Oktyabrın 15-də Bakıda keçiriləcək Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) VII Zirvə Görüşündə iştirak edəcək dövlət və hökumət başçılarının tam siyahısı hələ açıqlanmayıb. Bununla belə, indiyədək bəzi ölkələrin təmsilçiləri barədə məlumatlar yayılıb. AQEM-in Baş katibi Kayrat Sarıbay isə bütün Mərkəzi Asiya ölkələrinin liderlərinin sammitdə iştirakını gözlədiklərini bildirib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, təşkilatın rəsmi saytında zirvə görüşünün oktyabrın 15-də Bakıda keçiriləcəyi təsdiqlənib. Sammitdə üzv və müşahidəçi dövlətlərin, eləcə də müşahidəçi və tərəfdaş təşkilatların nümayəndələrinin iştirakı nəzərdə tutulur.

İlham Əliyev regional əməkdaşlığın əhəmiyyətini vurğulayıb

Prezident İlham Əliyev oktyabrın 8-də Türkmənistanda Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlət başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə çıxışı zamanı region ölkələri ilə siyasi və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə diqqət çəkib.

Dövlət başçısı bildirib ki, ötən il Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 50 faizdən çox artıb. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda Mərkəzi Asiya ölkələrinin kapitalı ilə 400-dən çox şirkət fəaliyyət göstərir.

Prezident nəqliyyat və enerji sahələrində əməkdaşlığın əhəmiyyətini də vurğulayıb. Xəzər dənizi vasitəsilə daşımaların artırılması, Orta Dəhlizin inkişafı və yaşıl enerji sahəsində birgə fəaliyyət regional əməkdaşlığın əsas istiqamətləri kimi diqqətə çatdırılıb. İlham Əliyev sülh, təhlükəsizlik, siyasi və iqtisadi sabitliyi regional inkişafın vacib şərtləri kimi dəyərləndirib.

Bu açıqlamalar AQEM sammitinin rəsmi gündəliyini əks etdirməsə də, Azərbaycanın regional əməkdaşlıq prioritetlərini göstərir. Bakıda keçiriləcək görüş də Asiya ölkələri arasında siyasi dialoq və çoxtərəfli əməkdaşlığın müzakirəsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Kimlər gələcək?

Belarusun Azərbaycandakı səfiri Dmitri Pineviçin mediaya verdiyi məlumata görə, ölkənin nümayəndə heyətinə parlamentin Nümayəndələr Palatasının sədri İqor Sergeyenko rəhbərlik edəcək. Diplomat bildirib ki, Sergeyenko Belarus dövlət başçısının tapşırığı ilə ölkəni təmsil edəcək. Nümayəndə heyətinin Qarabağa səfəri də planlaşdırılır.

Kambocanın Baş naziri Hun Manetin də sammitdə iştirakı gözlənilir. 2026-cı ilin mayında Azərbaycan Prezidentinin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi Elçin Əmirbəyovun Kambocaya səfəri zamanı Hun Manetə Prezident İlham Əliyevin dəvət məktubu təqdim edilib. Kamboca hökumətinin başçısı dəvəti qəbul etdiyini və tədbirdə iştirak etmək niyyətində olduğunu bildirib.
Belarus nümayəndə heyətinə kimin rəhbərlik edəcəyi məlum olsa da, Kambocanın Baş nazirinin iştirakı ilə bağlı açıqlama onun əvvəlcədən ifadə etdiyi niyyətə əsaslanır. Digər ölkələrin hansı səviyyədə təmsil olunacağı barədə isə hələ yekun məlumat yoxdur.

Kayrat Sarıbay bütün Mərkəzi Asiya liderlərini gözləyir

AQEM-in Baş katibi Kayrat Sarıbay da Bakıda keçiriləcək sammitdə yüksək səviyyəli təmsilçiliyə ümid etdiklərini açıqlayıb. O, oktyabrın 1-də verdiyi açıqlamada bütün Mərkəzi Asiya ölkələrinin liderlərini zirvə görüşündə gözlədiklərini bildirib. Sarıbay Asiyanın digər regionlarından da yüksək səviyyəli nümayəndələrin iştirakına dair müsbət məlumatların olduğunu qeyd edib. Baş katib sammit çərçivəsində mühüm siyasi bəyannamənin, tematik sənədin və bir sıra institusional qərarların qəbulunun gözlənildiyini də deyib. Onun açıqlamasına görə, müzakirə olunacaq məsələlər arasında AQEM-in genişləndirilməsi də var.

XİN iştirakçıların siyahısını nə vaxt açıqlayacaq?

Modern.az sammitdə iştirak edəcək dövlət və hökumət başçıları, eləcə də nümayəndə heyətlərinin rəhbərləri barədə Xarici İşlər Nazirliyinə sorğu ünvanlayıb. Nazirlikdən bildirilib ki, iştirakçılar barədə məlumat tədbir günü məlum olacaq. Beləliklə, hazırda bəzi nümayəndə heyətlərinin tərkibi və ayrı-ayrı liderlərin iştirakı ilə bağlı gözləntilər açıqlansa da, Bakıya gələcək bütün rəsmilərin siyahısı hələ dəqiqləşməyib.

AQEM-in üzv və müşahidəçi ölkələri

AQEM-in 28 üzvü var. Bunlar Azərbaycan, Əfqanıstan, Bəhreyn, Banqladeş, Kamboca, Çin, Misir, Hindistan, İran, İraq, İsrail, İordaniya, Qazaxıstan, Küveyt, Qırğızıstan, Monqolustan, Pakistan, Fələstin, Qətər, Cənubi Koreya, Rusiya, Şri-Lanka, Tacikistan, Tailand, Türkiyə, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Özbəkistan və Vyetnamdır.

Belarus, İndoneziya, Yaponiya, Laos, Malayziya, Filippin, Səudiyyə Ərəbistanı, Türkmənistan, Ukrayna və ABŞ isə təşkilatın müşahidəçi dövlətləridir.

AQEM-in müşahidəçi təşkilatları sırasında isə BMT, Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı, ATƏT, Ərəb Dövlətləri Liqası və Türkdilli Dövlətlərin Parlament Assambleyası var.