Həddindən artıq çəkidən əziyyət çəkən şəxslərdə zehni məhsuldarlıq aşağı düşür.

Bu barədə psixiatr Mixail Drobijev gazeta.ru-ya müsahibəsində bildirib.

"Kökəlmək qan təzyiqinin yüksəlməsi və insult riskinin artması ilə nəticələnir. Həmçinin, karbohidratla bol olan yeməklər qandakı şəkərin miqdarını qaldırır. Yüksək qlükoza isə insan beynində diqqət, yaddaş və mühakimə kimi koqnitiv funksiyaları tənzimləyən oreksin neyronlarının fəaliyyətini dayandırır. Nəticədə zehni aktivlik düşür və gümrah qalmaq çətinləşir. Qidalandıqdan sonra beyin dərin yuxu rejiminə keçir", - deyə mütəxəssis qeyd edib.

Bol karbohidratlı və yağlı yeməklərin qəbulu zamanı beyində xoşbəxtlik hormonu sayılan dopamin sərbəstləşir. Çox sayda insan bu cür qida dopaminindən asılı vəziyyətə düşür. Piylənmədən əziyyət çəkənlərin reaksiyaları alkoqolizm vərdişləri olan şəxslərin davranışları ilə oxşar olur.

Həddindən artıq çəkisi olan insanlarda bir sıra əlamətlər görünür: qidalanmaya qarşı qarşısıalınmaz istək, yemək prosesinə nəzarətin itirilməsi, porsiyaları kiçiltmək üçün edilən uğursuz cəhdlər, toxluq hissi üçün tələb olunan qida həcminin davamlı artması və yemək düşkünlüyü - insan sırf qidalanmaq naminə digər məşğuliyyət və zövqlərdən uzaqlaşır.

Drobijev məsələni belə izah edib: "Qida" kəlməsini "spirtli içki" kəlməsilə əvəzləməyə çalışın. O zaman aydın olacaq ki, piylənmədən əziyyət çəkən birini çox yeməkdən çəkindirmək, alkoqol aludəçisini içkidən uzaqlaşdırmaq qədər mürəkkəb prosesdir. Ən müsbət nəticələr intizamlı müalicə metodları ilə əldə edilir. Bu zaman pasiyentlə sadəcə endokrinoloqlar deyil, psixoloq, narkoloq və psixiatrlar da paralel məşğul olmalıdır. Beyini sevindirəcək yeni mənbələr tapılmalı, karbohidrat və yağ istehlakı azaldılmalı, rasiona bol zülallı məhsullar əlavə edilməlidir. Həmin zülallı yeməkləri öyrəşdiyimiz şirniyyat və ya yağlı qidalar kimi də təqdim etmək mümkündür", - deyə psixiatr fikrini tamamlayıb.

Azərbaycanın əksər rayonlarında hava şəraiti əsasən yağmursuz keçib, lakin gecə və səhər saatlarında bəzi dağlıq və dağətəyi rayonlarda arabir şimşək çaxıb, leysan xarakterli intensiv yağış yağıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin iyulun 18-i saat 10:00-a olan məlumatında qeyd edilib.

Düşən yağıntının miqdarı Qaxda (Sarıbaş) 29, Şəkidə 4, Gədəbəydə 2, Şahbuz, Sədərək, Daşkəsən, Tərtər, Mingəçevir, Yevlax, Neftçala, Qusar, Balakən, Zaqatala, Oğuz, Şahdağ, Lənkəran, Kəlbəcər, Laçın, Qubadlıda 1 mm-dir.

Havanın maksimal temperaturu Bakıda və Abşeron yarımadasında 33, Naxçıvan MR-da 35, Aran rayonlarında 37, dağlıq rayonlarda 25 dərəcəyədək isti müşahidə olunub.

Azərbaycanda deputata ağır itki üz verib.

Məlumata görə, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı Azad Novruzovun anası Tahirə Həşimova vəfat edib.

Ölüm səbəbi açıqlanmayıb.

Qeyd edək ki, A.Novruzov Ali Məclisdə 7 saylı Xanlıqlar seçki dairəsini təmsil edir.

Futbol üzrə dünya çempionatında üçüncü yerin sahibini müəyyənləşdirəcək matç baş tutacaq.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bürünc medal uğrunda mübarizədə Fransa yığması İngiltərə millisi ilə üz-üzə gələcək.

Dünya çempionatı

Üçüncü yer

19 iyul

01:00. Fransa - İngiltərə.

Qeyd edək ki, turnirin final qarşılaşmasında Argentina millisi İspaniya yığması ilə çempionluq üçün üz-üzə gələcək.

Bakıda azyaşlı bacı-qardaş itkin düşüb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Xətai rayonu, Zığ şosesi, 22 ünvanında yaşayan azyaşlılar – 2015-ci il təvəllüdlü İbrahim Məhəmməd oğlu Abbasov və 2018-ci il təvəllüdlü Sədaqət Məhəmməd qızı Abbasova evdən çıxıb geri qayıtmayıblar.

Faktla bağlı Xətai RPİ-də araşdırma aparılır.

***

Bakıda ötən gün itkin düşən bacı-qardaş polis əməkdaşları tərəfindən tapılıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, itkin düşmə kimi axtarışa elan edilən iki azyaşlı polis əməkdaşları tərəfindən tapılaraq aidiyyəti üzrə təhvil verilib.

Bu ilin yanvar-iyun aylarında 20 247 şəxsə proaktiv qaydada yaşa görə əmək pensiyası təyin olunub.

Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna (DSMF) istinadən xəbər verir.

Məlumata görə, onların 54,64 %-ni kişilər, 45,36 %-ni isə qadınlar təşkil edib.

"Qarabağ" UEFA Avropa Liqasının I təsnifat mərhələsində cavab oyununu keçirib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Ağdam təmsilçisi İslandiyada "Vestri"nin qonağı olub. Bakıdakı ilk matçda rəqibini 3 cavabsız qolla məğlub edən Azərbaycan klubu səfərdə də eynihesablı nəticəyə imza atıb - 3:0.

Reykyavik şəhərindəki “Trottarvöllur” stadionunda oynanılan görüşdə qolları 5-ci dəqiqədə Jali Muaddib, 29-cu dəqiqədə Pedro Bikalyo və 56-cı dəqiqədə Zakaria Savo vurublar.

Qeyd edək ki, "Qarabağ" II təsnifat mərhələsində Bolqarıstanın MOİK (Sofiya) klubu ilə qarşılaşacaq.

Rusiya miqrantlara qarşı qadağaları və nəzarət mexanizmlərini daha da sərtləşdirir.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Rusiya daxili işlər nazirinin müavini İqor Zubov Rusiyaya gələn miqrantların izləmə tətbiqi olan mobil telefon alması tələb olunacaq. Zubov bunu Rusiya Federasiya Şurasının Beynəlxalq Məsələlər Komitəsinin iclasında bildirib. O deyib ki, bu, ilk növbədə uzunmüddətli qalma və ya iş üçün gələn əcnəbilərə aiddir.

"Hər bir miqrant qeydiyyatdan keçərkən telefon almalıdır... Bu telefonda onların elektron profili olacaq. Və biz hər bir miqrantın yerini biləcəyik", - deyə Zubov bildirib.

Daxili İşlər Nazirinin müavini qeyd edib ki, bu tədbirlər miqrantların "nəzarətsiz bir yerdən digərinə köçməsinin və ya yaşayış yerini dəyişdirməsinin" qarşısını alacaq.

2025-ci ilin sentyabr ayından etibarən Moskvada və ətraf bölgədə yaşayan miqrantlardan yer məlumatlarını polisə ötürən "Amina" tətbiqini quraşdırmaq tələb olunur. Üç iş günü ərzində qeydiyyatdakı yaşayış yerində olmazsa, əcnəbi avtomatik olaraq Daxili İşlər Nazirliyinin reyestrindən çıxarılır. Bundan sonra miqrantın bank xidmətlərinə çıxışı və mənzil kirayəsi bloklanır və o, həmçinin Rusiyadan çıxarıla bilər.

Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, 2025-ci ilin dekabr ayının ortalarına qədər 139.000-dən çox insan geoməlumat çatışmazlığı səbəbindən “Amina” tətbiqində qeydiyyatdan çıxarılıb. Rusiyaya vizasız gələn bütün miqrantlar tətbiqi quraşdırmalıdırlar. Bunlara Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Moldova, Tacikistan, Özbəkistan və Ukrayna vətəndaşları daxildir.

Qeyd edək ki, 2026-cı ilin əvvəlinə qədər Rusiyada işləyən əcnəbilərin sayı illik müqayisədə 10% azalaraq 5,7 milyona düşüb. Rusiya getdikcə miqrantlar və qeyri-ruslar üçün az qala “Gestapo”-ya çevrildiyindən, bu sayın daha da azalacağı gözlənilir.

C.Məmmədli

“AzPolitika.info” 

Xroniki stress yalnız psixoloji sağlamlığa deyil, həzm sisteminə də mənfi təsir göstərir.

Mediaxeberleri.Az bildirir ki, beyin və bağırsaq arasındakı sıx əlaqə səbəbindən uzunmüddətli stress qarın ağrısı, köp, qaz, ishal, qəbizlik, ürəkbulanma və iştah dəyişiklikləri kimi problemlərə səbəb ola bilər.

Stress zamanı kortizol hormonunun səviyyəsinin yüksəlməsi bağırsaq hərəkətlərini poza, bağırsaq mikrobiotasının tarazlığını dəyişdirə və həzm sisteminin normal fəaliyyətinə mane ola bilər. Bu vəziyyət xüsusilə irritabl bağırsaq sindromundan (İBS) əziyyət çəkən insanlarda şikayətlərin daha da artmasına gətirib çıxara bilər.

Mütəxəssislər bağırsaq sağlamlığını qorumaq üçün balanslı qidalanma, kifayət qədər yuxu, müntəzəm fiziki aktivlik və stressi azaltmağa kömək edən üsullardan istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Qarın ağrısı, nəcisdə qan, səbəbsiz çəki itkisi və ya uzun sürən həzm problemləri müşahidə olunarsa, gecikmədən həkimə müraciət etmək lazımdır.

Son illərdə kirayə bazarında canlanma müşahidə olunur. Evlərin qiymətinin yüksəlməsi fonunda bir çox insan kirayə mənzillərdə yaşayır.

Lakin evi istənilən adama kirayə verməklə iş bitmir. Müvafiq kirayə müqaviləsinin bağlanması da vacib şərtdir. Təəssüflər olsun ki, əksər ev sahibləri bu müqaviləni gözardı edirlər.

Bəs kirayə müqaviləsinin bağlanmaması hansı risklər yaradır?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan hüquqşünas Əkrəm Həsənov kirayə müqaviləsinin həm hüquqi, həm də sosial baxımdan vacib olduğunu bildirib:

“Kirayə müqaviləsi tərəfləri müəyyən risklərdən qoruyur. Məsələn, müqavilə qüvvədə olduğu müddətdə kirayə haqqı qaldırıla bilməz. Mənzil sahibi istədiyi vaxt kirayəşini evdən çıxara bilməz. Ancaq müqavilədə qeyd edilən hallarda bunu edə bilər.

Müqavilə olan təqdirdə istismar müddətində mənzilə dəyən ziyan kirayəşin tərəfindən ödənilir. Müqavilə olmayanda kirayəşin bundan imtina edə bilər. Belə vəziyyətdə mənzil sahibinin əlində hansısa hüquqi əsas olmur.

Uzunmüddətli istismar zamanı mənzilin təmiri köhnələ bilər.

Müqavilə olanda tərəflər artıq bilir ki, evi kim təmir etdirməlidir. Müqavilə olarsa, kirayəşin müvəqqəti həmin evə pasport qeydiyyatına da düşə bilər. Yəni müqavilənin üstünlükləri çoxdur. Lakin vergidən yayınmaq üçün çox zaman müqavilə bağlanmır. Müqavilə olmayanda isə bir qayda olaraq ev sahibi diqtə edən tərəf olur”.