Payız aylarında meşəlik ərazilərdə və kənd yerlərində tez-tez rast gəlinən itburnu yalnız mürəbbə və çay hazırlanması üçün istifadə olunan bitki deyil. Qırmızı rəngli meyvələri ilə seçilən bu bitki həm zəngin tərkibi, həm də uzun illərdir xalq təbabətində istifadə olunması ilə diqqət çəkir.

Mediaxeberleri.Az bildirir ki, itburnu əsasən yabanı qızılgül növlərinin meyvəsidir. Azərbaycanda da müxtəlif bölgələrdə geniş yayılıb. Meyvələri adətən payız aylarında yetişir və yetişdikcə qırmızı və ya narıncı rəng alır.

İtburnunun ən çox diqqət çəkən xüsusiyyətlərindən biri C vitamini ilə zəngin olmasıdır. Bundan əlavə, tərkibində müxtəlif antioksidant birləşmələr, karotinoidlər və digər bioloji aktiv maddələrə rast gəlinir. Lakin C vitamininin miqdarı bitkinin növündən, yetişmə dərəcəsindən, saxlanma və hazırlanma üsulundan asılı olaraq dəyişə bilər. pizza sifarişi

İtburnudan ən çox çay, dəmləmə, mürəbbə və şərbət hazırlanır. Qurudulmuş meyvələrdən hazırlanan içki xüsusilə soyuq aylarda məşhurdur. Ənənəvi olaraq itburnu çayı soyuqdəymə zamanı və ümumi tonus üçün istifadə edilib.

Meyvənin tərkibindəki antioksidant maddələr orqanizmdə oksidləşdirici stresslə mübarizədə rol oynaya bilər. Bəzi araşdırmalarda itburnu preparatlarının oynaq sağlamlığı ilə bağlı mümkün təsirləri də araşdırılıb. Lakin bu, itburnunun hər hansı xəstəliyi müalicə etdiyi anlamına gəlmir və onu dərman əvəzi hesab etmək düzgün deyil.

İtburnunun hazırlanması zamanı da diqqətli olmaq lazımdır. Meyvənin içərisində xırda, sərt tüklər və toxumlar olur. Buna görə də çay və ya digər məhsul hazırlanarkən meyvənin düzgün təmizlənməsi və süzülməsi vacibdir.

İtburnu məhsullarında şəkərin miqdarı da nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə mürəbbə və şərbətlərdə yüksək miqdarda şəkər ola bilər. Bu səbəbdən “faydalı bitki” olması həmin məhsulların istənilən miqdarda qəbul edilə biləcəyi anlamına gəlmir.

Bitki mənşəli məhsullara qarşı allergiyası olan şəxslər və müntəzəm dərman qəbul edən insanlar isə itburnu əlavələrindən istifadə etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşməlidirlər.

Beləliklə, meşə kənarlarında və bağlarda adi görünən itburnu həm qida, həm də bitki mənşəli faydalı maddələrin mənbəyi kimi maraq doğurur. Əsas məsələ isə onu düzgün hazırlamaq və sağlamlıqla bağlı təsirlərini şişirtmədən istifadə etməkdir.

Aydan Hacı