31 iyul 2026-cı il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Qırğızıstan Respublikasına həyata keçirdiyi dövlət səfəri iki dost və qardaş ölkə arasında münasibətlərin tarixində mühüm hadisə kimi yadda qaldı. Səfər çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, imzalanan sənədlər, əldə olunan razılaşmalar və qəbul edilən qərarlar Azərbaycan–Qırğızıstan əməkdaşlığının keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini nümayiş etdirdi.
Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov ilə keçirilən geniştərkibli danışıqlardan sonra mətbuata bəyanatla çıxış edən Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, ölkələrimiz arasında münasibətlər artıq ən yüksək səviyyəyə çatıb və müttəfiqlik prinsiplərinə əsaslanır. Dövlətimizin başçısı qeyd edib ki, müttəfiqlik münasibətləri böyük məsuliyyət tələb edir və Azərbaycan bu məsuliyyəti tam bölüşməyə hazırdır. Prezident bildirdi ki, bundan sonra da beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində, iqtisadi və ticari sahələrdə, investisiya layihələrində, eləcə də təhlükəsizlik məsələlərində qarşılıqlı dəstək davam etdiriləcək.
Səfər zamanı imzalanan sənədlər paketi siyasi dialoqdan iqtisadiyyat, nəqliyyat, energetika, humanitar əməkdaşlıq və investisiya sahələrinədək geniş istiqamətləri əhatə etdi. Bu sənədlər iki ölkə arasında mövcud strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmləndirilməsi üçün etibarlı hüquqi baza formalaşdırır və gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir.
İqtisadi əlaqələrin inkişafı baxımından mühüm qərarlardan biri Azərbaycan - Qırğız İnvestisiya Fondunun nizamnamə kapitalının iki dəfə artırılaraq 200 milyon ABŞ dollarına çatdırılması oldu. Prezident İlham Əliyev bu qərarın gələcəkdə həyata keçiriləcək yeni investisiya layihələrinə, istehsal müəssisələrinin yaradılmasına, məşğulluğun artırılmasına və iqtisadi əməkdaşlığın daha da genişlənməsinə mühüm töhfə verəcəyini vurğuladı. Dövlət başçısı Fondun artıq konkret layihələr həyata keçirdiyini qeyd edərək, onun fəaliyyətinin gələcəkdə daha da genişlənəcəyinə əminliyini ifadə etdi.
Səfər çərçivəsində İssık-Kul gölünün sahilində Azərbaycan dövlətinin maliyyə dəstəyi ilə inşa edilən və “Bakı” adını daşıyan beşulduzlu “Baku Resort & Spa” hotelinin açılışı da baş tutdu. Bu layihə Azərbaycan investisiyalarının Qırğızıstan iqtisadiyyatına verdiyi real töhfənin və iki ölkə arasında iqtisadi tərəfdaşlığın uğurlu nümunəsinin göstəricisi kimi qiymətləndirildi.
Humanitar əməkdaşlıq sahəsində də mühüm məsələlər müzakirə olundu. Prezident İlham Əliyev Qarabağın bərpasına göstərdiyi dəstəyə görə Qırğızıstan rəhbərliyinə təşəkkürünü bildirərək, Ağdam rayonunda “Manas” adını daşıyan məktəbin istifadəyə verilməsini Azərbaycan - Qırğızıstan qardaşlığının parlaq rəmzlərindən biri adlandırdı. Dövlətimizin başçısı vurğuladı ki, bu məktəb işğaldan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulmasına Qırğızıstanın verdiyi mühüm töhfə olmaqla yanaşı, iki xalqın dostluğunu gələcək nəsillərə çatdıracaq mühüm mənəvi dəyərdir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında xalqlarımızı birləşdirən ortaq tarix, mədəniyyət və mənəvi dəyərlərə də xüsusi diqqət yetirdi. Bakıda görkəmli qırğız yazıçısı Çingiz Aytmatovun abidəsinin və adını daşıyan parkın açılması, Bişkekdə Azərbaycan–Qırğızıstan Dostluq Parkının yaradılması, hər iki ölkədə keçirilən Mədəniyyət Günləri və digər humanitar layihələr qarşılıqlı hörmət və qardaşlığın bariz nümunəsi kimi dəyərləndirildi.
Dövlət səfəri çərçivəsində Prezident İlham Əliyev Qırğız Respublikasının ali dövlət mükafatı - I dərəcəli “Manas” ordeni ilə təltif olundu. Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov isə Azərbaycanın ali dövlət mükafatı olan “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edildi. Qarşılıqlı ali dövlət təltiflərinin təqdim olunması ölkələr arasında yüksək etimadın, dostluğun və strateji müttəfiqliyin növbəti təsdiqi oldu.
Səfərin mühüm siyasi nəticələrindən biri Azərbaycan - Mərkəzi Asiya əməkdaşlığında yeni mərhələnin əsasını qoyan Çolpon-Ata Bəyannaməsi oldu. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Məşvərət görüşlərinə tamhüquqlu üzv qəbul edilməsini tarixi qərar kimi qiymətləndirərək, bu təşəbbüsə verdikləri dəstəyə görə Qırğızıstan Prezidentinə və Mərkəzi Asiya dövlətlərinin rəhbərlərinə minnətdarlığını ifadə etdi. Bu addım Azərbaycanın türk dünyası və Mərkəzi Asiya regionu ilə əlaqələrinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan və Qırğızıstan ortaq tarixə, mədəniyyətə, milli-mənəvi dəyərlərə və qarşılıqlı etimada söykənən münasibətlərini ardıcıl şəkildə inkişaf etdirirlər. Səfər zamanı əldə olunan razılaşmalar, imzalanan sənədlər və qəbul edilən qərarlar iki ölkə arasında siyasi dialoqun, iqtisadi əməkdaşlığın və humanitar əlaqələrin gələcək illərdə daha da genişlənəcəyini göstərir. Bu səfər Azərbaycan - Qırğızıstan strateji müttəfiqliyinin möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, türk dünyasında həmrəyliyin və regional əməkdaşlığın gücləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Ülviyyə Həmzəyeva
Milli Məclisin deputatı 

Dövlət Radiotezliklər İdarəsi informasiya texnologiyaları avadanlıqlarının və mövcud şəbəkə üçün malların (lisenziya, kamera, telefon və s.) alınmasına 476 425 AZN xərcləyəcək.

Mediaxeberleri.Az-ın xəbərinə görə, iş “Caspian Technology Group” MMC-yə verilib.

İdarə və MMC-nin bağladığı müqavilə satınalma proseduru dövlət satınalmalarının vahid internet portalında keçirilməyib. Rəhbəri Tariyel Tofiq oğlu Vahabov olan icraçı şirkətin dövlətə 16 335 AZN borcu var.

Carlsberg Group PepsiCo ilə strateji tərəfdaşlığını genişləndirir və yeni sazişə əsasən, 1 yanvar 2027-ci il tarixindən etibarən Azərbaycan Respublikasında PepsiCo-nun bottleri olacaq.

Yeni strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində Carlsberg Group PepsiCo-nun Azərbaycandakı alkoqolsuz içkilər portfelinin istehsalını, satışını və distribusiyasını öz üzərinə götürəcək.

Carlsberg-in Xırdalandakı istehsal müəssisəsinin əsaslı şəkildə yenidən qurulması və istehsal gücünün artırılması dövründə PepsiCo məhsul portfelinin istehsalı müvəqqəti olaraq hazırkı bottler olan Mars Overseas tərəfindən davam etdiriləcək.

Yeni razılaşmanın qüvvəyə minməsi ilə Carlsberg və PepsiCo 15 bazarda bottler müqavilələrinə malik olacaq: Böyük Britaniya, İrlandiya, Norveç, İsveç, İsveçrə, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Laos və Kamboca, həmçinin 2029-cu ildən Danimarka, Finlandiya, Estoniya, Latviya və Litva, 2027-ci ildən isə Azərbaycan.

Genişləndirilmiş tərəfdaşlıq Carlsberg Group və PepsiCo-nun Azərbaycanda uzunmüddətli artımı dəstəkləyən, genişləndirilə bilən və yerli bazarın tələblərinə uyğun içki istehsalı və distribusiya əməliyyatlarının qurulmasına dair ortaq öhdəliyini əks etdirir.

Carlsberg Group-un İcraçı direktoru Yakob Aarup-Andersen qeyd edib: “PepsiCo ilə uzunmüddətli tərəfdaşlığımızın Azərbaycana da genişlənməsindən çox məmnunuq. Yeni razılaşma çərçivəsində PepsiCo-nun ikonik brendlərini ölkədəki güclü yerli pivə portfelimizə əlavə edəcəyik və Azərbaycan bazarındakı biznesimizi əhəmiyyətli dərəcədə böyüdəcəyik. Bu, istehlakçılara daha uyğun və çeşidli seçimlər təqdim etməyə imkan verəcək”.

“Bu tərəfdaşlıq şirkətimiz və əməkdaşlarımız üçün mühüm imkanlar yaradır. Həcmlərin təxminən iki dəfə artacağının gözlənilməsi, istehsal müəssisəmizə əhəmiyyətli investisiyaların planlaşdırılması və yeni iş yerlərinin yaradılması Carlsberg Azerbaijan-ın ölkənin aparıcı içki istehsalçılarından birinə çevrilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır”, — deyə Carlsberg Azerbaijan-ın baş direktoru Krasimir Lazarov əlavə edib.

Dünya bazarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 4,36 ABŞ dolları və ya 4,56 % azalaraq 91,22 ABŞ dolları təşkil edib.

Bu barədə "Report"a neft bazarındakı mənbə məlumat verib.

Hərracların nəticələrinə görə, "Brent" markalı neftin sentyabr fyuçerslərinin qiyməti 85,74 ABŞ dolları təşkil edib.

Türkiyənin Ceyhan limanında FOB bazasında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti 4,59ABŞ dolları və ya 5,01 % azalaraq 86,89 ABŞ dolları təşkil edib.

Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində bir barel neftin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.

Xatırladaq ki, "Azeri Light" neftinin ən aşağı qiyməti 2020-ci il aprelin 21-də (15,81 ABŞ dolları), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 ABŞ dolları) qeydə alınıb. Azərbaycanda bu markadan olan neft "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataqlar blokunun işlənməsi haqqında müqavilə çərçivəsində hasil edilir. Müqavilədə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) payı 31,65 %-dir.

Azərbaycan Mərkəzi Bankının AMB) 2026-cı ilin birinci yarısına dair açıqladığı son statistik göstəricilər ölkənin bank sektorundakı mövcud mənzərəni və ev təsərrüfatlarının maliyyə davranışlarını aydın şəkildə ortaya qoyur. Ortaya çıxan mənzərə həm bank sisteminə olan etimadın, həm də əhalinin borc yükünün dinamikası baxımından diqqətəlayiq məqamlarla zəngindir.

Manata inam qayıdır

Mərkəzi Bankın rəsmi məlumatlarına görə, hazırda əhalinin (fiziki şəxslərin) banklardakı əmanətlərinin ümumi həcmi təxminən 17,4 milyard manat təşkil edir. Bu göstərici vətəndaşların bank sektoruna olan inamının sabit qaldığını nümayiş etdirir.

Depozit portfelinin daxili strukturuna nəzər saldıqda bir neçə mühüm tendensiya nəzərə çarpır. İlk növbədə, milli valyutanın üstünlüyü diqqət çəkir. Əmanətlərin 70,4 faizi (12,26 milyard manat) manatla, 29,6 faizi (5,16 milyard manat) isə xarici valyutada saxlanılır. Əmanətlərin dedollarlaşma prosesinin bu səviyyədə qorunması milli valyutaya olan etimadın və manat depozitlərinin gəlirliliyinin yüksək olmasının nəticəsidir.

Bundan əlavə, toplam əmanətlərin 64,4 faizi (11,2 milyard manat) müddətli depozitlərin payına düşür. Bu da vətəndaşların öz vəsaitlərini daha uzunmüddətli və sabit gəlir gətirən alət kimi banklarda saxlamağa üstünlük verdiyini göstərir.

14 milyard manatlıq borc yükü: İstehlak kreditləri liderdir

Statistikanın digər tərəfi isə əhalinin banklar qarşısındakı öhdəlikləridir. Ölkənin ümumi kredit portfeli 30,3 milyard manat civarında qiymətləndirildiyi halda, bunun yarıya yaxını — 14 milyard manatdan çoxu birbaşa fiziki şəxslərin (ev təsərrüfatlarının) payına düşür.

Əhalinin kredit borcunun tərkibinə gəldikdə, istehlak kreditləri xüsusi çəkiyə malikdir. Bu rəqəm 9,5 – 10 milyard manat ətrafındadır. Əhalinin borc yükünün böyük hissəsini məhz istehlak kreditlərinin təşkil etməsi, gündəlik tələbatın, məişət texnikasının və digər cari ehtiyacların maliyyələşdirilməsində kreditlərin rolunun nə qədər böyük olduğunu göstərir.

İpoteka kreditləri isə 4,6 – 4,8 milyard manat təşkil edir. Daşınmaz əmlak bazarındakı aktivlik və dövlət xətti ilə ayrılan ipoteka fondları hesabına bu göstərici də sabit artım dinamikası nümayiş etdirir.

Depozit borcu üstələyir

Cari rəqəmlərin təhlili göstərir ki, bank sisteminin ümumi kredit portfelinin təxminən 47–48 faizi birbaşa əhalinin payına düşür. Lakin ümumi balansa baxdıqda müsbət bir məqam aydın görünür: əhalinin banklardakı yığımları (17,4 milyard manat) onların banklara olan ümumi borcunu (təxminən 14 milyard manat) üstələyir.

Bu nisbət ölkə üzrə ev təsərrüfatlarının ümumilikdə müsbət maliyyə balansına sahib olduğunu göstərsə də, istehlak kreditlərinin yüksək payı əhalinin cari gəlirlərinin və xərcləmə vərdişlərinin daim diqqətdə saxlanılmasını zəruri edir.

Rasim Əliyev

"AzPoltika.info"

Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.

Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 8,54 dollar və ya 8,5% bahalaşaraq 109.10 ABŞ dolları olub.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu tərəfindən iyulun 22-də respublika üzrə pensiyaların tam ödənilərək yekunlaşdırılması nəzərdə tutulub.

Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2026-cı il 17 iyul tarixli 218 nömrəli Qərarı ilə “Məktəbəqədər təhsil sahəsində valideyn-dövlət-özəl əməkdaşlığına əsaslanan maliyyələşmə modelinin tətbiqi Qaydaları” təsdiq edilib. Yeni maliyyələşmə modeli məktəbəqədər təhsilin əlçatanlığının artırılması, dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi, eləcə də daha çox uşağın keyfiyyətli məktəbəqədər təhsilə cəlb olunması məqsədini daşıyır.

Qaydalara əsasən, Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən hər il müsabiqə keçiriləcək.

Nazirlikdən Pravda.az-a bildirilib ki, müsabiqədə “Lisenziyalar və icazələr haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən məktəbəqədər təhsil fəaliyyətinə lisenziya verilmiş özəl təhsil müəssisələri iştirak edə biləcəklər. Müraciət edən müəssisələr müəyyən edilmiş meyarlar əsasında qiymətləndiriləcək, qaliblər müəyyənləşdiriləcək və seçilmiş özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələri ilə maliyyələşdirmə müqavilələri bağlanacaq. Dövlət dəstəyi həmin müqavilələr çərçivəsində maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulmuş yerlərə qəbul edilən təhsilalanlara şamil olunacaq. Hər bir təhsilalana göstərilən təhsil xidmətlərinə görə dövlət dəstəyi təhsil haqqının 70 faizi həcmində, lakin Bakı şəhəri üzrə aylıq 350 manatadək, digər şəhər və rayonlar üzrə isə aylıq 250 manatadək müəyyən edilib. Təhsil haqqının dövlət tərəfindən qarşılanmayan hissəsi valideyn tərəfindən ödəniləcək.

Müsabiqənin elan olunacağı tarix, müraciət qaydası, qiymətləndirmə meyarları və digər zəruri məlumatlar barədə ictimaiyyətə Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən əlavə məlumat veriləcək.

Bildirilib ki, son illərdə məktəbəqədər təhsil sahəsində həyata keçirilən ardıcıl islahatlar çərçivəsində yeni dövlət məktəbəqədər təhsil müəssisələri yaradılıb, mövcud müəssisələrin maddi-texniki bazası gücləndirilib, məktəbəqədər təhsilin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi məqsədilə alternativ xidmət modelləri tətbiq olunub.

Bu istiqamətdə həyata keçirilən mühüm təşəbbüslərdən biri olan icma əsaslı məktəbəqədər təhsil modeli məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin olmadığı və ya əlçatanlığın məhdud olduğu yaşayış məntəqələrində minlərlə uşağın erkən təhsilə cəlb edilməsinə və məktəbəqədər təhsilin əhatəliliyinin artırılmasına mühüm töhfə verib.

Bununla yanaşı, 2024-cü və 2025-ci illərdə Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələri üçün keçirilmiş qrant müsabiqələri nəticəsində minlərlə uşağın dövlət dəstəyi hesabına özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrində təhsil alması təmin edilib. Həmin müsabiqələr özəl sektorun məktəbəqədər təhsil xidmətlərinin göstərilməsində iştirakını genişləndirməklə yanaşı, dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlığın yeni mexanizmlərinin formalaşdırılması baxımından da uğurlu təcrübə yaradıb.

Nazirlər Kabinetinin təsdiq etdiyi yeni maliyyələşmə modelinin dövlət dəstəyinin daha sistemli, şəffaf və davamlı əsaslarla həyata keçirilməsinə, özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin potensialından daha səmərəli istifadəyə, valideynlərin seçim imkanlarının genişlənməsinə və məktəbəqədər təhsilin əhatəliliyinin artırılmasına töhfə verəcəyi gözlənilir.

Son sutkada kriptovalyuta bazarında yüksəliş trendi davam edib.

“APA-Economics” xəbər verir ki, bazarın ümumi kapitallaşması son 24 saatda 1,25% artaraq 2,24 trilyon ABŞ dollarına çatıb.

Dünya bazarlarında neft bahalaşıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, hazırda “Brent” markalı neftin bir barreli 90,22 dollara, yüngül neftin bir barreli isə 84,29 dollara təklif edilir.