ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatlardan sonra Yaxın Şərqdə alovlanan müharibə Vaşinqton üçün gözləniləndən daha ağır nəticələr doğurmağa başlayıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə "The Wall Street Journal" (WSJ) qəzetində yayımlanan məqalədə bildirilir.

Məqalədə qeyd olunur ki, İranın genişmiqyaslı ballistik raket və pilotsuz uçuş aparatları (PUA) hücumları ABŞ-ın bölgədəki hərbi mövcudluğunu ciddi şəkildə sınağa çəkir.

Küveytdə ABŞ itkiləri

WSJ-nin məlumatına əsasən, qarşıdurmanın üçüncü günündə Küveyt ərazisində yerləşən ABŞ hərbi bazasına İran PUA-ları ilə hücum edilib. Nəticədə 6 amerikalı hərbçi həlak olub. Bu, Vaşinqtonun əməliyyat çərçivəsində qeydə alınan ilk canlı itkiləri kimi qiymətləndirilir.

Həmin gün baş verən digər hadisə isə hərbi və psixoloji baxımdan daha ciddi rezonans doğurub. Küveyt hava məkanında İranın raket və PUA hücumları zamanı 3 ədəd ABŞ-a məxsus F-15 qırıcı təyyarəsinin səhvən Küveyt hava hücumundan müdafiə sistemi tərəfindən vurulduğu bildirilir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) təyyarələrdə olan 6 ekipaj üzvünün paraşütlə atıldığını və vəziyyətlərinin stabil olduğunu açıqlayıb.

Analitiklər bu hadisəni ABŞ-ın bölgədə hava müdafiə koordinasiyasının ciddi təzyiq altında olduğunun göstəricisi kimi dəyərləndirirlər.\

ABŞ bazaları hədəfdə

Məlumata görə, İranın hücumları yalnız Küveytlə məhdudlaşmır. İraq, Səudiyyə Ərəbistanı və Bəhreyn ərazilərində yerləşən ABŞ hərbi obyektləri də hədəfə alınıb.

İranın arsenalında olan qısa və orta mənzilli ballistik raketlər, kütləvi istehsal edilə bilən “Şahed” tipli kamikadze PUA-lar və elektron müharibə imkanları ABŞ-ın bölgədəki sabit bazaları üçün ciddi risk yaradır.

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin sabiq rəsmilərindən Ravi Çaudhary WSJ-yə açıqlamasında bildirib:

“ABŞ obyektləri bu münaqişədə indiyədək görünməmiş səviyyədə sınaqdan keçiriləcək. Bölgədəki obyektlərimizə – səfirliklər də daxil olmaqla – çata bilərlər. Üzərində ABŞ bayrağı olan istənilən məkan potensial hədəfdir”.

Enerji bazarlarında həyacan

İranın hücumları yalnız hərbi obyektlərlə məhdudlaşmayıb. Səudiyyə Ərəbistanı ərazisində mühüm neft mərkəzlərindən biri PUA hücumu nəticəsində yanıb, Qatarda isə mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) istehsalı müvəqqəti dayandırılıb.

Bundan əlavə, dünya neft ticarətinin əsas keçid nöqtələrindən biri olan Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatı demək olar ki, iflic vəziyyətinə düşüb. Bu isə böhranın regional çərçivəni aşaraq qlobal iqtisadi riskə çevrilə biləcəyini göstərir.

Vaşinqton üçün digər problem – sursat çatışmazlığı

WSJ yazır ki, ABŞ üçün digər ciddi məsələ müdafiə imkanlarının davamlılığıdır. İranın aşağı maliyyətli və kütləvi istehsal edilən PUA ehtiyatları fonunda ABŞ-ın “Patriot” və “THAAD” hava hücumundan müdafiə sistemlərinə aid sursatlarının məhdud olduğu vurğulanır.

Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Daniel Bayman bildirib: “Müəyyən növ sursatlarımızın sayı kifayət qədər məhduddur. Eyni zamanda müdafiə edilməli obyektlərin sayı çoxdur”.\

Məlumata görə, ABŞ-ın Baş Qərargah rəisi Den Keyn (Dan Caine) münaqişədən əvvəl Ağ Evi İranla mümkün müharibənin ABŞ üçün itkilərə və sursat ehtiyatlarının tükənməsinə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdar etmişdi.

Tramp: “Daha çox itki ola bilər”

ABŞ Prezidenti Donald Trump sosial media hesabında amerikalı hərbçilər arasında itkiləri təsdiqləyib və “təəssüf ki, daha çox itki ola bilər” ifadəsini işlədib.

Bu açıqlama Vaşinqtonun qarşıdurmanın qısa müddətdə başa çatmayacağı qənaətinə gəldiyini göstərir.

Hücuma başlayan tərəf müdafiəyə çəkilir?

WSJ-nin sahədən təqdim etdiyi mənzərəyə görə, ABŞ geniş coğrafiyaya yayılmış hərbi bazalarını, diplomatik nümayəndəliklərini və enerji infrastrukturunu eyni vaxtda qorumaq məcburiyyətində qalıb.

İran isə aşağı maliyyətli, lakin yüksək intensivlikli hücum strategiyası ilə ABŞ-ın müdafiə resurslarını tükəndirməyə çalışır.

Küveytdə baş verən “dost atəşi” hadisəsi müharibənin nəzarətsiz şəkildə eskalasiya riski daşıdığını göstərir. Enerji infrastrukturunun hədəfə alınması isə qarşıdurmanı qlobal böhran səviyyəsinə yüksəldə bilər.

Hazırkı tablo onu göstərir ki, Vaşinqton və müttəfiqləri gözlədiklərindən daha mürəkkəb və maliyyətli proseslə üz-üzədirlər. Yaxın Şərqdə dördüncü günün sonunda qüvvələr balansının dəyişib-dəyişmədiyi isə qarşıdakı günlərdə daha aydın görünəcək.