“Bank “BTB” ASC-nin Azərbaycan Beynəlxalq Bankına (ABB) inteqrasiyası və aktivlərinin ötürülməsi prosesi mərhələli şəkildə davam edir”.

Mediaxeberleri.Az Modern.az-a istinadla xəbər verir ki, bunu faiz dəhlizinin parametrlərinə dair qəbul edilmiş qərarın açıqlanmasına həsr olunan mətbuat konfransında Mərkəzi Bankın İdarə heyətinin sədri Taleh Kazımov bildirib.

O qeyd edib ki, “BTB” səhmdarları tərəfindən bankın ABB-yə çevrilməsi ilə bağlı müraciət olunub və proses mərhələli şəkildə icra edilir.

“Depozitlərin əksəriyyəti ABB-yə keçirilib, kreditlərin keçirilməsi həyata keçirilir. Hazırda proses normal qaydada davam edir və hər hansı problem müşahidə olunmur. Biz hər hansısa bir problem görmürük. Müştərilər də prosesin gedişi ilə bağlı müraciət edir”.

AMB sədri qeyd edib ki, yaxın müddətdə bütün aktiv və öhdəliklərin köçürülməsi başa çatacaq:

“Düşünürəm ki, bu ayın axırı, gələn ayın axırı artıq aktivlərin və öhdəliklərin, kredit portfelinin ABB-yə keçirilməsi təmin olunacaq”.

Qeyd edək ki, “Bank BTB” ASC-nin səhmlərinin 74.98%-i (49 829 ədəd) Ramiz Mehdiyevin gəlini Nigar İsmayıl qızı Mehdiyevaya məxsus olub.

Dünya qlobal ərzaq böhranı təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg" müəlliflərindən olan ekoloq Mark Qonqloff xəbərdarlıq edib.

Onun sözlərinə görə, böhran eyni vaxtda təsir göstərən dörd əsas amillə bağlıdır: iqlim dəyişiklikləri, Donald Trampın ticarət siyasəti, İranla gərginlik və El-Ninyo fenomeni.

İqlim dəyişikliyi nəticəsində temperaturun artması kənd təsərrüfatına ciddi zərbə vurur. BMT-nin məlumatına görə, qlobal temperaturun 1,4°C yüksəlməsi kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını 21 faiz azaldıb.

İstiləşmə eyni zamanda dəniz ekosistemlərinə zərər vurur, balıq ehtiyatlarını azaldır və zərərvericilərin çoxalmasına səbəb olur. Bu isə quraqlıq, torpaq deqradasiyası və meşə yanğınlarının artmasına gətirib çıxarır.

Digər tərəfdən, ABŞ-nin ticarət müharibəsi kənd təsərrüfatı xərclərini artırıb və fermerlərin xarici bazarlara çıxışını məhdudlaşdırıb. İranla gərginlik isə yanacaq və gübrə qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub.

Bu problemləri El-Ninyo fenomeninin daha da gücləndirə biləcəyi vurğulanır.

Ekspertlərin fikrincə, bütün bu amillərin eyni vaxtda baş verməsi ərzaq istehsalında fasilələr yarada, qiymətlərin artmasına səbəb ola bilər. Gözlənilən temperatur rekordları isə xüsusilə, Hindistan, Afrika və digər sıx məskunlaşmış regionlarda vəziyyəti daha da kəskinləşdirə bilər.

Son illər Azərbaycanın maliyyə sektorunda müşahidə olunan mənzərə ciddi narahatlıq doğurur. Bir tərəfdən ölkə bankları tarixlərinin ən parlaq dövrünü yaşayaraq 100 milyonlarla manat mənfəət əldə etdiklərini bəyan edirlər, digər tərəfdən isə vətəndaşların borc yükü kəskin artır. Mərkəzi Bankın (AMB) 2026-cı ilin aprel ayına olan son statistikası “həyəcan təbili" çalmağın vaxtı çatdığını göstərir.

2025-ci ili Azərbaycan bank sistemi üçün "qızıl il" adlandırmaq olar. Sektorun ümumi xalis mənfəəti rekord vuraraq 1 milyard 164.5 milyon manata yüksəlib. Bu artım dinamikası 2026-cı ilin ilk rübündə də səngiməyib. Yanvar-fevral aylarının nəticələrinə görə, banklar ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5.75% daha çox qazanaraq 189.7 milyon manat xalis mənfəət əldə ediblər.

Lakin bu mənfəətin strukturuna nəzər saldıqda aydın olur ki, gəlirlərin əsas mənbəyi iqtisadiyyatın real sektorunun maliyyələşdirilməsi deyil, vətəndaşlara yüksək faizlərlə verilən istehlak kreditləridir. Hesabat verən 23 bankdan 22-nin rübü mənfəətlə bağlaması, rəqabətin deyil, yüksək faiz marjasının nəticəsidir.

Qeyd edək ki, Mərkəzi Bankın məlumatına görə, ölkə üzrə bankların cəmi kredit qoyuluşları (biznes, istehlak və ipoteka daxil olmaqla) 30 milyard 118.9 milyon manat olub. Əhalinin banklara olan ümumi borcu 19 milyard 197 milyon manatlıq tarixi zirvəyə çatıb. Göründüyü kimi, bankların verdiyi hər 3 manatdan təxminən 2 manatı birbaşa əhalinin (ev təsərrüfatlarının) payına düşür. Bu rəqəmin daxilində 9.4 milyard manatdan çox payı olan istehlak kreditləri ilk sırada dayanır. Yəni əhalinin gündəlik tələbatı, məişət texnikası və nağd pul ehtiyacları üçün götürdüyü borcların həcmi ümumi kredit portfelinin 31.4%-ni təşkil edir.

Müqayisə üçün qeyd edək ki, bu rəqəm ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 11.7% artıb. Təkcə 2026-cı ilin yanvar ayı ilə müqayisədə fevralda 0.43%-lik (təxminən 82 milyon manatlıq) artım qeydə alınıb.

MB analitik qeydləri göstərir ki, ölkədə borc yükünün sərəncamda qalan gəlirlərə nisbəti 18.4% təşkil edir. Bu o deməkdir ki, Azərbaycan vətəndaşı qazandığı hər 100 manatın təxminən 18 manatını bankın faizinə və borcuna ayırır.

İpoteka kreditlərinə gəlincə, daşınmaz əmlakın alınması ilə bağlı əhalinin banklara olan borcu 4 milyard 605.3 milyon manat (ümumi portfelin 15.3%-i) səviyyəsindədir.

Vaxtı keçmiş borclar sürıtlə artır

Ən maraqlı rəqəmlər isə vaxtı keçmiş borclarla bağlıdır. MB-ın məlumatına görə, 1 aprel 2026-cı il tarixinə problemli kreditlərin həcmi 619.6 milyon manata yüksəlib. Diqqətçəkən məqam artım tempinin kəskinliyidir. Belə ki:

-Cəmi bir ayda (martda): 10.25% artım;

-İlin əvvəlindən bəri: 18.1% artım;

-Son bir ildə: 28.65% artım.

Bu kəskin artımın arxasında duran amillər bunlardır:

1.Aqressiv istehlak kreditləşməsi. Banklar 2025-ci ildə və 2026-cı ilin əvvəlində mənfəət rekordları qırmaq üçün əhaliyə çox sürətlə və asan şərtlərlə (onlayn, sənədsiz) istehlak kreditləri payladılar. İndi həmin kreditlərin "ödəniş dövrü" gəlib çatıb və bir çox vətəndaşın gəlirləri borc yükünü qarşılamaqda çətinlik çəkir. Borcun borcla bağlanması zənciri qırılmağa başlayıb.

2.Yüksək borc yükü. Qeyd etdiyimiz kimi, əhalinin banklara borcu 19 milyard manatı ötüb. Vətəndaşların gəlirlərinin orta hesabla 18,4%-i bank borclarına gedir. İnflyasiya və gündəlik xərclərin artması fonunda bu nisbət o qədər də az deyil. İnsanlar qida, kirayə kimi prioritet xərclərə görə bank ödənişlərini gecikdirirlər.

3.Bayram ayları və mövsümi xərclər. Mart ayındakı 10,25%-lik kəskin artımın bir səbəbi də mövsümidir. Novruz bayramı və mart ayındakı qeyri-iş günləri əhalinin xərclərini artırır. Bayram bazarlığı üçün əlavə borclanan və ya cari ödənişini bayram xərclərinə görə gecikdirən müştərilərin sayı bu dövrdə həmişə artır.

4.Kiçik və orta sahibkarlıqdakı durğunluq. Problemli kreditlər təkcə fərdlərlə bağlı deyil. İlin ilk rübündə bəzi biznes sahələrində müşahidə olunan nisbi durğunluq, kiçik sahibkarların bank qarşısındakı öhdəliklərini yerinə yetirə bilməməsinə səbəb olub.

4.Sərtləşən pul-kredit siyasəti. Mərkəzi Bankın kreditləşməni soyutmaq üçün atdığı bəzi tənzimləyici addımlar bankların yeni kredit verməsini çətinləşdirir. Bu isə "piramida" prinsipi ilə (yeni kredit götürüb köhnəni bağlayanlar) hərəkət edən müştərilərin vaxtı keçmiş borclarının aşkar olunmasına gətirib çıxarır.

Regionda ən yüksək kredit faizləri Azərbaycandadır

Region ölkələri ilə müqayisə Azərbaycan banklarının kredit faizləri çox yüksək olduğunu əyani göstərir. Uçot dərəcəsi 7% olan Azərbaycanda faktiki kredit faizləri 20-24% aralığında dəyişir.

Gürcüstanda orta kredit faizi 12.5-14% səviyyəsindədir, Ermənistanda isə 15.8% təşkil edir.

Maraqlıdır ki, uçot dərəcəsi bizdən yüksək olan Gürcüstanda vətəndaş bankdan daha ucuz pul ala bilir. Bu, Azərbaycan banklarının həm riskləri sığortalamaq bəhanəsi ilə faizləri süni qaldırmasından, həm də mənfəət iştahının böyüklüyündən xəbər verir.

Problemli kreditlərin illik 28.6% artması sadəcə bir bank statistikası deyil, sosial durumun mənzərəsidir. Əgər bu temp davam edərsə, Mərkəzi Bank məcburi şəkildə kreditləşməni dayandırmaq üçün sərt inzibati addımlar atmalı olacaq. Həmçinin məhkəmə çəkişmələri və borca görə əmlakın müsadirəsi hallarında artım yaşana bilər. Bununla yanaşı bankların sabitliyi sual altına düşə bilər, çünki kağız üzərindəki mənfəətlər realda "batmış" pullara çevrilir.

Bu problemlərin yaşanmaması üçün Azərbaycanda bankların kredit faizlərinin aşağı salınmasına ehtiyac var. Mərkəzi Bank bu istiqamətdə təsirli qərarlar qəbul etməlidir.

E.Rüstəmli

“AzPolitika.info”

"Zəngəzur dəhlizinin açılması Naxçıvanın iqtisadi potensialının atmasına kömək olacaq".

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu fikirləri iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov "Sahibkarlığın inkişafı güclü iqtisadiyyatdır" mövzusunda keçirilən tədbirdə deyib.

O vurğulayıb ki, Naxçıvanın ölkə iqtisadiyyatında payı artır:

"Bu tendensiyanın gələcək illərdə daha da sürətlənəcəyi proqnozlaşdırılır. Zəngəzur dəhlizinin açılması Naxçıvanın daha sürətli inkişafına əhəmiyyətli töhfə verəcək. Naxçıvanın iqtisadi potensialının artması və ölkə iqtisadiyyatındakı rolunun güclənməsi gözlənilir. Hesab edirik ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması bu istiqamətdə birmənalı şəkildə müsbət təsir göstərəcək".

Nazir, həmçinin bildirib ki, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi strateji hədəflərimizin əsasını təşkil edir və artıq qeyri-neft-qaz sektoru iqtisadi artımın başlıca drayverinə çevrilib:

"Həyata keçirilən məqsədyönlü iqtisadi siyasət nəticəsində Azərbaycan iqtisadiyyatında şaxələndirmə istiqamətində mühüm nəticələr əldə olunub. Qeyri-neft-qaz sektorunun ÜDM-də payı əhəmiyyətli dərəcədə artıb".

Londonun ICE birjasında "Brent" markalı neftin 2026-cı ilin iyul ayı üzrə füçerslərinin qiyməti aprelin 7-dən bəri ilk dəfə 109 dolları ötüb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu ticarət məlumatları göstərir.

Bakı vaxtı ilə saat 19:21-ə olan məlumata görə, "Brent" nefti 3.66% bahalaşaraq, bir barel üçün 109.18 dollar təşkil edib.

Saat 19:26-da isə artım tempi bir qədər zəifləyib və "Brent" 3.61% artımla 109.13 dollar səviyyəsində ticarət olunub. Eyni zamanda, WTI neftinin 2026-cı ilin iyun ayı üzrə füçersləri 3% bahalaşaraq, bir barel üçün 97.23 dollara yüksəlib.

Aprelin 27-də Qəbələdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişin iştirakı ilə Azərbaycan-Çexiya biznes-forumu keçirilib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Azərbaycan Prezidenti və Çexiyanın Baş naziri tədbirdə çıxış ediblər.

Maliyyə icarəsi fəaliyyəti ilə məşğul olmaq istəyən şəxslərin maliyyə icarəsi verənlərin reyestrinə daxil edilməsi üçün dövlət rüsumunun dərəcəsi müəyyənləşir.

Bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan “Dövlət rüsumu haqqında” qanuna təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.

Layihəyə əsasən, maliyyə icarəsi fəaliyyəti ilə məşğul olmaq istəyən şəxslərin maliyyə icarəsi verənlərin reyestrinə daxil edilməsi üçün 550 manat dövlət rüsumu müəyyənləşir.

Müzakirələrdən sonra qanun layihəsi səsverməyə çıxarılaraq birinci oxunuşda qəbul edilib.

Yaxın Şərqdə davam edən münaqişə ABŞ dollarının mövqelərini daha da gücləndirib. Beynəlxalq ödəniş sistemi SWIFT-in məlumatlarına görə, mart ayında dolların qlobal hesablaşmalardakı payı 49,2%-dən rekord həddə - 51,1%-ə yüksəlib.

Reytinqdə ikinci yerdə böyük fərqlə avro (təxminən 21%) qərarlaşıb. Onu Britaniya funtu, yapon yeni və Çin yuanı izləyir.

Dolların möhkəmlənməsi onun “təhlükəsiz liman” valyutası statusu ilə izah olunur. ABŞ və İsrailin İrana zərbələri fonunda investorlar riskli aktivləri sataraq ABŞ valyutasına üstünlük veriblər.

Dedollarizasiyanın sonu gəlir?

Yeni statistika qlobal iqtisadiyyatın yaxın vaxtlarda dollardan imtina edəcəyi ilə bağlı fikirlərə zərbə vurur. JPMorgan analitikləri bildiriblər ki, ötən il müşahidə olunan dollar zəifliyi onun ehtiyat və əsas valyuta kimi rolunu azaltmayıb. Onların fikrincə, daha çox diversifikasiya prosesi gedir, lakin dollardan kütləvi imtina müşahidə olunmur.

Rəqiblərə gəldikdə, Çin özünün CIPS adlı ödəniş sistemini inkişaf etdirməyə davam edir. Lakin onun qlobal miqyasda tətbiqi hələ də yavaşdır. Mart ayında yuanın SWIFT əməliyyatlarındakı payı bir qədər artaraq 3,1%-ə çatıb, lakin bu göstərici hələ də tarixi maksimumlardan aşağıdır.

Qeyd edək ki, SWIFT statistikası bütün qlobal valyuta bazarını əhatə etmir (xüsusilə 2022-ci ildən sonra bəzi Rusiya banklarının sistemdən ayrılması səbəbilə). Bununla belə, sistem ildə 13 milyarddan çox əməliyyatı emal edir və qlobal ticarətin əsas göstəricilərindən biri hesab olunur.

Təbii ki, ölkəmizdə də pulunu dollarla saxlayanların sayı az deyil.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan iqtisadçı Natiq Cəfərli ABŞ dollarının gələcəyi ilə bağlı hələlik hər hansı bir problem görünmədiyini bildirib:

“Əlbəttə, buna qədər bu istiqamətdə cəhdlər olub. Son 50 ildə bəlkə də 5-6 dəfə dolları dəyərsizləşdirmək üçün ciddi cəhdlər olub. Avronun yaranması belə dolları dəyərdən salmaq məqsədi daşıyırdı. Amma 30 ilə yaxın dövriyyədə olmasına baxmayaraq avro dollarla rəqabətdə uduzur.

İndi Çin öz milli valyutasını - yuanı önə çıxartmağa çalışır. Bu da mümkünsüzdür. Çünki Çinin aktivləri, yatırımları, borc kağızları və valyuta ehtiyatları dollardadır. Ona görə də yaxın 5-10 ildə dolları hər hansı bir təhdid gözləmir. Gələcəkdə isə çox şey ola bilər. Məsələn elektron pullar dövriyyəyə çıxa bilər. Elektron dolların özü yarana bilər ki, bu zaman kağız dollara ehtiyac qalmaz. Hələliksə dolların hegemonluğuna ciddi bir təhlükə görünmür”.

Dünya bazarlarında neftin qiymətləri ötən günlə müqayisədə ucuzlaşıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, hazırda “Brent” markalı neft 105,33 dollara, yüngül neft isə 94,40 dollara təklif edilir.

Hesablama Palatası təhsil sisteminin informasiyalaşdırılmasında çatışmazlıqlar aşkarlayıb.

Mediaxeberleri.Az "Report"a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Palatanın "Dövlət auditi" bülletenində bildirilir.

Sənədə əsasən, audit qurumun 2025-ci il üçün İş planına uyğun olaraq aparılıb və 1 yanvar 2021-ci il tarixindən 1 yanvar 2025-ci il tarixinə qədər dövrü əhatə edib. Audit obyekti kimi Təhsil Sisteminin İnformasiyalaşdırılması İdarəsi müəyyən edilib.

Hesabatda qeyd olunub ki, idarə nazirliyin tabeliyində maddi-texniki təchizat üzrə ayrıca ixtisaslaşmış qurum fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, audit dövründə 8 milyon 491 min manat məbləğində kompüter, printer və digər avadanlıqlar satın alıb.

Audit zamanı təhsil sektorundakı 30 aktiv layihə üzrə təhlillər aparılıb. Nəticədə həmin layihələrdə informasiya təhlükəsizliyi, sənədləşdirmə, idarəetmə və nəzarət mexanizmləri ilə bağlı bir sıra çatışmazlıqlar müəyyən edilib.

Bundan əlavə, bəzi informasiya sistemlərində istifadəçilərin identifikasiyası üzrə "Vahid giriş sistemi"nin tələblərinə tam əməl olunmadığı, sistemlərarası inteqrasiyanın və məlumat mübadiləsinin yetərli səviyyədə təmin edilmədiyi bildirilib.

Hesablama Palatası vurğulayıb ki, qeyd olunan çatışmazlıqlar informasiya sistemlərinin səmərəliliyinə, rəqəmsal idarəetmənin effektivliyinə və dövlət vəsaitlərindən istifadənin nəticəliliyinə mənfi təsir göstərir.