Mürəbbə faydalıdır, yoxsa meyvəyə şəkər qatıb bişirmək sağlamlığa zərərlidir?
Bəli, bununla bağlı elmi araşdırmalar var. Əsas nəticə budur: meyvəni bişirib mürəbbə hazırlamaq meyvəni tamamilə “zərərli” etmir, amma ona çoxlu şəkər əlavə etmək və uzun müddət bişirmək onun faydalılığını azaldır. Xüsusilə C vitamini və bəzi antioksidant maddələr istiliyə həssasdır. Müxtəlif mürəbbələr üzərində aparılan tədqiqatlarda polifenol və antosianinlərin bir hissəsinin bişirmə zamanı itdiyi göstərilib. Yayda hazırlanan ev mürəbbələri qış süfrələrinin ən sevilən nemətlərindəndir. Bəs meyvəni şəkərlə birlikdə uzun müddət bişirmək onun faydasını qoruyurmu? Alimlərin araşdırmaları bu suala birmənalı cavab verir: mürəbbə meyvənin özü qədər faydalı deyil. Müxtəlif meyvələrdən hazırlanan mürəbbələr üzərində aparılan araşdırmalar göstərib ki, bişirmə zamanı bəzi faydalı maddələrin miqdarı azalır. Xüsusilə C vitamini, antosianinlər və bəzi polifenollar yüksək temperaturdan təsirlənir. Məsələn, giləmeyvələrdən hazırlanan mürəbbələrlə bağlı araşdırmalarda bişirmədən sonra antioksidant maddələrin əhəmiyyətli hissəsinin itdiyi müəyyən edilib. Amma bu, mürəbbənin bütün faydalı xüsusiyyətlərini itirdiyi demək deyil. Bəzi antioksidant maddələr istiliyə daha davamlıdır və mürəbbədə qalır. Hətta müəyyən hallarda bişirmə meyvədəki bəzi maddələrin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini asanlaşdıra bilər. Mürəbbənin sağlamlıq baxımından ən böyük çatışmazlığı isə adətən əlavə edilən şəkərin miqdarıdır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı sərbəst şəkərlərin gündəlik enerji qəbulunun 10 faizindən az olmasını, mümkün olduqda isə 5 faizdən aşağı saxlanmasını tövsiyə edir. Bu səbəbdən mürəbbəni “meyvənin sağlam alternativi” hesab etmək düzgün deyil. Ən faydalı seçim bütöv, təzə meyvədir. Mürəbbə isə az miqdarda, daha çox dadlandırıcı kimi istifadə oluna bilər. Daha sağlam variant üçün meyvəni daha qısa müddət bişirmək, şəkərin miqdarını azaltmaq və mürəbbəni kiçik porsiyalarla qəbul etmək mümkündür. Nəticə: meyvəni şəkərlə uzun müddət qaynatmaq onun faydalılığını artırmır. Əksinə, istilik bəzi faydalı maddələri azaldır, əlavə şəkər isə məhsulun şəkər yükünü artırır. Buna görə “meyvənin özü – bəli, mürəbbə – ölçülü şəkildə” prinsipi daha doğrudur.
Əsas problem şəkərdir
