Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Çinə apreldə dövlət səfəri zamanı imzalanmış “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Çin Xalq Respublikası Hökuməti arasında ümumvətəndaş pasportlarına malik vətəndaşların vizadan qarşılıqlı azad edilməsi haqqında Saziş” iyulun 16-da qüvvəyə minib. Beləliklə, Azərbaycan və Çin vətəndaşları qarşılıqlı şəkildə vizadan azad edilib. Xatırladaq ki, sözügedən Saziş 2025-ci il aprelin 23-də Pekin şəhərində imzalanıb. Çin və Azərbaycan arasında qarşılıqlı vizasız rejimin tətbiqi Çin və Azərbaycan xalqları arasında daha dərin mübadiləyə səbəb kimi qiymətləndirilir.

Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə mövzu ilə bağlı Pravda.az-a fikirlərini bölüşən Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Aydın Hüseynov deyib ki, Azərbaycanla Çin arasında viza rejiminin ləğvi iki ölkə arasında iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsinə təkan verəcək.

Deputat bildirib ki, bu qərar ilk növbədə ölkəmizə turizm axınının artmasına səbəb olacaq: “Çinli turistlər üçün Azərbaycan daha əlçatan və cəlbedici səfər məkanına çevriləcək. Eyni zamanda iş adamlarının və investorların ölkəmizə sərbəst gediş-gəlişi asanlaşacaq ki, bu da birbaşa investisiyaların artmasına və ticarət dövriyyəsinin genişlənməsinə şərait yaradacaq. Azərbaycan kənd təsərrüfatı məhsulları və nəqliyyat-logistika imkanları baxımından Çinə faydalı tərəfdaş ola bilər. Bu addım “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsü çərçivəsində regional əməkdaşlığı da gücləndirəcək. Viza rejiminin ləğvi və ya sadələşdirilməsi isə səyahətləri, işgüzar əlaqələri asanlaşdırır, ölkələr arasında mədəni mübadiləni təşviq edir, eyni zamanda qarşılıqlı potensial investorlar, biznes tərəfdaşları və tədqiqatçılar üçün yeni imkanlar açır. Bir sözlə, Çin və Azərbaycan arasında vizanın ləğvi hər iki ölkənin iqtisadiyyatına və əməkdaşlığına əhəmiyyətli təsirlər vəd edir. Vizasız rejim humanitar sahələrdə, təhsil, mədəniyyət və media sahələrində də əməkdaşlığa qapı açacaq. Bu isə qarşılıqlı anlaşmanı və mədəniyyətlərarası əlaqələrin güclənməsinə səbəb olacaq”.

İqtisadçı-ekspert Elşən Bağırzadə qeyd edib ki, kiçik iqtisadiyyatın dayanıqlı inkişafı üçün, xüsusilə də, qeyri-neft sahələrinin inkişafı üçün həmin iqtisadiyyatın açıqlığı çox vacib məsələdir:

“Daxili bazarı kiçik olan iqtisadiyyatın iqtisadi subyektlərinin əsasən bu kiçik bazarın potensialı hesabına inkişaf etməsinə ümid bəsləmək, sadəcə, sadəlövhlükdür. Belə bir iqtisadiyyatda dinamizm, innovativlik və nəticədə də dayanıqlılıq ola bilməz. Məhz bu səbəbdən Azərbaycanın təkcə Çin ilə deyil, hər bir iqtisadi sahə ilə əlaqələrinin önündəki maneələrin aradan qaldırılması müsbət qiymətləndirilməlidir. Xüsusilə də, Çin kimi Orta Dəhlizdə yerləşən ölkələrlə iqtisadi əlaqələrimizin sərbəstləşdirilməsi strateji baxımdan çox doğru addımdır. Azərbaycanla Çin arasında vizasız gediş-gəliş rejiminin tətbiqi iki ölkə arasında münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcıdır. Bu addım ilk növbədə iqtisadi, ticarət, turizm və logistik sahələrdə bir sıra əhəmiyyətli faydalar vəd edir. Birincisi, turizm sektoru üçün imkanlar açılır. Çin dünyada ən çox turist göndərən ölkədir. Viza baryerinin aradan qaldırılması bu nəhəng bazardan Azərbaycana turist axınının artmasına səbəb ola bilər. Bununla da otellər, restoranlar, nəqliyyat və xidmət sektorları canlana, turizm gəlirləri arta bilər. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanın qədim İpək Yolunun bir hissəsi kimi tanınması Çinli turistlər üçün ayrıca maraq doğura bilər. İkincisi, Çin investisiyalarının cəlbi üçün əlverişli zəmin yaranır. İşgüzar səfərlərin asanlaşması qarşılıqlı biznes əlaqələrinin intensivləşməsinə, ticarət nümayəndəliklərinin, ortaq müəssisələrin sayının artmasına gətirib çıxara bilər. Xüsusilə nəzərə almaq lazımdır ki, kənd təsərrüfatı, neft-kimya və logistika sahələrində Çin kapitalı üçün ölkəmizdə yeni imkanlar mövcuddur.

Üçüncüsü, Azərbaycanın tranzit rolu daha da güclənə bilər. Orta Dəhliz vasitəsilə Çin-Avropa yükdaşımalarında Azərbaycanın rolu strateji əhəmiyyət daşıyır. Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu, Ələt Beynəlxalq Limanı və digər logistika layihələri vasitəsilə ölkəmiz bu böyük bazarın bir hissəsinə çevrilə bilər və bunun üçün Çin ilə əlaqələr çox önəmlidir. Nəticə etibarilə, viza rejiminin ləğvi sadəcə inzibati bir qərar deyil, həm də iki ölkə arasında iqtisadi inteqrasiyanın sürətləndirilməsinə, qarşılıqlı faydaya əsaslanan yeni əməkdaşlıq modellərinin formalaşmasına xidmət edən strateji bir addımdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Çin gələcəyin sənayelərini özündə birləşdirən iqtisadiyyatdır, Azərbaycanın, onun əhalisinin bu iqtisdiyyatla təmaslarının artması ölkənin iqtisadi inkişafı baxımından hərtərəfli perspektivlər vəd edir. Sadəcə bu imkanlardan yararlanmaq lazımdır”.

Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə yardımı ilə “Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi” mövzusu üzrə dərc olunub.