Azərbaycanda “Temu” ilə bağlı müzakirələr hələ də davam edir. Bildirilir ki, sözügedən platforma yerli sahibkarın 36 faiz vergi ödəyib gətirdiyi məhsulu vətəndaşa daha ucuz qiymətə satır və bu, vergi öhdəliyi olmadan edilir. Nəticədə yerli sahibkarlıq maliyyə böhranı yaşayır. İddialara görə, bu fonda gömrük limiti 300 dollardan 50 dollara endirilə bilər. Digər ehtimal isə “Temu”nun ölkədə qeyri-rezident kimi vergi qeydiyyatından keçməsidir. Bu da məhsulların bahalaşmasına səbəb ola bilər.

Hökumət hansı üsula əl ata bilər? Limit azalacaq yoxsa “Temu”da qiymətlər bahalaşacaq?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı globalinfo.az-a danışan Milli Məclisin iqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü, deputat Rövşən Muradov deyib ki, “Temu” və digər xarici elektron ticarət platformalarının Azərbaycan bazarında sürətlə genişlənməsi daxili ticarətdə rəqabət şərtlərinin yeni iqtisadi reallıqlara uyğun tənzimlənməsini zəruri edir:

“Yerli sahibkar məhsul idxal edərkən gömrük, vergi, logistika, sertifikatlaşdırma və satış infrastrukturu üzrə öhdəliklər daşıyır, xaricdən aylıq 300 dollaradək şəxsi sifarişlər isə güzəştli qaydada rəsmiləşdirilir. Sifarişlərin həcmi genişləndikcə bu fərq fərdi alış çərçivəsini aşaraq yerli ticarət dövriyyəsinə, məşğulluğa, sahibkarlığın maliyyə dayanıqlığına və büdcə daxilolmalarına təsir göstərir. Buna görə dövlətin əsas vəzifəsi elektron ticarətin inkişafını məhdudlaşdırmadan, milli sahibkarlığın qanuni mənafelərini və vətəndaşların əlverişli qiymətlərlə məhsul əldə etmək imkanlarını vahid iqtisadi tarazlıq daxilində qorumaqdır. Hazırda 300 dollarlıq gömrük həddinin 50 dollara endirilməsi barədə rəsmi qərar açıqlanmayıb. Belə dəyişiklik yalnız “Temu”ya şamil olunmayacaq, “Trendyol”, “AliExpress”, “Amazon”, “Shein” və digər xarici mənbələrdən edilən bütün şəxsi sifarişlərə təsir göstərəcək. Həddin kəskin azaldılması gömrük bəyannamələrinin sayını artırmaqla inzibatçılıq yükünü ağırlaşdıra, sifarişlərin müxtəlif şəxslərin adına bölünməsinə şərait yarada və vətəndaşların seçim imkanlarına təsir edə bilər. Bu səbəbdən qərar qəbul edilərkən yerli sahibkarlığın maraqları ilə yanaşı, istehlakçı davranışı, gömrük sisteminin texniki imkanları və büdcə səmərəliliyi də əhatəli şəkildə qiymətləndirilməlidir”.

Deputat bildirib ki, beynəlxalq təcrübədə daha işlək üsul verginin bağlama sərhədə çatdıqdan sonra vətəndaşdan tutulması əvəzinə, alış anında platformanın hesablamasıdır:

“Avropa İttifaqının (Aİ) IOSS sistemi və OECD-nin platforma əsaslı vergi modeli bu yanaşmanın şəffaflığı artırdığını, milyonlarla kiçik bağlamanın fərdi qaydada vergiyə cəlb edilməsindən yaranan inzibati yükü azaltdığını göstərir. Azərbaycan üçün də daha məqsədəuyğun istiqamət “Temu” və oxşar platformaların ölkədəki dövriyyəsinin uçota alınması, verginin satış zamanı hesablanaraq büdcəyə ödənilməsi, yekun qiymətin əvvəlcədən alıcıya göstərilməsi və məhsul təhlükəsizliyinə görə platformanın məsuliyyət daşımasıdır. Belə mexanizm qiymətlərdə müəyyən artım yaradacaq, lakin platformaların endirim, komissiya və logistika siyasəti nəzərə alındıqda artımın tam vergi yükü həcmində baş verməsi gözlənilmir. Bu model bazarda bərabər rəqabət şərtləri formalaşdırar, yerli sahibkarın mövqeyini gücləndirər, istehlakçının hüquqlarını qoruyar və elektron ticarətin dövlətin iqtisadi mənafelərinə uyğun, şəffaf əsaslarla inkişafını təmin edər”.

Sumqayıt Dövlət Universitetinin Polimer Materialları İnstitutunun direktor müavini vəzifəsinə yeni təyinat olub.

Mediaxeberleri.Az "Unikal"a istinadən xəbər verir ki, bu vəzifəyə texnika üzrə elmlər doktoru, "Tərəqqi" medallı əməkdar müəllim Fariz Əmirli təyin edilib.

F.Əmirli həmçinin, Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində (ADNSU) "Üzvi maddələr və yüksəkmokekullu birləşmələrin texnologiyası" kafedrasının müdiridir.

Xalq artisti Naibə Allahverdiyeva səhhətində yaranan problemə görə Türkiyəyə yollanıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Axşam.az-a aktrisa özü məlumat verib.

O bildirib ki, illər əvvəl rayonda çəkiliş zamanı yıxılmasından sonra hələ də ayağı sağalmır:

"Ayağım üçün müalicəyə Türkiyəyə gəlmişəm. İllər əvvəl veriliş üçün rayona çəkilişə getmişdik. Orada yıxıldım. Dağın başı idi, həkim yox idi. Adi bir həkim gəldi, amma heç nə edə bilmədi. İki gün orada qaldım. Sonra başqa bir həkim gətirdilər, ayağımı dartdı, vəziyyətim daha da ağırlaşdı. İki gündən sonra məni Bakıya göndərdilər. Burada da hansısa həkimin əlinə düşdüm, amma düzgün müalicə olunmadım".

N.Allahverdiyeva bildirib ki, sonradan problemin düşündüyündən daha ciddi olduğu məlum olub:

"İndi həkimlər deyirlər ki, bir deyil, iki sınıq var imiş. İllərdir bunun əziyyətini çəkirəm. Çox ağır fəsadlar verib. Getmədiyim həkim qalmadı, hərəsi bir söz deyirdi. Amma heç biri problemin ikinci sınıqdan olduğunu bilmir. Məcbur olub Türkiyəyə gəldim. Burada mənə düzgün diaqnoz qoyulub, amma daha gecdir".

N.Allahverdiyeva əlavə edib ki, ayağındakı problem tam sağalmayacaq:

"Həkimlər dedilər ki, bununla ömrümün sonuna qədər yaşayacağam. Daim müalicə almalıyam. Ağrıları azaltmaq üçün müəyyən prosedurlar edəcəklər. Ayaq biləyimin dondurulmasını təklif etdilər, amma buna razılıq vermədim. Sınığın yaratdığı fəsadları tam aradan qaldırmaq mümkün deyil. Sadəcə müəyyən müddət ağrıları azaltmaq olar. Bunun üçün də vaxtaşırı müalicəyə gəlməliyəm".

Ötən gün metronun "Azadlıq prospekti" stansiyasında qatarların hərəkətində problem yaranıb. Sosial şəbəkədə məlumat paylaşan vətəndaş bildirib ki, ödəniş edib platformaya düşən sərnişinlərə qatarların hərəkət etmədiyi deyilib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, "Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Bəxtiyar Məmmədov Unikal-a bildirib ki, 29 iyul tarixində saat 23:55 radələrində Bakı metropolitenini qidalandıran yüksək gərginlikli elektrik kabel xəttində baş vermiş qısaqapanma səbəbindən Yaşıl xəttin "Memar Əcəmi–Dərnəgül" sahəsində qatarların hərəkətində qısamüddətli fasilə yaranıb.

"Operativ görülmüş tədbirlər nəticəsində alternativ elektrik mənbələrindən istifadə olunaraq qatarların hərəkəti qısa müddətdə bərpa edilib və Bakı metropoliteni normal iş rejimində fəaliyyətini davam etdirib", - deyə B.Məmmədov qeyd edib.

Ali təhsil müəssisələrinə ixtisas seçiminin avqustun 10-dan sonra başlanılması planlaşdırılır.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət İmtahan Mərkəzinin aparat rəhbəri Vəfadar Misirov deyib.

Onun sözlərinə görə, yaxın üç gün ərzində imtahanlarla bağlı apellyasiya müraciətləri qəbul ediləcək:

“Daha sonra müraciətlər emal olunacaq. Paralel olaraq qabiliyyət imtahanları davam edəcək. Əksər qabiliyyət imtahanları yaxın üç gündə yekunlaşacaq. Lakin idman istiqaməti üzrə qabiliyyət imtahanları avqustun 7-dək davam edəcək və həmin tarixdə tam başa çatacaq. Bundan sonra əsas mərhələ olan ixtisas seçimi prosesi başlayacaq”.

DİM rəsmisi əlavə edib ki, müsabiqə vəziyyətini düzgün qiymətləndirmək üçün ilk növbədə bal paylanması haqqında məlumatın olması vacibdir:

“Yəni məlum olmalıdır ki, hansı bal intervalında neçə nəfər abituriyent var, plan yerlərinin sayı nə qədərdir və müsabiqə hansı səviyyədə formalaşır. Bu məlumatlar avqust ayının əvvəlində nəşr olunacaq “Abituriyent” jurnalının 4-cü nömrəsində, həmçinin apellyasiya və qabiliyyət imtahanlarının nəticələri tam yekunlaşdıqdan sonra təqdim ediləcək broşuralarda yer alacaq. Həmin broşuralarda bal intervalları üzrə abituriyentlərin sayı və plan yerlərinin bölgüsü göstəriləcək. Bu məlumatlar əsasında abituriyentlər hansı bal intervalında nə qədər rəqabət olduğunu daha aydın görə biləcəklər. Nəticədə abituriyentlər öz topladıqları bala uyğun ixtisasları daha düzgün qiymətləndirərək, ixtisas seçimini daha rahat və daha düşünülmüş şəkildə həyata keçirə biləcəklər”.

Azərbaycanda son dövrlərdə tibb sahəsində bir sıra yeniliklərə imza atılıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu fikirləri nazir Azərbaycan Televiziyasının “Hədəf” proqramına və Trend Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinə birgə müsahibəsində səsləndirib.

“İlk olaraq, Akademik Topçubaşov adına Elmi Cərrahiyyə Mərkəzində yenidən qurulmuş və əhalimizin xidmətinə təqdim edilmiş Plastik, rekonstruktiv və üst çənə cərrahiyyəsi şöbəsini qeyd etmək istərdim. Digər tərəfdən, Əziz Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Plastik, estetik və rekonstruktiv cərrahiyyə klinikası əsaslı təmir olunub. Ən müasir avadanlıqlarla təchiz edilib və artıq fəaliyyətə başlayıb. Həmin klinikada çox ciddi rekonstruktiv əməliyyatlar həyata keçirilir. Yanıqlardan və böyük, iri həcmli əməliyyatlardan sonra tələb olunan rekonstruktiv əməliyyatlar məhz həmin mərkəzdə həyata keçirilir. İlk qeyd etdiyim Elmi Cərrahiyyə Mərkəzində yaradılmış şöbədə isə üst çənə cərrahiyyəsi sahəsində regional bir sıra ilklərə imza atılıb, böyük rekonstruktiv üz və çənə əməliyyatları icra olunub”.

Nazir qeyd edib ki, bu iki mərkəz məhz klinik baza kimi nəzərdə tutulub:

“Biz bu iki mərkəzi yaradaraq onları məhz klinik baza kimi düşündük ki, rezidentlərimiz layiqli şəraitdə bu ixtisaslar üzrə öz hazırlıqlarını keçə bilsinlər. Digər məqam Elmi-Tədqiqat Kardioloji İnstitutunda İnvaziv kardiologiya və kardiocərrahiyyə şöbəsinin açılmasıdır. Həmin institutda davamlı olaraq digər müasirləşdirmə prosesləri gedir, yeni avadanlıqlar alınır və quraşdırılır. İnanıram ki, yaxın zamanda yeni bir ilkə də imza atacağıq. Onu da sizə deyərik, xəbəriniz olacaq, açılışa da dəvət edəcəyik”.

T.Musayev onu da diqqətə çatdırıb ki, digər məsələ dünyada aktiv şəkildə tətbiq olunmağa başlayan və bir sıra ağır xəstəliklərin müalicəsində əvəzsiz müalicə üsulu kimi qəbul olunan hüceyrə terapiyasıdır:

“Biz bunu çinli həmkarlarımızla birgə Azərbaycanda həyata keçirmək üçün hazırda həmin mərkəzi qururuq. İnanırıq ki, yerli mütəxəssislərimiz də bu prosesə töhfə verəcəklər. Çox sevindirici haldır ki, xaricdə oxuyub ölkəmizə dönən həmvətənlərimiz var. Onlar nəinki adi həkim kimi fəaliyyət göstərirlər, əksəriyyətinin hüceyrə terapiyası sahəsində elmi dərəcələri də var. Lazımi infrastruktur qurulmaqdadır və işə salındıqdan sonra şəkərli diabet, uşaq serebral iflici və dağınıq skleroz kimi xəstəlikləri olan insanlar üçün bir ümid yeri yaradılacaq. Düşünürəm ki, biz bu baxımdan regional ilkə də imza atacağıq”.

Nazir onu da əlavə edib ki, Azərbaycanın transplantologiya sahəsində beynəlxalq müstəvidə də təşəbbüsü olub:

“Bu, Türk Dövlətləri Təşkilatının üzv ölkələri və müşahidəçi qismində iştirak edən ölkələr arasında “Türk Transplant” adlanan vahid informasiya platformasının qurulması idi. 2023-cü ildə bu təşəbbüs Azərbaycan tərəfindən irəli sürüldü. Bütün qardaş ölkələr tərəfindən bu təşəbbüs çox müsbət qarşılandı. Platformanın işə salınması, onun beynəlxalq hüquq və normalara uyğun fəaliyyət göstərməsi və transsərhəd məlumat mübadiləsinin düzgün təşkilinə dair əsas addımlar atılıb. Üzv və müşahidəçi qismində iştirak edən ölkələrin ümumi əhalisi 170 milyonu aşır. İlkin mərhələdə bu, əsasən sümük iliyi transplantasiyasına ehtiyacı olan resipiyentlərin və mümkün donorların vahid reyestrinin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur. İlk mübadilələr başlayandan sonra solid orqanlarda ilkin mərhələdə çarpaz transplantasiya nəzərdə tutulur. Yəni bu baxımdan düşünürəm ki, bunun qardaş ölkələr arasında, həqiqətən də, qardaşlıq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsində müstəsna rolu olacaq”, – nazir əlavə edib.

Nazirin sözlərinə görə, hüceyrə mərkəzinin açılışı bir il yarımdan tez olmayacaq:

“Orada müəyyən addımlar atılmalıdır. Pilot kimi həyata keçirilə bilər, lakin əsaslı yanaşma tələb edir. Yəni burada yalnız texniki infrastrukturun olub-olmaması deyil, burada çalışan insanların vahid standartlar əsasında fəaliyyət göstərməsi də vacibdir. Hər bir yeni üsulu güvənli əllərlə təqdim etmək lazımdır ki, insanların inamı da olsun, böyüsün və həqiqətən də müsbət nəticələri görək”, – deyə T.Musayev əlavə edib.

Ali təhsil müəsissələrinə qəbul üzrə keçid ballarında ciddi dəyişiklik gözlənilmir.

Mediaxeberleri.Az Report-a istinadla xəbər verir ki, bunu Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) Aparat rəhbəri Vəfadar Misirov “Ali təhsil müəssisələrinin sərgisi”nin açılış mərasimində çıxışında deyib.

O bildirib ki, xüsusilə IV ixtisas qrupunda, əsasən tibb istiqamətini seçən abituriyentlər arasında müsabiqə daha yüksək olur:

“Burada bal intervalları üzrə abituriyentlərin sayı da dəqiq görünəcək. Ümumilikdə IV qrup üzrə əsas rəqabət 600 və daha yuxarı bal toplayan abituriyentlər arasında gözlənilir. Digər qruplarda isə vəziyyət müəyyən qədər fərqlidir. Plan yerlərində və keçid ballarında ötən illə müqayisədə ciddi dəyişikliklər gözlənilmir. Yalnız müəyyən ixtisaslarda keçid ballarına uyğun kiçik dəyişikliklər ola bilər”.

Aparat rəhbəri əlavə edib ki, sərgi çərçivəsində ənənəvi olaraq psixoloji testlər də təşkil olunacaq:

“Adətən, bu xidmət ödənişlidir, lakin sərgi keçirilən üç gün ərzində abituriyentlər peşə seçimi ilə bağlı psixoloji testlərdən ödənişsiz istifadə edə biləcəklər. Bundan əlavə, psixoloji dəstək xidməti də fəaliyyət göstərəcək. Psixoloqlar abituriyentlərlə görüşərək onlara ixtisas seçimi ilə bağlı fərdi məsləhətlər verəcəklər”.

Son vaxtlar paytaxtda və bölgələrdə “Aqro Mall” Ticarət Mərkəzinin bir çox obyektlərinin fəaliyyətini görürük. Bu ticarət məkanlarının fəaliyyəti və müştəri məmmunluğunu bir kənara qoyub, cumhuriyyet.az olaraq “Aqro Mall” Ticarət Mərkəzinin Baş Direktoru Həsən Şərifovla bağlı bəzi məqamları diqqətə çatdırmaq istərdik. Həsən Şərifov ali təhsilini BDU-nin tarix fakültəsində alsa da onun həyat tarixçəsi tamam başqa istiqamətdə inkişaf edib. Özünü dərman biznesi sahəsində sınamaq qərarına gələn H.Şərifov qardaşı Asif Şərifovun köməyindən lazımınca istifadə edib. Qardaşının yaxından köməkliyi ilə “Riyad-farm”ın icraçı direktoru vəzifəsinə qədər yüksələn Həsən Şərifov Rusiyanın paytaxtı Moskvada özünə geniş biznes şəbəkəsi formalaşdırıb. Azərbaycan Beynəlxalq Bankının Moskva filialından çoxmilyonluq kredit götürən H.Şərifov götürdüyü krediti təyinatı üzrə deyil,daha çox özünün şəxsi biznesinin çiçəklənməsinə sərf edib. Həsən və Asif Şərifov qardaşlarının “Riyad-farm” şirkətinin gəlirlərini və banklardan götürdükləri kreditləri özlərinə məxsus kənd təsərrüfatı biznesinə (3000 hektar meyvə bağları, soyuducu anbarlar, meyvə şirəsi və konsentratı zavodu və s.) , Moskvadakı bizneslərinə yatırmaları sonradan onlar üçün problemə çevrilib. Beynəlxalq Bankın sabiq sədri Cahangir Hacıyevin həbsindən sonra Şərifovların da biznesinin qürubu başlayıb. Qeyd etdiyimiz kimi Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsi tərəfindən həbs edilən Həsən Şərifov bundan sonra fəaliyyətini sanki “dondurur”.
Məsələ ilə bağlı cumhuriyyet.az olaraq apardığımız araşdırmalara əsasən, H.Şərifov ABB-dən götürdüyü milyonlarla manat krediti Rusiyada və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində şəxsi biznesinə sərf edib. Buraya 3000 hektar meyvə bağları, soyuducu anbarlar, meyvə şirəsi və konsentratı zavodu, paytaxtın müxtəlif yerlərində çoxsaylı mənzillər daxildir. Lakin, Cahangir Hacıyevlə zamanında sıcaq münasibətlərdə olan Həsən Şərifov həbs edilsə də sonradan “sudan quru çıxmağı” bacarıb. Bir zamanlar “zavtrak”ını Bakıda, “obed”ini Moskvada, “ujin”ini İsveçrədə edən Həsən Şərifov mübhəm bir səssizliyə çəkilərək öz fəaliyyətini davam etdirir. Məlum maliyyə qalmaqalından və həbsdən sonra bir müddət “üfiqlərdə gözdən itən” Həsən Şərifov indi “Aqro Mall” Ticarət Mərkəzinin yelkənləri ilə biznes dalğalarında üzür. Bu dalğaların mənbəyi və yeni yeyintilər haqda növbəti yazımızda….

İİV ilə mübarizə proqramlarının maliyyələşdirilməsinin azaldılması xəstəliyin yeni epidemiyasına səbəb ola bilər.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə BMT-nin İİV/QİÇS üzrə Birgə Proqramının (UNAIDS) yeni məruzəsində deyilir.

2025-ci ildə inkişaf məqsədləri üçün beynəlxalq yardım rekord səviyyədə - 23 %, İİV ilə mübarizə proqramlarının maliyyələşdirilməsi isə 18 % azalaraq 8,8 milyard dollardan 7,3 milyard dollara düşüb. Bu göstərici, demək olar, son 20 il ərzində ən aşağıdır.

Nəticədə yoxsul ölkələrdə resurs çatışmazlığı yaranıb. Onların bəzilərində profilaktika proqramlarının 90 %-ə qədəri xarici maliyyələşmədən asılı olub. Bir sıra ölkələrdə qoruyucuların alınması və risk qrupları ilə iş xərcləri 50-85 % azalıb.

BMT-nin məlumatına görə, 2025-ci ildə 1,2 milyon insan İİV-yə yoluxub, 570 min nəfər isə QİÇS ilə əlaqəli xəstəliklərdən ölüb. İİV-yə yoluxmuş 41 milyon insandan təxminən 9 milyonu müalicə almır. Təcili tədbirlər görülmədiyi təqdirdə, 2030-cu ilə qədər yeni yoluxma hallarının sayı 3 milyonu keçə bilər.

Bununla belə, UNAIDS hesab edir ki, 2030-cu ilə qədər QİÇS üzərində qələbə qazanmaq hələ də mümkündür. Lakin yeni profilaktika üsullarının yüksək qiyməti və yoxsul ölkələrdə vəsait çatışmazlığı əsas maneələr olaraq qalır.

Dünya bazarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 4,36 ABŞ dolları və ya 4,56 % azalaraq 91,22 ABŞ dolları təşkil edib.

Bu barədə "Report"a neft bazarındakı mənbə məlumat verib.

Hərracların nəticələrinə görə, "Brent" markalı neftin sentyabr fyuçerslərinin qiyməti 85,74 ABŞ dolları təşkil edib.

Türkiyənin Ceyhan limanında FOB bazasında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti 4,59ABŞ dolları və ya 5,01 % azalaraq 86,89 ABŞ dolları təşkil edib.

Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində bir barel neftin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.

Xatırladaq ki, "Azeri Light" neftinin ən aşağı qiyməti 2020-ci il aprelin 21-də (15,81 ABŞ dolları), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 ABŞ dolları) qeydə alınıb. Azərbaycanda bu markadan olan neft "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataqlar blokunun işlənməsi haqqında müqavilə çərçivəsində hasil edilir. Müqavilədə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) payı 31,65 %-dir.