədbirlər də həyata keçirilə bilərmi?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı Oxu.Az-a danışan Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Müşfiq Cəfərov bildirib ki, Azərbaycanın 2060-cı ilə qədər xalis sıfır emissiya hədəflərinə və yaşıl keçid strategiyasına uyğun olaraq nəqliyyat sektorunda planlaşdırılan köklü dəyişikliklər daxili yanma mühərrikli minik avtomobilləri mərhələli olaraq istismardan çıxarılacaq.

Deputat əlavə edib ki, qeyd edilən müddətədək ölkədəki bütün sərnişin avtomobillərinin tamamilə elektrik və ya digər ekoloji təmiz enerji ilə işləməsi hədəflənir:

"DYM nəqliyyat vasitələrinin mərhələli şəkildə istismardan çıxarılması tamamilə reallaşacaq. Elektrikli avtomobillər hərəkət zamanı egzoz borusundan karbon qazı və digər zərərli qazlar ifraz etmir. Bu da qlobal istiləşməyə səbəb olan istixana qazlarının azaldılmasında kritik rol oynayır. Bildiyiniz kimi, şəhərlərdə hava çirkliliyinin ən böyük səbəblərindən biri nəqliyyatdır. Elektirikli avtomobillərin sayının çoxalması tənəffüs yolu xəstəliklərini azalmasına və şəhər havasını daha sağlam olmasına da müsbət təsir edəcək".

Nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Eldəniz Cəfərov isə qeyd edib ki, 2060-cı ilə qədər avtomobil parkının tamamilə elektrik və ya alternatif enerji ilə işləyən nəqliyyat vasitələrinə keçirilməsi mümkün ola bilər:

"Təbii ki, bütün bunlar mümkündür. Lakin bu proses mərhələli aparılmalıdır və əhalinin maddi imkanları da nəzərə alınmalıdır. Elektromobillərin yayılması üçün enerji doldurma məntəqələri artırılmalıdır. Vergi güzəştləri, eləcə də digər sərfəli kredit imkanları yaranmalıdır. Yəni burada əsas məqsəd elektromobilləri vətəndaşlar üçün daha əlçatan etmək olmalıdır".

“Maliyyə bazarında kredit götürərkən ən çox verilən suallardan biri gəlirin neçə faizinin borc ödənişinə yönəldilə biləcəyidir. Lakin bu məsələdə tətbiq olunan sərt və sabit bir faiz limiti mövcud deyil”. 

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu sözləri “Yeni Sabah”a açıqlamasında iqtisadçı Elçin Rəşidov bildirib.

Onun sözlərinə görə, əsas prinsip borc tam ödənildikdən sonra qalan gəlirin ailəni saxlamağa və ya təkadamlıq təsərrüfatın xərclərini qarşılamağa bəs etməsidir: Marqarita pizza

“Gəlir kiçik olduqda, çox kiçik faizlər də təhlükəli və riskli hesab olunur. Buna qarşılıq, gəlir yüksəkdirsə, məsələn, onun 50%-i borc bağlamağa getsə belə, qalan 50% böyük bir məbləğ olduğundan heç bir təhlükə yaratmır. 

Gəlirdən əlavə, ailənin və ya borcalanın sahib olduğu sərvətlər də böyük əhəmiyyət daşıyır. Əgər mövcud sərvətlər arasında likvid aktivlər (o cümlədən müxtəlif valyutalar) varsa, borcun faizinin yüksək olduğu hallarda belə bu vəziyyət heç bir problem yaratmır”. 

Ekspert qeyd edib ki, bütün bu iqtisadi mexanizmlərlə yanaşı, Mərkəzi Bank tərəfindən də bu sahəyə dair yeni qaydalar qoyulub:

“Kredit götürərkən və borc öhdəliklərini idarə edərkən hər bir ailənin və ya fərdin gəlir strukturu böyük rol oynayır. Ailənin gəlirləri çox aşağıdırsa, borc yükünün hətta 10%-i belə ciddi maliyyə problemlərinə gətirib çıxara bilər.

Əksinə, yüksək gəlirə və ya böyük sərvətə sahib olan şəxslər üçün borcun 70%-ə çatması belə hər hansı narahatlıq yaratmaya bilər. Ailələrin və fərdlərin borc yükünü tənzimləmək üçün Mərkəzi Bank xüsusi qaydalar və limitlər müəyyən edib. Banklar kredit ayırarkən bu tələbləri mütləq nəzərə alırlar.

Əgər şəxsin gəliri yaşayış minimumunun 3 mislindən azdırsa, aylıq borc ödənişləri gəlirin maksimum 40%-dən çox ola bilməz. Gəlir səviyyəsi yüksək olduqda isə bu limit 50% həddində müəyyən edilib. Fərdlər üçün xüsusi “qırmızı xətt” anlayışı olmasa da, Mərkəzi Bankın bu 40% və 50%-lik qaydaları kreditləşmədə əsas sərhəd sayılır”. 

E. Rəşidovun sözlərinə görə, kredit kartlarından istifadə edərkən yalnız minimum məbləği ödəməklə kifayətlənmək maliyyə baxımından son dərəcə təhlükəlidir:

“Gecikmə faizləri və əlavə ödənişlər borcun həcmini sürətlə böyüdür. Faizlər o qədər yüksək ola bilər ki, insanın mövcud gəlirləri artıq onları qarşılamağa bəs etmir. Nəticədə borc günü-gündən şişir və fərd “borc bataqlığına” düşür. 

Xərcləri ciddi şəkildə ixtisar edərək, ay ərzində yalnız faizləri deyil, borcun əsas hissəsini ( əsas məbləği) ödəməyə çalışmaq lazımdır. Bu, ümumi faiz yükünü yüngülləşdirir. 

Qanunvericiliyə uyğun olaraq şəxs özünü müflis elan edə bilər. Müflisliyin mənfi tərəfləri olsa da, həqiqətən bu vəziyyətdə olan fərdlər üçün borcların qanuni şəkildə silinməsi imkanı yaranır. 

Kreditlərin refinanslaşdırılması (yenidən maliyyələşdirilməsi) aylıq borc yükünü azaltmaq üçün effektiv vasitədir. Refinanslaşdırma zamanı aylıq ödəniş məbləği azalsa da, ödəniş müddəti (ayların sayı) uzanır. Bu isə borclunun üzərindəki aylıq gərginliyi azaldır və ona vaxt qazandırır. 

Mümkün qədər borcdan tez və vaxtında azad olmaq ən yaxşı seçimdir. Lakin aylıq ödənişləri qarşılamaqda çətinlik çəkənlər üçün refinanslaşdırma imkanından istifadə etmək məqsədəuyğundur”.

Cəlalə Cəlalqızı

2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycan Gürcüstana 25 231 ton soğan ixrac edib. İxracın dəyəri 6,174 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Beləliklə, Azərbaycan Gürcüstanın soğan idxal etdiyi ölkələr arasında birinci yerdə qərarlaşıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə “BusinessPressNews” Gürcüstanın Milli Statistika Xidmətinin məlumatlarına istinadən xəbər yayıb.

Məlumata görə, ölkə 2026-cı ilin ilk səkkiz ayında ümumilikdə rekord həcmdə – 33 270 ton soğan idxal edib. İdxalın ümumi dəyəri 8,19 milyon dollar olub.

Azərbaycan Gürcüstanın soğan idxalında əsas paya malikdir. İlk beşlikdə növbəti yerləri Ermənistan, Türkiyə, Özbəkistan və İran tutur.

Gürcüstanın soğan idxal etdiyi əsas ölkələr:

• Azərbaycan – 25 231 ton, 6,174 milyon dollar;
• Ermənistan – 3 391 ton, 834,8 min dollar;
• Türkiyə – 1 797 ton, 434,8 min dollar;
• Özbəkistan – 1 303 ton, 320 min dollar;
• İran – 432 ton, 107,9 min dollar.

Müqayisə üçün qeyd edək ki, Gürcüstan 2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında 30 789 ton soğan idxal edib və bunun üçün 7,366 milyon dollar ödəyib. 2024-cü ilin eyni dövründə idxal 25 969 ton və 6,686 milyon dollar, 2023-cü ilin ilk səkkiz ayında isə 23 743 ton və 9,175 milyon dollar təşkil edib.

Gürcüstanın Milli Statistika Xidmətinin məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında bir kiloqram soğanın orta idxal qiyməti təxminən 25 ABŞ senti olub. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici təxminən 24 sent təşkil edib.

Qeyd edək ki, Gürcüstanda soğanın qiyməti də artıb. Sentyabr ayında məhsulun qiyməti illik müqayisədə 36,2% yüksəlib. Bu göstərici soğanı ölkədə qiyməti ən çox artan məhsullar arasında dördüncü yerə çıxarıb.

Azərbaycanda 2027-ci ildə dövlət büdcəsindən elm sahəsinə 257 milyon 920 min 835 manat ayrılması nəzərdə tutulur. Bu, 2026-cı ilin təsdiqlənmiş büdcəsindəki 229 milyon 498 min 838 manatlıq göstəricidən 28 milyon 421 min 997 manat və ya təxminən 12.4 faiz çoxdur.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu, "Azərbaycan Respublikasının 2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsi ilə 2026-cı ilin təsdiqlənmiş dövlət büdcəsinin müqayisəsindən məlum olur.

Qeyd edək ki, elm xərcləri dövlət büdcəsinin funksional təsnifatında "Ümumi dövlət xidmətləri" bölməsinə daxildir. 2027-ci ildə bu bölmə üzrə ümumi xərclərin 5 milyard 521 milyon 830 min 795 manat təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır. 2026-cı ilin təsdiqlənmiş büdcəsində isə müvafiq göstərici 5 milyard 517 milyon 989 min 377 manatdır.

Müqayisəyə əsasən, elm xərclərinin ümumi dövlət xidmətləri üzrə büdcə vəsaitində payının 2026-cı ildəki təxminən 4.2 faizdən 2027-ci ildə 4.7 faizə yüksəlməsi gözlənilir.

Bununla yanaşı, elm sahəsinə ayrılması nəzərdə tutulan vəsaitin 2027-ci ilin ümumi dövlət büdcəsi xərclərində payı təxminən 0.61 faiz təşkil edəcək.

Abbas Mirzəyev

Azərbaycanda 2027-ci ildə gömrük rüsumlarından dövlət büdcəsinə daxilolmaların 1 milyard 867 milyon manat təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır. Bu, 2026-cı ilin təsdiqlənmiş büdcəsi ilə müqayisədə 49 milyon manat və ya 2.7 faiz çoxdur.

MediaxeberleriAz xəbər verir ki, bu, "Azərbaycan Respublikasının 2027-ci il dövlət büd.cəsi haqqında" qanun layihəsi ilə 2026-cı ilin dövlət büdcəsinin müqayisəsindən məlum olur.

Cari ilin təsdiqlənmiş büdcəsində gömrük rüsumlarından daxilolmalar 1 milyard 818 milyon manat səviyyəsində nəzərdə tutulub.

Bununla yanaşı, 2027-ci ildə ölkəyə idxal olunan mallara görə əlavə dəyər vergisindən (ƏDV) daxilolmaların 4 milyard 700 milyon manat təşkil edəcəyi gözlənilir. Bu, 2026-cı ilin 4 milyard 750 milyon manatlıq göstəricisindən 50 milyon manat və ya 1.1 faiz azdır.

İdxal olunan mallara görə aksiz vergisindən daxilolmaların isə 234 milyon manatdan 240 milyon manata yüksəlməsi planlaşdırılır. Beləliklə, bu istiqamətdə altı milyon manat və ya 2.6 faiz artım proqnozlaşdırılır.

Ümumilikdə, Dövlət Gömrük Komitəsinin xətti ilə dövlət büdcəsinə daxilolmaların 2026-cı ildəki 6 milyard 862 milyon manatdan 2027-ci ildə 6 milyard 865 milyon manata çatacağı gözlənilir. Bu isə üç milyon manat və ya təxminən 0.04 faiz artım deməkdir.

Beləliklə, gömrük rüsumlarından daxilolmaların artmasına baxmayaraq, idxal üzrə ƏDV daxilolmalarının azalması səbəbindən gömrük orqanlarının xətti ilə ümumi büdcə daxilolmalarında cüzi artım nəzərdə tutulur.