Son sutkada kriptovalyuta bazarında yüksəliş trendi davam edib.

“APA-Economics” xəbər verir ki, bazarın ümumi kapitallaşması son 24 saatda 1,25% artaraq 2,24 trilyon ABŞ dollarına çatıb.

Dünya bazarlarında neft bahalaşıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, hazırda “Brent” markalı neftin bir barreli 90,22 dollara, yüngül neftin bir barreli isə 84,29 dollara təklif edilir.

Bu ilin yanvar-iyun aylarında 20 247 şəxsə proaktiv qaydada yaşa görə əmək pensiyası təyin olunub.

Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna (DSMF) istinadən xəbər verir.

Məlumata görə, onların 54,64 %-ni kişilər, 45,36 %-ni isə qadınlar təşkil edib.

“İstehsal Azərbaycanda aşağı səviyyədədir. Çünki sahibkarlıq üçün normal investisiya şəraiti, qanunçuluq yoxdur. Məhkəmələrin müstəqilliyi, savadlılığı yoxdur. İstehsal böyük prosesdir, ticarət deyil ki, kimdənsə tez alıb-satasan. Böyük pullar qoyulmalıdır. İllərlə inkişaf etdirilməlidir ki, nəticədə qazanc götürəsən. Bunun üçün gərək bazar iqtisadiyyatının ən təməl prinsiplərinə riayət olunsun”.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu sözləri Pravda.az-a açıqlamasında iqtisadçı ekspert Əkrəm Həsənov deyib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda mülkiyyət hüquqlarının müdafiəsi, bağlanılan müqavilələrin icrası və sağlam rəqabət yoxdur: “Sadə vətəndaşın evini qanunsuz alırlar. Müqavilə şərtləri pozulur, məhkəməyə verilir, bilinmir, orada nələr baş verəcək... Korrupsiya formasında, tapşırıqla həll olunur. Sağlam rəqabət yoxdur, məmurlar sahibkarın biznesini əlindən ala bilərlər... Belə şəraitdə kimdir pulu qoyan? Mövcud istehsal elə məmurlarındır, ya da birbaşa dövlətindir, amma o da səmərəli deyil. İnzibati qaydada sahibkarlıq işləmir. Digər ölkələrdə, məsələn Türkiyədə iqtisadi sahədə belə bir şey yoxdur. Kimsə başqasının əmlakını əlindən qanunsuz ala bilmir. Heç kimin sahibkarlığına maneə olmurlar”.

Şəhanə Qədirli

Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.

Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 5,22 dollar və ya 6,42% artaraq 86,51 ABŞ dolları təşkil edib.

Dünya bazarında Azərbaycan neftinin qiyməti artıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, “Azeri Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti 1,12 dollar və ya 1,56 faiz artaraq 72,93 dollar olub.

Qeyd edək ki, "Azeri Light" neftinin ən aşağı qiyməti 2020-ci il aprelin 21-də (15,81 ABŞ dolları), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 ABŞ dolları) qeydə alınıb.

Mərkəzi Bank kredit risklərinin idarə edilməsi qaydalarına dəyişiklik edib. Bankdan dəyişiklikləri məsafədən maliyyə xidmətləri sahəsində risklərin azaldılması və istehlakçıların hüquqlarının qorunmasının gücləndirilməsi istiqamətində normativ bazanın təkmilləşdirilməsi ilə əlaqələndiriblər.

Mediaxeberleri.Az xəbər veirr ki, bu barədə millət vəkili, iqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov deyib.

Ekspert bildirib ki, bu ilin oktyabrından qüvvəyə minəcək dəyişikliklərə əsasən, müştərilərə məsafədən istehlak krediti müqavilələrinin bağlanmasına və kredit limitlərinin artırılmasına qarşı könüllü məhdudiyyət tətbiq etmək imkanı yaradılır:

“Yəni, riskləri nəzərə alaraq vətəndaş özü məsafədən kredit təklifini məhdudlaşdıra biləcək. Bu zaman istənilən vətəndaşımız Azərbaycan Kredit Bürosu üzərindən sorğu yerləşdirməklə bütün kredit təşkilatlarında məsafədən kredit rəsmiləşdirilməsinə qadağa qoya biləcək. Yeni dəyişikliklərə əsasən, vətəndaşlar müştərisi olduqları kredit təşkilatına birbaşa müraciət etməklə yalnız həmin təşkilata məhdudiyyət tətbiq edə biləcəklər. Kredit təşkilatları məsafədən kredit rəsmiləşdirilmədən öncə bu qadağanı yoxlamalı və yalnız məhdudiyyət qoyulmadığı halda krediti verməlidirlər.

Qaydalarda digər dəyişiklik məsafədən bağlanılan istehlak krediti müqavilələri üzrə vəsaitlərin verilməsində “gözləmə müddəti”nin tətbiq edilməsidir. Belə ki, kreditin məbləği minimum əmək haqqının iki mislinədək olduqda vəsait 2 saat, bu həddi aşdıqda isə 24 saat sonra hesaba oturacaqdır.

Mərkəzi Bank tərəfindən məsafədən kredit ilə bağlı qadağaların tətbiqi müsbət addım olsa da belə, bu, daha çox ənənəvi yanaşmadır. Aydındır ki, bu qadağaların tətbiqinə səbəb məsafədən kredit rəsmiləşdirilməsi adı altında hakerlərin bir sıra hallarda vətəndaşları aldadaraq vəsaitlərini mənimsəməsidir. 2024-2025-ci illəri əhatə edən dövrdə kiberdələduzluq və haker hücumları nəticəsində ümumilikdə 22 milyon manatlıq maliyyə oğurluğu baş verib və 17 minə yaxın dələduzluq məqsədli bank kartı əməliyyatı qeydə alınıb. Bütün bunlar, qadağalar ilə yanaşı və yəqin ki, onlardan daha çox vacib olan təhlükəsizlik sistemlərinin daha da gücləndirilməsini aktuallaşdırıb. Azərbaycan Kredit Bürosu üzərindən bu məsələ ilə bağlı sorğu yerləşdirənlərin sayının çox olacağını proqnozlaşdırmaq çətindir. Belə olan halda qadağa hüququndan istifadə edəcək vətəndaşlarımızın statistikası yeni qaydaların hansı formada səmərəli olduğunu göstərəcək. “Gözləmə müddəti”nin tətbiqi müsbət hal olsa da, daha məqsədəuyğun olardı məsafədən kreditləşmədə tranşlar tətbiq olunsun. Minimum əmək haqqının iki misli bəzi kreditlər üzrə çox az, bəziləri üçün isə kreditin əhəmiyyətli hissəsidir. Bu baxımdan, daha məqsədəuyğun olardı ki, minimum əmək haqqından çox olmamaq şərti ilə kredit məbləğinin 5 faizinədək ilkin tranş açılsın və kredit götürən şəxs tərəfindən vəsaitin alınması təsdiq olunduqdan sonra bir sutka ərzində qalan məbləğ ödənilsin.

Bütün bunlarla yanaşı, çox vacib məqamlardan biri də maarifləndirmədir. Vətəndaşlar arasında maliyyə və bank xidmətləri ilə bağlı maarifləndirmə genişlənməyincə, hakerlər istənilən imkanlardan yararlanmağa çalışacaqlar. Maarifləndirmə isə yalnız Mərkəzi Bank deyil, fərqli və xüsusən də müstəqil steykholderlər tərəfindən həyata keçirilməlidir”.

Bu gün qlobal qızıl qiymətləri 2025-ci ilin noyabr ayından bəri ən aşağı səviyyələrinə çataraq troya unsiyası üçün 4000 dollardan aşağı düşüb.

Mediaxeberleri.Az Bakupost.az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə “Röyters” ticarət məlumatlarına istinadən məlumat yayıb.

Belə ki, çərşənbə günü 13 ayın ən yüksək səviyyəsinə yüksələn dolların təzyiqi altında qızıl kəskin şəkildə ucuzlaşır və 3,985 dollardan aşağı düşür.

ABŞ və İran, deyəsən, anlaşdılar, hər tərəf özünü qalib elan edir, bu da gözlənilən idi. Əgər İsrail anlaşmanı pozmağa cəhd etməsə, bu həftə imzalar atılacaq.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu sözləri iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli bildirib.

“Neft artıq ucuzlaşır (hazırda “Brent” markalı neft 78,6 dollara düşüb, halbuki bu gün səhər 83 dollar idi - red.), qızılın unsiyası isə ötən gün 4330 dollara qalxıb – anlaşma rəsmiləşəndə neft 75 dollara qədər ucuzlaşacaq, qızılın qiyməti isə 4500 dolları keçəcək. Anlaşma qalıcı olandan sonra isə neft daha da ucuzlaşacaq, qızıl isə bir az da bahalaşacaq.

ABŞ İran neftinə investisiya və iqtisadi yollarla şərik olur. İrana böyük investisiyalar gəlsə (təqribən, 300 mlrd. dollar investisiya müqavilələri olacaq), ölkə daha çox açılmağa məcbur olacaq, açıldıqca, daha çox dəyişəcək. Yəni İranda sistemin adı dəyişməsə də, mahiyyəti sürətlə dəyişəcək. Hörmüzdə İran-Oman (oxu – ABŞ) birgə nəzarət mexanizmi yaranacaq.

Ən pis sülh ən yaxşı müharibədən karlıdır, hamı üçün, bir tək hər iki tərəfdə uydurulmuş tarixi, dini mifləri istismar edərək hakimiyyətlərinin ömrünü uzatmaq istəyənlərədən başqa”, - ekspert vurğulayıb.

Qeyd edək ki, ABŞ və İran arasında razılaşdırılmış sazişin 19 iyunda İsveçrədə imzalanacağı gözlənilir.

ABŞ və İran arasında əldə olunan razılaşmadan sonra dolların ucuzlaşacağı ilə bağlı bir sıra fikirlər səsləndirilir.

Əgər belə hal baş verərsə, dolların ucuzlaşması manata necə təsir göstərəcək?

Mövzu ilə bağlı Mediaxeberleri.Az-a açıqlama verən iqtisadçı Eyyub Kərimli bildirib ki, əldə edilən bu razılaşmadan sonra dolların ciddi ucuzlaşacağını zənn etmir.

İqtisadçının sözlərinə görə, hazırkı vəziyyət üçün bu real deyil: “Hələ ki, qeyri-müəyyənliklər davam edir. Neftin qiyməti də müəyyən səviyyədə formalaşıb, 100 dolların üzərini keçməyib. Bu da dolların ucuzlaşacağına heç bir əsas vermir. Dolların ucuzlaşması məsələsi aktual deyil. Bu baxımdan ölkə manatının məzənnəsinin dəyişməsi də real görünmür”.