İlk yaz günləri ilə birlikdə bir çox ailədə ənənəvi yaz təmizliyi başlayır. Bu proses çox vaxt adi bir ev işi kimi qəbul edilsə də, mütəxəssislər bildirirlər ki, evdəki səliqəsizlik təkcə görünüşə deyil, həm də ümumi sağlamlığa mənfi təsir göstərir.

Evdə həddindən artıq qarışıqlıq həm fiziki, həm də psixi sağlamlığa mənfi təsir edir. Bu, allergiyaya, tənəffüs problemlərinə və stres səviyyəsinin artmasına səbəb ola bilər. Britaniyalıların 88%-i etiraf edib ki, evlərində artıq yığılmış əşyaları ayırmağa ehtiyac var.

Evdəki səliqəsizlik sağlamlığa necə ziyan vurur?

1. Allergik reaksiyalar və nəfəsalma problemləri

Toz gənələri, heyvan tükləri və kif göbələyi səliqəsiz evlərdə çoxalır. Xüsusilə rütubətli yerlərdə - vanna otağı və mətbəxdə kif göbələyi yaranır ki, bu da astma və digər tənəffüs xəstəliklərini ağırlaşdıra bilər. Böyük Britaniya Səhiyyə Agentliyinin (UKHSA) məlumatına görə, İngiltərədə təxminən iki milyon evdə kif göbələyi tapılıb.

Xüsusilə aşağıdakı insanlar üçün təhlükəlidir:

Xroniki ağciyər xəstəlikləri olanlar,

İmmuniteti zəif olan şəxslər,

Uşaqlar və yaşlı insanlar. Kif sporlarını udmaq xroniki öskürək, xırıltılı nəfəs və hətta ciddi tənəffüs infeksiyalarına səbəb ola bilər.

2. Mikrobların və bakteriyaların yayılması

Dağınıq evlərdə təmizlik az aparıldığı üçün bakteriyalar daha çox toplanır. Mətbəx xüsusilə riskli bölgədir, çünki çirkli səthlər qida yoluyla yayılan infeksiyalar üçün mənbəyə çevrilə bilər.

Nəticələr:

Nörovirus (bağırsaq infeksiyalarının əsas səbəbi) çirkli səthlərdə bir neçə gün aktiv qala bilər. Bu virusdan qorunmaq üçün xlor əsaslı təmizləyici vasitələrdən istifadə etmək vacibdir.

3. Mikropalstiklərin yığılması

Süni parçalardan, xalçalardan və ev tozundan gələn mikropalstiklər nəfəs yollarına daxil ola bilər və ya yeməyə qarışa bilər. Səliqəsiz evlərdə tekstil məhsulları çox olduğuna görə bu problem daha da güclənir. Alimlər hələ də mikropalstiklərin uzunmüddətli təsirlərini araşdırır. Lakin ilkin nəticələr göstərir ki, mikropalstiklər tənəffüs yollarında iltihaba və qıcıqlanmaya səbəb ola bilər.

4. Stres və psixoloji təsirlər

Evdə dağınıqlıq psixoloji sağlamlığa da ciddi təsir göstərir. Səliqəsiz mühitdə yaşamaq: Stres səviyyəsini artırır, Narahatlıq və həyəcan hissini gücləndirir, Diqqəti cəmləməyi çətinləşdirir, Rahat istirahət etməyə mane olur. Tədqiqatlar göstərir ki, evdə dağınıqlıq yüksək səviyyədə kortizol (stres hormonu) ifrazına səbəb olur. Təmiz və səliqəli mühit isə insanın emosional vəziyyətinə müsbət təsir edir.

Hansı tədbirləri görmək lazımdır?

Müntəzəm təmizlik aparın.

Xüsusilə mətbəx, vanna otağı və yataq otağı kimi kritik zonalara diqqət yetirin.

Evi yaxşı havalandırın və toz səviyyəsini minimuma endirin.

Lazımsız əşyaları yığmaq əvəzinə, onları ayırıb ata və ya bağışlaya bilərsiniz.

Nəticə: Evdə təmizlik və nizam-intizam təkcə vizual rahatlıq yaratmır, həm də fiziki və psixi sağlamlığı qorumağa kömək edir.

Dövlətə xəyanətdə təqsirləndirilən Arif Rəsulov və Elnur Rəsulovun cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi yekunlaşıb.

Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Aygün Qurbanovanın sədrliyi ilə keçirilən prosesdə hökm oxunub.

Hökmə əsasən, hər iki şəxs cinayət işi üzrə təqsirli bilinib və 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilib.

Onlar cəzalarını ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkəcəklər.

Xatırladaq ki, hər iki şəxsə qarşı Cinayət Məcəlləsinin 274-cü (dövlətə xəyanət) maddəsi ilə ittiham elan olunub.

Qeyd edək ki, 2022-ci ilin ilin noyabrında Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) tərəfindən keçirilən kompleks əməliyyat-istintaq tədbirləri nəticəsində İran xüsusi xidmət orqanlarının yaratdığı casus şəbəkəsi ifşa edilib.

Araşdırma ilə müəyyən edilib ki, Rəsulov Elnur Akif oğlu 2018-ci ildə müalicə məqsədilə İranda olarkən orada özünü “Meyse” və “Doktor” adları altında təqdim edən bu ölkənin xüsusi xidmət orqanı nümayəndələri ilə məxfi əməkdaşlıq barədə sövdələşib. Elnur Rəsulov əvvəlcə bilavasitə, daha sonra məxfi əməkdaşlığa cəlb etdiyi qohumu Rəsulov Arif Əmrah oğlu ilə birlikdə müxtəlif məbləğlərdə ödəniş qarşılığında verilən tapşırıqları icra edərək Bakı şəhəri Qaradağ rayonunda neft və qaz boru kəmərlərinin keçdiyi ərazilərin, hava limanlarında saxlanılan Müdafiə Nazirliyi və Dövlət Sərhəd Xidmətinə aid pilotsuz uçuş aparatlarının, tankların və müxtəlif hərbi avadanlıqların olduğu ərazinin, Bakı şəhərində “Texnofest” Aviasiya, Kosmik və Texnologiya festivalında nümayiş etdirilmiş texnikaların, Bakıda, həmçinin Salyan və Füzuli rayonlarında yerləşən strateji və hərbi obyektlərin, zenit-raket komplekslərinin, eləcə də digər radar-nəzarət qurğularının fotoşəkillərini və videoçəkilişlərini vatsap ani mesajlaşma sistemi vasitəsilə xüsusi xidmət orqanının nümayəndəsinə göndərib.

Baku TV-nin "Baku Aktual" verilişinin yeni buraxılışı yayımlanıb. Proqramın budəfəki buraxılışında broyler məhsullarının ziyanları müzakirə edilib.

Quşlara verilən dərmanlar ağır xəstəliklərə yol açır? Broyler toyuqlarına hormonlar verilir? Broyler toyuqları qeyri-sağlam kökəlməyə səbəb olur? Marketlərdə satılan toyuqlar cinsi zəiflik yarada bilər? Broyler məhsulları kişilərdə qadın hormonlarını artırır?

Verilişin qonaqları - Azərbaycan Quş Əti, Yumurta İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyası İdarə Heyətinin sədri Mürvət Həsənli, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Abbas Bağırov, qida məhsulları üzrə auditor Şəlalə Zeynalova, həkim-diyetoloq Şəfa Yadigarova ilə bu və digər suallar ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Böyük Britaniyalı alimlər müəyyən qida məhsullarının qulaqda səs-küyün (tinnitus) azalmasına kömək edə biləcəyini aşkar ediblər.

"BMJ Open" elmi jurnalında dərc edilən araşdırmaya görə, meyvələr, qida lifləri, süd məhsulları və kofeinin müntəzəm qəbulu bu xəstəlikdən əziyyət çəkən insanların vəziyyətini yaxşılaşdıra bilər.

Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, meyvələrin artırılmış qəbulu tinnitus hallarını 35%, qida lifləri isə 9% azaldır. Süd məhsulları qəbulunun artırılması 17% effektivlik göstərir. Kofein qəbulu isə 10% nəticə verir.

Alimlər qeyd edirlər ki, müsbət nəticələrə baxmayaraq, dəqiq səbəb-əlaqəni müəyyən etmək üçün əlavə tədqiqatlar lazımdır.

"Milli Məclis aparatının mətbəəsi" MMC-nin direktoru Cahid Mehmanlı vəzifəsindən azad edilib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, şirkətə rəhbərlik Etibar Əsgərova həvalə olunub.

Xatırladaq ki, "Milli Məclis aparatının mətbəəsi" 2020-ci ildə 100 manat nizamnamə kapitalı ilə yaradılıb.

Güney Azərbaycanın müxtəlif şəhərlərində rejimin siyasətinə qarşı zaman-zaman etirazlar baş verir, insanlar küçələrə axışır, şüarlar səsləndirirlər. Zaman keçir, bu şəhərlərdə nisbi sakitlik bərqərar olur və rejimə elə gəlir ki, növbəti təhlükə də sovuşur. Əslində rejim üçün təhlükə sovuşmayıb, çünki Tehran və Qum baş verənlərdən nəticə çıxarmırlar, əksinə repressiyaları gücləndirməyə çalışır, həbslərin sayını artırırlar.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu sözləri politoloq Elxan Şahinoğlu Urmiyada baş verən son genişmiqyaslı aksiya haqda qeyd edib.

O bildirib ki, İranı idarə edənlər Urmiyada baş verənlərə səssizdirlər, halbuki Güney Azərbaycanın bu şəhərində baş verənlərin Təbrizə, Ərdəbilə və digər şəhərlərə də sıçraması ehtimalı var:

“Yəqin düşünürlər ki, Urmiya sakinləri bir neçə gün şüarlar səsləndirib evlərinə çəkiləcək və gündəlik sosial problemlərinin həlli ilə məşğul olacaqlar. Ancaq hesablarının yanlış çıxacağını ehtimal etmirlər. İndi 1979-cu il deyil ki, İrandakı xalqları hansısa ortaq düşmənə qarşı mobilizə etmək mümkün olsun. ABŞ və İsraillə artan gərginlik İraqla 8 illik müharibədən fərqlənəcək”.

Qeyd edək ki, kürdlərin torpaq iddialarına cavab olaraq Urmiyada yüzminlərlə azərbaycanlı irimiqyaslı aksiya keçirib.

"Ayrılmışam. Çox xoşbəxtəm. İndi daha rahatam, əsəbi deyiləm. Dostlarım sayəsində depressiyadan tez çıxdım. Oğlumla bərabər yaşayıram".

Bu sözləri aktrisa Xuraman Əlizadə "Tam səmimi" verilişində deyib. O, həyat yoldaşı Murad Xankişiyevlə ayrıldığını təsdiqləyib:

"Allah hamının yolunu açıq eləsin. Qarşı tərəfi də Allah xoşbəxt etsin ki, biz ümumiyyətlə onun yadından çıxaq. Və Allah məni o qədər xoşbəxt etsin ki, yaşadığmız gözəl günləri belə unudum. Hər şey silinsin istəyirəm. Elə şeylər yaşadım ki, bəlkə də heç bir qadın bunları yaşamayıb. Ayrılanda da insan elə ayrılmalıdır ki, xoş münasibət olsun, dost kimi. Çünki mən onun ailəsi, övladının anası olmuşam. Düzdür, o pis insan deyil. Amma ola bilər də insandır, fikri harasa yönələ bilər. Allah onu məndən də xoşbəxt etsin, başı özünə qarışsın. Bəzi şeylər baş verdi, dözə bilmədim. Əslində çox şey danışa bilərəm, amma efirdir".

Xuraman ayrıldıqdan sonra depressiyaya düşdüyünü bildirib:

"Adi insanın evində baxdığı heyvan 5 ildən sonra öləndə ağlayır. O ki, qaldı belə bir insan həyatından çıxır gedir: sevdiyin, nikahlı həyat yoldaşın. İnsan necə depressiyaya düşməyə bilər? Bu gün gülə-gülə danışıram, heç cür məni ağlada bilməzsiniz. Çox şükür Allaha ki, bu gün rahatam. Artıq evimi sevməyə başlamışam. Bir ara ümumiyyətlə evə getmək istəmirdim. İnsan sənin həyatına gəlirsə, o bir missiya yerinə yetirir. Onun da missiyası oğlumu mənə bəxş etmək idi. Ən gözəl missiya. Bu gün övladımla xoşbəxtəm. Qətiyyən ona demirəm ki, atanla görüşmə. Onunla barışmaq üçün mənə əl yeri qalmayıb. Sadəcə alınmadı deyək. Övladımla bir-birilərini sevirlər. Oğlum zatən böyüyəndə hər şeyi dərk edəcək. Zatən bilir".

Xuraman bir müddət əvvəl "xəyanətə görə ailəmi dağıtmaram" sözlərinin hələ də keçərli olduğunu deyib:

"Mən əvvəl də demişəm, insan hər şeyə görə ailəni dağıtmaz. Buna görə xanımlar məni daşqalaq etmişdi. Amma yenə də deyirəm, adi bir xəyanətə görə bunu etməzlər. Çünki kişilər beyinləri ilə yox, bədənləri ilə xəyanət edirlər. Çünki adi bir xəyanətə görə ailəni dağımağa dəyməz. İnsan sonra çox peşman olur. O vaxt ailəni dağıdaram ki, bəy kənarda kimisə sevir, onsuz qala bilmir, səni evdə ilan kimi görür, səni danışdırmır, onu üçü artıq bir heç olursan. O başqa bir şey. Amma xırda xəyanətlərə görə ailənizi dağıtmayın, xanımlar. İndi çoxları yenə danışacaq. Amma o xanımların çoxlarının həyat yoldaşı xəyanət edir, mədəni surətdə gözlərini yumurlar. Amma bilsəniz belə ailənizi dağıtmayın, ondan gözəl heç nə yoxdur. Mən həmişə ailə arzulamışam".

Aktrisa gələcəkdə yenidən ailə qurub-qurmayacağı ilə bağlı suala isə belə reaksiya verib:

"Onu deyə bilmərəm. Oğul böyüdürəm. Amma təklik Allaha məxsusdur. Onu biz heç vaxt deyə bilmərik. Deyir, heç vaxt "heç vaxt" demə. Həyatdır".

Qeyd edək ki, Xuramanın bu evlilikdən Əli adlı bir oğlu var.

Yaz aylarında yuxuya getmək daha çətindir və yuxu daha narahat olur.

Mediaxeberleri.Az E-saglam.az-a istinadən xəbər verir ki, bunu psixoloq Natali Dautoviç deyib.

Mütəxəssisin fikrincə, yuxunun keyfiyyətinə bir çox ekoloji faktorlar təsir edir. O aydınlaşdırıb ki, yaz aylarında gündüz saatlarının uzunluğu artdıqda, bayırda və evdə havanın temperaturu yüksəldikdə tez-tez yuxu problemləri yaranır.

Psixoloq izah edib ki, orqanizmin yeni şəraitə uyğunlaşması üçün vaxt lazım ola bilər:

“Vücudumuz rutini sevir. Yuxu-oyanma dövrü ardıcıllığa çox həssasdır, ona görə də istənilən dəyişiklik pozucu ola bilər”.

Psixoloq qeyd edib ki, yazda yuxunun pisləşməsi çiçək açan ağacların yaratdığı allergik reaksiyaya görə baş verə bilər. Onun sözlərinə görə, səbəb həm də rejim dəyişikliyi ola bilər. O vurğulayıb ki, isti mövsümdə insanlar adətən gec yatırlar.

Əməkdar artist Dilarə Əliyeva mərhum həyat yoldaşı, Əməkdar incəsənət xadimi Oqtay Əliyevin ölüm ildönümü ilə bağlı paylaşım edib.

Sənətçi O. Əliyevin videosunu paylaşaraq bunları yazıb:

"O gün biz yazı qarşılayırdıq, amma gələn yaz yox, yas imiş... Gedişin sükutun ən ağır forması idi. Heç bir söz, heç bir təsəlli sənin yerini doldura bilmədi. İki ildir qapılar sənin yoxluğunu açır, pəncərələr isə üzümə sənsizliyin soyuğunu vurur. Sən getdin... Amma sənin baxışların hələ də gözlərimin dərinliyində yaşayır, səsin yuxularımın pıçıltısına çevrilib. Bəzən elə bil yanımda oturursan - heç nə demədən, sadəcə baxırsan Səni unutmadım, unutmaram da. Çünki sevgi sadəcə həyatda yox, ölümdən sonra da yaşayar. Səni mənə verən Tanrıya minnətdaram, səni məndən alan qismətə isə hələ də susuram... Bu isə sənin bizimlə sonuncu bayramın, sonuncu görüntülərindir... Yerin behişt olsun! Sənin yoxluğuna dözən Dilarən...