Dünyanın ərazisinə və resurslarına görə üç böyük dövlətindən (Rusiya, Çin və ABŞ) ikisi - ABŞ və Çin arasında illərdir davam edən gərginlik səngimir. Bu iki ölkənin dünya liderliyi uğrunda mübarizəsi artıq həlledici mərhələyə daxil olur. Münasibətlər bir neçə əsas istiqamətdə kəskinləşməkdədir. Birinci məsələ iqtisadi və ticaridir - tərəflər arasında ticarət tarifləri və bazara çıxış məhdudiyyətləri ilə bağlı mübarizə gedir. Xüsusilə yüksək texnologiyalı məhsulların ixracına qoyulan qadağalar Pekin tərəfindən kəskin qarşılanır. İkinci məsələ texnoloji rəqabətdir. Süni intellekt, yarımkeçiricilər (çiplər) və 5G texnologiyaları üzərində üstünlük uğrunda yarış gərginliyin nüvəsini təşkil edir. ABŞ Çinin bu sahələrdəki inkişafını milli təhlükəsizliyinə təhdid kimi qiymətləndirir. Digər məsələ Tayvanla bağlıdır. Cənubi Çin dənizi və Tayvan boğazındakı hərbi aktivlik ən həssas nöqtədir. Vaşinqtonun bölgədəki hərbi mövcudluğu və Çinin buna cavab olaraq keçirdiyi təlimlər hərbi toqquşma riskini gündəmdə saxlayır. Diplomatik müstəvidə gərginliyin azaldılması üçün yüksəksəviyyəli telefon danışıqları və görüşlər keçirilsə də, fundamental fikir ayrılıqları hələ də qalmaqdadır. Hazırda münasibətlər "nəzarət edilən rəqabət" formatındadır. Lakin hər iki tərəf strateji maraqlarını qorumaq üçün sərt addımlar atmağa davam edir.

Bütün bu məsələlərə isə mayda aydınlıq gətirilə bilər. Məhz mayda ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çinin Sədri Si Cinpinin tarixi adlandırılan görüşü baş tutmalıdır.

Mediaxeberleri.Az mövzu ilə bağlı "Kaspi" qəzetinin məqaləsini təqdim edir:

Son on ildə Çinə ilk səfər

Trampın səfəri reallaşarsa, bu, ABŞ prezidentinin son on ildə Çinə ilk səfəri olacaq. Tramp sonuncu dəfə Çinə 2017-ci ilin noyabr ayında səfər edib. Səfərdən əvvəl Çin dövlət mediası ABŞ rəsmilərini çinli həmkarlarını ziyarət etməyə və onlarla qarşılıqlı əlaqədə olmağa dəvət edib. "Global Times"ın məqaləsində ölkələr arasında insanlararası mübadilənin olmaması və ABŞ prezidentinin Çinə uzun müddətdir səfər etməməsinə vurğu edilib. "Tarix dəfələrlə göstərib ki, həm Çin, həm də ABŞ əməkdaşlıqdan qazanır, qarşıdurmadan isə itirir", - deyə bəyanatda bildirilir.

Tərəflər görüşə nikbin yanaşır

Tərəflər də görüşə nikbin yanaşır. Donald Tramp bildirib ki, onun Si Cinpinlə görüşü tarixi əhəmiyyət daşıyacaq. "Çin səfərimiz xüsusi olacaq və potensial olaraq tarixi əhəmiyyət kəsb edəcək. Mən görüşü səbirsizliklə gözləyirəm - çox iş görüləcək", - deyə o qeyd edib. ABŞ prezidenti əlavə edib ki, görüşdə bir çox məsələlər üzrə irəliləyiş əldə olunacağı gözlənilir. Çin Xarici İşlər Nazirliyi isə Trampın səfəri ilə bağlı müzakirələrin aparıldığını təsdiqləyib. Qeyd edək ki, ötən ilin oktyabrında Cənubi Koreyanın Pusan şəhərində Cinpinlə Trampın görüşündə iki ölkə arasında iqtisadi-ticari əməkdaşlığın normallaşdırılması ilə yanaşı, liderlərin qarşılıqlı səfərlərinə dair razılıq da əldə olunub.

"Patriot", NASAMS raketləri, dron və artilleriya sistemləri

İstisna deyil ki, gözlənilən görüş ABŞ-nin Tayvana 20 milyard dollarlıq yeni silah satışı ilə bağlı qeyri-müəyyənlik şəraitində keçsin. Silah satışı ötən ilin dekabrında elan edilən 11 milyard dollarlıq müqaviləyə əlavə olacaq. Silahlara "Patriot" və NASAMS raketləri, dron və artilleriya sistemləri daxil olacaq. Bu, Tayvan üçün indiyə qədər ən böyük satınalmalardan biri olacaq.

Tayvan "menyuya düşməkdən" qorxur

Tayvan rəsmiləri isə Trampın Çin lideri ilə görüşü zamanı ada ilə bağlı güzəştlərə gedə biləcəyindən narahatdırlar. Rəsmi Taybey belə ssenarinin qarşısını almaq üçün ciddi şəkildə çalışır. "Bloomberg" yazır ki, Tayvan danışıqlar mövzusuna çevrilməkdən ehtiyat edir. "Biz narahatıq və bunun qarşısını almalıyıq", - deyə Tayvanın xarici işlər nazirinin müavini Fransua Vu deyib. Çin lideri görüşdə çox güman ki, Trampa Tayvanın müstəqilliyinə qarşı çıxaraq adanın statusunu yenidən nəzərdən keçirməyə razılaşması üçün təzyiq göstərəcək. Belə mövqenin şifahi təsdiqi və ya ABŞ siyasətinin rəsmi dəyişdirilməsi Si üçün böyük qələbə olardı. ABŞ-nin Taybeyə adanın statusunun yenidən nəzərdən keçirilməyəcəyinə dair hər hansı zəmanət verib-vermədiyi sualına Vu belə cavab verib: "Heç bir şeyə 100% əmin olmaq mümkün deyil".

Ağ Ev isə Trampın Si ilə "müsbət görüş" gözlədiyini və ABŞ Administrasiyasının Tayvanla münasibətlərə dair "vahid Çin" siyasəti kimi tanınan mövqeyinin dəyişməz qaldığını bəyan edib.

"Panda diplomatiyası"

Maraqlıdır ki, Trampın Si Cinpinlə uzun müddətdir gözlənilən görüşü ərəfəsində Çin simvolik bir jest edərək iki pandanı ABŞ-yə göndərib. Atlanta zooparkı iki yeni sakinin tezliklə gələcəyini rəsmi olaraq elan edib. "Ping Ping" adlı erkək və "Fu Shuang" adlı dişi fərd Çin Vəhşi Təbiətin Mühafizəsi Assosiasiyası ilə razılaşma əsasında ABŞ-yə göndəriləcək. Bu yeni razılaşma 2024-cü ildə müddəti başa çatmış əvvəlki razılaşmanı əvəz etmək üçün nəzərdə tutulub. Pandaların dünyanın müxtəlif zooparklarına verilməsi çoxdan Çin üçün "panda diplomatiyası" kimi tanınan güclü bir alətə çevrilib. Bu unikal praktika Pekinə beynəlxalq arenada öz mövqeyini ifadə etməyə imkan verir.

Əksəriyyət də bu fikirdədir ki, Trampın Çinə səfəri reallaşarsa, bu, həm iqtisadi, həm də geosiyasi müstəvidə ciddi dəyişikliklərə səbəb olacaq.

Azərbaycanda kredit faizlərinin yüksək olması təkcə biznes mühitinin inkişafına deyil, vətəndaşların rifahına da mənfi təsir göstərir. Bu məsələni ayrı-ayrı mütəxəssislərin, hətta Milli Məclis üzvlərinin dəfələrlə qaldırmasına baxmayaraq, kredit faizləri azalmaq əvəzinə daha da artır.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, iqtisadçı Natiq Cəfərli kredit faizlərinin artıq faktiki ağır “kredit vergisi”nə çevrildiyini və vətəndaş üçün çəkilməz yük olduğunu paylaşımında qeyd edib:

“Vətəndaş “kredit vergisi” altında əzilir. Bəli, “de-yure” olmasa da, faktiki olaraq kredit faizləri “vergi” növüdür, yükdür.

Bu ilin ilk rübündə kredit kartları vasitəsilə verilən kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsi 27%-ə yüksəlib. Müqayisə üçün: 2025-ci ilin eyni dövründə kartla verilən kreditlər üzrə faiz dərəcəsi 25% təşkil edib.

Rüblük olaraq məişət avadanlıqlarının alınması ilə bağlı kreditlər üzrə faiz dərəcəsi 26%, yaşayış sahəsinin təmiri ilə bağlı kreditlər üzrə 18%, avtomobil kreditləri üzrə isə 13% səviyyəsində formalaşıb. Müqaisə üçün: 2025-ci ilin birinci rübündə yaşayış sahəsinin təmiri ilə bağlı kreditlər üzrə 16% və avtomobil kreditləri üzrə isə 12% səviyyəsində idi.

İstehlak kreditlərinin ümumi həcmi 31 mart 2026-cı il tarixinə 9,5 mlrd. manat təşkil edib. Yəni, vətəndaşın tək istehlak kreditlərinə görə 10 mlrd. manata yaxın borc yükü və ölkədə uşaqlı-böyüklü hamını nəzərə alsaq, hər 3 nəfərdən birinin kredit borcu var. Kredit borcu olan vətəndaşların sayı, rəsmi əmək müqaviləsi ilə çalışan insanların sayından, hardasa, 500 min nəfər çoxdur.

Bu rəqəmlər ölkə iqtisadiyyatında iqtisadi alətlərin işləmədiyinin əyani sübutudur: Mərkəzi Bank doğru olaraq uçot faiz dərəcələrini aşağı salır – məntiqlə, kredit faizləri paralel olaraq ucuzlaşmalıdır, amma, ölkədə normal, hesab-kitabla ölçülə bilən, elmi yanaşma ilə izahı olan iqtisadi model olmadığına, iqtisadiyyat hüquqşünaslar tərəfindən “əl ilə” idarə olunduğuna görə kredit faizləri artır. Başqa sözlə, bu iqtisadi model effektiv, sürdürüləbilən deyil...”

“AzPolitika.info”

Azərbaycanın rayonlarında mayın 3-ü gündüzdən 4-ü gündüzədək hava şəraitinin bəzi yerlərdə arabir yağıntılı olacağı gözlənilir.

Bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb.

Bildirilib ki, ayrı-ayrı yerlərdə yağıntının qısamüddətli intensivləşəcəyi, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var.

Çaylarda sululuğun artacağı, bəzi dağ çaylarından qısamüddətli daşqın və sel keçəcəyi ehtimal olunur.

Bu gün Misli Premyer Liqasında 30-cu tura start verilib. 

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, ilk oyun gününə nəzərdə tutulan 2 matçdan 1-i artıq başa çatıb.

Əvvəlcə “Kəpəz” Yevlaxda “Sumqayıt”ı qəbul edib. Qarşılaşma "Kəpəz"in 2:1 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb. Hazırda Gəncə klubu 24 xalla turnir cədvəlində 10-cu, “gənclik şəhəri”nin təmsilçisi isə 38 xalla 7-ci pillədə qərarlaşıb. 

Cari mövsüm bu komandaların hər iki oyunu 3:0 hesabı ilə yekunlaşıb. İlk dövrədə “Sumqayıt”, ikinci dövrədə isə "Kəpəz" qələbə qazanıb. 

Günün digər qarşılaşmasında isə Sumqayıtda “Araz-Naxçıvan” “İmişli”ni sınağa çəkir. Bu komandaların ilk dövrədəki oyununda Naxçıvan klubu 2:0 hesablı qələbə qazanıb. İkinci dövrədə isə tərəflər meydandan 1 xalla ayrılıblar - 2:2.

Hazırda Naxçıvan təmsilçisi 40 xalla 6-cı, “İmişli” isə 29 xalla 11-ci pillədə qərarlaşıb. 

2 may (şənbə)

18:30. “Araz-Naxçıvan” - “İmişli” - 0:1 

Qol: Dioqo Kardozu, 18
“SOCAR Polymer Arena”

16:00. “Kəpəz” - “Sumqayıt” - 2:1

Qol: Yusif İmanov, 64-avtoqol (0:1), Rauf Hüseynli, 86-pen. (1:1), Rauf Hüseynli, 89-pen. (2:1)
Yevlax şəhər stadionu

3 may (bazar)

16:00. “Şamaxı” - “Sabah”

18:30. “Zirə” - “Qəbələ”

4 may (bazar ertəsi)

19:30. “Qarabağ” - “Turan Tovuz”

5 may (çərşənbə axşamı)

16:00. “Karvan-Yevlax” - “Neftçi”

Bombardirlər:

Coy Lens Mikels (“Sabah”) - 18 qol

Bassalu Sambu ("Neftçi") - 11 qol

Velko Şimiç (“Sabah”) - 11 qol

Joarlem Santos ("Turan Toviz") - 10 qol

Emin Mahmudov ("Neftçi") - 9 qol

Karim Rossi ("Şamaxı") - 9 qol

Şuşa Musiqili Dövlət Teatrında “Söz Körpüsü” layihəsi çərçivəsində Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının 80 illik yubileyinə həsr olunmuş ədəbi- bədii gecə keçirilib. Bir neçə uğurlu ədəbiyyat hadisəssinə imza atan “Söz Körpüsü” layihəsinin təşkilatçıları – tanınmış şairə, Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası Qadın təşkilatının sədri Aysel Xanlarqızı, şair Aysel Nəsirzadə, fəal ictimaiyyətçi Həmidə Yaqubova üçlüyi ilə VHP sədrinin köməkçisi Gülnar Hüseynovanın hazırladığı tədbir şair, yazıçı, Azərbaycan Milli Konservatoriyasının mətbuat katibi Aysel Fikrətin aparıcılığı ilə keçən tədbir Sabir Rüstəmxanlının ömür yoluna həsr olunmuş qısa video-tanıtımla başlayıb. Daha sonra rejissor, bədii qiraət ustası Kamran Yunis və Azərbaycan respublikasının xalq artisti, Azərbaycan televiziyasının tanınmış diktoru Eldost Bayram, Aktrisa Zemfira Əbdülsəmədova, əməkdar artist Nazir Rüstəmov şairin şerlərini səsləndirib. YazıçılarBirliyininkatibi Rəşad Məcid, İstiqlalçı Millətvəkili Mirmahmud Mirəlioğlu və Milli Məclisin deputatı Tənzilə Rüstəmxanlı çıxış edərək xalq şairini təbrik ediblər. Bədii rəhbər və xoreoqraf Kəmalə Rəcəbovanın qurluşunda “Azərbaycan ritmləri” rəqs ansambl Sabir Rüstımxanlının sözlərinə yazılmış “Zəfər Nəğməsi” mahnısı ilə rəqs kompazisiyası nümayiş etdirib. Böyüş coşqu və yüksək bədii səviyyədə keçən gecədə Sabir Rüstəmxanlının “Səni Vətənə bənzədirəm” şerinə İlhamə Adilqızının bəstələdiyi mahnı Aynur İsgəndərli tərəfindən ilk dəfə səsləndirilib. Daha sonra Şuşa Musiqili Dövlət Teatrının hazırladığı kompozisiya nümayiş etdirilib. Musiqiçilər: Bəxşeyş Mehdiyev, Ozal Məmmədxanlı, Elmar Ələkbərov, Elçin Niftəliyevin kompazisiyasında xalq artisti Şükufə Musayeva –xalq artisti, Emin Sevdimaliyev, Rasəf Mehdiyev, Bahar Həmzəyeva və şair, aktrisa Banu Məhərrəm S.Rüstəmxanlının şerlərini səsləndirib. Humay Azadqızının pianinoda müşayiəti ilə Müşfiqə Baləddinqızının ifasında şairin şerləri xüsusi maraqla dinlənib. Tədbir zamanı xalq şairinin nəvələrinin səsləndirdiyi şerlər yubliyarın özü üçün də xoş gözlənilməzlik olub. Tədbirin sonunda S.Rüstəmxanlı çıxış edib hər kəsə minnətdarlığını bildirib və “Türkün sarsılmaz gücü” yarışının qalibləri mükafatlandırılıb.

Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində dəyişiklik edilib.

SARIMSAQ VƏ YOD QARIŞIĞI İDDİALARI ELMİ TƏSDİQ TAPMIR
Son günlər sosial şəbəkələrdə “sarımsaq və yod qarışığı”nın oynaq ağrılarına qarşı təsirli vasitə olduğu iddiaları geniş yayılıb.

Paylaşımlarda bildirilir ki, üç diş sarımsaq üzərinə yod əlavə edilərək iki həftə qaranlıq mühitdə saxlanılır və alınan məhlul oynaqlara tətbiq edildikdə ağrıları azaldır.

Bəzi istifadəçilər bu üsulu “nənələrin resepti” kimi təqdim edərək xüsusilə diz ağrılarında sürətli nəticə verdiyini iddia edir.
Lakin mütəxəssislər qeyd edir ki, bu cür qarışıqların effektivliyini təsdiqləyən elmi sübutl mövcud deyil.

Dermatoloqlar və revmatoloqlar xəbərdarlıq edir ki, yodun dəriyə nəzarətsiz tətbiqi qıcıqlanma, yanıq və allergik reaksiyalar yarada bilər.

Eyni zamanda, oynaq ağrılarının səbəbləri müxtəlif olduğundan, standart və təsdiqlənmiş tibbi müalicə üsulları daha etibarlı hesab olunur.
Mütəxəssislər vurğulayır ki, sosial şəbəkələrdə yayılan bu tip “möcüzəvi reseptlər”ə tənqidi yanaşmaq və özbaşına müalicədən çəkinmək vacibdir.

Oynaq ağrısı hallarında ilkin diaqnostika və uyğun müalicə üçün həkimə müraciət edilməsi tövsiyə olunur.

Qazaxıstanda yerli istehsal olan DVC adlı xərçəng əleyhinə preparatın klinik sınaqları davam edir. Bu barədə ölkənin elm və ali təhsil naziri Səyasət Nurbek hökumət iclasında məlumat verib. Onun sözlərinə görə, dərman artıq insanlar üzərində sınaq mərhələsinə keçib və hazırda Astana Onkoloji Mərkəzində, eləcə də regionlardakı ixtisaslaşmış klinikalarda test edilir.
Nazir bildirib ki, preparatın qeydiyyatı üçün yalnız milli deyil, beynəlxalq standartların tələbləri də yerinə yetirilməlidir. Bu səbəbdən əlavə klinik sınaqlara ehtiyac yaranıb. Planlara əsasən, tədqiqatlar 2026-cı ilin sonuna qədər tamamlanacaq və dərman ilkin olaraq ölkə daxilində qeydiyyatdan keçiriləcək.
Qeyd edək ki, preparatın hazırlanması 2024-cü ildən davam edir. İlkin məlumatlara görə, dərman şiş və metastazlara birbaşa təsir göstərir və xəstələr tərəfindən ümumilikdə yan təsirsiz qəbul olunur.