May ayının 26-dan bərpa ediləcək Bakı-Tiflis sərnişin qatarının sürətinin nə qədər olacağı açıqlanıb.

Mediaxeberleri.Az Bakupost.az-a istinadən xəbər verir ki, Azərbaycan Dəmir Yolları QSC-nin Sərnişin daşımaları departamentinin rəisi Azər Fərəcov bugünkü açıqlamasında qatarın Azərbaycan ərazisində sürətinin daha çox, Gürcüstan ərazisində isə daha aşağı olacağını deyib.

O bildirib ki, Gürcüstanda dəmir yolları yüksək standartlara cavab vermir və bu ölkədə Bakı-Tiflis qatarının sürəti 50 km/saat olacaq.

Əlbəttə, 50 km/saat olduqca aşağı sürətdir və qatarla səfərin “lüks”ünü də pozur, “konfort”unu da!

Amma A.Fərəcovun qatarın Azərbaycandakı sürəti ilə bağlı dedikləri daha maraqlıdır.

“Qatarlar Bakıdan Böyük Kəsik stansiyasına qədər olan 498 kilometrlik məsafəni 6 saat 10 dəqiqəyə qət edəcək, Azərbaycan ərazisində dəmir yolu infrastrukturu yeniləndiyi üçün orta hesabla 100 km/saat sürətlə hərəkət edə biləcək", - deyə o qeyd edib.

498 kilometrlik yol 6 saat 10 dəqiqəyə qət edilirsə, deməli, qatarın sürəti 81,6 km/saat ola bilər. Çünki qatar 100 km/saatla hərəkət etsə, 6 saat 10 dəqiqəyə 610 km yol qət etməlidir. Yəni söhbət “orta hesabla” sürətdən gedir, yavaşlama, stansiyada durma, daha sürətli hərəkət bura daxil deyil.

Görəsən, Azər Fərəcov riyaziyyatı harda öyrənib?

Mayın 26-dan fəaliyyətə başlayacaq Bakı-Tbilisi-Bakı marşrutu üzrə qatarlarda plaskart tipli vaqonlar olmayacaq.

Bu barədə “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-dən (ADY) məlumat verilib.

Bildirilib ki, sərnişinlərə komfort, komfort+ və lüks sinifləri üzrə xidmət təqdim olunacaq.

Qeyd edək ki, qatarlar yataq tipli vaqonlardan ibarət olacaq. Bakı-Tbilisi-Bakı marşrutu üzrə səyahət tarifləri isə Bakı-Tbilisi: 81 AZN-dən, Yevlax-Tbilisi: 67 AZN-dən, Gəncə-Tbilisi: 62 AZN-dən, Ağstafa-Tbilisi: 57 AZN-dən, Böyük Kəsik-Qardabani: 51 AZN-dən başlayır.

Xatırladaq ki, ilkin razılaşmaya əsasən, qatarlar hər gün Bakıdan saat 23:10-da yola düşəcək və növbəti gün saat 08:41-də Tblisiyə çatacaq, Tbilisidən isə saat 21:00-da yola düşməklə növbəti gün Bakıya saat 06:24-də çatacaq.

Cari ilin 1 yanvar tarixindən etibarən Gürcüstana səfər edən vətəndaşlar həmin ölkə üçün mütləq səfər sığortası əldə etməlidirlər. Bu məhsul ölkəmizdə fəaliyyət göstərən qeyri-həyat sığortası şirkətləri tərəfindən təklif olunur. Tariflər səfər günlərinin sayından asılı olaraq dəyişir - 2 gündən 365 günə qədər.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu Oxu.az-a açıqlamasında Azərbaycan Sığortaçılar Assosiasiyasının ekspert qrupunun üzvü Emil Ağabağırov deyib.

"Ümumi tariflər o qədər də yüksək deyil. Məsələn, vətəndaş Gürcüstana 1 həftəlik səyahət etmək istəyirsə, səyahət sığortasının qiyməti təxminən 12 manat olacaq. Müddət artdıqca sığorta haqqı da adekvat olaraq yüksəlir. Təminat məbləğinə gəldikdə, Gürcüstan tərəfinin tələbinə görə, minimum 30 min lari (təxminən 11.2 min dollar və ya 19 min manat - red.) təminat olmalıdır. Buna görə də yerli sığorta şirkətlərimiz bu sığorta məhsulu üzrə 15 min dollar təminat verirlər. Bildiyiniz kimi, səfər sığortası 2 valyutada təqdim olunur - ya avro ya da dollar. 15 min dollar da kifayət edir ki, 30 min larini artıqlaması ilə əhatə etsin", - deyə E.Ağabağırov vurğulayıb.

Gürcüstana səfər edən vətəndaşların bu sığorta məhsulu ilə təminat altına alınan risklərinə gəldikdə isə ekspert bildirib ki, vətəndaş səfərdə olduğu müddət ərzində hər hansı bədbəxt hadisə nəticəsində və ya səfər zamanı baş vermiş hər hansı xəstəlik nəticəsində sağlamlığa dəymiş zərərlər qarşılanır:

"Bura stomatoloji xidmətlər və ya günvurma, suda boğulma, yanıq kimi xəsarətlər, habelə, qolun və ya ayağın sınması, hər hansı travmalar, soyuqdəymələr, hətta geniş yayılmış COVİD təminatı da daxildir. O cümlədən, əməliyyat xərcləri, həkim müayinəsi, dərman preparatları - yəni bütün bunlar səfər zamanı bu sığorta məhsulu ilə təminat altındadır və yalnız səfər müddətini əhatə edir. Səfərdən əvvəlki zamana aid hər hansı xroniki xəstəliklər və digər bu kimi hallar səfər zamanı qarşılanmır".

E.Bağırov onu da diqqətə çatdırıb ki, təminat altına alınan risklər sırasına yük baqajlarının itirilməsi halı da daxildir:

"Bir sözlə, yalnız ölüm halından başqa yuxarıda sadalanan bütün risklər bu sığorta məhsulu ilə təminat altına alınır. Ölüm halının istisna olmasına da aydınlıq gətirim: burada ölüm halı təminat verilən risklərə daxil deyil, yəni sığorta kompensasiyasının vərəsələrə verilməsi kimi hallar yoxdur. Yalnız vəfat edən şəxsin nəşinin Gürcüstandan gətirilməsi xərcləri təminat verilən risklərə daxildir. Yuxarıda qeyd olunan hadisələr yaşanacağı halda müqavilədə xüsusi qaynar xətt nömrələri qeyd olunur. Vətəndaş səfərdə olduğu müddət ərzində yuxarıda sadalanan hər hansı bir hadisə ilə üzləşərsə həmin nömrələrlə əlaqə saxlayıb məlumat verir, ən yaxın klinikalara yönləndirilir və ya təcili yardım vasitəsilə aparılması təmin olunur. Sadalanan bütün tibbi xidmətlər orada tam ödənişsiz həyata keçirilir.

Təminatın qarşılanması ilə bağlı digər bir hal da mümükündür. Belə ki, sığortalı vətəndaş yuxarıda sadalanan hadisələrlə qarşılaşarsa qeyd olunan tibbi xidmətlərdən öz şəxsi büdcəsi hesabına istifadə edir və daha sonra vətənə qayıtdığı zaman həmin qəbzləri sığorta şirkətinə təqdim etməklə xərclədiyi vəsaiti geri ala bilir. Sığorta məhsulunu əldə edərkən tələb olunan sənəd də ümumvətəndaş pasportudur".

“İmzalanmış razılaşmaya əsasən, qatarın Azərbaycan ərazisində sərhəd və gömrük nəzarəti Böyük Kəsik stansiyasında qatarda, sərnişinlər düşürülmədən həyata keçiriləcək. Bu məqsədlə stansiyada 60 dəqiqəlik dayanma nəzərdə tutulur”.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə "APA-Economics"ə müsahibəsində “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin Sərnişin daşımaları departamentinin rəisi Azər Fərəcov deyib.

“Gürcüstan ərazisində isə analoji sərhəd və gömrük yoxlamaları Qardabani stansiyasında aparılacaq və burada da 60 dəqiqəlik dayanma planlaşdırılıb. Hər bir vaqonda sərhəd və gömrük əməkdaşları üçün xüsusi iş yerləri ayrılıb. Bu, prosedurların daha rahat və sistemli şəkildə aparılmasına imkan verəcək”, - qeyd edib.

Mayın 18-də Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev və Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidzenin iştirakı ilə Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyev və Gürcüstanın iqtisadiyyat və davamlı inkişaf naziri Mariam Kvrivişvili tərəfindən “Bakı–Tiflis–Qars” yeni dəmir yolu xətti layihəsinin həyata keçirilməsi çərçivəsində Marabda–Türkiyə Respublikası sərhədinə qədər (Kartsaxi) dəmir yolu sahəsinin reabilitasiyası, rekonstruksiyası, inşası üzrə Koordinasiya Şurasının 41-ci iclasının Protokolu imzalanıb.

Medıaxeberlerı.Az xəbər verir ki, bu sənədlə Bakı–Tiflis–Qars dəmir yolu layihəsi üzrə həyata keçirilmiş modernləşdirmə işlərinin tamamlanması və yekun qəbulu təsdiq edilib.

Bu tədbir həmçinin BTQ xəttinin effektiv idarəçiliyinin təmin edilməsi məqsədilə ADY və “Marabda-Kartsaxi Dəmir Yolu” MMC-nin törəmə şirkətləri tərəfindən yaradılmış “BTKI Railways” MMC birgə müəssisəsinin işə başlaması ilə əlamətdar olub.

BTQ-nin imkanlarının artırılması məqsədilə 2024-cü ildə “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC tərəfindən xəttin Gürcüstan ərazisindən keçən 184 kilometrlik hissəsində modernləşdirmə işləri aparılıb. 5 mərhələdən ibarət olan layihə 13 dəmir yolu stansiyası, 55 körpü, 8 dartı yarımstansiyası, 320 bina və süni mühəndis qurğularını (körpü, yolötürücü, keçid və s.) əhatə edir. Layihə çərçivəsində 30,3 km uzunluğunda yeni dəmir yolu xətti, təkər cütlərinin dəyişdirilməsi stansiyası, 153,1 km uzunluğunda mövcud dəmir yolunun reabilitasiya və rekonstruksiyası üzrə işlər həyata keçirilib. Layihə mürəkkəb coğrafi relyefdə, bəzi ərazilərdə dəniz səviyyəsindən 2400 metr yüksəklikdə və sərt iqlim şəraitində icra olunub. Görülən işlər nəticəsində BTQ-nin illik yük ötürmə qabiliyyəti 1 milyon tondan 5 milyon tona çatdırılıb.

Modernləşdirmənin məqsədi BTQ-ni Orta Dəhlizin əsas yükdaşıma arteriyalarından birinə çevirmək və dəhlizin rəqabətqabiliyyətini artırmaqdır. Bu modernləşmə BTQ-ni Çin və Mərkəzi Asiyadan Avropaya uzanan ən qısa və çevik quru marşrutlardan biri kimi daha funksional edir.

ADY layihənin Azərbaycan tərəfində – Bakı–Böyük Kəsik sahəsində də əsaslı təmir işləri həyata keçirib, enerji sistemini yeniləyib. Ötən il Böyük Kəsikdən Hacıqabul sahəsinə qədər dəyişən cərəyan sistemi tətbiq olunub, rabitə və işarəvermə sistemləri yenidən qurulub.

Artıq BTQ sadəcə Bakı, Tiflis və Qarsı birləşdirən dəmir yolu deyil, modernləşdirilmiş xətt Orta Dəhlizin yükdaşıma qabiliyyətini artıracaq, Şərq–Qərb ticarət axınlarını sürətləndirəcək, Azərbaycanı regional tranzit qovşağı kimi gücləndirərək Avrasiya logistika sistemində yeni balans yaradacaq.

“Ölkədə “rəqəmsal müavinlər” modelinin formalaşmağa başladığı görünür. Müşahidə olunur ki, bir neçə dövlət qurumunda rəqəmsallaşma istiqamətinə cavabdeh olacaq rəhbər şəxslərin müəyyənləşməsi artıq baş tutub. Digər namizədlərlə bağlı siyahılar da hazırlanır”.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz bildirib.

O bildirib ki, hökumətin və Rəqəmsal İnkişaf Şurası-nın bu məsələyə yanaşmasında iki əsas xətt görünür: “Birinci yanaşma bəzi mərkəzi icra qurumlarına, nazirliklərə və agentliklərə yeni müavinlərin və ya rəhbər şəxslərin təyin olunmasıdır. Son bir-iki ayda artıq 3 mərkəzi qurumda bu istiqamətdə addımlar atıldığı görünür:

TƏBİB-də Rahim Hüseynov icraçı direktorun müavini,

RİNN-də Rəşad Həsənov nazir müavini,

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi-də Ağakərim Səmədzadə birinci müavin təyin olunub.

Düşünmək olar ki, adı çəkilən qurumlarda rəqəmsal transformasiya və AI istiqamətlərinə cavabdehlik məhz bu şəxslərə veriləcək.

İkinci yanaşma isə nazirlik və agentliklərdəki mövcud rəhbər heyətdən bir şəxsin “rəqəmsal transformasiya üzrə məsul şəxs” kimi müəyyənləşdirilməsidir”.

O qeyd edib ki, prosesdə məsuliyyət hər bir qurumun özündə olacaq: “Əlbəttə, burada ciddi risklər də qaçılmaz ola biləcək. Əgər qurumlar bu sahədən xəbəri olmayanları, innovasiya və rəqəmsal sahədə baxışı olmayan şəxsləri sadəcə “quş qoymaq” xatirinə cavabdeh təyin etsələr, problemlər qaçılmaz olacaq. Bu şəxslərin fəaliyyəti də mərkəzləşdirilmiş şəkildə RİNN tərəfindən koordinasiya olunacaq. Böyük ehtimalla bu məsələyə yekun institusional çərçivəni yeni yaradılmış Rəqəmsal İnkişaf Şurası verəcək. Şuranın Katibliyi funksiyasını həyata keçirən RİNN isə hələlik tələsmir. Şuranın fəaliyyəti ilə bağlı indiyədək geniş rəsmi açıqlamalar verilməyib”.

Onun sözlərinə görə, yaxın vaxtlarda Şuranın ilk iclasının keçiriləcəyi gözlənilir, bir çox məsələlərə də məhz həmin toplantıda aydınlıq gətiriləcək: “Xatırladım ki, cari ilin əvvəlində Prezidentin sərəncamı ilə sektorda dövlət siyasətinin vahid və əlaqələndirilmiş şəkildə həyata keçirilməsi məqsədilə Rəqəmsal İnkişaf Şurası yaradılıb və “Rəqəmsal inkişafın sürətləndirilməsinə dair 2026–2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planı” təsdiqlənib. Rəqəmsal İnkişaf Şurasının sədri Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevadır. Şurada Prezidentin 3 köməkçisi, 5 nazir, Mərkəzi Bankın sədri və Neft Fondunun icraçı direktoru da təmsil olunur. Sektorun Şuradan gözləntiləri çox böyükdür. Xüsusən də son zamanlar regionda süni intellekt və rəqəmsal sektorda çox böyük hədəflər müəyyən edən, böyük investisiyalar  layihələrin işə salınması müşahidə olunur. Rəqəmsal biznes sektoru, transformasiya sahəsində çalışanlar, süni intellekt layihəsi hazırlayanlar Şuranın ilk toplantısının nə zaman keçiriləcəyini səbirsizliklə gözləyirlər”.

O, bu prosesdə çox vacib və hələlik açıq qalan məsələdən də danışıb: “Rəqəmsal sektorun inkişafına ayrılacaq maliyyənin idarə olunması da hələlik qeyri-müəyyəndir. Son vaxtlar qəbul edilən normativ aktlarda bu məsələ ilə bağlı RİNN-in mövqeyinin nəzərə alınması da göstərilir. Gözlənilir ki, yaxın dövrdə dövlət qurumlarının rəqəmsal layihələri üçün ayrılan maliyyənin koordinasiyası və prioritetləşdirilməsi də daha mərkəzləşdirilmiş modelə keçəcək. Hələlik isə sektorda vəziyyət kifayət qədər gərgin görünür. Bir müddət əvvəl də yazmışdım ki, artıq sektorda bəzən “1 manat uğrunda savaş” gedir. Çünki layihələr dayanıb, iri tenderlər gözə dəymir, bazarda qeyri-müəyyənlik yaranıb. Gözlənilir ki, məhz Rəqəmsal İnkişaf Şurası bu məsələyə də aydınlıq gətirəndən sonra dövlət qurumlarının rəqəmsal layihələri və sektorun inkişafı ilə bağlı maliyyələşmə prosesləri daha aktiv mərhələyə keçəcək. Amma burada çox həssas balans qorunmalıdır. Bu sahədə çeviklik, sürətli qərarvermə və təşəbbüskarlıq əsas şərtlərdən biridir”.

Bakıda marketlərin birində satışa çıxarılan və “şüşə konfet” kimi tanınan məhsulun qiyməti sosial şəbəkələrdə müzakirələrə səbəb olub. Belə ki, həmin konfetin 178 manata satılması istifadəçilərin narazılığı ilə qarşılanıb. Daha əvvəl də bəzi şirniyyat və konfet məhsullarının digər ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda xeyli baha satıldığı ilə bağlı müzakirələr aparılmışdı.

Qazaxıstanın Türküstan şəhərində Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Dövlət başçılarının qeyri-rəsmi Zirvə görüşü türk ölkələrinin inteqrasiyası yolunda növbəti uğurlu addım oldu. Zirvə görüşü çərçivəsində liderlər önəmli görüşlər keçirdilər və aktual müzakirələr apardılar. Zirvə görüşündə liderlərin çıxışlarında üzv ölkələr arasında əməkdaşlığın genişləndirlməsinin zəruriliyini özündə ehtiva edən bir sıra mühüm mesajlar verilib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu sözləri deputat Samir Vəliyev deyib.

Deputat bildirib ki, hazırda qlobal miqyasda sürətli transformasiyalar baş verir, dünya dəyişir, yeni nizam formalaşır:

"Belə bir şəraitdə Türk dünyası üçün də mühüm çağırışlar yaranıb. Zirvə görüşündə bu kontekstdə də müzakirələr aparılıb. Yüksəksəviyyəli təmaslar çox olduqca münasibətlərin dərinləşməsi üçün də daha geniş imkanlar yaranır. Artıq yalnız rəsmi deyil, eyni zamanda, qeyri-rəsmi Zirvə toplantısının keçirilməsi ölkələrimiz arasında əməkdaşlığın və tərəfdaşlığın daha da dərinləşməsinə xidmət göstərən amil kimi qiymətləndirilməlidir".

Millət vəkili xatırladıb ki, Türk Dövlətləri Təşkilatının dövlət başçılarının qeyri-rəsmi Zirvə görüşünün keçirilməsi TDT-nın tarixində yeni bir başlanğıcdır:

"Bu ənənə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü əsasında həyata vəsiqə alıb. Belə ki, TDT-nın dövlət başçılarının ilk qeyri-rəsmi Zirvə görüşü Türk dünyasının qədim şəhəri Şuşada baş tutub. Ötən ilin mayında isə bu formatda sammit Macarıstanda keçirilib. Keçən ilin oktyabrında isə Azərbaycanın Qəbələ şəhərində növbəti Zirvə görüşü reallaşıb.

Ümumiyyətlə, Azərbaycan TDT-nın güclənməsinə və onun funksionallığının artmasına davamlı töhfələr verir. Dövlətimizin başçısı Türk dünyasını vahid bir ailə kimi səciyyələndirib və bildirib ki, bizi başqa yerdə gözləmirlər. Qeyd edək ki, Türk birliyinin ideyadan reallığa çevrilməsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin müstəsna xidmətləri olub. Biz qürur duyuruq ki, TDT-nın yaranmasına aparan yol Naxçıvandan başlayıb. 2009-cu ildə Naxçıvanda keçirilmiş Zirvə görüşündə Azərbaycanın dövlət başçısının təşəbbüsü ilə “Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının yaradılması haqqında Naxçıvan Sazişi”i imzalanıb və Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının yaradılması üzrə razılığa gəlinib. Sonradan bu platforma TDT-ə çevrilib. Sammitdə Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, bu gün Türk Dövlətləri Təşkilatının beynəlxalq çəkisi artır, qlobal proseslərdə rolu və mövqeyi güclənir. “Keçən ilin oktyabr ayında Qəbələ Zirvə Görüşündə sədrliyi qəbul edən Azərbaycan təşkilat çərçivəsində əməkdaşlığın daha da dərinləşməsi istiqamətində fəaliyyət göstərir”, - deyə dövlətimizin başçısı vurğulayıb".

Samir Vəliyev qeyd edib ki, hazırda bütün dünyanın nəzərləri türk ölkələrinin yerləşdiyi coğrafiyaya yönəlib:

"Bu, ilk növbədə resurslarla və gərgin geosiyasi reallıqlar fonunda alternativ nəqliyyat bağlantılarına artan tələbatla bağlıdır. Azərbaycan və Mərkəzi Asiyadakı türkdilli ölkələr Avropa ölkələrinin resurslara artan ehtiyaclarını qarşılamaq iqtidarındadır. Eyni zamanda, bu coğrafiyadan hər cəhətdən əlverişli və təhlükəsiz olan nəqliyyat bağlantıları keçir. Yüklər Çin sərhədlərindən başlayan Orta Dəhlizlə Mərkəzi Asiyadakı Türk dövlətlərindən keçməklə Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycana və buradan da Türkiyəyə ötürülməklə Avropaya çatdırla bilər. Əslində, bu marşrut Azərbaycan Prezidentinin siyasi qətiyyəti əsasında yaradılan müasir infrastruktur sayəsində artıq funksionaldır və daşımalar ilbəil artır. Ölkəmizin təşəbbüsü olan Zəngəzur Dəhlizinin açılması ilə Transxəzər marşrutunun daha bir qolu yaranmış olacaq. Bundan əlavə, dövlətimizin başçısının çıxışında qeyd edildiyi kimi, rəqəmsal inkişaf sahəsində türk dövlətləri ilə əməkdaşlıq uğurla davam edir. Avropa ilə Asiya arasında “Rəqəmsal İpək Yolu” layihəsi icra olunur. Bu layihənin tərkib hissəsi olan, Azərbaycan ilə Qazaxıstan arasında Trans-Xəzər Fiber-Optik Kabel xəttinin yaxın aylarda istifadəyə verilməsi planlaşdırılır.

Eyni zamanda, yaxın günlərdə Bakıda keçiriləcək BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası çərçivəsində Türk Dövlətləri Təşkilatının şəhərsalma üzrə yüksəksəviyyəli dialoqu da təşkil ediləcək. Həmçinin, Türk xalqlarının elmi-mədəni birliyinə böyük töhfə vermiş Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr edilən “Türk dünyası həftəsi” də iyun ayında Bakıda keçiriləcək. Cənab Prezident bu tədbirin xalqlarımızın mədəni həyatında əlamətdar hadisəyə çevriləcəyinə əminliyini bildirib.

Məlumdur ki, Türküstan şəhəri türk xalqlarının qədimliyini özündə ehtiva edən mərkəzlərdən biridir. Zirvə görüşündə iştirak edən liderlər Türküstanda tarixi-mədəni məkanları ziyarət ediblər. Eləcə də, Türk Sivilizasiyası Mərkəzinin onlayn təməlqoyma mərasimində iştirak ediblər. Bu layihə türk xalqlarının zəngin tarixi, mədəni və mənəvi irsinin qorunub saxlanmasına, öyrənilməsinə və təbliğinə yönəlib. Ən qabaqcıl standartlara uyğun inşa ediləcək mərkəzin əsas ideyası türk sivilizasiyasının dünya tarixində özünəməxsus yeri, dərin fəlsəfəsi və dövlətçilik ənənələri olan böyük sivilizasiya olduğunu nümayiş etməkdir. Bütün bunlar türk dövlətlərini və xalqlarını daha da yaxınlaşdıran vacib amillərdir”.

17-22 may tarixlərində Bakıda keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) BMT-nin Yeni Şəhər Gündəliyinin irəlilədilməsi üzrə konsensusun formalaşdırılması üçün həlledici məqam olacaq.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-Habitat) icraçı direktoru Anaklaudiya Rossbax Almaniyanın Leypsiq şəhərində keçirilən Beynəlxalq Nəqliyyat Forumu (ITF) çərçivəsində Trend-ə verdiyi özəl müsahibədə deyib.

“Nazirlər bir araya gələcək və müzakirələrin yekunları əsasında Nyu-Yorkdakı siyasi diskussiyalara daxil ediləcəyinə ümid etdiyimiz yekun sənəd hazırlanacaq. Bundan əlavə, maraqlı tərəflər də var və Bakıdan fəaliyyətə çağırışın səsləndirilməsi gözlənilir ki, bu da həmin müzakirələrə daxil ediləcək”, – deyə o bildirib.

Rossbax Bakıda keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumununun iyul ayında Nyu-Yorkda təqdim ediləcək BMT-nin Yeni Şəhər Gündəliyinin aralıq icmalının təqdim olunması ərəfəsində mühüm siyasi mərhələ olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bu prosesə rəhbərlik edən həmsədrlər də şəxsən Bakıya gələcəklər ki, bu da görüşün qlobal şəhər siyasəti gündəmindəki əhəmiyyətini göstərir.

“Baş Assambleyanın sədri Polşa və Norveçi həmsədr qismində müəyyən edib – onlar bizimlə Bakıda olacaqlar. Hesab edirəm ki, nazirlər tərəfindən də çoxsaylı təkliflər səsləndiriləcək və bunlar düşüncə və təhlil prosesində nəzərə alınacaq: növbəti on il üçün prioritetlər nələrdən ibarətdir? Qarşıdakı on ildə nələr edə bilərik?” – deyə UN-Habitat rəhbəri bildirib.

O izah edib ki, qəbul edilməsindən on il ötən Yeni Şəhər Gündəliyi daha on il müddətinə nəzərdə tutulub və Bakıda keçiriləcək görüş onun gələcəkdə irəlilədilməsi üçün zəruri siyasi konsensusun formalaşdırılması baxımından həlledici məqam olacaq.

“Bizə növbəti on il üçün Yeni Şəhər Gündəliyinin vəzifələrinin həyata keçirilməsi məqsədilə konsensus və güclü koalisiya formalaşdırmaq lazımdır. Bu konfransın rolu da məhz bundan ibarətdir”, – deyə o bildirib.

Azərbaycanla əməkdaşlıqdan danışan Rossbax UN-Habitat-ın artıq ölkə ilə fəal əməkdaşlıq etdiyini təsdiqləyib: Bakıda təşkilatın komandası və ofisi fəaliyyət göstərir, onlar hökumətə şəhərsalma sahəsində, o cümlədən ölkənin azad edilmiş ərazilərinin genişmiqyaslı bərpasında dəstək verirlər.

“Bizim komandamız və Bakıda ofisimiz var və hökumətlə birlikdə şəhərsalma, həmçinin bu şəhər transformasiyasının planlaşdırılması istiqamətində işləyirik. Həqiqətən də, Bakıda diqqətçəkən nümunələr mövcuddur – Ağ Şəhərin şəhər transformasiyasının hekayəsi və sair”, – deyə UN-Habitat rəhbəri əlavə edib.

Rossbax həmçinin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun qeyri-adi formatını izah edib. Onun sözlərinə görə, forum Baş Assambleya tərəfindən maraqlı tərəflərin cəlb olunması mexanizmi kimi yaradılıb və zamanla BMT sistemində miqyasına görə ikinci ən böyük konfransa çevrilib. Forum tərəfdaşlar tərəfindən təşkil olunan təxminən 400 tədbiri əhatə edir.

“Bu, maraqlı tərəflərin gəlib bizim işimizə və gündəliyimizə töhfə verdiyi platformadır. Tədbirlərin əksəriyyəti tərəfdaşlar tərəfindən keçirilir. Apardığımız bütün müzakirələr təcrübə mübadiləsinə əsaslanır – biz təcrübə paylaşır, təlimlər keçirir, potensialı inkişaf etdirir və sərgilər təşkil edirik. Hər şey mənzil məsələləri ətrafında cəmlənib”, – deyə o bildirib.

Rossbax qeyd edib ki, yaşayış yeri mövzusu təsadüfən seçilməyib. UN-Habitat-ın 2026–2029-cu illər üçün yeni strateji planı onun “qlobal yaşayış yeri böhranı” adlandırdığı problem ətrafında qurulub. Bu problem mənzil və torpağa çıxış, əsas xidmətlər, eləcə də qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrinin transformasiyasını əhatə edir və artıq 105 üzv dövlət tərəfindən dəstəklənib.

“Şəhərlər üzləşdiyimiz bir çox çağırışların ön xəttindədir. Afrika və Cənub-Şərqi Asiyada urbanizasiya prosesi əvvəlki kimi çox sürətlə gedir. İki milyard insan şəhərlərə köçür – həmin şəhərlərdə isə ciddi infrastruktur çatışmazlığı mövcuddur”, – deyə o bildirib.

Nəqliyyat sammitində iştirakın əsas məqsədləri barədə sualı cavablandıran Rosbax vurğulayıb ki, şəhər mobilliyi və mənzil siyasəti bir-biri ilə sıx bağlı sistemlərdir və onların ayrı-ayrılıqda planlaşdırılması hər iki sahədə problemlərə səbəb olur.

“Nəqliyyat və şəhər mobilliyi bu prosesin ayrılmaz hissəsidir. Çünki bəzən nəqliyyat mənzildən daha sürətlə inkişaf edir, bəzən isə əksinə – mənzil nəqliyyatdan daha sürətlə inkişaf edir və bu, işləmir. Düzgün planlaşdırma olmadan dayanıqlı mobilliyi təmin etmək mümkün deyil”, – deyə Rossbax əlavə edib.

O, dünyada təxminən bir milyard insanın yaşadığı qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələri probleminin həllinin təxirəsalınmaz olduğunu xüsusi vurğulayıb və onların modernləşdirilməsi üçün lazım olan alətlər və biliklərin artıq əlçatan olduğu nəzərə alınmaqla, belə yaşayış məntəqələrinin qalmasını “qəbuledilməz” adlandırıb.

“Gecəqondu ərazilərdə şəraitin yaxşılaşdırılması və onların şəhər mühitinə inteqrasiyası üçün zəruri biliklərə malik olduğumuz halda, biz hələ də dünyada son dərəcə qeyri-sabit yaşayış şəraitinin geniş vüsət almasını müşahidə edirik. Biz bunu qlobal yaşayış yeri böhranı çərçivəsində həll edilməli fövqəladə gündəm kimi qiymətləndiririk”, – deyə o bildirib.

Rossbax qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələri problemini birbaşa iqlim həssaslığı ilə də əlaqələndirib. O qeyd edib ki, həmin ərazilərin sakinləri iqlim fəlakətlərindən ilk zərər çəkənlər olur və çox vaxt şəhərsalma prosesindən kənarda qalırlar. Bunun səbəblərindən biri də həmin ərazilərin bir çox hallarda xəritələşdirilməməsidir.

“Onlar, bir qayda olaraq, diqqətdən və planlaşdırmadan kənarda qalırlar, çünki bir çox hallarda hətta xəritəyə də salınmayıblar. Buna görə də bu istiqamətdə ciddi səylərə ehtiyac var”, – deyə o bildirib.

Qeyri-rəsmi nəqliyyatdan danışarkən isə Rossbax, xüsusilə Latın Amerikasında şəhərlərin kor-təbii şəkildə yaranmış ictimai nəqliyyat həllərini rəsmi şəkildə tanıması tendensiyasının artdığını qeyd edib.

“Şəhərlərin və ya icmaların öz nəqliyyat sistemlərini yaratdığı, daha sonra isə merlər tərəfindən dövlət siyasətinin bir hissəsi kimi tanındığı çoxsaylı nümunələr var. Artıq siyasətlərin, baş planların və nəqliyyat strategiyalarının hazırlanmasında mövcud həllərə əsaslanaraq qeyri-rəsmi və rəsmi nəqliyyat sistemlərinin inteqrasiyası tendensiyası müşahidə olunur”, - deyə UN-Habitat rəhbəri bildirib.

Şəhərlərin nəzarətsiz genişlənməsi probleminə ayrıca toxunan Rossbax yaşayış yerinin bu prosesin əsas hərəkətverici qüvvəsi adlandırıb. Onun sözlərinə görə, torpaq qiymətlərinin artması sosial mənzilləri şəhər kənarına sıxışdırır, özbaşına tikililər şəhərətrafı ərazilərə yayılır, qapalı yaşayış kompleksləri isə şəhər mühitini fraqmentləşdirir. O, şəhərsalmada sıxlaşma modelinə keçid üçün mədəni yanaşmanın dəyişməsinə çağırış edib.

“Şəhərlərin nəzarətsiz genişlənməsinə nəzər salsaq, yaşayış yeri bunun əsas səbəbidir. Yeni Şəhər Gündəliyində kompakt şəhərlərdən bəhs olunur və hesab edirəm ki, artıq bir çox şəhər və ölkə öz milli şəhər siyasətlərinə sıxlaşma prinsiplərini daxil edir – Massaçusets ştatında, Yaponiyada, Latın Amerikası ölkələrində olduğu kimi nəqliyyat yönümlü modellər tətbiq olunur. Bu mürəkkəb prosesdir, çünki həm də mədəni yanaşmanı – sıxlaşmanın və artıq qurulmuş mühitdən daha səmərəli istifadənin vacibliyinin anlaşılmasını tələb edir”, - deyə Rosbax bildirib.

Sonda o, böhranı daha geniş kontekstdə – hərtərəfli milli strategiyalar tələb edən mənzil əlçatanlığının qlobal problemi kimi xarakterizə edib.

“Əslində bu, mənzil əlçatanlığı ilə bağlı böhrandır və ölkələr onun həlli üçün müxtəlif strategiyalar hazırlayırlar. Milli strategiyalar beynəlmilləl ola bilməz, çünki resurslar məhduddur, lakin onlar kompleks xarakter daşımalı və cəmiyyətin bütün təbəqələrini əhatə etməlidir”, – deyə UN-Habitat rəhbəri yekunlaşdırıb.