Azərbaycanda avtomobil yollarının istismarı sahəsində fəaliyyət göstərən daha 25 MMC-nin ləğv prosesinə başladığını elan etməsi yol təsərrüfatının idarə olunması və mövcud strukturun gələcəyi ilə bağlı suallar yaradıb. Ləğv barədə elan verən şirkətlərin Bakıdan tutmuş ölkənin müxtəlif bölgələrinədək geniş coğrafiyanı əhatə etməsi bu prosesin miqyasına diqqət çəkir.

Bu gün Azərbaycan aşıq sənətinin tanınmış nümayəndələrindən olan Aşıq Vüqar Mahmudoğlunun doğum günüdür.

Kult.az xatırladır ki, Aşıq Vüqar Mahmudoğlu 2018-ci il yanvarın 10-da infarktdan dünyasını dəyişib. Yaşasaydı bu gün onun 56 yaşı olacaqdı.

Şair İlqar İlkinin Vüqar Mahmudoğluya həsr etdiyi və 2010-cu ildə “Birlik” jurnalında dərc edilən yazısını təqdim edirik:

Şirvanın Vüqarı

Şirvan aşıq mühiti Azərbaycan aşıq sənətinin ən qədim, zəngin və özünəməxsus ənənələrə malik qollarından biridir. Bu mühitin spesifik xüsusiyyətləri saz, balaban, nağara və qoşanağaranın müştərək ifası, həmçinin səmavi rəqslərin mövcudluğudur.

Bunun da genetik səbəbləri var. Belə ki, Türklərin İslamı qəbul etməsindən - XI əsrdən etibarən qam inanc sisteminə bağlı olan əski Türk dünyagörüşü İslam dini fəlsəfəsində daha geniş şəkildə yer almağa başladı. Nəticədə dini-mifoloji baxışların formalaşdırdığı magik rituallar da İslam dini inancına uyğunlaşdırıldı.

Başqa sözlə, elmi ədəbiyyatda “türk təsəvvüfü” kimi qəbul edilən və İslam fəlsəfəsində xüsusi, möhtəşəm bir səhifə açan xalq sufizminin mahiyyətində qam-şaman, həmçinin maq (zərdüştilik) baxışları və əski dini-mifoloji rituallar dayanırdı. Türklərin İslamı qəbul etməsindən sonra İslam dini çərçivəsində mübahisəli münasibətlə qarşılanan ritmik musiqidən ekstaz vasitəsi kimi istifadə türk təkkə-təriqət ocaqlarında tətbiq edildi.

Lakin hər bir ocaq yerləşdiyi coğrafi ərazidə mövcud olan ritualları ümumiləşdirilmiş şəkildə qəbul edir, onlara müəyyən yeni çalarlar əlavə etməklə İslam dini təfəkkürünə uyğunlaşdırırdı. Şirvan bölgəsi də həm qam, həm də maq düşüncəsinin çarpazlaşdığı ərazi kimi daha zəngin və köklü əski ənənələrə bağlı olduğundan, burada formalaşan ocaqların istifadə etdiyi ekstaz vasitələri qədim inancların geniş spektrini əhatə edirdi.

Məsələn, qamlama mərasimində qamın istifadə etdiyi davul-nağara, nəfəsli alət olan “ağız qopuzu” - balaban, qopuz (qamuz) - saz və digər alətlər islamlaşdırılaraq şamanların ruhani aləmə səyahətlərində yararlandıqları vasitələrdən mürşidlərin ekstaz vasitələrinə çevrildi. Sonrakı mərhələdə - aşıqlar xalq arasına çıxanda və toy ifaçılarına çevriləndə də təmsil etdikləri ocaqların atributlarını yaşatdılar.

Bu baxımdan Şirvan aşıq mühiti ən qədim dini-ritual adət-ənənələri yaşadan, xüsusi tədqiqat tələb edən böyük və mükəmməl bir mühitdir.

Təəssüf ki, bəzən bu sənətin mahiyyətini bilməyənlər Şirvan aşığının özünəməxsus səmavi rəqsini rəqqaslığa, ritmik ifasını isə yüngül əyləncəyə çevirərək bu mühitin böyük ənənəsinə qətiyyən uyğun olmayan ifalar təqdim edir və yanlış təsəvvürlərin yaranmasına yol açırlar.

Lakin bu, Şirvan aşıq mühitinin aşılanması anlamına gəlməməlidir. Bu mühitin ənənələrini Aşıq Bilal, Aşıq Bəylər, Aşıq Şakir, Aşıq Məmmədağa, Aşıq Abbas Cəyirli, Aşıq Mahmud Ələsgəroğlu, Aşıq Rza Qobustanlı kimi sənətkarlar yaşatmış və müasir nəslə ötürmüşlər. Hazırda da bu sənətin incəliklərini bilən mükəmməl aşıqlar az deyil.

Bu sırada Aşıq Vüqar Mahmudoğlunun adı öncül yerlərdən birini tutur.

Ustad oğlu şəyird olmaz

Vüqar Şirvanın böyük aşıqlarından biri olan Aşıq Mahmud Ələsgəroğlunun övladıdır. Şirin ləhcəsi, xoş avazı, ən əsası isə mühitin havacatlarını mükəmməl bilməsi və yaradıcılığı ilə yaddaşlara həkk olunan Aşıq Mahmudun yarımçıq qalmış ömrünü Aşıq Vüqar Mahmudoğlu davam etdirir. Vüqarın aşıq sənətinə ən böyük xidmətlərindən biri uzun illər Aşıq Mahmudun sinəsində dillənən sazı susmağa qoymaması, onu yaşatması və inkişaf etdirməsidir.

“Ustad oğlu şəyird olmaz”, - deyiblər. Vüqar da gənc olmasına baxmayaraq, Şirvan aşıq mühitini mükəmməl bilən sənətkarlardandır. Gəncliyinin enerjisi isə bu havacatları yüksək və şaqraq səslə ifa etməsinə kömək edir.

Vüqarın maraqlı tərcümeyi-halı var: o, Şamaxı Musiqi Kollecinin qarmon sinfini və Mirzəğa Əliyev adına İncəsənət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirib.

Bu, onun musiqi təhsilidir. Vüqar musiqi savadına malik olan azsaylı aşıqlardandır. Ancaq aşıq olmaq üçün təkcə musiqi savadı kifayət etmir. Çünki Azərbaycanın musiqi ocaqlarında aşıq mühitlərinin tədrisi hələ də lazımı səviyyədə deyil. Aşıq sənəti Azərbaycanda ənənəyə uyğun olaraq ustadlardan şagirdlərə ötürülə-ötürülə yaşayır.

Aşıq Vüqarın uğurunun əsasında da 12 yaşından etibarən qarmon ifaçısı kimi atası Aşıq Mahmudun yanında el şənliklərində iştirak etməsi dayanır. Düz 20 il Vüqar Aşıq Mahmudla çiyin-çiyinə ellər-obalar dolaşıb, böyük-kiçik məclislər görüb və atasını müşayiət edib. Bu müşayiətlər onun aşıq sənətini mükəmməl bilməsini şərtləndirən başlıca amildir.

Atalı xatirələr

“Doqquz yaşım olanda Bülbül adına Musiqi Kollecindən Şamaxıya istedadlar seçməyə gəlmişdilər. Atamın xəbəri olmadan mən də orada iştirak etdim və indi də şamaxılıların yaddaşında yaşayan “Sarı bülbül” xalq havasını çox zil kökdən ifa etdim. Münsiflər çox təkid etsələr də, atam Bakıda təhsil almağıma razı olmadı. Deyirdi ki, bu yaşda oxumazlar, keçid dövründə, 15-16 yaşında səsin bata bilər. Allah qismət eləsə, yeniyetməlikdən sonra oxuyarsan.

Aşıq Vüqar bunları xatırlayır. O, təsdiqləyir ki, həmin vaxt onların arasından seçilərək Bülbül adına Musiqi Kollecində oxumağa aparılan uşaqların böyük əksəriyyətinin səsi yeniyetməlik illərində batıb.

“Məclislərin birindən çıxıb o birinə yollanardıq. Yol boyu ifamızla bağlı məsləhətlərini verirdi, səhvlərimizi deyirdi. Hərdən ovqatının yaxşı vaxtında cəsarətlənib bir ağız oxuyurdum. Atam deyirdi ki, səndən çox gözəl aşıq olar. Çünki mən böyük çətinliklərlə, ayrı-ayrı ustadlardan oğurluq-doğurluq öyrənmişəm, sənə isə könüllü olaraq bütün bildiklərimi öyrədirəm. Səsini də Allah verib”.

Etiraz edirdim:

“Sənin yanında oxumaq olar?” - deyirdim.

Həmişə bu barədə söhbəti bircə sözlə yekunlaşdırırdı:

“Məndən sonra oxuyarsan!”

Sanki Aşıq Mahmud bu sözləri deyəndə Tanrı dərgahına erkən gedəcəyini bilirdi. Dediyi kimi də oldu: 55 yaşının tamamından 12 gün sonra dünyasını dəyişdi.

Yeddi ilin uğurları

Adamı geyimi ilə qəbul edib, ağlı ilə yola salmaq elimizin köklü adət-ənənələrindən biridir. Xalqımız sənətkarı da xarici görünüşünə, üz cizgilərinə görə qəbul edir, səsi, sözü, avazı, nitqi və davranışı ilə dəyərləndirir.

Aşıq Vüqara Tanrı hər şeyi verib: gözəl qamət, yaraşıqlı sima, xoş üz, şirin ləhcə, ecazkar səs. Şübhəsiz ki, Aşıq Vüqarın aşıqlığa başladığı yeddi il ərzində qazandığı uğurların əsasında bunlar da dayanır. Amma Şirvan aşığını səciyyələndirən və yaşadan cəhət onun fitri istedadı ilə yanaşı, bu qədim sənətin incəliklərinə bələdliyidir. Çünki Şirvan aşıq mühiti mühafizəkarlığı ilə xüsusi seçilir. Bu mühitin auditoriyası klassik havacatların nəinki sözlərini, hətta zəngulələrini dəyişməyi belə sevmir.

Bu mühit dastanların da yerli-yerində, olduğu kimi ifasını aşıqdan tələb edir. Ona görə də burada parlamaq, elin sevimlisinə çevrilmək üçün klassik dastanları və havacatları mükəmməl bilmək vacibdir. İfaçının özünəməxsus zəngulələri havacatın ruhuna toxunmamalı, onu azacıq da olsa dəyişməməlidir.

Aşıq Vüqarı sevdirən cəhətlərdən biri məhz bu ənənəni qoruması, havacatları klassik üslubda təqdim etməyi bacarması, bir çox aşıqların çətinliyindən çəkinərək ifa etmədiyi və ya unutduğu qədim havaları oxuya bilməsidir. 12-16 qatar sözün dayanmadan ifa olunduğu “Köpək şikəstə”, üç fərqli ritmdən istifadə olunmaqla üç lad üzərində oxunan “Qara qafiyə”, həmçinin “Qədim peşrə” və “Qobustani” kimi havacatların ifası aşıqdan böyük nəfəs, peşəkarlıq və ustadlıq tələb edir. Aşıq Vüqarın ifasında bu qədim havacatların yüksək istedadla səslənərək lent yazılarına köçürülməsi Şirvan aşıq mühitinə böyük töhfədir.

Vüqar, həmçinin digər aşıq mühitlərinin havacatlarını Şirvan üslubunda, Şirvan biçimində, ritmik və dinamik şəkildə ifa etmək bacarığına malik azsaylı aşıqlarımızdandır.

Yeri gəlmişkən, qeyd edək ki, bu keyfiyyət də Aşıq Vüqara irsən keçib. Aşıq Mahmudun hazırda fonotekanın qızıl fondunda saxlanılan “Misri”, “Orta Sarıtel”, “Şaqaydı Gəraylı” və digər Qərb aşıq mühitinə məxsus havacatları böyük ustalıqla ifa etməsi bütün sazsevərlərə bəllidir. Aşıq Vüqar da bu ənənəni peşəkarlıqla davam etdirir.

Onun Qazax aşıq mühitinin təmsilçisi Zülfiyyə İbadova, Təbriz aşıq mühitinin yetirməsi Aşıq İsa, Borçalı aşıq mühitinin öncülləri Aşıq Tərmeyxan və Aşıq Cahangir, həmçinin Aşıq Qələndərlə ifa etdiyi mükəmməl duetlər musiqi mütəxəssislərini belə heyrətə gətirir. Klassik havacatların fərq qoyulmadan bu cür müştərək ifası aşıq sənətinin qədim və zəngin ənənəsinin əzəmətini nümayiş etdirməsi baxımından da olduqca maraqlıdır.

Şirvanın aləmdəki səsi

Azərbaycan aşıq sənəti UNESKO-nun qeyri-maddi mədəni irslə bağlı siyahısına daxil edildikdən sonra bu nüfuzlu təşkilatın seçdiyi ifaçılardan biri də Aşıq Vüqar oldu. Hazırda Aşıq Vüqar Mahmudoğlu Azərbaycan aşıq sənətini dünyada təmsil edən istedadlı aşıqlarımızdan biri kimi xatırlanır.

Aşıq Vüqar Fransa, Almaniya, İsveçrə, Norveç, Türkiyə, Rusiya, İran və bir çox başqa ölkələrin böyük konsert salonlarında Azərbaycan aşıq sənətini yüksək səviyyədə təmsil edib. Dövlətin dəstəyi ilə əsası qoyulan bu ənənə sonralar da davam etdirilib.

Təbii ki, onun uğurları Şirvan aşıq mühitinin, bu mühiti yüzillər boyu yaşadaraq günümüzə çatdıran ustad aşıqların və bu sənəti bu gün də yaşadan, Aşıq Vüqara “Şirvan aşıqlarının vüqarı” kimi baxan böyük elin-obanın uğurudur.

İnanırıq ki, Aşıq Vüqar bu müvəffəqiyyətlərlə kifayətlənməyəcək. Çünki Aşıq Mahmudun illərlə sinəsində daşıdığı sazın mistik-mənəvi enerjisi Aşıq Vüqarı hələ çox zirvələrə aparacaq...

Bu gün UEFA Çempionlar Liqasında IV tura start verilir.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Türkiyənin “Qalatasaray” klubu evdə “Ştutqart”la üz-üzə gələcək.

UEFA Çempionlar Liqası

Liqa mərhələsi, IV tur 3 noyabr

21:45. “Qalatasaray” (Türkiyə) – “Ştutqart” (Almaniya)

***

Komandaların start heyətləri açıqlanıb:

“Qalatasaray”: Uğurcan, Sallai, Davinson, Abdülkerim, Yakobs, Torreira, Lemina, Batrakov, Barış, Yunus, Osimhen

“Ştutqart”: Bredlou, Hendriks, Çabot, Mittelstadt, Leveling, Prömel, Atakan, Führiç, Demiroviç, El Khannouss, Deniz Undav

Azərbaycanda quru sərhədlərin açılması ölkə iqtisadiyyatına bir sıra istiqamətlərdə müsbət təsir göstərə bilər. Qonşu ölkələrlə quru yolla sərnişin və yük daşımalarının bərpası ticarət dövriyyəsinin genişlənməsinə, idxal və ixrac imkanlarının artmasına şərait yarada bilər. Eyni zamanda, sərhədlərin açılması turizm sektorunda canlanmaya, rəqabətin güclənməsinə və bəzi məhsul və xidmətlərin qiymətlərinin aşağı düşməsinə təsir edə bilər. Bununla belə, prosesin yerli istehsalçılara, sahibkarlara və ümumi iqtisadi sabitliyə mümkün təsirləri də müzakirə mövzusudur. 

Quru sərhədlərin açılması Azərbaycanda ticarət dövriyyəsinə və iqtisadi inkişafa hansı imkanları qazandıra bilər? Sərhədlərin açılması bazarlarda rəqabəti artıraraq ərzaq və digər məhsulların qiymətlərinin aşağı düşməsinə səbəb ola bilərmi?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı “AzPolitika”ya açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli bildirib ki, quru sərhədlərinin açılması ilk növbədə ölkənin turizm sektoruna müsbət təsir göstərə bilər.

Onun sözlərinə görə, bu addımın turizmə təsiri həm turist axınının artmasında, həm də ölkəyə daxil olan gəlirlərin yüksəlməsində özünü göstərə bilər.

Ekspert xatırladıb ki, 2019-cu ildə Azərbaycanın quru sərhədləri açıq olduğu dövrdə ölkəyə 3,7-3,8 milyona yaxın turist gəlib: “Bu, həmin vaxta qədər ölkə tarixində qeydə alınmış ən yüksək göstəricilərdən biri olub. Eyni zamanda, Azərbaycan turizmdən ən çox gəliri də məhz həmin il əldə edib. Bu rəqəmlər sərhədlərin açıq olmasının turizm imkanlarının genişlənməsində mühüm rol oynadığını göstərir”.

İqtisadçı qeyd edib ki, quru sərhədlərinin bağlanmasından sonra Azərbaycanın turist qəbul etmək imkanları xeyli məhdudlaşıb. Mövcud göstəriciləri qonşu ölkələrlə müqayisə edən ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycan Gürcüstanla müqayisədə təxminən dörd dəfə az turist qəbul edir: “Ermənistanla turist sayına görə göstəricilər isə bir-birinə yaxın olsa da, iki ölkənin əhali sayı və ərazisi arasında ciddi fərq var. Ermənistanın əhalisi Azərbaycandan təxminən 4-5 dəfə, ərazisi isə üç dəfə kiçikdir. Bu fərqlər Azərbaycanın turizm potensialından lazımi səviyyədə istifadə edə bilmədiyini göstərir. Sərhədlərin açılması yalnız turizm sektoruna deyil, iqtisadiyyatın digər sahələrinə də müsbət təsir göstərə bilər. İlk növbədə, sərhədyanı ticarətin canlanması, kiçik və orta sahibkarlar arasında əlaqələrin genişlənməsi, xüsusilə Rusiya və Gürcüstanla yeni ticarət münasibətlərinin qurulması üçün imkanlar yarana bilər. Bu proses ölkəyə əlavə iqtisadi aktivlik gətirməklə yanaşı, sahibkarlıq fəaliyyətinin genişlənməsinə də təkan verə bilər”.

N. Cəfərli hesab edir ki, quru sərhədlərinin açılması ərzaq və xidmət sektorunda qiymətlərin ucuzlaşmasına da müəyyən təsir göstərə bilər: “Qiymətlərin aşağı düşməsini birbaşa sərhədlərin açılması ilə əlaqələndirmək düzgün olmaz. Sərhədlərin açılması ən azı sürətli bahalaşmanın qarşısını ala bilər”.

Oğuz Ayvaz

“AzPolitika.info”

Qarabağın işğaldan azad edilməsindən illər keçsə də, təkcə Ermənistanda deyil, təəssüf ki, Rusiyada da bu tarixi ədalətin bərpasını heç cür həzm edə bilməyən bəzi şəxslər var. Onların ”ən parlaq” təmsilçilərindən biri isə Rusiya MDB İnstitutunun direktoru, Dövlət Dumasının hakim partiyadan olan deputatı və Dumanın MDB işləri komitəsi sədrinin birinci müavini Konstantin Zatulindir.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, “Moskovski komsomolets” nəşrində Konstantin Zatulinin Moskvadakı MDB İnstitutunda keçirilən “Rusiya-Ermənistan münasibətlərinin gələcək inkişaf perspektivləri” adlı “beynəlxalq dəyirmi masa”dakı çıxışı dərc edilib. Əvvəlcədən qeyd edək ki, həmin tədbirin adı “beynəlxalq” qoyulsa da, orada iştirak və çıxış edənlər əsasən rusiyalı ermənipərəst politoloqlar və Ermənistandakı rusiyapərəst siyasi qüvvələrin təmsilçiləri, erməni politoloqlar olublar.

Azərbaycanla bağlı müxtəlif təxribatçı açıqlamaların yer aldığı tədbirdə çıxış edən Konstantin Zatulin Nikol Paşinyan hökumətini hədəf almaqla yanaşı, növbəti dəfə ölkəmizin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini sual altına alan fikirlər səsləndirib.

O, son illər Rusiya-Ermənistan münasibətlərinin pisləşməsində Ermənistanla yanaşı, Rusiyanın da günahkar olması fikri ilə razılaşmadığını bildirib. Üstəlik, “Qarabağın itririlməsini” ermənilərin “milli faciəsi” adlandırıb: "Mən dəfələrlə Ermənistanla bağlı hərəkətlərimizi və ya hərəkətsizliyimizi, xüsusən də 2020-ci il hadisələri ilə bağlı tənqid etmişəm və hələ də inanıram ki, milli faciəyə - Dağlıq Qarabağın itirilməsinə və erməni əhalisinin tarixi torpaqlarından kütləvi şəkildə köçməsinə səbəb olan müharibənin qarşısını almaq üçün bütün mövcud imkanlardan istifadə etməmişik. Mənim mahiyyət etibarilə əsir götürülmüş dostlarım və tərəfdaşlarım indi həbsdədirlər və Azərbaycan məhkəməsi tərəfindən məhkum ediliblər. Mənim üçün bu, şəxsi faciədir. Lakin bu, həm Ermənistanın, həm də Rusiyanın Rusiya-Ermənistan münasibətlərinin pisləşməsində eyni dərəcədə günahkar olduğu anlamına gəlmir. Çünki Ermənistan hökumətinin başçısı hazırkı siyasi kursunu təsadüfən və ya 2020-ci il hadisələrinin təsiri altında qəbul etməyib. Bu, bütün karyerasını Rusiya ilə münasibətləri pozmaq və Avropaya və ya Amerikaya daha yaxın olmaq, ya da ən azından Ermənistanın istiqamətini dəyişdirmək və bütün erməni keçmişindən imtina etmək istəyi üzərində qurmuş bir siyasətçinin qəsdən seçdiyi yoldur".

Üstəlik, Zatulin deyib ki, xüsusilə də Ukrayna müharibəsi fonunda artıq Rusiya üçün NATO ilə Avropa Birliyinin heç bir fərqi yoxdur, hər ikisi Rusiyanın düşmənidir və ona görə də Avropa ilə yaxınlaşan Ermənistandakı hakimiyyət kimilər də onlarla bir sırada dayanır. O, İrəvanın davranışını “hərbi əməliyyatlar zamanı xəyanət” adlandırıb: “Paşinyan hərəkətlərinə görə məsuliyyət daşıyacaq və dərin təəssüflə qeyd edim ki, o, tək deyil, bütün Ermənistanla birlikdə məsuliyyət daşıyır".

Zatulinin Ermənistan hökumətini, hətta xalqını hədələməsini bir yana qoyaq. Buna Ermənistan rəhbərliyi və ermənilər özləri qiymət versin. Onun növbəti dəfə Qarabağa dil uzatmasını isə qətiyyən nəzərdən qaçırmaq olmaz. “Qarabağın itirilməsi” ifadəsi faktiki olaraq ölkəmizin suveren, ayrılmaz hissəsi olan Qarabağın Azərbaycana məxsusluğunu sual altına almaq və ölkəmizə qarşı ərazi iddiasıdır.

Azərbaycanın tam haqlı olaraq, bütün beynəlxalq və daxili hüquqlar əsasında mühakimə etdiyi və bu gün Bakı həbsxanasında cəzasını çəkən keçmiş separatçı, terrorçu qurumun rəhbərlərini “dostlarım və tərəfdaşlarım” adlandırması isə Zatulinin özünün də həmin quldurlarla bir sırada durduğunun göstəricisidir. 

Hər imkan düşdükdə artıq tarixin zibilliyinə atılmış Qarabağdakı separatizm mövzusunu qaldıran Zatulin öz mahiyyəti etibarilə doğrudan da Ruben Vardanyandan, Araik Arutunyandan, Bako Saakyandan, Arkadi Qukasyandan və digər cinayətkarlardan az seçilir. Ona görə də onları “dostlarım və tərəfdaşlarım” adlandırması təbii görünür. Lakin artıq “qatar gedib” və Zatulin kimilər bu cür “dostlarını” hələ çox yada salacaq və həsrətini çəkəcəklər, lakin bunun heç bir faydası olmayacaq…

E.Qüdrətoğlu

“AzPolitika.info”

Məlum olduğu kimi, 2027-ci ildə Azərbaycanda yaşayış minimumunun və ehtiyac meyarının artırılması nəzərdə tutulur.

Belə ki, gələn il üçün ölkə üzrə yaşayış minimumu 314 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 334 manat, pensiyaçılar üçün 258 manat, uşaqlar üçün isə 274 manat müəyyənləşdiriləcək. Ehtiyac meyarının da 300 manatdan 314 manata çatdırılması təklif olunur.

Yaşayış minimumunun və ehtiyac meyarının artırılması əhalinin sosial təminatı, xüsusilə aztəminatlı ailələrə göstərilən dövlət dəstəyinin həcmi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Yeni göstəricilərin təsdiqlənməsi ilə sosial müdafiə sistemində hansı dəyişikliklərin baş verəcəyi, sosial müavinətlərin və digər ödənişlərin məbləğində artım olub-olmayacağı diqqət mərkəzindədir.

Bəs 2027-ci ildə yaşayış minimumunun artırılması hansı sosial ödənişlərə təsir göstərəcək? Həmçinin gələn il sosial müavinətlərin və pensiyaların məbləğində təxminən neçə faizlik artım gözlənilir?

Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli "AzPolitika"ya bildirib ki, yaşayış minimumunun və ehtiyac meyarının artırılması sosial müdafiə sistemində müəyyən ödənişlərə təsir göstərə bilər: "Ancaq biz burada bir məqamı fərqləndirməliyik. Belə ki, bu göstəricilərin artması bütün sosial müavinətlərin avtomatik olaraq eyni faizlə artırılması demək deyil. Bəzi sosial ödənişlər yaşayış minimumuna və ehtiyac meyarına bağlıdır, digərlərinin məbləği isə ayrıca qanunvericiliklə müəyyən edilir".

"2027-ci ildə yaşayış minimumunun 300 manatdan 314 manata, ehtiyac meyarının isə 300 manatdan 314 manata yüksəldilməsi nəzərdə tutulur. Bu, təxminən 4,7 faizlik artım deməkdir. Xüsusilə ünvanlı dövlət sosial yardımının hesablanmasında ehtiyac meyarının yüksəldilməsi aztəminatlı ailələrin yardım almaq imkanlarına və yardımın məbləğinə təsir edə bilər", -deyə ekspert bildirib.

İqtisadçı qeyd edib ki, sosial müavinətlərin ümumi artımına gəlincə, bunu indidən konkret faizlə ifadə etmək düzgün olmaz: "Çünki müavinətlərin artırılması ayrıca qərarlardan və büdcə imkanlarından asılıdır. Pensiyaların indeksləşdirilməsi də ayrıca mexanizmlə həyata keçirilir. Ona görə 4,7 faizlik artımı bütün sosial ödənişlərə şamil etmək olmaz. Əsas məsələ nominal artımla yanaşı, sosial ödənişlərin real alıcılıq qabiliyyətinin qorunmasıdır. Əgər qiymətlər sosial ödənişlərin artımından daha sürətlə yüksəlirsə, vətəndaşın gəlirindəki nominal artım onun həyat səviyyəsində ciddi yaxşılaşma yaratmaya bilər".

E. Bəyməmmədli

"AzPolitika.info"

Ukraynada yaşayan soydaşımız yeni vəzifəyə təyin edilib.

Mediaxeberleri.Az AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, Fərhad Quliyev Kiyev Şəhər Hərbi Administrasiyasının rəis müavini vəzifəsinə təyin olunub.

Fərhad Quliyev sosial media hesabında bildirib ki, ona həvalə edilən vəzifə Kiyevin təhlükəsizliyinin təmini baxımından məsuliyyətlidir.

"Mənə həvalə olunan vəzifənin məsuliyyətini, paytaxtın və dövlətin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün səmərəli işin vacibliyini başa düşürəm", - deyə o əlavə edib.