Xəbər verildiyi kimi, sentyabrın 6-dan Gürcüstanın aşağıbüdcəli “Georgian Wings” aviaşirkəti Tbilisi-Bakı-Tbilisi marşrutu üzrə müntəzəm uçuşlara başlayıb. Məlumata görə, aviaşirkət 72 nəfər üçün nəzərdə tutulmuş ATR72-500 təyyarəsi ilə Tbilisi-Bakı-Tbilisi marşrutu üzrə yalnız həftədə üç dəfə - çərşənbə, cümə və bazar günləri müntəzəm uçuşlar həyata keçirəcək. Vergilər və təyyarədə yemək təklifi daxil olmaqla, biletin başlanğıc qiymətinin 89 avro olduğu bildirilib.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda təyyarə biletlərinin qiymətinin digər ölkələrlə müqayisədə baha olması yerli mediada və sosial şəbəkələrdə tez-tez tənqid olunur. “Azərbaycan Hava Yolları”-nın (AZAL) bilet qiymətlərinin bahalığından şikayətlənən sərnişinlər, sözügedən sahədə monopoliyanın hökm sürdüyünü və bazara aşağıbüdcəli xarici aviaşirkətlərin buraxılmadığını bildirirlər. Belə bir məqamda Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava limanından uçuşlar icra edəcək “Georgian Wings” aviaşirkətinin bazara gəlişi ölkədə təyyarə biletlərinin qiymətilə bağlı məsələni bir daha aktuallaşdırıb. Bəzi sosial şəbəkə istifadəçiləri Gürcüstana gediş-gəlişdə qiymətlərin ucuzlaşacağına ümid etdiklərini bildiriblər. 

Medıaxeberlerı.Az xəbər verir ki,  “AzPolitika.info” mövzunun aktallığını nəzərə alaraq bu sahədə kiçik bir araşdırma aparıb.

Əvvəla onu qeyd edək ki, “Georgian Wings” şirkətinin bazara gəlişi, sərnişinlərə təklif olunan aviaxidmətlərin sayını artıran, bu sahədə rəqabət mühitini gücləndirən, eyni zamanda, bilet qiymətlərini formalaşdıran bir amildir. Ancaq təəssüf hissi ilə bildirməliyik ki, Gürcüstan şirkətinin bazara gəlişi də problemi həll etmir. Bunu anlamaq üçün “Georgian Wings” şirkətinin Tbilisi-Bakı-Tbilisi istiqamətində satışa çıxardığı bilet qiymətlərinə nəzər yetirmək kifayət edir.

Belə ki, “Georgian Wings” şirkətinin sentyabr ayı üzrə təklif etdiyi ən ucuz biletin qiyməti 85 avrodur (154 manat). Ümumən götürdükdə isə sentyabr ayında bu şirkətin təklif etdiyi biletlərin qiyməti 85-105 avro (154-191 manat) arasında dəyişir.

Müqayisə üçün bildirək ki, aşağı büdcəli aviaşirkət kimi təqdim olunan “Georgian Wings”-in 10 sentyabr tarixində Bakı-Tiflis istiqamətində satışa çıxardığı biletin qiyməti 100 avro (182 manat) təşkil edir.

AZAL-ın aşağıbüdcəli törəməsi - “Buta Airways” isə həmin tarixdə Bakı-Tiflis reysinin biletini 217 manata təklif edir. Buradan da aydın olur ki, “Georgian Wings” və AZAL-ın bilet qiymətləri arasında az fərq var. Hər iki aviaşirkət şişirdilmiş qiymətlərlə fəaliyyət göstərir. Onu da qeyd edək ki, Bakı-Tiflis arasında hava yolu ilə məsafə 450 kilometr, uçuş müddəti isə cəmi 1 saat 10 dəqiqə təşkil edir.

Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi isə bildirir ki, bu il ərzində Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportuna uçuşlar həyata keçirən xarici aviaşirkətlərin sırasına “WizzAir Malta”, “Flyadeal”, “Air Cairo”, “Georgian Wings”kimi aşağıbüdcəli aviadaşıyıcılar əlavə olunub. Hazırda aşağı büdcəli aviaşirkətlərin sayının 16-ya çatdırıldığı bildirilir. Ancaq sözügedən aviaşirkətlərin bilet qiymətləri də digər ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda baha qiymətə təklif olunur.

Məsələn, “Wizair” aviaşirkətinin 12 sentyabr tarixinə olan Bakı-Budapeşt reysinin bilet qiyməti 209 avro (355 manat) təşkil edir. Sentyabr ayı üzrə bu şirkətin Bakı-Budapeşt istiqamətində təklif etdiyi ən ucuz biletin qiyməti 105 avrodur (191 manat). Adıçəkilən şirkət Bakı-Abu-Dabi reysini sentyabrın 10-da 190 avroya (346 manat), Bakı-Roma reysini 11 sentyabrda 209 avroya (380 manat) təklif edir.

Qeyd edək ki, biletləri bir neçə ay öncədən sifariş verərək daha uyğun (ortalama 40-60 avro) qiymətə əldə etmək mümkündür. Lakin yerli sərnişinlər bu zaman da digər ölkələrlə müqayisədə “Wizair”-in fərqli qiymət siyasəti ilə üzləşirlər. Məsələn, “Wizair”-lə 10 sentyabr tarixində Bakı-Abu-Dabi biletinin qiyməti 346 manat, eyni gündə İrəvan-Abu-Dabi biletinin qiyməti isə 198 manatdır. Aradakı qiymət fərqi nə az, nə çox - 148 manatdır!

Bəs sözügedən qiymət fərqi necə yaranır?

Bu barədə iqtisadçı-ekspert Xalid Kərimli “AzPolitika.info”-ya şərhində bildirib ki, ortaya çıxan qiymət fərqinin müxtəlif səbəbləri ola bilər:“Əvvəla, bu, həmin aviaşirkətin özünün qiymət siyasəti ilə bağlı ola bilər. İkincisi, təyyarələrin doluluq göstəricisi də qiymətlərə təsir edə bilər. Ola bilər ki, şirkət eyni təyyarə ilə, eyni məntəqələr arsında uçuşları zamana görə, müxtəlif qiymətə təklfi edir. Məsələn, ola bilər ki, dekabrda biletin qiyməti ucuz, fevralda isə baha olsun. Həmçinin təyyarələrdəki yerlər arasında da qiymət fərqi olur. Digər tərəfdən, aviabiletin alınma vaxtı da qiymətləri müəyyənləşdirən faktordur. Əgər siz aviabileti əvvəlcədən alsanız, qiymət bir qədər ucuz olacaq. Eyni zamanda, hava limanlarının xidmət haqqına da baxmaq lazımdır. Qeyd etdiyiniz kimi, İrəvan və Bakı hava limanlarından eyni reys müxtəlif qiymətə təşkil olunursa, buradakı xidmət haqqına nəzər yetirmək lazımdır”.

“Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, AZAL sərnişinlərin seçim imkanlarını məhdudlaşdırır. Məsələn, sizin baqajınız olmasa belə, AZAL-ın təklif etdiyi 23 kiloqramlıq baqaj paketindən və buradakı digər xidmətlərdən istifadə etməlisiniz. Bu da qiymətlərin artmasına səbəb olur. Çünki başqa alternativiniz yoxdur. Düşünürəm ki, AZAL-ın idarəetməsinin təkmilləşdirilməsinə böyük ehtiyac var”,- deyə ekspert əlavə edib.

X. Kərimlinin sözlərinə görə, bazara yeni aviaşirkətlərin daxil olması bu sahədəki rəqabət mühitini gücləndirəcək:“Birmənalı olaraq daha çox aviaşirkətin Azərbaycan hava limanlarından uçuşlar etməsi rəqabəti artıracaq. Bu, ölkəmiz üçün çox yaxşı bir amildir. AZAL-ın özü üçün də faydalıdır. Rəqiblərin çoxalması rəqabəti artıracaq və AZAL öz səhvlərini daha diqqətlə nəzərdən keçirəcək. Eyni qiymətə fəaliyyət göstərsələr də, müştərilər bu aviaşirkətlər arasında bölünəcək. Nəticədə AZAL müştəri qıtlığı ilə üzləşəcək . Daha çox istiqamətlərdən ölkəyə uçuşların olması turizmi də inkişaf etdirəcək, ölkəyə rahat gəliş-gedişi asanlaşdıracaq. Rəqabət mühitinin inkişaf etməsi qiymətlərə də təsir göstərəcək”.

Elvin Bəyməmmədli