Mediaxeberleri.az
    
  • Leyla Əliyeva mühüm beynəlxalq tədbirdə çıxış etdi
    Leyla Əliyeva mühüm beynəlxalq tədbirdə çıxış etdi
  • 
  • Hikmət Babaoğlu: "Türkiyə və Azərbaycan liderləri qardaşlığın əsas simvollarıdır" - Foto
    Hikmət Babaoğlu: "Türkiyə və Azərbaycan liderləri qardaşlığın əsas simvollarıdır" - Foto
  • 
  • “Kəramət Böyükçölü yazıçı hesab etmək utancdır” – AÇIQLAMA
    “Kəramət Böyükçölü yazıçı hesab etmək utancdır” – AÇIQLAMA
  • 
  • Elşad Miri: ““Quran”da Adəmin ilk insan olmasına dair bir ayə belə yoxdur”
    Elşad Miri: ““Quran”da Adəmin ilk insan olmasına dair bir ayə belə yoxdur”
  • 
  • Xəzərdə kütləvi tələfat: Azərbaycana təhlükə gözlənilir?
    Xəzərdə kütləvi tələfat: Azərbaycana təhlükə gözlənilir?
  • 
  • Zeytun Festivalının açılışı olub - Foto
    Zeytun Festivalının açılışı olub - Foto
  • 
  • Şəkinin 100 illik muzeyində gizlənən tarix - Qədim əlyazmalar, qızıl əşyalar və...
    Şəkinin 100 illik muzeyində gizlənən tarix - Qədim əlyazmalar, qızıl əşyalar və...
  • 
  • Şəhid anası 21 ildir mənzil növbəsindədir: "Öz evimdə yaşamaq istəyirəm" - Video
    Şəhid anası 21 ildir mənzil növbəsindədir: "Öz evimdə yaşamaq istəyirəm" - Video
  • 
  • Aqroservisin sədri həbs edildi
    Aqroservisin sədri həbs edildi
  • 
  • Quba Olimpiya Kompleksinin direktoru və mühasibi HƏBS OLUNDU - TƏFƏRRÜAT
    Quba Olimpiya Kompleksinin direktoru və mühasibi HƏBS OLUNDU - TƏFƏRRÜAT
  • 
  • Suriyada azərbaycanlı qadının başına nələr gəlib? - Video
    Suriyada azərbaycanlı qadının başına nələr gəlib? - Video
  • 
  • Kiçik pomidorlarda böyük təhlükə!
    Kiçik pomidorlarda böyük təhlükə!
  • 
  • Türkiyə Fələstin prezidentinin yunanlarla qucaqlaşmasına niyə səssiz qalır?
    Türkiyə Fələstin prezidentinin yunanlarla qucaqlaşmasına niyə səssiz qalır?
  • 
  • "Büdcədən pul ayrılıb və o pul yeyilib" - ETİRAZ VAR!
    "Büdcədən pul ayrılıb və o pul yeyilib" - ETİRAZ VAR!
  • 
  • Azərbaycan öz addımlarını bu güclərin mövqeyi ilə uyğunlaşdırmaq məcburiyyətindədir...
    Azərbaycan öz addımlarını bu güclərin mövqeyi ilə uyğunlaşdırmaq məcburiyyətindədir...
  • 
  • "Məğlubiyyətin məsuliyyətini mən daşıyıram" - Dambrauskas
    "Məğlubiyyətin məsuliyyətini mən daşıyıram" - Dambrauskas
  • 
  • "44" filmi Azərbaycanın kino tarixinə rekordla düşdü - Foto
    "44" filmi Azərbaycanın kino tarixinə rekordla düşdü - Foto
  • 
  • Son 120 ilin ən uğurlu layihəsi Bakıda… - İnfantino
    Son 120 ilin ən uğurlu layihəsi Bakıda… - İnfantino
  • 
  • Bulvar dənizdən 30 kilometr aralı qala bilər - Foto
    Bulvar dənizdən 30 kilometr aralı qala bilər - Foto
  • 
  • VƏZİFƏLİ ŞƏXSLƏRİN GİZLİ BİZNESLƏRİ... – Yeni qanun nəyi dəyişəcək?
    VƏZİFƏLİ ŞƏXSLƏRİN GİZLİ BİZNESLƏRİ... – Yeni qanun nəyi dəyişəcək?
  • 
  • Masaj salonunun sahibəsindən 30 min tələb etdi: hökm oxundu
    Masaj salonunun sahibəsindən 30 min tələb etdi: hökm oxundu

Son xəbərlər :
  • DİQQƏT! Sabahdan bu avtobuslarda gedişhaqqı 70 qəpik olacaq - RƏSMİ
  • Qazaxda Prezident Administrasiyasının nümayəndəsi və İcra başçısı şəhərdə aparılan abadlıq işlərinə yerində baxış keçiriblər
  • Qazaxda 2026-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramının icrası ilə əlaqədar rayonun kəndlərində aqroparka və iri fermer təsərrüfatlarına baxış keçirilib
  • “Böyük Qayıdış” davam edir: Ağdam, Füzuli və Xocavənd sakinləri hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunurlar
  • Vətən müharibəsi şəhidi gizir Anar Nağıyevin ildönümündə əziz xatirəsi ehtiramla yad edilib
  • Deputat: "Vətəndaşın əlilliyi ləğv olunmazdan əvvəl işlə təminatı məsələsinə də baxılmalıdır"
  • Zəngəzurda saxlanılan azərbaycanlı hərbçinin işi üzrə ittiham aktı açıqlandı
  • Dövlət İdarəçilik Akademiyası ilə bağlı iddialara rəsmi cavab
  • Azərbaycanda avtomobil qəzalarının dəhşətli statistikası: 500 ölü, 640 yaralı
  • Türkiyə-Azərbaycan savaşı? - Fazil Mustafa təhqir etdi
  • İdarəçilik Akademiyası akkreditasiyadan keçə bilməyib?
  • İnternet 3 ay olmayacaq, banklardakı pullar silinəcək?
  • Qaxda 125 ağac kəsərək nazirliyə 34 minlik zərər vuran şəxsə elektron qolbaq taxıldı - TƏFƏRRÜAT
  • Fidanla görüşdüm, əsas vasitəçi Türkiyədir - Sibiqa
  • Yeniliyin və inkişafın ünvanı : Qazax
  • 48 yaşlı Samirənin həyatına son qoyan divar: “Malasız üst-üstə yığıblar” - Video
  • UEFA Millətlər Liqasında qrup mərhələsinə yekun vurulur: Bu gün hansı oyunlar keçiriləcək?
  • Azərbaycana sərt qış gəlir: bu bölgələrdə güclü qar gözlənilir - SİYAHI
  • Abbasov millinin qələbəsini şərh etdi: Bunlar məni sevindirir
  • "ChatGPT" boşanmalara səbəb olmağa başlayıb
  • Ana səhifə
  • İqtisadi xəbərlər və təhlil
  • Siyasi analitik yazılar
  • Ölkə
  • Bölgə
  • Mədəniyyət
  • Şou-biznes
  • Dünya
  • Kriminal
  • Din
  • İdman
  • Tarix
  • Müsahibə
  • Hadisə
  • Sosial
  • Problem
  • Gündəm
  • Korrupsiya
  • Foto reportaj
  • Video müsahibə

Rus dili itirə-itirə gedir, "Leninin üslubu" sıradan çıxır - MÜSAHİBƏ

  • Tarix: 8-02-2025, 10:53

Azərbaycanda Atatürk Mərkəzinin direktoru, akademik Nizami Cəfərov Teleqraf-ın suallarını cavablandırıb.

Mediaxeberleri.Az müsahibəni təqdim edir:

- Nizami müəllim, bu gün cəmiyyətimizdə rus dilinə münasibətlə bağlı fərqli yanaşmalar var. Azərbaycanda bu dilin işləkliyinə necə yanaşırsınız?

- Rus dili dünyanın inkişaf etmiş dillərindən biridir. Keçmiş sovet dövründəki nüfuzu xeyli məhdudlaşmış olsa da, yenə də elm, texnika və böyük ədəbiyyatın dili kimi mövcuddur. Azərbaycanda da orta yaşdan sonrakı, keçmiş sovet dövründə oxumuş nəsil rus dilini yaxşı bilir. Bu nəsil rus dili vasitəsi ilə dünya mədəniyyəti ilə tanış olmaq təcrübəsi qazanıb. Bu gün mövcud reallığa əsasən, ingilis dilinin nüfuzu sürətlə artır. Uzun illər Bakı Dövlət Universitetində işləyən müəllim kimi deyə bilərəm ki, müstəqilliyimizi bərpa etdikdən sonra çox az tələbə var ki, ingilis dilini elmi, bədii əsərləri başa düşmək səviyyəsində bilir. Bu çox az bir qrupu əhatə edir. Azərbaycanda rus bölməsində təhsil alanlar isə dili yaxşı bilməklə yanaşı, ədəbiyyatdan da kifayət qədər geniş istifadə edirlər.

- Ölkəmizdə rus dilli məktəblərin sayının çox olduğu deyilir və bunun gələcək üçün müəyyən təhdidlər yaradacağı iddia olunur. Rusdilli kadrların çox olması hansı təhdidlər yarada bilər?

- Keçmiş sovet dövrü və ondan bir az sonra rus bölməsində təhsil alan tələbələr Azərbaycan dilini yaxşı bilmir. Amma bu gün rus bölməsində təhsil alan uşaqların mütləq əksəriyyəti ana dili olan Azərbaycan dilini çox yaxşı bilirlər. Ona görə də ölkədə rus məktəblərinin sayının çox olmasının sovet dövrü və müstəqilliyimizin ilk illərindəki qədər təsirli deyil. Rus, ingilis bölməsində oxumasından asılı olmayaraq, gənclərimiz ana dilini yaxşı bilir. Müşahidələr göstərir ki, rus bölmələrində dərslər daha intizamla keçirilir. Dərsliklər, materiallar daha çoxdur.

- Cəmiyyətin rus dilinə münasibəti necədir? Rus dilini bilmək bir çox hallarda əlavə üstünlük kimi də izah olunur. Bu nədən qaynaqlanır?

- İstənilən bir şəxsin gələcəkdə mütəxəssis olması, normal iş tapması və normal həyat qurması üçün hələ də təsəvvürümüzdə rus dilinin müsbət təsir anlayışı güclüdür. Bu da təsadüfən ola bilməz. Çünki bu gün Azərbaycanın Rusiya ilə yanaşı, postsovet məkanı, türk dünyası ilə kommunikasiyasında rus dili mühüm rol oynayır. Həmçinin Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tatarıstan, Başqırdıstan və digər türk regionlarında işləmək, əlaqələr qurmaq, elmi, mədəni münasibətlərə girəcək insanlarımıza rus dili lazımdır. Çünki sadaladığımız bu dillərin hamısını öyrənmək çox ciddi problem və çətinlik deməkdir. Amma rus dili vasitəsilə praktik olaraq bu əlaqələri qurmaq olur. Bu gün azərbaycanlılar iş prosesində və adi söhbətlərdə Türkiyə türkləri ilə cənubi azərbaycanlılarla, postsovet məkanında yaşayan türklər arasında biz təbii tərcüməçiyik. Türkiyə türkü ilə bir özbək, xüsusilə də qazax, qırğız, tatar bir məclisdə olduqda bir-birini başa düşmür. Amma Azərbaycan türkləri olaraq biz o əlaqəni, münasibəti yarada bilirik. Bu da bizim rus dilini bilməyimizlə bağlıdır.

- Ümumilikdə rus dilinin perspektivi ilə bağlı proqnozlar nədən ibarətdir?

- Sözsüz ki, rus dilinin perspektiv olaraq bundan sonra getdikcə güclənəcəyini güman etmirəm. Çünki bu daha çox Rusiyanın özünün vəziyyətindən, rus dilinin gələcək perspektivlərindən asılıdır. Bu gün rus dili, ingilis dili ilə çox ciddi rəqabət içərisindədir. İngilis dilinin gücü, miqyası, səviyyəsi bəllidir. İngilis dilini bizim indiki düşüncəmizlə heç bir təhlükə gözləmir. Amma rus dili əvvəlki dövrlə müqayisədə nüfuzunu itirə-itirə gedir.

- Dünyada rus dilinin nüfuzunu itirməsinə səbəb nədir?

- Bir vaxtlar dünyanın hər yerində rus dilinin böyük imkanları var idi. Az qala, dünyanın hər yerində rus məktəbləri, rus mütəxəssisləri fəaliyyət göstərirdi. Afrikadan başlamış Koreya, Viyetnam, Hindistana qədər gənclər Rusiyada təhsil alırdı. Amma rus dilinə vurulan zərbə, kommunizm, sosializm ideologiyasının iflası ilə bağlı oldu. Bu iflas Leninin dilini xeyli dərəcədə nüfuzdan saldı. Dəfələrlə Rusiyada rəsmi tədbirlərdə, Dövlət Dumasında rus dilinin vəziyyəti ilə bağlı müzakirələrdə iştirak etmişəm. O tədbirlərdə vurğulanıb ki, indi rus dilinin ciddi müdafiyəyə ehtiyacı var. Rus dilinin təkcə Leninin dili olmadığı göstərilməlidir. Bu həm də Tolstoyun, Puşkinin, Dostoyevskinin, böyük elmin dili olub. Ona görə də rus dili ciddi imtahan qarşısındadır.

- Sizcə, rus dilinin ana dilimizə təsir imkanları varmı? Varsa, bunu necə önləmək mümkündür?

- Rus dilinin Azərbaycan dilinə təsiri olduqca azdır. Çünki bu təsir Azərbaycan dilinin hüdudlarını, imkanlarını məhdudlaşdıracaq səviyyədə deyil. Əvvəllər belə bir təhdid var idi. Amma indi rus dilinin ana dilimizi hər hansı səviyyədə sıxışdırmaq imkanları yoxdur. Artıq Azərbaycanda rusca danışan ailələr çox azdır. Rusca ancaq elm, məktəb, tədrisdə danışmağa meyl göstərilir. Rusdilli məktəblərdə də Azərbaycan dili rus dili ilə rəqabətdədir.


Oxunub: 3 405
Xəbəri paylaş
  • Facebook
  • Twitter
  • Whatsapp
  • Telegram
Paylaş:

  • Reklam

  • Xəbər lenti

    Dünən, 21:30 | DİQQƏT! Sabahdan bu avtobuslarda gedişhaqqı 70 qəpik olacaq - RƏSMİ
    Dünən, 21:25 | Qazaxda Prezident Administrasiyasının nümayəndəsi və İcra başçısı şəhərdə aparılan abadlıq işlərinə yerində baxış keçiriblər
    Dünən, 20:29 | Qazaxda 2026-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramının icrası ilə əlaqədar rayonun kəndlərində aqroparka və iri fermer təsərrüfatlarına baxış keçirilib
    Dünən, 20:20 | “Böyük Qayıdış” davam edir: Ağdam, Füzuli və Xocavənd sakinləri hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunurlar
    Dünən, 19:53 | Vətən müharibəsi şəhidi gizir Anar Nağıyevin ildönümündə əziz xatirəsi ehtiramla yad edilib
    Dünən, 19:39 | Deputat: "Vətəndaşın əlilliyi ləğv olunmazdan əvvəl işlə təminatı məsələsinə də baxılmalıdır"
    Dünən, 13:43 | Zəngəzurda saxlanılan azərbaycanlı hərbçinin işi üzrə ittiham aktı açıqlandı
    Dünən, 13:40 | Dövlət İdarəçilik Akademiyası ilə bağlı iddialara rəsmi cavab
    Dünən, 13:38 | Azərbaycanda avtomobil qəzalarının dəhşətli statistikası: 500 ölü, 640 yaralı
    Dünən, 12:34 | Türkiyə-Azərbaycan savaşı? - Fazil Mustafa təhqir etdi
    Dünən, 12:33 | İdarəçilik Akademiyası akkreditasiyadan keçə bilməyib?
    Dünən, 12:32 | İnternet 3 ay olmayacaq, banklardakı pullar silinəcək?
    Dünən, 09:27 | Qaxda 125 ağac kəsərək nazirliyə 34 minlik zərər vuran şəxsə elektron qolbaq taxıldı - TƏFƏRRÜAT
    Dünən, 09:25 | Fidanla görüşdüm, əsas vasitəçi Türkiyədir - Sibiqa
    Dünən, 09:20 | Yeniliyin və inkişafın ünvanı : Qazax
    Dünən, 09:13 | 48 yaşlı Samirənin həyatına son qoyan divar: “Malasız üst-üstə yığıblar” - Video
    Dünən, 09:09 | UEFA Millətlər Liqasında qrup mərhələsinə yekun vurulur: Bu gün hansı oyunlar keçiriləcək?
    Dünən, 09:01 | Azərbaycana sərt qış gəlir: bu bölgələrdə güclü qar gözlənilir - SİYAHI
    Dünən, 08:19 | Abbasov millinin qələbəsini şərh etdi: Bunlar məni sevindirir
    Dünən, 08:12 | "ChatGPT" boşanmalara səbəb olmağa başlayıb
    Dünən, 08:10 | Ailəsindən ayrılan kişinin başqa qadınla meyiti tapıldı - İki nəfərin müəmmalı ölümündə yeni detallar
    Dünən, 08:05 | "Müqəddəsliyin arxasında çirkinliklər gizlənir" - Ziya Ağa teatrın problemlərini açdı - Video
    Dünən, 07:56 | Gənc yaşda böyrək xərçəngini necə müəyyən etmək olar?
    Dünən, 07:30 | Həkim qəfil tərləmənin qeyri-adi səbəblərini açıqladı
    Dünən, 07:28 | CNN: İran Vaşinqtonda Tramp administrasiyası rəsmilərinə hücumlar hazırlayır
    Dünən, 07:25 | Qaz xətti zədələndi, bir sıra kəndlər qazsız qaldı
    Dünən, 07:20 | Millətlər Liqası: Almaniya Niderlandı darmadağın etdi
    Dünən, 07:18 | Toxluq hissi yaratmadan orqanizmi məhv edən nələrdir?
    Dünən, 07:00 | Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında Milli Dirçəliş Günü münasibətilə paylaşım edilib
    Dünən, 00:37 | Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür
    Dünən, 00:12 | Bakıda 50 ildən çox yaşı olan park belə məhv olur - Video
    Dünən, 00:09 | Rektor “Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Təhsil Qrantı” proqramı çərçivəsində AzTU-ya qəbul olunan əcnəbi tələbələrlə görüşüb
    16-11-2026, 23:50 | Azərbaycan millisi Andorraya qalib gəldi
    16-11-2026, 22:42 | MƏDƏNİ NARAZILIQ... - Yazıçı Anar kimdən kimə şikayət edir?
    16-11-2026, 20:31 | İran Zəngəzura hücuma hazırlaşır – Tehranda Ermənistan düşmən ölkə elan edildi
    16-11-2026, 20:26 | İcra başçısı ilə şəhid atası dalaşdı – VİDEO
    16-11-2026, 18:06 | Bakıda saxta "İvanovka" məhsulları istehsal edən sex bağlandı - FOTO
    16-11-2026, 18:04 | Bakıda bal yarmarkasının tarixi və yeri dəyişdirildi
    16-11-2026, 18:02 | Narkoloji müayinəyə dair yeni tələb müəyyənləşir
    16-11-2026, 17:19 | 500 manat qazananın 300 manatı vergiyə gedəcək - Bu şəxslər üçün ŞOK QƏRAR
    16-11-2026, 17:17 | Yaxınları mərhumun bu vəsiyyətini yerinə yetirsə, günah qazanırlar – AÇIQLAMA
    16-11-2026, 16:54 | İcra başçısı vətəndaşın müraciəti ilə yerində tanış olub
    16-11-2026, 16:44 | Bakıda məşhur restorandakı yanğın söndürüldü - Foto/Video
    16-11-2026, 16:21 | Yeni tələb müəllimlərin narazılığına səbəb oldu - "Auditoriyada dərs keçmək özü işgəncədir"
    16-11-2026, 16:19 | Qara dənizdə yük gəmizi batdı: 12 Türkiyə vətəndaşı itkin düşdü
    16-11-2026, 16:07 | Bakıda obyekt yanır: bu yol bağlandı - Video
    16-11-2026, 14:57 | Azərbaycan–NATO tərəfdaşlığının hazırkı vəziyyəti müzakirə olunub
    16-11-2026, 14:42 | Ermənistanda saxlanılan Azərbaycan hərbçisinin cinayət işi məhkəməyə göndərilib
    16-11-2026, 14:30 | İşdən çıxarılan generala yeni vəzifə verildi
    16-11-2026, 14:28 | Dəniz kənarı ilə gedən avtobusun hərəkət sxemi dəyişdirildi
    Davamı
Ana səhifə Haqqımızda Bizimlə əlaqə
  • Copyright © 2014 Mediaxeberleri.az
    Təsisçi və baş redaktor: Ələddin Kəsəmənli
    Ünvan: Ağstafa rayonu, Qıraq Kəsəmən kəndi
    Bizimlə Əlaqə: +994 55 629 38 32, +994 50 247 08 99
    E-mail: mediaxeberleri.az@gmail.com
  • Created Web Media
    Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq
    keçidin qoyulması, saytımıza istinad mütləqdir.