33 min nikah, 14 min boşanma: ailələr niyə dağılır? - Araşdırma » Mediaxeberleri.az

33 min nikah, 14 min boşanma: ailələr niyə dağılır? - Araşdırma

Tarix: 15-10-2023, 23:11

Azərbaycanda boşanma tendensiyası ilbəil artmaqdadır. Hətta rəsmi rəqəmlər də bunu təsdiq edir. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə əhalinin hər 1000 nəfərinə nikahların sayı azalaraq 6,0-dan 5,0-a düşüb, boşanmaların sayı isə 1,5-dən 2,2-yə qədər artıb. Ədliyyə Nazirliyinin rayon (şəhər) qeydiyyat şöbələri tərəfindən bu ilin yanvar-avqust aylarında 33836 nikah və 14544 boşanma halları qeydə alınıb.

Ədliyyə Nazirliyinin məlumatına əsasən, ölkədə nikahın pozulmasının qeydə alınması zamanı vətəndaşlar xasiyyətlərinin tutmaması, uşaqlarının olmaması, ailədaxili zorakılıq, xəyanət, qısqanclıq, xəstəlik, milli zəmin, sərxoşluğa, narkomaniyaya aludəçilik, maddi durum, mənzilin olmaması, ərin (arvadın) əlilliyi, uzun müddət ayrı yaşamaq, oğurluq və kənar müdaxilələr səbəbindən nikahlarının pozulduğunu qeyd edirlər.

"Təmiz Dünya" Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova deyir ki, boşanmaların səbəbləri müxtəlifdir, lakin ümumi tendensiyada əsas təsir amilləri var:

"Evlənən cütlüklər arasında qarşlılıqlı inam və etibar olmalıdır. Amma insanlar bir-birlərinə inanmırlar . Ailə quran şəxslər gələcək həyatlarını sığortalayacaq hüquqi addımları kifayət qədər nəzərə almır və bu yöndə addım atmırlar. Əsasən, də nikah müqaviləsinin bağlanması məsələsində".

Birlik sədri hesab edir ki, hazırda ailə münasibətlərinə kənar müdaxilələr var:

"Əvvələr ailədə böyüklük ailə dəyərələrinin möhkəmlənməsinə yönəlik idisə, indi bu addımlar daha çox dağıdıcı rol oynayır. Əvvəllər ailənin təməlini qoruyan, saxlayan qadınların davranışlarında da ciddi dəyişiklik nəzərə çarpır. Digər bir hal isə hər iki tərəfin xəyanət etməsi və bunu normaya çevirməsidir. Belə ki, hətta bu münasibətlər də ciddi asosial hal alıb. İndi qadınlar arasında xəyanətin artması ciddi siqnaldır və bunun qarşısının alınması qarşılıqlı öhdəlik və məsuliyyətin dərk edilməsi ilə mümkün ola bilər. Yeri gəlmişkən, öhdəlik və məsuliyyət hissi ilə ailə qurulmasına şüurlu daxil olmayan tərəflər də çoxdur. Bu, sadəcə nəsil artırma missiyasına bənzəyir. Ailələr ya romantika – sevgi əsasında, ya da valideynlərin israrı ilə qurulur".

M.Zeynalovanın dediyinə görə, bir çox ailələrdə qızların ərə verilməsi məcburi qaydada olur, amma qızlar da var ki, özləri tez ailə qurmağa can atır:

“Fikrimcə, burada internetin, Facebook sosial şəbəkəsinin mənfi rolu üstünlük təşkil edir. Qəbula gələn boşanmışlardan, yaxud ailəsində problem yaşayanlardan demək olar ki, əksəriyyəti Facebook-da tanış olduğunu deyir. Axı sosial şəbəkədə 2-3 dəfə danışmaqla insanın xarakterinə, xasiyyətinə bələd olmaq mümkün deyil. Çox vaxt valideynlər də bu məsələyə biganə yanaşır. Fikirləşirlər ki, ailədə olan uşaqlardan heç olmasa biri ərə getsin və onların yükü azalsın. Sən övladı böyütməmisən ki, çox asanlıqla onu başından edəsən. Bu, bəlkə də ailələrin maddi, sosial vəziyyətindən asılıdır, amma çox vaxt təhsilsizlikdən, düşüncə tərzinin dayaz olmasından irəli gəlir. Elələri var, bir aydan sonra səhv insan seçdiyinin fərqinə varır. Mən hesab edirəm ki, tələsib 1 ay tez ailə qurmaqdansa, 1 ay gözləyib doğru seçim etmək olardı. Əvvəllər bizdə gənclər ailə qurmağa hazırlaşanda qarşı tərəfin kökünü-nəslini öyrənərdi. İndi bu kimi məsələlərə baxan, əhəmiyyət verən yoxdur. Gənclər ailə qururlar, heç onların ağsaqqallarının, ağbirçəklərinin xəbəri də olmur. Çox zaman heç onları sayıb toya da çağırmırlar”.

M.Zeynalovanın dediyinə görə, bütün boşanma hallarına yanaşma eyni ola bilməz:

“Çünki ailədə zorakılığa məruz qalan qadın gözləməməlidir ki, onu döysünlər, işgəncə versinlər, yaxud ödürsünlər. Olur ki, iki fərd ailə qurur, hansısa məqamda xasiyyətləri düz gəlmir, şəraitdən asılı olaraq xarakter dəyişir, yaxud hansısa vərdişləri üzə çıxır və qarşı tərəf buna göz yuma bilmir. Bu zaman əsəblər tab gətirmir. Mən düşünürəm ki, belə ailədə yaşamaqdansa, əziyyət çəkməkdənsə, boşanmaq daha məqsədəuyğundur. Boşanma səbəbləri hər fərdə görə dəyişir. Ona görə konkret bütün boşanmaların bir səbəbdən baş verdiyini söyləmək doğru deyil. Bəzi səbəblər isə bizə məlum deyil. Mütəmadi olaraq ailələrlə görüşürük, sığınacaqlara baş çəkirik. Sığınacağa gələn qadınların çoxu ailədə zorakılığa məruz qaldığı, döyüldüyü, əzildiyi üçün ora gəldiyini deyir”.

Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin sədri, millət vəkili Hicran Hüseynova bildirib ki, nikahların pozulması səbəbləri sırasında ilk sırada xasiyyətlərin uyğun gəlmədiyi qeyd olunur:

“Ailə üzvləri arasında ünsiyyət çətinliyi, sosial-psixoloji mühitin gərgin olması ailələrin təməlinin zəifləməsinə və nəticədə dağılmasına gətirib çıxarır”.

H.Hüseynova bildirib ki, bu gün ailə quran gənclərdə məsuliyyət hissi çox aşağıdır:

“Təəssük ki, bəzi gənclər ailə qurmağa ciddi yox, çox primitiv yanaşırlar. "Evlənərik alınar, sözümüz düz gələr, yaşayarıq, alınmaz ərizə verib boşanarıq" deyirlər. Əvvəl insanlar boşanmaya ən son addım kimi baxırdılar, ər və ya arvad b"oşanmışam" deyəndə bir balaca narahat olurdu. Amma bu gün istər qadın, istərsə kişilər arasında belə narahatlıq hiss olunmur. Rahatlıqla "boşanmışam" deyə bilirlər. Çox təssüf ki, bu gün artıq evlənmək qədər boşanmaq da təbii sayılır. Bəzən çox önəmsiz səbəblərdən ailələr dağılır və düşünürsən ki, bu səbəbi aradan qaldırmaq olar”.

Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu hesab edir ki, vəziyyət bu cür davam edərsə, ildən-ilə boşanmaların sayı daha da artacaq:

“İnsanlar xeyli həssaslaşıb, aqressivləşiblər. İndiki cəmiyyət 20-30 il bundan əvvəlki cəmiyyət deyil. İnsanlar, mühit çox dəyişib. Ən pisi də odur ki, yaxşı yönə deyil. Azərbaycanda boşanmaların sayı 2014-cü ildən etibarən artmağa başlayıb. Əgər cəmiyyət dəyişibsə, deməli, biz ailə institunu qoruyub saxlamaq üçün yeni yanaşma və metodlardan istifadə etməliyik. Aidiyyatı qurumlar yenə də 20 il, 30 il əvvəlki metodlarla işləyir. Kompleks işlər aparılmır. Ona görə də boşanmaların qarışısının alınması istiqamətində eniş müşahidə olunmur. Eyni zamanda, elmi əsaslarla hazırlanmış texnologiyalar yoxdur. Bu problemin həllini yalnız Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsindən gözləmək olmaz. Həmin qurum icraçı strukturdur. Ümumiyyətlə, ölkədə ailə institutu ilə bağlı yeni siyasət formalaşmalı, yeni yanaşmalar ortaya qoyulmalıdır. Hətta qanunvericilik sistemində də müəyyən dəyişikliklər edilməlidir”.

Sosioloq qeyd edib ki, evlilik həyatının uğurunu və uğursuzluğunu səciyyələndirən amillərdən biri də evlilik illəridir:

“Ailə həyatı üçün dörd dövr təhlükəli hesab olunur. Bunlardan birincisi, nikahdan sonrakı ilk aylar, yəni bal ayının sonları, ikincisi, qeyri-sabit olan ailə həyatının üçüncü ilinin sonudur. Ailə həyatı üçün üçüncü təhlükəli dövr problemsiz və monoton keçən 7-ci ilin sonunda, sonuncusu isə evliliyin kifayət qədər inkişaf etmiş bir dövründə - 15-ci ilə təsadüf edir. Mütəxəssislər hər altı cütlükdən birinin bu dövrlərdə ailə problemi ilə üzləşdiyini qeyd edirlər. Mənim fikrimcə, təhsil, tərbiyə, əxlaq, mənəvi məsələlər, ailə dəyərlərinin qorunmaması, adət-ənənələrin itirilməsi, ailə qurarkən riskin düzgün qiymətləndirilməməsi, evlilik yaşının cavanlaşması, məqsədli izdivaclar, şan-şöhrət axtarışı, “yox” deyə bilməmək bacarıqsızlığı sonda ailələrin dağılmasına gətirib çıxarır”.

Sevinc

BakuPost

Qeyd: Məqalə Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə və müsabiqə şərtlərinə uyğun olaraq “gender, ailə və demoqrafiya məsələlərinin işıqlandırılması” mövzusunda hazırlanıb.

Oxunub: 515

Xəbəri paylaş Paylaş:

Reklam
Xəbər lenti

Dünən, 21:01 | Azərbaycan şahmatçısı Aydın Süleymanlı dünya çempionu Maqnus Karlseni məğlub edib
Dünən, 20:59 | Gömrük Komitəsinin idarə rəisi işdən çıxarıldı
Dünən, 20:57 | Hörmüz boğazı bağlanıb? - İran XİN-dən cavab
Dünən, 17:14 | “Yazırlar ki, Məhərrəmlikdə ad gününə getdin, başına pis iş gəldi”
Dünən, 17:10 | Əmək qanunvericiliyində növbəti təkmilləşdirmələr aparılacaq - FOTO
Dünən, 17:06 | Bakıda saxlanılan Rusiya vətəndaşlarına hökm oxundu
Dünən, 17:04 | Yağış yağacaq, temperatur 7 dərəcə enəcək – Xəbərdarlıq
18-06-2026, 17:08 | Hüquq təhsili almaq istəyənlərə maneə… - Ekspert
18-06-2026, 17:05 | Moskvaya neft yağışları yağır - Video
18-06-2026, 17:02 | Hipermarketə silahlı basqın edənlərlə bağlı qərar verildi
18-06-2026, 16:45 | Niyə səhərlər günəş işığı qəbul etməliyik? - Səhər günəşinin 4 müalicəvi gücü
18-06-2026, 16:40 | Rusiya Ermənistana nota göndərdi
18-06-2026, 16:38 | DÇ-2026-da qalmaqal: Oyuna cadu etdi - Foto
17-06-2026, 18:33 | "Qurtuluş"un rəhbəri yenə hakim qarşısına çıxdı
17-06-2026, 18:25 | Məleykənin ölümünə səbəb olan cərraha cəza verildi
17-06-2026, 18:11 | Bu içkidən qəfil imtina miqrenə səbəb ola bilər
17-06-2026, 18:08 | Müqavilə imzalanan kimi İsrail hücum edəcək - Qəzənfəri
17-06-2026, 18:05 | Bakı–Naxçıvan–Bakı reysi ilə 47 mindən çox sərnişin daşınıb
17-06-2026, 16:32 | Temperatur 36 dərəcəyə yüksələcək - PROQNOZ
17-06-2026, 16:30 | Prezident onları təltif etdi
17-06-2026, 12:30 | Azərbaycanda yeni su ödənişləri: sentyabrdan qüvvəyə minir
17-06-2026, 12:28 | Müavinət və Prezidentin aylıq təqaüdü ilə bağlı VACİB MƏLUMAT
17-06-2026, 12:21 | Bu gündən I sinfə qəbulda yeni mərhələlər başladı
17-06-2026, 12:19 | Psixiatriya ilə bağlı yenilik: Razılıq olmadan müayinə mümkün ola bilər
17-06-2026, 12:17 | Jurnalistlərin etik davranış qaydaları dəyişir
17-06-2026, 07:51 | "Xocəsən gölü"daşdı - Evlər suyun içində - VİDEO
17-06-2026, 07:36 | Hansı balıqları yemək təhlükəlidir? - ARAŞDIRMA
17-06-2026, 07:34 | Argentina Əlcəzairi məğlub etdi, Messi tarixi rekorda çatdı
17-06-2026, 07:31 | Evdən işləmək: Azadlıq, yoxsa tələ?
16-06-2026, 21:58 | Həddindən artıq ciddi olmalıyıq - Qurbanov
16-06-2026, 21:44 | Gecə evdən çıxmağa qorxurlar: Qaraçuxurda əhali vahimə içindədir - VİDEO
16-06-2026, 21:42 | İşdən qovulan direktor şikayət etdi, rədd cavabı aldı
16-06-2026, 21:40 | Neft sürətlə ucuzlaşır, qızıl bahalaşır - Ekspert
16-06-2026, 17:20 | Yağış yağacaq - XƏBƏRDARLIQ
16-06-2026, 16:34 | Pensiya ilə bağlı rəsmi məlumat
16-06-2026, 16:31 | "Qarabağ"da ŞOK ayrılıq Komanda bu dəfə onunla vidalaşdı
16-06-2026, 16:28 | "Samur" sərhəd komendantlığı xidməti istifadəyə verildi
16-06-2026, 16:23 | AZAL bu istiqamətdə ilk uçuşunu həyata keçirdi
16-06-2026, 14:37 | Dollar ucuzlaşır? - AÇIQLAMA
16-06-2026, 14:31 | Məhərrəm ayında toy etmək olar? İlahiyyatçıdan açıqlama
16-06-2026, 14:16 | Bakıda usta iş yerində öldü
16-06-2026, 14:12 | Prezident fərman imzaladı
16-06-2026, 13:03 | Magistraturaya qəbul imtahanının yekun nəticələri açıqlandı
16-06-2026, 12:48 | Paşinyan Bakının 1 nömrəli düşmənini tutdu – O, Azərbaycana gətirilir?
16-06-2026, 12:46 | "Subsidiyalar daha çox məhsulu əhatə edəcək" - Nazirdən fermerlərə ŞAD xəbər
16-06-2026, 12:32 | “Əcəmi” metrosu, Binəqədi “Çentralnı”: Anar Quliyevlə anlaşıb Bakını "işğal" edən oliqarx kimdir? – VİDEO+FOTOLAR
16-06-2026, 12:25 | Məktəbli formaları dəyişdirilir?
15-06-2026, 22:49 | Obolonda partlayış baş verdi
15-06-2026, 22:47 | İran Hörmüzdən keçid üçün pul alacaq? - Tramp
15-06-2026, 22:43 | Yekun razılaşma formalaşdırılmayıb - Pezeşkian

Davamı

33 min nikah, 14 min boşanma: ailələr niyə dağılır? - Araşdırma

Reklam

Xəbər lenti