Dünya birjalarında neft ucuzlaşmaqda davam edir. “Brent” markalı neftin bir bareli bəzi günlərdə hətta 70 dollardan da aşağı düşüb. Bu tendensiyanın davamlı ola biləcəyi ilə bağlı proqnozlar da var. Bəs bu ehtimallar nə dərəcədə əsaslıdır? Neft bazarını qarşıda nə gözləyir?

Büdcədə 70 dollardır

Qeyd edək ki, Azərbaycanın 2025-ci il üçün icmal və dövlət büdcələrinin layihələri hazırlanarkən "Azeri Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti 70 ABŞ dolları götürülüb. Bu barədə Maliyyə Nazirliyinin 2025-ci ilin icmal və dövlət büdcələrinin ilkin göstəricilərinə dair açıqlamasında bildirilib. Bu, 2024-cü illə müqayisədə 5 ABŞ dolları azdır. İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən cari ilin avqust ayında təqdim olunan proqnozlara əsasən, baza ssenaridə neftin bir barelinin orta illik ixrac qiyməti 2026-2028-ci illər üçün 65 ABŞ dolları səviyyəsində nəzərdə tutulub.

Siyasi təsirin gücü

Millət vəkili Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, neftin uzun müddətdir ucuzlaşmasının əsas səbəbləri dünya neft bazarında baş verən bir sıra proseslərdir: “Neftin dünya bazar qiymətinin ucuzlaşması qlobal bazarda neftə olan tələbin azalması, eləcə də hasilatın artması ilə bağlıdır. Dünya neft bazarında volatillik müşahidə edilir. Bir tərəfdən tələb azalır, digər tərəfdən isə siyasi faktorlar kifayət qədər aktivdir. Xüsusən ABŞ-dən gələn mesajlar, seçkiqabağı kampaniyada verilən vədlər neft bazarına təsir göstərir. Bu da nəticə etibarilə azalmalara gətirib çıxarır. Neftin dünya bazar qiymətinin növbəti dövrlərdə dəyişməsi həm OPEC+un hasilatla bağlı qərarından, eləcə də digər siyasi təsir alətlərindən asılı olacaq. Amma OPEC+ yenə də bazara təsir imkanlarını qoruyub saxlayır”.

Ucuzlaşma nə zamana qədər davam edəcək?

V.Bayramov bildirdi ki, ucuzlaşmanın nə qədər davam edəcəyi məhz bu proseslərdən asılı olacaq: “Əgər OPEC+ hasilatın azaldılması ilə bağlı qərar verərsə, bu halda neftin dünya bazarındakı qiymətində stabilləşmə müşahidə edə bilərik. Əks halda qiymət azalmalarının davam edəcəyi gözlənilir. Yəni ucuzlaşmanın nə qədər davam edəcəyi OPEC+un mövqeyindən asılı olacaq. Eyni zamanda, ABŞ-də seçkilərin nəticələri də neft bazarına təsirsiz ötüşmür”.

Daxil olan valyutanın həcminə təsir göstərir

Millət vəkili düşünür ki, Azərbaycan kimi neft hasil edən ölkələr neftin qiymətinin optimal olmasına meyllidir: “Azərbaycanın ixracının 80 faizini neft və neft məhsulları təşkil edir. Ona görə də, biz neft hasil edən və ixrac edən ölkə olaraq qiymətin optimal və stabil olmasında maraqlıyıq. Bizim üçün neftin bir barelinin qiymətinin 80 dollar ətrafında dəyişməsi məqbul hesab olunur. Qiymətlər yüksək olanda ölkəyə daha çox valyuta daxil olur. Təbii ki, qiymətlərin azalması valyutanın həcminə əks-təsir göstərir. Təklif edə bilərik ki, əvvəlki illərdə olduğu kimi, konservativ siyasət davam etdirilsin. Büdcədə neftin qiymətinin yüksək götürülməsi mövcud neft bazarındakı volatillik aspektindən arzuolunan deyil. Ona görə konservativ siyasətə üstünlük verilməsi daha məqsədəuyğundur”.

Müharibə riski amili 15-20 faizdir

İqtisadçı Xalid Kərimli isə neftin qiymətinə müharibələrin təsir qüvvəsindən danışdı: “Dünya birjalarında neftin qiymətinin ucuzlaşmasının səbəbi tələbin gözləniləndən zəif olmasıdır. ABŞ-də neft ehtiyatları artır, Çinin neft istehlakı ilə əlaqədar göstəricilər tələbatın aşağı düşməsinə işarə edir. Bu səbəbdən qiymətlər aşağı düşür. Həmçinin neftin qiymətində müharibə amili də rol oynayır. Yaxın Şərqdə vəziyyət stabilləşən kimi neftin qiymətində enmələr müşahidə edilir. Neftin qiymətində müharibə riski faktoru 15-20 faizdir. Yaxın Şərqdə, İran körfəzində müharibə riski artanda neftin qiyməti yüksəlir. Yəni qiymətlər tələbatdan və hərbi-siyasi məsələlərdən asılı olaraq dəyişir. Həmçinin OPEC-in bazarı tənzimləməsi də burada ciddi rol oynayır. Dünya iqtisadiyyatı ilə bağlı narahatlıqlar var. Hətta yaxın zamanda ABŞ-də böhran riski də mövcud idi. Qiymətlərin ucuzlaşması bu faktorlardan asılıdır”.

“Gələn il daha da ucuz olacaq”

İqtisadçının fikrincə, mövcud durum davam etdikcə neft daha da ucuzlaşacaq: “Ümumi şəkildə neftin gələn il bu ildən daha ucuz olacağına dair gözləntilər mövcuddur. Çünki bu il qiymətlərin keçən ildən daha ucuz olacağı ilə bağlı müzakirələr var idi. Onlar da hazırda özünü doğruldur. Həmçinin alternativ enerji, elektrik mühərrikli avtomobillər, istehsalda ekoloji məsələlər ortaya çıxdıqca neftin uzunmüddətli dövrdə qiyməti ucuzlaşmaqda davam edəcək”.

X.Kərimli bildirdi ki, dünya bazarındakı ucuzlaşmanın Azərbaycan bazarına elə də təsiri olmasa da, ucuzlaşma Neft Fondunun gəlirlərinə, ölkənin tədiyyə balansına birbaşa təsir göstərir.

Dünya birjalarında neft yenidən bahalaşıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, “Brent” markalı neftin bir barreli 74,49 dollara, yüngül neftin bir barreli isə 71,00 dollara satılır.

Azərbaycanda 3 kollecə direktor təyinatı olub. Bu barədə Elm və Ali Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi məlumat yayıb..

Bildirilib ki, Elm və Ali Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin müvafiq əmri ilə Neymət Rüstəmli Ağdam Dövlət Sosial-İqtisadi Kollecinə, Xatirə Məlikova isə Şirvan Dövlət İqtisadiyyat və Humanitar Kollecinə, Elşad Əhmədov isə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının (ADRA) nəzdində İncəsənət Kollecinə direktor vəzifəsinə təyin edilib.

Neymət Rüstəmli bakalavriat təhsilini Sumqayıt Dövlət Universitetində almış, magistratura səviyyəsini isə "ADA" Universitetində "Təhsilin təşkili və idarə olunması" ixtisası üzrə bitirmişdir. 2011-2019-cu illərdə Ağdam rayon 91 saylı köçkün tam orta məktəbi və I Sarıcalı kənd tam orta məktəbində müəllim kimi çalışmışdır. O, bu təyinatadək Ağdam rayon 91 nömrəli tam orta məktəbin direktoru vəzifəsini icra etmişdir. N. Rüstəmli I Yüksəliş müsabiqəsinin yarımfilançısıdır.

Xatirə Məlikova bakalavriat səviyyəsi üzrə Azərbaycan Dillər Universitetində təhsil almışdır. Hazırda "ADA" Universitetində "Təhsilin təşkili və idarə olunması" ixtisası üzrə magistratura səviyyəsində təhsil alır. O, 2009-2022-ci illərdə İsmayıllı rayon Tircan kənd tam orta məktəbində müəllim kimi çalışmışdır. X.Məlikova 2022-ci ildən bu təyinatadək Şamaxı rayon E.Rzayev adına Mədrəsə qəsəbə tam orta məktəbin direktoru vəzifəsini icra etmişdir.

Elşad Əhmədov 2012-ci ildə “Rəngkarlıq” ixtisası üzrə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında (ADRA) bakalavriat təhsili almışdır. Daha sonra 2012-2018-ci illərdə İ.Repin adına Sankt-Peterburq Rəssamlıq Akademiyasında “Dəzgah rəngkarlığı” ixtisası üzrə təhsil almışdır. 2023-cü ildən etibarən ADRA-da rəsm müəllimi kimi çalışır.

Bu gün "Əsrin müqaviləsi"nin imzalanmasının 30-cu ildönümü tamam olur.

Mediaxeberleri.Az xatırladır ki, sentyabrın 20-si Azərbaycanda Xəzərin milli sektorunda yerləşən "Azəri-Çıraq-Dərinsulu Günəşli" (AÇG) yataqlar blokunun işlənməsi üzrə Hasilatın Pay Bölgüsü Sazişinin ("Əsrin müqaviləsi") ildönümü və neft-qaz sahəsində çalışan işçilərin peşə bayramı - Neftçilər Günü kimi qeyd olunur.

Bu günün peşə bayramı kimi qeyd edilməsi Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin 16 avqust 2001-ci il tarixli fərmanı ilə rəsmiləşdirilib.

Məhz həmin günün bu sektorda çalışanların peşə bayramı kimi qeyd edilməsi isə 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda AÇG-nin birgə işlənməsi və hasil olunan neftin pay şəklində bölüşdürülməsi haqqında Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ilə altı ölkədən olan 11 xarici neft şirkəti arasında müqavilənin imzalanması ilə bağlıdır.

İlkin olaraq 30 il müddətinə imzalanmış AÇG sazişi 12 dekabr 1994-cü il tarixində Milli Məclis tərəfindən qəbul olunub və 14 dekabr 1994-cü il tarixində qüvvəyə minib. Bu saziş keçmiş Sovet İttifaqının hər hansı bir ölkəsinə Qərb transmilli şirkətləri tərəfindən qoyulmuş ilk böyük investisiya olub və "Əsrin müqaviləsi" kimi tanınır.

Saziş ratifikasiya olunduqdan sonra SOCAR və Azərbaycan hökuməti ilə əməkdaşlıq edən xarici səhmdarlar adından həyata keçirmək üçün Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti (ABƏŞ) yaradılıb. İlkin olaraq ABƏŞ altı ölkəni, yəni Böyük Britaniya, ABŞ, Rusiya, Norveç, Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanını təmsil edən 11 iri xarici neft şirkəti (bp, "Amoco", "Unocal", "LUKoil", "Statoil", "Exxon", TPAO, "Pennzoil", "McDermott", "Ramco" və "Delta Nimir") tərəfindən təşkil olunmuşdu.

1999-cu ilin iyun ayından etibarən bp ABƏŞ üzrə operatorluq funksiyasını üzərinə götürüb.

Hazırda AÇG üzrə iştirak payları aşağıdakı kimidir: bp (30,37%), SOCAR (25%), MOL (9,57%), "Inpex" (9,31%), "Equinor" (7,27%), "ExxonMobil" (6,79%), TPAO (5,73%), "Itochu" (3,65%), "ONGC Videsh Limited" (OVL) (2,31%).

AÇG neft yatağı Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda, Bakıdan təxminən 100 km şərqdə yerləşir. AÇG meqastrukturu Xəzər dənizinin altında 2 000 - 3 500 m dərinlikdə yerləşən Balaxanı VIII və X, həmçinin, yuxarı və aşağı Fasilə lay dəstələrini əhatə edir.

Yatağın işlənməsi bir neçə mərhələdə həyata keçirilib: "Çıraq" yatağından hasilat İlkin Neft Layihəsi (İNL) çərçivəsində 1997-ci ildən başlanıb. Bunun ardınca "Azəri" layihəsi "Mərhələ 1" - "Mərkəzi Azəri"dən hasilat 2005-ci ilin əvvəlində başlanıb. Sonrakı, ikinci faza "Qərbi Azəri" və "Şərqi Azəri" platformalarını əhatə edib. Orada hasilat müvafiq olaraq 2005-ci ilin dekabrında və 2006-ci ilin axırlarında başlanılıb. AÇG yatağının işlənməsinin növbəti üçüncü fazası çərçivəsində "Dərinsulu Günəşli" platformasından hasilat 2008-ci ilin aprelində başlanıb. Həmin fazalardan sonra "Qərbi Çıraq" platformasını əhatə edən Çıraq Neft Layihəsi davam edib. Həmin platformadan ilk neft 28 yanvar 2014-cü il tarixində əldə olunub. AÇG yatağının işlənməsi ilə əlaqədar ən sonuncu layihə "Mərkəzi-Şərqi Azəri" layihəsidir. Bu layihəyə 2019-cu ildə sanksiya verilib və o, bir hasilat platformasının tikintisindən ibarətdir. Bu layihə hazırda icra mərhələsindədir və orada ilk neft hasilatı 2023-cü ildə gözlənilir.

AÇG yatağının işlənməsinin uğurunu nəzərə alaraq, Azərbaycan hökuməti və AÇG tərəfdaşları düzəliş edilmiş və yenidən təsdiq edilmiş sazişi 14 sentyabr 2017-ci il tarixində imzalayaraq AÇG sazişinin müddətini əsrin ortalarına qədər uzadıblar.

Yeni saziş hökumətə və investorlara AÇG-nin Azərbaycan və şirkətlər üçün iqtisadi səmərəliliyini növbəti 30 il ərzində maksimum dərəcədə artırmağa və bu dünya səviyyəli yatağa 40 milyard ABŞ dollardan çox kapital qoymağa imkan verir.

Rusiyadan fiziki şəxslər bu ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycana 287 milyon 50 min ABŞ dolları pul baratları göndəriblər. Bu, 2023-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 320 milyon 855 min dollar və ya 52.9 faiz azdır. Bu barədə Mərkəzi Bankın yaydığı məlumatda bildirilir. Qeyd olunur ki, yanvar-iyul aylarında Rusiyadan Azərbaycana fiziki şəxslər tərəfindən göndərilən pul baratlarının ümumi daxilolmalarda xüsusi çəkisi 50.6 faiz təşkil edib. 2023-cü ilin ortalarında bu rəqəm 68.2 faiz olub.

MB bildirir ki. sentyabrın 18-də Rusiya rublunun məzənnəsi 0.0186 manat təşkil edib, son bir ay ərzində məzənnədə ciddi dəyişiklik olmayıb.

2024-cü ilin ilk altı ayı ərzində nağd Rusiya rublu ilə mübadilə əməliyyatların həcminə gəldikdə, alış 3 milyard 866 milyon 467 min, satış isə 1 milyard 177 milyon 667 min rubl təşkil edib.

Rusiyada rublun dəyər itirməsi Azərbaycana xaricdən göndərilən pul vəsaitinə necə təsir edib? Azərbaycanda rublun məzənnəsi reallığa söykənirmi?

Tovuz sakini Raqif Cəfərov “AzPolitika”-nın əməkdaşına bildirib ki, Rusiyanın bir neçə şəhərində, o cümlədən Vladivatokda ticarətlə məşğul olur.

“Əsas işimiz ərzaq məhsullarının topdan satışıdır, habelə digər şəhərlərə də mal göndərir, yaxud qəbul edirik. Son aylarda ərzağın qiyməti o qədər də dəyişməsə də, meyvə-tərəvəz bahalaşıb, əhalinin alıcılıq qabiliyyəti də azalıb. Yerli hakimiyyət qurumlarının, xüsusi ilə polisin biznesə müdaxilələri artıb. Bu da istər-istəməz bizim gəlirlərimizə təsir edir”, - o, qeyd edib.

R.Cəfərov Rusiyadan Azərbaycana göndərilən pulların azalmasını təsdiqləyir, amma mediada yayılan məlumatları doğru saymır: “Əlbəttə, əvvəlki kimi qazanc yoxdur, yalnız işini çoxdan qurmuş, evi, obyektləri, əlaqələri olan azərbaycanlılar pul qazana bilirlər. Qalanları günəmuzd işləyir, iş tapa bilməyən, gəlirlə qane olmayan miqrantların çoxu qayıdıb ölkəsinə gedir. Amma Rusiyadan Azərbaycana göstəriləndən daha çox pul gəlir, camaat banklar vasitəsi ilə yox, şəxsi hesablaşma ilə yaxınlarına, ailə üzvlərinə pul göndərir. Bu da nə Rusiyada, nə də Azərbaycanda qeydiyyata düşür”.

Həmsöhbətimiz bildirir ki, müharibəyə aparılmaq qorxusu da azərbaycanlıları ciddi narahat edir: “Çünki nəzarət sərtləşdirilib, kimin Rusiya vətəndaşlığı varsa, onlardan hərbi qeydiyyata düşmək tələb olunur. Düşməyənlərin ölkədən deportasiya edilməsinə başlayıblar. Doğrudur, bəzi soydaşlarımız adam tapıb rüşvətlə işlərini yoluna qoya bilir, amma getikcə vəziyyət çətinləşir. Məsələn, mənim tanıdığım bir azərbaycanlının Rusiya pasportunun vaxtı bitmişdi, dəyişməyə getdi, elə oradaca hərbi qeydiyyata saldılar və yaxın günlərdə orduya çağırş göndəriləcəyini bildiriblər. İşi-gücü, ailəsi qalıb orada, bilmirlər neynəsinlər”.

Raqif Cəfərov deyir ki, gedişat pisdir, yaxın aylarda azərbaycanlı miqrantların bir çoxu ölkəyə dönməkdən başqa çarə görməyəcəklər: “Hər 1000 rubl burada 17-18 manata dəyişdirilir. Əvvəl 80-90, bəzən 100 min rubl aylığa işləyənlər indi ticarətdə 40-60 minə iş tapa bilmirlər. Hər adam da ticarət edə bilmir, tanışın, dostun biznesində işləyir. Onların vəziyyəti yaxşı deyil, artıq tanıdığım xeyli sayda adam geri dönüb”.

Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, yaşadığı kənddə əhalinin yarıdan çoxu Rusiyadan gələn vəsaitlərin hesabına dolanır: “İndi dövlətdən pensiya, maaş alanların sayı çox azdı. Əvvəl hamı pensiya düzəltdirmişdi, son illərdə əksəriyyətini kəsiblər, pensiya kimi də bir şey vermirlər. Təsərrüfatla da dolanmaq çətindir, əkdiyin-biçdiyin pula getmir, mal-heyvan saxlamağa şərait yoxdur. Rusiyadan gələn pullar hesabına camata ev tikib, uşaq evləndirib, maşın alıb. İndi bunlar keçmiş dövrdə qalıb. Kimin evinə 10-15 min rubl gəlir, onu da yeməyə, geyimə xərcləyir. Onu bilirəm ki, Rusiya dağılsa, ondan qabaq biz acından batacağıq”.

İqtisadçı Rəşad Həsənov deyir ki, Azərbaycanda müəyyən bölgələrdə yaşayan əhalinin gəlirlərinin formalaşmasında Rusiya iqtisadiyyatının təsirləri daha çoxdur: "Cənub-qərb və şimal bölgələrində bu istiqamətdə meyllik daha güclüdür. Lənkəran iqtisadi regionunun bölgələrində bu göstərici 10 faizdir. Yəni, hər 100 manat gəlirin 10 manatı göndərişlər hesabına formalaşır. Amma reallıqda vəziyyət daha çətindir. Şirvanda isə bu rəqəm cəmi 1 faizdir. Bu aspektdən baxanda Rusiyada baş verənlərin Azərbaycanın fərqli regionlarında fərqli təsirləri müşahidə olunur", - o, bildirib.

Onun sözlərinə görə, ümumilikdə götürəndə Rusiyanın tənəzzülü bu ölkədə yaşayan 1 milyondan artıq azərbaycanlı miqrantın imkanlarını məhdudlaşdırır: "Bu da istənilən halda, ölkədə məcmu tələbinin aşağı düşməsinə, sosial mühitinin daha da pisləşməsinə, yoxsullaşma meylilərin güclənməsinə gətirib çıxarır".

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”

20 sentyabr Azərbaycan Respublikasında Dövlət Suverenliyi Günü iş günü hesab edilən bayram günü olacaq.

2025-ci ildə Azərbaycanda sosial müdafiə və sosial təminat xərclərinin 4 milyard 998 milyon manat olması nəzərdə tutulur.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Maliyyə Nazirliyinin hesabatında bildirilib. Bu, 2024-cü ilin təsdiq olunmuş proqnozu ilə müqayisədə 13,8 % çoxdur.

Eyni zamanda Azərbaycanın 2025-ci il üçün icmal və dövlət büdcələrinin layihələri hazırlanarkən "Azeri Light" markalı neftin 1 barelinin qiyməti 70 ABŞ dolları götürülüb. Bu rəqəm 2024-cü illə müqayisədə 5 ABŞ dolları azdır. socar vakansiya

Azərbaycanda sosial müdafiə və sosial təminat xərclərinin artırılmasını nəzərə alsaq bunun pensiya, maaş və müavinətlərə necə təsir edəcəyi maraqla qarşılanır.

İqtisadçı-ekspert Xalid Kərimliyə baku.ws-ə açıqlamasında bildirdi ki, yeni büdcənin əsas xüsusiyyətlərindən biri neftin qiyməti ilə bağlıdır və 70 dollar kifayət qədər yüksək rəqəmdir:

"Hazırda qiymətlərdə müşahidə edirik ki, 75-80 dollar arasında neft ticarət olunur və gələn il üçün də ümumiyyətlə neftin orta qiymətinin 70 dollardan aşağı olacağı gözlənilir. Büdcə hazırlanarkən neftin qiyməti kritik götürülüb.

Büdcə 2024-cü ilin artırılmış büdcəsi ilə təxminən eynidir. Açıqlanan rəqəmlər hələ təsdiq olunmayıb. Növbəti mərhələdə Milli Məclisdə büdcəyə baxılacaq, buna dəyişikliklər və təklif hazırlanacaq.

Hazırki rəqəmlərə əsasən, 39 milyard 670 milyonluq büdcənin 63 faizinin (təqribən 25 milyard manat) cari xərclərə ayrılması nəzərdə tutulub. 12,3 milyard manat investisiya xərclərinə, yerdə qalan hissə isə dövlət borcunun ödənilməsi ilə bağlı xərclərə gedəcək.

Büdcədə diqqəti cəlb edən məsələ cari xərclərin 25 milyard manata qaldırılmasıdır. Ötən il bu rəqəm 23 milyard təşkil edirdi. Təqribən 2 milyard manatlıq cari xərclərin artımı əsasən əmək haqqı, pensiya, sosial müavinət, sosial ödənişlərin və ünvanlı sosial yardımların artımına yönələcək. Artımlarla bağlı dəqiq rəqəmlər 2025-ci ilin yanvar ayında məlum olacaq.

Statistik məlumatlara əsasən, indiki dövrdə yanvar-iyul aylarında 8,3 faizlik rəqəm görünür. Bu temp saxlanılsa, gələn ilin büdcəsində pensiyalar ən azı 8,3 faiz artırılacaq. Hesab edirəm ki, minimum əmək haqqında 10 -15 faizlik artım olacaq və bu da büdcədə maliyyələşən şəxslərin maaşlarına təsir göstərəcək.

Hazırda inflyasiya 3,5 faiz ətrafındadır. Ünvanlı sosial yardımlar, yaşayış minimumu kimi məsələlərdə məhz bu inflyasiya rəqəminə uyğun olaraq müəyyənləşəcək. Təqribən onlarda da inflyasiya rəqəminə uyğun artımlar nəzərdə tutulacaq".

Bu il sentyabrın 1-nə Azərbaycanda ötən il sentyabrın 1-i ilə müqayisədə 6,1 % çox - 1 milyon 570 min 205 vergi ödəyicisi olub.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinə istinadən xəbər verir.

Məlumata görə, bunun 87,2 %-i fiziki şəxslər, 12,8%-i hüquqi şəxslər və digər təşkilatlar olub. Son 1 ildə fiziki şəxslərin sayı 5,9 %, hüquqi şəxslərin sayı 7,3 % artıb.

Avqustun sonuna qeydiyyatda olan kommersiya qurumlarının sayı 184 820 vahid təşkil edib.

Bu ilin yanvar-avqust aylarında 8 741 vahid kommersiya qurumu dövlət qeydiyyatından keçib ki, bunun da 7 791-i (89,1 %) yerli investisiyalı, 950-si (10,9 %) xarici investisiyalı müəssisələrdir. Dövlət qeydiyyatından keçmiş kommersiya qurumlarının 7 117-si (81,4 %-i) elektron qaydada, onların isə 5 726-sı Asan İmza, 1 372-si finkod+mobil üsulla, 19-u “SİMA” rəqəmsal imza vasitəsi ilə edilmiş müraciətlər əsasında qeydə alınıb.

Bu il sentyabrın 1-nə dövlət qeydiyyatında olan kommersiya qurumlarının tərkibində aktiv ƏDV ödəyicilərinin sayı 38 564 vahid təşkil edərək 2023-cü ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 15,7 % artıb. ƏDV ödəyicilərinin ümumi qeydiyyatda xüsusi çəkisi 32,1 % təşkil edib. Həmin tarixə dövlət qeydiyyatında olan kommersiya hüquqi şəxslərin 91,2 %-i məhdud məsuliyyətli cəmiyyət, 1,2 %-i səhmdar cəmiyyət, 1,1 %-i kooperativ və s. formalarda yaradılıb.

Avqustun sonuna dövlət qeydiyyatında olan aktiv kommersiya qurumlarının sayı 1 il əvvələ nisbətən 10,9 % artıb.