Dünya bazarlarında neftin qiyməti müxtəlif istiqamətlərdə dəyişib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, “Brent” markalı neftin bir barreli bahalaşaraq 101,29 dollara, yüngül neftin bir barreli isə cüzi ucuzlaşaraq 95,42 dollara təklif edilir.

Son dövrlər pərakəndə ticarət və iaşə obyektlərində nağdsız ödənişlərin POS-terminallar vasitəsilə deyil, “kartdan-karta” köçürmə yolu ilə aparılması halları geniş yayılıb. Belə ki, vətəndaşlar bildirirlər ki, bəzi hallarda onlara bank kartı ilə rəsmi ödəniş etmək imkanı yaradılmır, yalnız fiziki şəxs kartına köçürmə təklif edilir və bu zaman kassa çeki də təqdim olunmur.

Bu cür yanaşma həm nağdsız ödənişlərin şəffaflığı, həm də vergi uçotu baxımından müəyyən risklər yarada bilər. Məhz bu kontekstdə, istehlakçıların hüquqlarının qorunması və ödəniş seçim imkanlarının təmin olunması məsələsi də gündəmə gəlir.

Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə mövzu ilə bağlı Modern.az-a açıqlamasında Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov bildirib ki, istehlakçılar hər zaman özlərini sərbəst və rahat hiss etməli, seçim hüquqları qorunmalıdır.

Onun sözlərinə görə, kartdan-karta ödəniş üsulu bir tərəfdən istehlakçı üçün rahatlıq yaratsa da, digər tərəfdən qanunvericiliyin pozulmasına səbəb olur və istehlakçı fərqində olmadan bu prosesin iştirakçısına çevrilir:

"Bu məsələ ilə bağlı Azad İstehlakçılar Birliyi olaraq bizim quruma çoxsaylı şikayətlər daxil olur. Şikayətlər əsasən kartdan-karta ödənişlər zamanı yaşanan hallarla bağlıdır. Nümunə olaraq, mebel sifarişi və ya müxtəlif xidmətlər zamanı vətəndaşdan ödənişi POS-terminal vasitəsilə deyil, birbaşa karta köçürməsi tələb olunur. İstehlakçı bunu öz rahatlığı üçün etsə də, əslində həmin prosesdə vergidən yayınma hallarına şərait yaranır. Ticarət və xidmət sahəsində fəaliyyət göstərən bəzi şəxslər məhz vergidən yayınmaq məqsədilə bu üsula üstünlük verir və istehlakçı da bilmədən həmin qanun pozuntusunun iştirakçısına çevrilir".

AİB sədri hesab edir ki, istehlakçılar arasında bu istiqamətdə ciddi maarifləndirmə işləri aparılmalıdır:

"Eyni zamanda, ticarət və xidmət obyektlərində kartdan-karta ödəniş tələbi kimi hallara son qoyulmalıdır.

İstehlakçı üçün əsas məsələ ödəməni rahat şəkildə həyata keçirməkdir. O, sadəcə kart vasitəsilə ödəniş etmək istəyir. Lakin nəticədə fərqində olmadan vergi və maliyyə qanunvericiliyinin pozulmasına səbəb olan prosesin iştirakçısına çevrilir. İstehlakçılar belə halların tərəfi olmamalıdır. Kartdan-karta ödənişlərin geniş yayılması dövlətin vergi və maliyyə siyasətinə zidd vəziyyət yaradır və bu hal yolverilməz hesab olunur", - deyə E.Hüseynov qeyd edib.

Qeyd edək ki, pərakəndə ticarət və ictimai iaşə obyektlərində nağdsız ödənişlərin POS-terminal vasitəsilə deyil, “kartdan-karta” köçürmə yolu ilə həyata keçirilməsi həm qanunvericiliyin tələblərinin, həm də istehlakçı hüquqlarının pozulması hesab olunur.

Belə hallarda istehlakçılara POS-terminal çıxarışı və nəzarət-kassa aparatı çeki təqdim edilmir ki, bu da alıcının hüquqlarını müdafiə etməsi, eləcə də xərclədiyi məbləğin bir hissəsini “cashback” şəklində geri alması imkanlarını məhdudlaşdırır. Bununla yanaşı, əlavə dəyər vergisi (ƏDV) ödəyicilərindən mal, iş və ya xidmət alan istehlakçılar “ƏDV geri al” mexanizmindən istifadə hüququndan da məhrum olurlar.

Dövlət Vergi Xidmətinin məlumatına görə, bu cür hallar vergidən yayınma məqsədi daşıyır. Qurum vətəndaşları pərakəndə ticarət və ictimai iaşə obyektlərində nağdsız ödənişləri “kartdan-karta” köçürmə yolu ilə deyil, yalnız POS-terminal vasitəsilə həyata keçirməyə çağırır.

Sahibkarlara isə Vergi Məcəlləsində nəzərdə tutulan maliyyə sanksiyalarına məruz qalmamaq üçün ödənişləri POS-terminal vasitəsilə qəbul etmələri tövsiyə olunur.

Məlumat üçün bildirək ki, Vergi Məcəlləsinə əsasən, POS-terminalların quraşdırılması məcburi olan obyektlərdə POS-terminalların quraşdırılmaması və POS-terminal quraşdırılmış obyektlərdə nağdsız ödənişlərin qəbulundan imtina edilməsinə görə, vergi ödəyicisinə təqvim ili ərzində belə hallara birinci dəfə yol verildikdə 1.000 manat məbləğində, təqvim ili ərzində belə hallara ikinci dəfə yol verildikdə 3.000 manat məbləğində, təqvim ili ərzində belə hallara üç və daha çox dəfə yol verildikdə isə 6.000 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.

Gürcüstandan Azərbaycana gətirilən dörd baş heyvanda zoonoz xəstəlik aşkarlanıb.

Bu barədə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən (AQTA) məlumat verilib.

Bildirilib ki, mayın 5-də "Aqrovest MT" MMC tərəfindən Gürcüstanın "Universal Export" şirkətindən idxal olunması nəzərdə tutulan ümumilikdə 89 baş kəsimlik diri iribuynuzlu heyvan kliniki və laborator müayinədən keçirilib.

Nəzarət tədbirləri zamanı dörd baş heyvanda zoonoz xəstəliklərə şübhə yaradan əlamətlər aşkarlanıb. Həmin heyvanlarda yüksək hərarət, ümumi vəziyyətin zəifləməsi və davamlı müvazinət pozuntuları müşahidə olunub.

Mövcud risklər nəzərə alınaraq heyvanların ölkəyə idxalına icazə verilməyib və mənşə ölkəsinə geri qaytarılıb. Bu halın təkrarlanmaması üçün Gürcüstanın aidiyyəti qurumuna rəsmi müraciət ünvanlanıb.

“Bank “BTB” ASC-nin Azərbaycan Beynəlxalq Bankına (ABB) inteqrasiyası və aktivlərinin ötürülməsi prosesi mərhələli şəkildə davam edir”.

Mediaxeberleri.Az Modern.az-a istinadla xəbər verir ki, bunu faiz dəhlizinin parametrlərinə dair qəbul edilmiş qərarın açıqlanmasına həsr olunan mətbuat konfransında Mərkəzi Bankın İdarə heyətinin sədri Taleh Kazımov bildirib.

O qeyd edib ki, “BTB” səhmdarları tərəfindən bankın ABB-yə çevrilməsi ilə bağlı müraciət olunub və proses mərhələli şəkildə icra edilir.

“Depozitlərin əksəriyyəti ABB-yə keçirilib, kreditlərin keçirilməsi həyata keçirilir. Hazırda proses normal qaydada davam edir və hər hansı problem müşahidə olunmur. Biz hər hansısa bir problem görmürük. Müştərilər də prosesin gedişi ilə bağlı müraciət edir”.

AMB sədri qeyd edib ki, yaxın müddətdə bütün aktiv və öhdəliklərin köçürülməsi başa çatacaq:

“Düşünürəm ki, bu ayın axırı, gələn ayın axırı artıq aktivlərin və öhdəliklərin, kredit portfelinin ABB-yə keçirilməsi təmin olunacaq”.

Qeyd edək ki, “Bank BTB” ASC-nin səhmlərinin 74.98%-i (49 829 ədəd) Ramiz Mehdiyevin gəlini Nigar İsmayıl qızı Mehdiyevaya məxsus olub.

Dünya qlobal ərzaq böhranı təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg" müəlliflərindən olan ekoloq Mark Qonqloff xəbərdarlıq edib.

Onun sözlərinə görə, böhran eyni vaxtda təsir göstərən dörd əsas amillə bağlıdır: iqlim dəyişiklikləri, Donald Trampın ticarət siyasəti, İranla gərginlik və El-Ninyo fenomeni.

İqlim dəyişikliyi nəticəsində temperaturun artması kənd təsərrüfatına ciddi zərbə vurur. BMT-nin məlumatına görə, qlobal temperaturun 1,4°C yüksəlməsi kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını 21 faiz azaldıb.

İstiləşmə eyni zamanda dəniz ekosistemlərinə zərər vurur, balıq ehtiyatlarını azaldır və zərərvericilərin çoxalmasına səbəb olur. Bu isə quraqlıq, torpaq deqradasiyası və meşə yanğınlarının artmasına gətirib çıxarır.

Digər tərəfdən, ABŞ-nin ticarət müharibəsi kənd təsərrüfatı xərclərini artırıb və fermerlərin xarici bazarlara çıxışını məhdudlaşdırıb. İranla gərginlik isə yanacaq və gübrə qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub.

Bu problemləri El-Ninyo fenomeninin daha da gücləndirə biləcəyi vurğulanır.

Ekspertlərin fikrincə, bütün bu amillərin eyni vaxtda baş verməsi ərzaq istehsalında fasilələr yarada, qiymətlərin artmasına səbəb ola bilər. Gözlənilən temperatur rekordları isə xüsusilə, Hindistan, Afrika və digər sıx məskunlaşmış regionlarda vəziyyəti daha da kəskinləşdirə bilər.

Son illər Azərbaycanın maliyyə sektorunda müşahidə olunan mənzərə ciddi narahatlıq doğurur. Bir tərəfdən ölkə bankları tarixlərinin ən parlaq dövrünü yaşayaraq 100 milyonlarla manat mənfəət əldə etdiklərini bəyan edirlər, digər tərəfdən isə vətəndaşların borc yükü kəskin artır. Mərkəzi Bankın (AMB) 2026-cı ilin aprel ayına olan son statistikası “həyəcan təbili" çalmağın vaxtı çatdığını göstərir.

2025-ci ili Azərbaycan bank sistemi üçün "qızıl il" adlandırmaq olar. Sektorun ümumi xalis mənfəəti rekord vuraraq 1 milyard 164.5 milyon manata yüksəlib. Bu artım dinamikası 2026-cı ilin ilk rübündə də səngiməyib. Yanvar-fevral aylarının nəticələrinə görə, banklar ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5.75% daha çox qazanaraq 189.7 milyon manat xalis mənfəət əldə ediblər.

Lakin bu mənfəətin strukturuna nəzər saldıqda aydın olur ki, gəlirlərin əsas mənbəyi iqtisadiyyatın real sektorunun maliyyələşdirilməsi deyil, vətəndaşlara yüksək faizlərlə verilən istehlak kreditləridir. Hesabat verən 23 bankdan 22-nin rübü mənfəətlə bağlaması, rəqabətin deyil, yüksək faiz marjasının nəticəsidir.

Qeyd edək ki, Mərkəzi Bankın məlumatına görə, ölkə üzrə bankların cəmi kredit qoyuluşları (biznes, istehlak və ipoteka daxil olmaqla) 30 milyard 118.9 milyon manat olub. Əhalinin banklara olan ümumi borcu 19 milyard 197 milyon manatlıq tarixi zirvəyə çatıb. Göründüyü kimi, bankların verdiyi hər 3 manatdan təxminən 2 manatı birbaşa əhalinin (ev təsərrüfatlarının) payına düşür. Bu rəqəmin daxilində 9.4 milyard manatdan çox payı olan istehlak kreditləri ilk sırada dayanır. Yəni əhalinin gündəlik tələbatı, məişət texnikası və nağd pul ehtiyacları üçün götürdüyü borcların həcmi ümumi kredit portfelinin 31.4%-ni təşkil edir.

Müqayisə üçün qeyd edək ki, bu rəqəm ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 11.7% artıb. Təkcə 2026-cı ilin yanvar ayı ilə müqayisədə fevralda 0.43%-lik (təxminən 82 milyon manatlıq) artım qeydə alınıb.

MB analitik qeydləri göstərir ki, ölkədə borc yükünün sərəncamda qalan gəlirlərə nisbəti 18.4% təşkil edir. Bu o deməkdir ki, Azərbaycan vətəndaşı qazandığı hər 100 manatın təxminən 18 manatını bankın faizinə və borcuna ayırır.

İpoteka kreditlərinə gəlincə, daşınmaz əmlakın alınması ilə bağlı əhalinin banklara olan borcu 4 milyard 605.3 milyon manat (ümumi portfelin 15.3%-i) səviyyəsindədir.

Vaxtı keçmiş borclar sürıtlə artır

Ən maraqlı rəqəmlər isə vaxtı keçmiş borclarla bağlıdır. MB-ın məlumatına görə, 1 aprel 2026-cı il tarixinə problemli kreditlərin həcmi 619.6 milyon manata yüksəlib. Diqqətçəkən məqam artım tempinin kəskinliyidir. Belə ki:

-Cəmi bir ayda (martda): 10.25% artım;

-İlin əvvəlindən bəri: 18.1% artım;

-Son bir ildə: 28.65% artım.

Bu kəskin artımın arxasında duran amillər bunlardır:

1.Aqressiv istehlak kreditləşməsi. Banklar 2025-ci ildə və 2026-cı ilin əvvəlində mənfəət rekordları qırmaq üçün əhaliyə çox sürətlə və asan şərtlərlə (onlayn, sənədsiz) istehlak kreditləri payladılar. İndi həmin kreditlərin "ödəniş dövrü" gəlib çatıb və bir çox vətəndaşın gəlirləri borc yükünü qarşılamaqda çətinlik çəkir. Borcun borcla bağlanması zənciri qırılmağa başlayıb.

2.Yüksək borc yükü. Qeyd etdiyimiz kimi, əhalinin banklara borcu 19 milyard manatı ötüb. Vətəndaşların gəlirlərinin orta hesabla 18,4%-i bank borclarına gedir. İnflyasiya və gündəlik xərclərin artması fonunda bu nisbət o qədər də az deyil. İnsanlar qida, kirayə kimi prioritet xərclərə görə bank ödənişlərini gecikdirirlər.

3.Bayram ayları və mövsümi xərclər. Mart ayındakı 10,25%-lik kəskin artımın bir səbəbi də mövsümidir. Novruz bayramı və mart ayındakı qeyri-iş günləri əhalinin xərclərini artırır. Bayram bazarlığı üçün əlavə borclanan və ya cari ödənişini bayram xərclərinə görə gecikdirən müştərilərin sayı bu dövrdə həmişə artır.

4.Kiçik və orta sahibkarlıqdakı durğunluq. Problemli kreditlər təkcə fərdlərlə bağlı deyil. İlin ilk rübündə bəzi biznes sahələrində müşahidə olunan nisbi durğunluq, kiçik sahibkarların bank qarşısındakı öhdəliklərini yerinə yetirə bilməməsinə səbəb olub.

4.Sərtləşən pul-kredit siyasəti. Mərkəzi Bankın kreditləşməni soyutmaq üçün atdığı bəzi tənzimləyici addımlar bankların yeni kredit verməsini çətinləşdirir. Bu isə "piramida" prinsipi ilə (yeni kredit götürüb köhnəni bağlayanlar) hərəkət edən müştərilərin vaxtı keçmiş borclarının aşkar olunmasına gətirib çıxarır.

Regionda ən yüksək kredit faizləri Azərbaycandadır

Region ölkələri ilə müqayisə Azərbaycan banklarının kredit faizləri çox yüksək olduğunu əyani göstərir. Uçot dərəcəsi 7% olan Azərbaycanda faktiki kredit faizləri 20-24% aralığında dəyişir.

Gürcüstanda orta kredit faizi 12.5-14% səviyyəsindədir, Ermənistanda isə 15.8% təşkil edir.

Maraqlıdır ki, uçot dərəcəsi bizdən yüksək olan Gürcüstanda vətəndaş bankdan daha ucuz pul ala bilir. Bu, Azərbaycan banklarının həm riskləri sığortalamaq bəhanəsi ilə faizləri süni qaldırmasından, həm də mənfəət iştahının böyüklüyündən xəbər verir.

Problemli kreditlərin illik 28.6% artması sadəcə bir bank statistikası deyil, sosial durumun mənzərəsidir. Əgər bu temp davam edərsə, Mərkəzi Bank məcburi şəkildə kreditləşməni dayandırmaq üçün sərt inzibati addımlar atmalı olacaq. Həmçinin məhkəmə çəkişmələri və borca görə əmlakın müsadirəsi hallarında artım yaşana bilər. Bununla yanaşı bankların sabitliyi sual altına düşə bilər, çünki kağız üzərindəki mənfəətlər realda "batmış" pullara çevrilir.

Bu problemlərin yaşanmaması üçün Azərbaycanda bankların kredit faizlərinin aşağı salınmasına ehtiyac var. Mərkəzi Bank bu istiqamətdə təsirli qərarlar qəbul etməlidir.

E.Rüstəmli

“AzPolitika.info”

"Zəngəzur dəhlizinin açılması Naxçıvanın iqtisadi potensialının atmasına kömək olacaq".

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu fikirləri iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov "Sahibkarlığın inkişafı güclü iqtisadiyyatdır" mövzusunda keçirilən tədbirdə deyib.

O vurğulayıb ki, Naxçıvanın ölkə iqtisadiyyatında payı artır:

"Bu tendensiyanın gələcək illərdə daha da sürətlənəcəyi proqnozlaşdırılır. Zəngəzur dəhlizinin açılması Naxçıvanın daha sürətli inkişafına əhəmiyyətli töhfə verəcək. Naxçıvanın iqtisadi potensialının artması və ölkə iqtisadiyyatındakı rolunun güclənməsi gözlənilir. Hesab edirik ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması bu istiqamətdə birmənalı şəkildə müsbət təsir göstərəcək".

Nazir, həmçinin bildirib ki, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi strateji hədəflərimizin əsasını təşkil edir və artıq qeyri-neft-qaz sektoru iqtisadi artımın başlıca drayverinə çevrilib:

"Həyata keçirilən məqsədyönlü iqtisadi siyasət nəticəsində Azərbaycan iqtisadiyyatında şaxələndirmə istiqamətində mühüm nəticələr əldə olunub. Qeyri-neft-qaz sektorunun ÜDM-də payı əhəmiyyətli dərəcədə artıb".

Londonun ICE birjasında "Brent" markalı neftin 2026-cı ilin iyul ayı üzrə füçerslərinin qiyməti aprelin 7-dən bəri ilk dəfə 109 dolları ötüb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu ticarət məlumatları göstərir.

Bakı vaxtı ilə saat 19:21-ə olan məlumata görə, "Brent" nefti 3.66% bahalaşaraq, bir barel üçün 109.18 dollar təşkil edib.

Saat 19:26-da isə artım tempi bir qədər zəifləyib və "Brent" 3.61% artımla 109.13 dollar səviyyəsində ticarət olunub. Eyni zamanda, WTI neftinin 2026-cı ilin iyun ayı üzrə füçersləri 3% bahalaşaraq, bir barel üçün 97.23 dollara yüksəlib.

Aprelin 27-də Qəbələdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişin iştirakı ilə Azərbaycan-Çexiya biznes-forumu keçirilib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Azərbaycan Prezidenti və Çexiyanın Baş naziri tədbirdə çıxış ediblər.

Maliyyə icarəsi fəaliyyəti ilə məşğul olmaq istəyən şəxslərin maliyyə icarəsi verənlərin reyestrinə daxil edilməsi üçün dövlət rüsumunun dərəcəsi müəyyənləşir.

Bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan “Dövlət rüsumu haqqında” qanuna təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.

Layihəyə əsasən, maliyyə icarəsi fəaliyyəti ilə məşğul olmaq istəyən şəxslərin maliyyə icarəsi verənlərin reyestrinə daxil edilməsi üçün 550 manat dövlət rüsumu müəyyənləşir.

Müzakirələrdən sonra qanun layihəsi səsverməyə çıxarılaraq birinci oxunuşda qəbul edilib.