Войти

Jurnalist Mayis Əlizadə Türkiyədə vəfat edib

Hadisə

Türkiyədə yaşayan tanınmış azərbaycanlı jurnalist Mayis Əlizadə vəfat edib.

Bu barədə Sherg.az-a mərhumun oğlu Toğrul Əlizadə məlumat verib.

O bildirib ki, atası bu gün səhər saatlarında ürəktutmasından dünyasını dəyişib.

Toğrul Əlizadə atasının sabah İstanbulun Yeni Ayazağa məzarlığında dəfn ediləcəyini bildirib.

Qeyd edək ki, Mayis Əlizadə Türkiyə və Azərbaycanda bir sıra mətbuat orqanları, o cümlədən APA ilə əməkdaşlıq edib.

Ramazan ayının 7-cı gününün DUASI

Din

Bu gün Ramazan ayının yeddinci günüdür. Ramazan təqviminə əsasən imsak vaxtı saat 05:40-da, iftar vaxtı saat 18:53-dür.

Mediaxeberleri.Az Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə istinadən Ramazan ayının yeddinci gününün iftar duasını təqdim edir:

Allahummə əinni fihi əla siyamihi və qiyamih. Və cənnibni fihi min həfəvatihi və asamih. Vərzuqni fihi zikrəkə bidəvaih. Bitəvfiqikə ya hadiyəl-muzillin.

Kökdən gələn bağlılıq...- tarixçi Dilavər Qurbanov yazır

Tarix

Tarixə qısa bir nəzər

Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının və dövlətçiliyinin tarixində 1993-cü ildən aparılan çevik diplomatiyanın, hərbi islahatların, iqtisadi siyasətin məntiqi nəticəsi kimi yadda qaldı. Hər dəfə dünya tarixində həll olunmayan milli münaqişələrdən danışılanda Qarabağın da adı çəkilirdi. Böyük güclər isə münaqişənin həllinin deyil, davam etməsinin tərəfdarı idilər. Ən yaxşı halda orta qızıl xətti saxlamağa çalışırdılar. Müharibə kimin dost, kimin düşmən olduğunu açıq-aydın göstərdi. Müstəqilliyimizin ilk günündən Pakistan İslam Respublikası bizə nə qədər yaxın olduğunu sübut etdi. Pakistan dövləti bu günə qədər bədnam qonşumuzu bir dövlət kimi tanımır və onunla heç bir diplomatik əlaqə qurmur. Bundan başqa, Pakistan Senatı Xocalı soyqırımını tanıyan qətnamə qəbul edib. Etnik müxtəlifliyə malik olan Pakistan nüvə silahına sahib yeganə müsəlman ölkəsidir. Pakistan və Azərbaycan dövlət başçılarının qarşılıqlı rəsmi səfərləri dövlət və xalqlarımız arasında münasibətlərin hansı səviyyədə olduğunu bütün dünyaya göstərir. Bütün bunların əsası Ulu Öndər tərəfindən qoyulmuş və uğurla davam etdirilən, uzun illərə hesablanmış dövlət siyasətinin məntiqi nəticəsidir.

Pakistanın ərazisi 1948-ci ilədək Britaniya imperiyasının tərkibində olub. XX əsrin əvvəllərində ölkəni Bombey qripi və taun xəstəliyi bürüyüb. Böyük xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyev buradakı müsəlmanlara yardım edib. Sonuncu ingilis əsgəri buranı tərk etdikdən sonra Pakistan dövləti qurulub. Dövlətin qurucusu Məhəmmədəli Cinnəni "millət atası" adlandırırlar. Tarixi faktlar sübut edir ki, soydaşlarımız burada mədəniyyətin, dövlətin formalaşmasında yaxından iştirak edib, Pakistan dövləti yarandıqdan sonra yüksək vəzifələrdə çalışıblar. Məsələn, Pişəvər Ali Məhkəməsinin baş hakimi Əli Qızılbaşi, Pakistanın üçüncü prezidenti (1969-1971) Ağa Məhəmməd Yəhya xan etnik azərbaycanlıdır. Soydaşlarımızın həmin ərazilərə iki böyük köçü olub. Onlardan biri Nadir şah Əfşar, ikincisi isə daha əvvəl Səfəvilər dövrünə aiddir.

Orta əsrlərdə qərbdə Osmanlı, Səfəvi, Teymuri kimi güclü imperatorluqların qarşısında duruş gətirə biləcək elə bir qüvvə yox idi. Avropalılar başa düşürdülər ki, türkün qılıncından onları yalnız türkün özü qoruya bilər. Belə də oldu, Qərbin ikiüzlü siyasəti baş tutdu. Çaldıran, Ankara, Tərcan döyüşləri bu siyasətin məntiqi nəticəsidir. Bu vurhavurda yalnız bir dövlət qardaşları ilə dostluq əlaqələri qurdu. Bu, Hindistanda qurulmuş Babur türk imperatorluğu idi. Onun qurucusu Zəhirəddin Mahmud Babur 14 fevral 1483-cü ildə Fərqanədə doğulub. Baburun atası Omar Şeyx Teymurun, anası Qutluq Nigar xanım isə Çingizin nəvəsidir. İki böyük cahangirin qanını daşıyan Babur şah qısa həyatında gördüyü böyük işlərlə onlara layiq olduğunu isbat etmişdir. Fərqanə hökmdarı Ömər Şeyx 1494-cü ildə öldükdən sonra onun yerinə böyük oğlu Babur keçir. Baburun bu zaman on bir yaşı var idi və qohumları tərəfindən taxtdan salınır. Özünə sadiq bəylərlə 1504-cü ildə Kabilə gedir. Baburun ən böyük qəhrəmanlığından biri 1526-cı ildə 13 minlik qoşunuyla İbrahim Luidinin 100 min əsgəri, 1000 fildən ibarət ordusunu Panipat döyüşündə məğlub etməsidir. Osmanlı ilə qardaşlıq və dostluq bu üstünlüyü ona vermişdi. Osmanlı türklərindən zabit Mustafa Ruminin başçılıq etdiyi topçu birliyi vardı. Babura qələbəni qazandıran da bu birlik oldu. Bu döyüşdə Dehli sultanı İbrahim Ludi öldürüldü. Bundan sonra Dehliyə girən Babur 1526-cı ildə Hind-Türk imperatorluğunu qurdu. Birinci Moğol imperatoru bag-bağçanı çox sevərmiş. Hindistanda yaxşı bağlar saldırmış, Yaxın Şərqdən bura üzüm, qovun gətirmişdilər. Babur, eyni zamanda yazıçı, şair, alim idi. O, Babur xətti adlanan bir yazı növü icad etmişdi. Hindistanda Orta Asiya türkcəsini rəsmi dil elan etmişdi. Baburun misilsiz əsəri olan "Baburnamə"ni türk tarixinin bütün zamanlarının ən dəyərli xatirat əsəri adlandırırlar. 1530-cu ildə Aqrada ölsə də, Kabildə dəfn edilib. 1646-cı ildə nəvəsi Şahcahan onun qəbri üzərində möhtəşəm bir türbə tikdirib. Babur öldükdən sonra dövlətin daxilində vəziyyət çətinləşdi. Bu dəfə də türkün köməyinə yenə də türk gəldi. Belə ki, 1510-cu ildə Şeybaniləri Mərv döyüşündə məğlub edən Şah İsmayıl Səfəvi dövlətinin sərhədini cənub-şərqdə Moğol dövlətinə çatdırdı. Səfəvilər I Şah İsmayılın dövründə Baburla dostluq münasibətləri yaratmışdılar. 1530-cu ildə taxta çıxan Baburun oğlu Humayun Sur dövlətini qurmağa çalışan Şirxan tərəfindən məğlub edilir.

Hakimiyyətdən salınan Hümayın arvadı, qulluqçusu və 40 etibarlı adamı ilə təqibdən yaxa qurtarmaq üçün səfəvilərə sığınır. I Şah Təhmasib tərəfindən mehribanlıqla qarşılanır. Hümayun Azərbaycanda olduğu vaxt Təbriz və Ərdəbili gəzir. Şəhər əhalisi möhtərəm qonağı böyük təmtəraqla qarşılayır. Hümayun Ərdəbildə Şeyx Səfiəddinin türbəsi qarşısında baş əyir. Şah Təhmasib Budaq xan Qacar, Şahverdi bəy Ustacı başda olmaqla on iki min nəfərlik qızılbaş ordusunu Hümayunun sərəncamına verir. Hümayun isə öz növbəsində həmin hərbi yardımla Hindistana yola düşür və düşməni Şirxanı darmadağın edib taxt-tacı qaytarır. Moğol şahı bu köməyin müqabilində Səfəvi-Moğol münasibətinə soyuqluq gətirən hər il 40 min tümən gəlir verən Qəndəharı Səfəvilərə güzəştə gedir. Hümayun şah 1556-cı ildə kitabxanasının yüksək rəflərindən kitab götürmək istəyərkən nərdivandan yıxılıb ağır yaralanır. Bu zaman Bədəxşanda əfqanlar qiyam qaldırırdılar. Vəziyyətin ağırlığını görən şah sarayında qonaq olan Osmanlı dəniz kapitanı Seydi Əli Rəis şahın ölümünü gizli saxlayır. Əkbər Bədəxşanda qiyamı yatırdıqdan sonra 1556-cı ildə on dörd yaşında taxta çıxır və 49 il səltənəti idarə edir. Əkbər şah xalqın dövlət üçün deyil, dövlətin xalq üçün var olduğunu hamıya başa salır. Əkbər şah ağıllı dövlət başçısı, qüdrətli sərkərdə idi. 1552-1562-ci illər hərbi səfərləri zamanı Pəncab və Kabili öz dövlətinə birləşdirir. Əsrin sonlarına yaxın isə Benqaliyanı, Kəşmir və Dekanı tutur. Əkbər şah müsəlman idi. Sünnilik ruhunda tərbiyə almışdı. Sonra isə başqa məzhəblərə asanlıqla qarışan şiəliyə üstünlük verir. Aydındır ki, onun təbəələrinin çoxu hindus idi. Bunlar arasında qızıl xətti tapmaqda Əkbər şah çox da çətinlik çəkmir. 1562-ci ildə hindus Racput sülaləsindən bir qadınla evlənir. Bütün dinləri azad elan etsə də, cinayətkarlar müsəlman dininin qanunları ilə mühakimə edilirlər.

Əkbər şah 1603-cü ildə xəstələnir və nitqi tutulur. Oğlu Cahangiri çağıraraq ona öz əliylə qılınc qurşayır, hökmdarlıq sarğısını başına qoyur. 1605-ci ildə isə dünyasını dəyişir. Orta əsrlərin sonuna yaxın dünya ağalığı uğrunda türklərin türklərlə mübarizəsi ən qanlı həddə çatmışdı. Onlar arasında qardaş qırğını gedən vaxt İngiltərə, Fransa, Hollandiya Şərqdə rahatlıqla müstəmləkələr ələ keçirirdi. Bu mənada Hindistan uğrunda mübarizə daha qanlı idi. Nəhayət, İngiltərə Hindistanın tam sahibinə çevrildi.

Bu gün Hindistan tarixini zənginləşdirən tarixi memarlıq abidələri türk hökmdarlarının sifarişi ilə tikilib. "Qütb minar", "Qüvvət-ül-İslam", "Tac-Mahal" belə abidələrdəndir. Qərbdən isə heç nə qalmayıb. Üç yüz ilə qədər Avropa iqtisadiyyatı Şərqin talan edilməsi hesabına inkişaf etdi, abad ölkələrə çevrildi. Nehru yazır ki, avropalılar Asiyaya və onun xalqlarına xor baxıb, əllərinə keçəni talayıb aparıblar.

Dilavər QURBANOV,

Ağstafa şəhər texniki humanitar

təmayüllü liseyin tarix müəllimi,

qabaqcıl təhsil işçisi.

Ağstafada güclü yanğın

Hadisə

Ağstafa rayonunda (rayon mərkəzindən 24 km aralı) meşə ərazisində 18 ha sahədə meşə zolağı yanıb. 

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, yanğın axşam saatlarında Ağstafa rayonu Qıraq Kəsəmən kənd ərazisindən keçən Kür çayı sahilində meşə zolaqlarında baş verib. 


Hadisə yerinə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Ağstafa rayon Yanğından Mühafizə Hissəsinin yanğınsöndürən maşınları və canlı qüvvəsi cəlb olunub. 

Ağstafa rayonunda (rayon mərkəzindən 24 km aralı) Qıraq Kəsəmən kənd ərazisindən keçən Kür çayının kənarında 18 ha sahədə quru ot və kol-kos yanıb. Digər sahələr yanğından mühafizə olunub, yanğın söndürülüb. 

Faktla bağlı araşdırma aparılır.

Maaş və təqaüd problemindən sonra məzuniyyət qalmaqalı

Sosial

“Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən əməkdaşlara məzuniyyətlə bağlı qanunsuz şəkildə ərizə yazdırılır”.

 

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu iddia ilə “Qafqazinfo”ya bir qrup gömrük əməkdaşı müraciət edib. Onların sözlərinə görə, ötən il üzrə istifadə olunmamış məzuniyyət günləri 2025-ci ilin əsas məzuniyyətinə birləşdirilir.

 

DGK tərəfindən hüquqlarının pozulduğunu deyən işçilər bu prosesin onlara seçim haqqı verilmədən, iradələrinə zidd şəkildə həyata keçirildiyini deyirlər: “Əmək Məcəlləsinin 135.2-ci maddəsinə əsasən, əməkdaş iş ili ərzində məzuniyyətindən istifadə etmədikdə ona istifadə olunmamış günlərə görə kompensasiya ödənilməlidir. Eyni zamanda, Məcəllənin 134.5-ci maddəsinə görə, tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə istifadə olunmamış məzuniyyət növbəti iş ilinə keçirilə bilər. Bənzər tələblər “Gömrük orqanlarında xidmət haqqında” Əsasnamənin 87 və 91-ci bəndlərində də təsbit olunub. Həmin sənədə əsasən, gömrük əməkdaşları istifadə etmədikləri məzuniyyət günlərinə görə kompensasiya almalı və ya bu günləri növbəti ilə keçirə bilərlər. Həmçinin Əsasnamənin 109-cu bəndinə görə, əməkdaşlar hər il əsas məzuniyyətə çıxarkən biraylıq əməkhaqqı həcmində müavinət əldə etməlidirlər. Lakin Dövlət Gömrük Komitəsində baş verənlər bu hüquqi tələblərlə uzlaşmır”.

 

Şikayətçilərin iddiasına görə, işçilərə hətta 2024-cü ildən qalan istifadə edilməmiş məzuniyyət günlərindən yararlanmadan 2025-ci ilin məzuniyyətinə çıxmaq qadağan edilib. Nəticədə, əməkdaşlar həm istirahət hüququndan məhrum edilib, həm də onlara məzuniyyətə çıxdıqda verilməsi nəzərdə tutulan biraylıq müavinətin ödənilməməsi halı yaranıb.

 

Problemlə bağlı Dövlət Gömrük Komitəsinə müraciət ünvanladıq. Qurumdan sorğumuza belə cavab aldıq: “Gömrük orqanlarının vəzifəli şəxsləri qanunvericiliyə və müəyyən edilmiş qrafikə uyğun olaraq məzuniyyətə çıxırlar və bu zaman gömrük orqanlarının vəzifəli şəxslərinə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan bütün ödənişlərin ödənilməsi təmin edilir”.

 

Qeyd edək ki, bir müddət öncə Dövlət Gömrük Komitəsində maaşlar da gecikdirilib. Belə ki, qurumun işçiləri ötən ilin oktyabrından bəri ala bilmədikləri əməkhaqlarını bu il yanvarın sonunda əldə edə bildilər. Bu yöndə daha bir iddia isə Dövlət Gömrük Akademiyasında təhsil alan tələbələrin dekabr və yanvar ayları üçün təqaüdlərini ala bilmədikləri barədə də yayılmışdı.

Turizm Agentliyində qalmaqal davam edir: Daha bir vəzifəli şəxs İŞDƏN ÇIXARILDI

Ölkə

Dövlət Turizm Agentliyində daha bir vəzifəli şəxs işdən çıxarılıb.

 

Mediaxeberleri.Az Modern.az-a istinadən məlumat verir ki, Agentliyin Turizm siyasəti və strategiyası şöbəsinin müdiri Məhəmməd Muradov vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb.

 

Bildirilir ki, sözügedən şöbə müdiri də Agentlikdə baş verən son qalmaqal fonunda işini itirib. Belə ki, Prezident İlham Əliyev Dövlət Turizm Agentliyinin rəhbəri Fuad Nağıyevə şiddətli töhmət elan edib. Ona işində yol verdiyi nöqsanlara görə şiddətli töhmət verilib.

 

Mətbuatda yayılan iddialara görə, Turizm Agentliyində Azərbaycana qarşı daim düşmənçilik mövqeyi bəsləyən "Transparency International" təşkilatında işləmiş və ya bu təşkilatla əməkdaşlıq edən şəxslər müəyyən edilib. "Dövlət Turizm Agentliyində Fuad Nağıyevin ətrafı davamlı şəkildə xidməti məlumatları müxtəlif təşkilatlara, şəxslərə sızdırıblar", - iddialarda deyilir.

 

İddiaların yayılmasından sonra Agentliyin Aparat rəhbəri, əvvəllər "Transparency International"da çalışan Kənan Qasımov vəzifədən uzaqlaşdırılıb.

 

Qeyd edək ki, Agentliyin turizm siyasəti və strategiyası şöbəsinin müdiri Məhəmməd Muradov da əvvəllər "Transparency International"da işləyib. O, "Milli Şəffaflıq Sisteminin qiymətləndirilməsi" layihəsinin koordinatoru kimi fəaliyyət göstərib.

 

Hələlik Agentliyin turizm siyasəti və strategiyası şöbəsinə yeni müdir təyin olunmayıb.

Gəncədə yaşayış binasında güclü yanğın baş verdi

Hadisə

Gəncədə yaşayış binasında yanğın başlayıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) məlumat yayıb.

Bildirilib ki, nazirliyin "112" qaynar telefon xəttinə Gəncə şəhərində ikimərtəbəli kommunal tipli yaşayış binasında yanğın baş verməsi barədə məlumat daxil olub və dərhal əraziyə qurumun Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin qüvvələri cəlb olunub.

Hazırda yanğının söndürülməsi istiqamətində tədbirlər davam etdirilir.

Əlavə məlumat veriləcək.

***

Gəncə şəhərində ikimərtəbəli kommunal tipli yaşayış binasındakı yanğının qarşısı alınıb.

Yanğın Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Gəncə şəhər Yanğından Mühafizə İdarəsinin yanğınsöndürənləri tərəfindən söndürülüb.

Yanğın nəticəsində 1 nəfər - 1974-cü il təvəllüdlü L.Muradova yanıq xəsarəti alıb. Zərərçəkən xəstəxanaya aparılıb.

Yanğının səbəbləri və digər məsələlər araşdırılır.

Naxçıvandan Bakıya onlayn bilet satışına başlanıldı

Ölkə

Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) tərəfindən xidmətlərin elektronlaşdırılması istiqamətində aparılan işlər çərçivəsində “biletim.az” portalına Bakı-Naxçıvan-Bakı istiqaməti üzrə Naxçıvan-Bakı reysləri də əlavə edilib.

AYNA-dan Mediaxeberleri.Az-a bildirilib ki, bu gündən sərnişinlər Naxçıvandan Bakıya onlayn bilet ala bilərlər. İstiqamət üzrə aralıq məntəqəsi olaraq Culfa və Naxçıvan şəhərləri təyin edilib.

Qeyd edək ki, Bakıdan Naxçıvana “biletim.az” portalı üzərindən onlayn bilet satışı 19 dekabr 2023-cü il tarixindən başlanılıb.

Bakı Beynəlxalq Avtovağzal Kompleksindən Naxçıvana səfərlər hər gün reallaşır. Gün ərzində tələbatdan asılı olaraq 4-6 reys həyata keçirilir. Reyslər sərnişin tələbatına uyğun olaraq tənzimlənir. Biletlərin qiyməti 30 manat təşkil edir.

“Biletim.az” portalı vaxta qənaət, müştəri məmnuniyyətinin təmin edilməsi, ölkədə nağdsız ödəniş dövriyyəsinin artırılması baxımından bir sıra üstünlüklərə malikdir.

Bilet əldə etmək üçün sərnişinlər “biletim.az” saytına daxil olmalı və qeydiyyatdan keçməlidirlər. Mobil cihazlar üçün “Biletim” mobil tətbiqini “App Store” və “Google Play”dən yükləmək mümkündür.

Ali Məhkəmədən qəzalarla bağlı mühüm qərar

Ölkə

Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsində ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi törətməkdə ittiham olunan şəxsin işinə baxılıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, ibtidai istintaq orqanı tərəfindən şəxsə Cinayət Məcəlləsinin (CM) 263.2 (Nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxs tərəfindən yol hərəkəti və ya nəqliyyat vasitələrinin istismarı qaydalarının pozulması ehtiyatsızlıqdan zərərçəkmiş şəxsin ölümünə səbəb olduqda) və 264-cü (Yol-nəqliyyat hadisəsi yerindən qaçma) maddələri ilə ittiham verilib. İttihama görə, o, etibarnamə əsasında idarə etdiyi texniki cəhətdən saz vəziyyətdə olan avtomobil ilə Sumqayıt şəhəri ərazisində yolu sağdan sola keçən piyadanı ehtiyatsızlıqdan vurub, nəticədə zərərçəkmiş aldığı xəsarətlər nəticəsində hadisə yerində keçinib. Sürücü isə yol-nəqliyyat hadisəsi yerindən qaçıb.

Məhkəmə prosesində verilən ittihamlar üzrə şəxs özünü təqsirli bilməyib. Birinci instansiya məhkəməsi işi araşdıraraq, təqsirləndirilən şəxsin əməlində cinayət tərkibi olmadığı qənaətinə gəlib və ona hər iki maddə üzrə bəraət verib. Apellyasiya instansiya məhkəməsi də hökmü qüvvədə saxlayıb. Bundan sonra dövlət ittihamçısı kassasiya protesti ilə Ali Məhkəməyə müraciət edib. Müraciətdə bəraət qərarının ləğvi istənilib.

Ali Məhkəmənin Cinayət kollegiyası işin materiallarını öyrənib, kassasiya protestinin dəlillərini müzakirə edib, kassasiya protestinin təmin olunması barədə dövlət ittihamçısının, kassasiya protestinin təmin edilməməsi barədə bəraət almış şəxsin və müdafiəçinin çıxışlarını dinləyib, işə baxmış birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən faktların müəyyən edilməsində və hüquqi məsələlər üzrə cinayət və cinayət-prosessual qanun normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayaraq, belə qənaətə gəlib ki, kassasiya protesti qismən təmin edilməlidir.

Hazırkı vəziyyətdə məhkəmə kollegiyası hesab edib ki, şəxsə CM-in 263.2-ci maddəsi ilə bəraət verməkdə birinci instansiyası məhkəməsi haqlı olub.

Lakin şəxsin əməlində həm CM-in 264-cü maddəsinin, həm də CM-in 143-cü (Təhlükədə qoyma) maddəsinin tərkib əlamətləri olduqda, şəxs xüsusi norma olan CM-in 264-cü maddəsi ilə təqsirli bilinərək məhkum edilməli, əgər şəxsə CM-in 263-cü maddəsi ilə bəraət verildikdə və məhz bu səbəbdən həmin şəxsin əməlində CM-in 264-cü maddəsinin tərkib əlamətlərinin olmaması qənaətinə gəlindikdə, bu zaman şəxsin əməlində hazırkı vəziyyət üzrə ümumi norma olan CM-in 143-cü maddəsinin tərkib əlamətlərinin olub-olmaması məsələsi müzakirə edilməlidir.

Nəzərə almaq lazımdır ki, CM-in 143-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayətin ictimai təhlükəliliyi ondan ibarətdir ki, həmin əməlin törədilməsi nəticəsində təhlükəli vəziyyətdə olan və özünü qorumaq üçün tədbir görmək imkanından məhrum olan zərərçəkmiş şəxsin həyatı və sağlamlığı təhlükə altına alınmış olur. Belə əmələ görə cinayət məsuliyyətinin nəzərdə tutulması müxtəlif səbəblərdən öz təhlükəsizliyini təmin edə bilməyən şəxslərin labüd təhlükədən qorunmasına yönəlmişdir.

CM-in 143-cü maddəsinin sanksiyası CM-in 264-cü maddəsinin sanksiyasından daha yüngül olduğundan, əməlin CM-in 264-cü maddəsindən CM-in 143-cü maddəsinə tövsif olunması irəli sürülmüş ittihamın məzmunu və cəzaya münasibətdə şəxsin vəziyyətinin ağırlaşdırılmasına səbəb olmayacaqdır. Birinci instansiya məhkəməsi kimi, apellyasiya instansiyası məhkəməsi də, hazırki iş üzrə həqiqətin müəyyən edilməsi məqsədilə mühüm əhəmiyyətə malik olan sübutların araşdırılmasından imtina edərək, həm də, araşdırılmış sübutlara CPM-in 143-146-cı maddələrinin tələb etdiyi kimi, mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymət verməyib, şəxsin CM-in 264-cü maddəsi ilə də təqsirsiz olması barədə nəticəyə gələrkən, kifayət etməyən sübutlara əsaslanıblar.

Bu baxımdan Ali Məhkəmənin Cinayət Kollegiyasının qərarı ilə kassasiya protesti qismən təmin edilib, qərar, şəxsə Cinayət Məcəlləsinin 264-cü maddəsi ilə bəraət verilməsi hissəsində ləğv edilib, cinayət işi həmin hissədə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə göndərilib.

Respublikaçı konqresmenlər ABŞ-ın BMT-dən çıxması ilə bağlı qanun layihəsi təqdim ediblər.

Dünya

Respublikaçı konqresmenlər ABŞ-ın BMT-dən çıxması ilə bağlı qanun layihəsi təqdim ediblər. Bu layihə ölkənin BMT-yə üzvlüyünün ləğvini, təşkilatın maliyyələşdirilməsinin tam dayandırılmasını və BMT-nin sülhməramlı missiyalarında iştirakın qadağan olunmasını nəzərdə tutur.
Prinsip etibarilə ABŞ-da müxtəlif vaxtlarda bənzər qanun layihələri irəli sürülüb. Donald Trampın hakimiyyətə gəlişi ilə bu məsələ yenidən aktuallaşıb. ABŞ-ın BMT-ni tərk etmək istəməsinin bir neçə səbəbi var:
Birincisi, maliyyədir. ABŞ BMT-yə ən çox pul xərcləyən ölkədir. Trampın hazırda ABŞ-ın xarici xərclərini azaltmağa çalışdığını nəzərə alsaq, bu versiya ağlabatandır.
İkincisi, təşkilatın beynəlxalq siyasətdəki mövqeyi ABŞ dəyərləri ilə ziddiyyət təşkil edir. Respublikaçı senatorlar hesab edirlər ki, BMT ABŞ-ın milli maraqlarına uyğun fəaliyyət göstərmir və ölkə bu təşkilata üzv qalmaqla siyasi itkilərlə üzləşir.
ABŞ-ın BMT-dən tam çıxması təşəbbüsləri həmişə nəticəsiz qalıb. Çünki demokratlar bu addımı beynəlxalq diplomatiyaya ağır zərbə kimi qiymətləndirir və ABŞ-ın qlobal liderliyini zəiflədə biləcəyini deyirlər.
Demokratların mövqeyi çox vacibdir. Çünki ABŞ-ın BMT-dən çıxması üçün qanun layihəsi həm Nümayəndələr Palatası, həm də Senat tərəfindən təsdiqlənməli, daha sonra prezident tərəfindən imzalanmalıdır. Hazırda layihənin Konqresdə nə dərəcədə dəstək qazana biləcəyi sual altındadır.
Bununla belə, Tramp bir yolunu tapıb, ABŞ-ı BMT-dən çıxararsa, bu, təşkilatın dağılması deməkdir. Müqayisə üçün deyim ki, ABŞ-ın BMT-nin sələfi olan Millətlər Cəmiyyətindən ayrılması bu təşkilatın beynəlxalq gücünü itirməsinə, daha sonra dağılmasına səbəb oldu. Analoji addım BMT-nin də dağılmasına zəmin yarada bilər.
Ümumiyyətlə, BMT-nin fəaliyyəti təkcə ABŞ tərəfindən deyil, bir çox böyük və kiçik ölkələr tərəfindən tez-tez tənqid edilir. Faktiki olaraq təşkilat ya qərar verə bilmir, ya da qərarları icra edilə bilmir. Buna görə hazırda iki əsas yanaşma var:
1. BMT-də reformlar olmalıdır;
2. BMT-ni ləğv edib, yeni sistem tərtib edilməlidir.
Hələlik ABŞ ikincini daha çox dəstəkləyir, lakin niyyəti beynəlxalq hüququ və sistemi dəyişməkdirsə, ilk növbədə dünya miqyasında nəzarətli xaosa ehtiyac var. Bunu iki ssenari ilə yarada bilər:
1. İran-İsrail müharibəsi fonunda İrana müdaxilə;
2. Tayvan münaqişəsi və buna paralel Kəşmir, Koreya münaqişələrinin alovlanması.
Hər iki ssenari və ya tamam başqa ssenari üzrə yaradılacaq nəzarətli xaosdan sonra ABŞ yeni dünya nizamını tərtib edə bilər. Yeni dünya nizamında isə heç kəsin veto hüququ olmalıdır. Xatırladım ki, ABŞ İkinci Dünya müharibəsinin müttəfiqləri və sonradan rəqibləri olacaq SSRİ və Çin ilə qələbə qazandığı üçün yeni nizamda onlara da yer verməli oldu. Söhbət BMT Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvü və onların veto hüququndan gedir. 
İndi Vaşinqton Moskvaya Ukrayna ərazilərinin bir qismini, Çinə isə Tayvanı güzəştə gedərək onların veto hüququndan imtinasına nail ola bilər. Yeni nizamda isə sadəcə nüfuzu, pulu və təsir gücü olan dünya ölkələrinin səsini qazanıb istədiyini edər.
Hər halda proseslər tamam fərqli də ola bilər. Xarici KİV-lərdə hazırda belə bir iddia var ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ABŞ Prezidenti Donald Trampı Moskvaya qələbə paradına dəvət edib. Çin lideri Si Szinpinin də bura səfəri gözlənilir. Bu iki səfər baş tutarsa, Tramp planını Putin və Szinpinə aça, vəd verə bilər. Hər halda bunu zaman göstərəcək.
Müəllif: Politoloq Turan Rzayev
В будущее В прошлое

Навигация