Hər bir xalqın milli varlığını yaşadan, onun tarixi yaddaşını nəsildən-nəslə ötürən ən böyük mənəvi sərvətlərdən biri ana dilidir. Dil yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil. O, xalqın düşüncəsi, mədəniyyəti, dünyagörüşü, keçmişi və gələcəyi arasında mənəvi körpüdür.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin “Xalqı xalq edən, milləti millət edən onun ana dilidir” fikri Azərbaycan dilinin milli həyatımızdakı yerini ən dolğun şəkildə ifadə edir.
Azərbaycan dilinin bugünkü dövlət dili statusuna çatması asan tarixi proses olmayıb. Sovet dövründə milli dillərin sıxışdırıldığı, ana dili məsələsinin gündəmə gətirilməsinin belə siyasi cəsarət tələb etdiyi bir zamanda Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan dilinin qorunması məsələsində prinsipial mövqe nümayiş etdirdi.
1978-ci ildə Azərbaycan SSR Konstitusiyasının qəbul edilməsi zamanı məhz Heydər Əliyevin siyasi iradəsi nəticəsində Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi Konstitusiyada təsbit olunması mühüm tarixi hadisə idi. Bu, sadəcə dil məsələsi deyildi. Bu qərar xalqımızın milli kimliyinin və mənəvi varlığının qorunmasına xidmət edən uzaqgörən siyasi addım idi.
Müstəqilliyimizin bərpasından sonra Azərbaycan dilinin dövlətçilik sistemində mövqeyi daha da möhkəmləndirildi. 1995-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 21-ci maddəsində Azərbaycan Respublikasının dövlət dilinin Azərbaycan dili olduğu təsbit edildi.
Ulu Öndərin 2001-ci il 18 iyun tarixli “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərmanı dil siyasətimizin inkişafında yeni mərhələ açdı. Həmin il avqustun 9-da imzalanmış Fərmanla isə hər il avqustun 1-i Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü kimi təsis edildi.
Bu gün həmin siyasi xətt Prezident İlham Əliyev tərəfindən ardıcıl və müasir dövrün çağırışlarına uyğun şəkildə davam etdirilir. Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi, Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri, dünya ədəbiyyatı nümunələrinin dilimizə tərcüməsi, Azərbaycan dilinin elektron məkanda daha geniş istifadəsi, dilimizin saflığının qorunması və dilçilik elminin inkişafı istiqamətində atılan addımlar bunun bariz nümunəsidir.
Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 80 illik yubileyində səsləndirdiyi “Azərbaycan dilinin saflığının qorunması hər bir Azərbaycan vətəndaşının işi olmalıdır” fikri əslində hər birimizə ünvanlanan mühüm çağırışdır.
Bu məsələ bu gün xüsusilə aktualdır. Qloballaşma, sosial media, rəqəmsal texnologiyalar və süni intellekt həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Dünyaya açıq olmaq, xarici dilləri bilmək və yeni texnologiyaları mənimsəmək vacibdir. Amma bütün bunlar ana dilimizin hesabına baş verməməlidir.
Azərbaycan dili o qədər zəngin və ifadə imkanları geniş olan bir dildir ki, ən mürəkkəb fikirləri, ən incə duyğuları belə öz dilimizdə ifadə etmək mümkündür. Ulu Öndərin dediyi kimi, “Bizim Azərbaycan dili şeir dilidir.”
Dilimizin saflığının qorunması yalnız dövlətin, alimlərin və dilçilərin üzərinə düşən vəzifə deyil. Siyasətçinin çıxışından jurnalistin yazısına, müəllimin dərsindən ailədə uşağa öyrədilən ilk sözlərə, televiziya və mediadan sosial şəbəkələrdə gündəlik ünsiyyətimizə qədər hər birimizin bu məsələdə məsuliyyəti var.
Xüsusilə gənc nəslin Azərbaycan dilində səlis danışması, düzgün yazması, zəngin söz ehtiyatına sahib olması olduqca vacibdir. Xarici dilləri öyrənmək lazımdır və müasir gənc üçün bu, zərurətdir. Amma insan nə qədər çox dil bilirsə-bilsin, öz ana dilini mükəmməl bilməsi onun milli kimliyinin əsas göstəricilərindən biri olaraq qalır.
Azərbaycan dili həm də dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan soydaşlarımızı birləşdirən böyük mənəvi bağdır. Sərhədlər bizi bir-birimizdən uzaq sala bilər, amma eyni dildə danışmaq, eyni sözlərdə Vətəni hiss etmək bizi bir xalq olaraq birləşdirir.
Bu gün Azərbaycan dili müstəqil Azərbaycan dövlətinin dilidir. Dövlətimizin güclənməsi ilə dilimizin beynəlxalq nüfuzu və istifadə coğrafiyası da genişlənir. Buna görə Azərbaycan dilini qorumaq təkcə mədəni məsələ deyil, həm də dövlətçilik məsələsidir.
Biz dilimizi yalnız keçmişdən bizə qalan miras kimi deyil, gələcək nəsillərə ötürəcəyimiz milli sərvət kimi qəbul etməliyik. Onu sevmək kifayət deyil – onu düzgün danışmaq, düzgün yazmaq, zənginliyini öyrənmək və gündəlik həyatımızda yaşatmaq lazımdır.

1 Avqust – Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü münasibətilə bütün xalqımızı və dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan soydaşlarımızı ürəkdən təbrik edirəm.
Ana dilimiz daim yaşasın, inkişaf etsin və dünyanın harasında yaşamasından asılı olmayaraq hər bir azərbaycanlını Vətənə, milli yaddaşımıza və bir-birimizə bağlayan mənəvi qüvvə olaraq qalsın.

Dilimiz kimliyimizdir. Dilimiz milli yaddaşımızdır. Dilimiz Azərbaycandır.


Ülviyyə Həmzəyeva
Milli Məclisin deputatı