Azərbaycanın az öncə Ermənistana təhvil verdiyi 4 məhbusdan biri Gevorq Sucyan buna görə minnətdar olmaq əvəzinə dayanmadan ölkəmizə qarşı həyasız fikirlər səsləndirir. ABŞ prezidenti Trampın Azərbaycan və Ermənistan liderlərinə sülh razılaşmasına görə təşəkkür bildirməsinə də bu erməni dığası etiraz edib.

Sülh prosesinin tərkib hissəsi kimi Bakının etdiyi bu humanitar jest Sucyanın azadlığa çıxmasına səbəb olduğu halda, yaramaz erməni yenə də narazılıq bildirir.

“Azərbaycan həbsxanalarında zorla və qanunsuz olaraq girov saxlanılan şəxslər olduğu halda, İlham Əliyevə minnətdarlığımı bildirməyim qəbuledilməzdir”, – deyə Sucyan sarsaqlayıb.

Azərbaycan ictimaiyyəti bu heyvərəyə münasibət bildirməlidirmi? Niyə həbsdə dovşana dönən ermənilər ölkəsinə çatan kimi susmaq, şükür etmək əvəzinə “şirə” çevrilir? Maraqlıdır ki, təhvil verilən digər üç ermənidən səs çıxmır, danışan Sucyandır...

Hüquq müdafiəçisi Novella Cəfəroğlu Musavat.com-a deyib ki, Azərbaycanın sülh prosesi çərçivəsində Ermənistana 4 məhbusu təhvil verməsi beynəlxalq hüququn ruhuna uyğun humanitar addım idi:

“Bu qərar siyasi şantajın deyil, konfliktdən sonrakı mərhələdə etimad quruculuğunun tərkib hissəsi kimi atıldı. Lakin azad edilən şəxslərdən Gevorq Sucyan bu addımı təşəkkürlə deyil, beynəlxalq hüquq terminlərini bilərəkdən təhrif edən açıqlamalarla qarşılayıb. Onun “Azərbaycan həbsxanalarında girov saxlanılan ermənilər var” iddiası hüquqi baxımdan əsassız və manipulyativdir. Çünki girov anlayışı beynəlxalq hüquqda dəqiq tərifə malikdir və siyasi ritorika üçün istifadə oluna bilməz. 1949-cu il Cenevrə Konvensiyalarına və 1979-cu il Girovların Götürülməsinə qarşı Beynəlxalq Konvensiyaya əsasən, girov mülki şəxs olmalıdır, qanuni döyüş əməliyyatlarında iştirak etməməlidir, siyasi tələb irəli sürmək məqsədilə saxlanılandır.

Azərbaycanın saxladığı erməni əsilli şəxslərin böyük əksəriyyəti isə dövlət sərhədimizi qanunsuz keçib, diversiya və ya mina basdırma fəaliyyətində iştirak edib, silahlı münaqişədən sonrakı dövrdə təhlükəsizlik riskləri yaradıb. Bu kateqoriyaya aid şəxslər beynəlxalq humanitar hüquqa görə girov yox, cinayət təqibinə cəlb edilən fərdlərdir. Onların işi milli məhkəmələrdə, açıq prosedurlarla araşdırılıb və hökm çıxarılıb. Bu fakt Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin (AİHM) presedent hüququnda da dəfələrlə təsdiqlənib. Yəni qanunsuz silahlı fəaliyyət mülki status yaratmır”.

Novella Cəfəroğlu deyib ki, Sucyanın iddiaları həmçinin Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 5-ci maddəsinin (azadlıq və toxunulmazlıq hüququ) yanlış şərhidir:

“Həmin maddə qanuni həbs və məhkəmə hökmü ilə azadlığın məhdudlaşdırılmasına açıq şəkildə imkan verir. Azərbaycan bu çərçivədən kənara çıxmayıb. Burada diqqət çəkən daha bir azad edilən 4 nəfərdən yalnız birinin danışmasıdır. Digərlərinin susması onu göstərir ki, problem sistemli hüquq pozuntusu deyil, seçilmiş siyasi rolun icrasıdır. Çox təəssüf ki, Ermənistan ictimai-siyasi mühitində azadlığa çıxan şəxsdən gözlənilən davranış budur - ya Azərbaycanı ittiham et, ya da “milli mövqe” nümayiş etdir. Təşəkkür etmək isə xəyanət kimi damğalanır. ABŞ prezidenti Donald Trampın Azərbaycan və Ermənistan liderlərinə sülh razılaşmasına görə təşəkkür etməsinə belə etiraz edən bu yanaşma, əslində, erməni radikal diskursunun artıq beynəlxalq sülh təşəbbüsləri ilə də ziddiyyət təşkil etdiyini göstərir. Bu, təkcə Bakıya yox, sülh ideyasının özünə qarşı çıxışdır”.

Novella Cəfəroğlu sonda vurğulayıb ki, insan hüquqları anlayışı selektiv ola bilməz:

“Humanizm tələb edən tərəf, əvvəlcə hüquqi reallığı qəbul etməlidir. Azərbaycan humanitar jest göstərməklə beynəlxalq hüquqa sadiqliyini nümayiş etdirdi. Bu jesti girovluq kimi təqdim etmək isə hüquq müdafiəsi yox, hüquqi terminlərin siyasi məqsədlə istismarıdır. Bu gün problem bir nəfərin söylədiklərində deyil. Problem ondadır ki, Ermənistan cəmiyyəti hələ də cinayətlə mülki statusu, humanizmlə məsuliyyəti, sülhlə revanşizmi ayırd etməyə hazır deyil. Hər kəsə bəllidir ki, Azərbaycan hüquq çərçivəsində hərəkət edir, Ermənistan isə hələ də hüquqi anlayışları siyasi mifologiya ilə əvəzləməyə çalışır. Sülh isə miflərlə yox, hüquqla qurulur”.

E.MƏMMƏDƏLİYEV,
Musavat.com