Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev fərman imzalayıb.
Mediaxeberleri.Az-ın xəbərinə görə, fərman “Yüksək səviyyəli nümayəndə heyətlərinin səfərləri barədə hesabatların və məlumatların təqdim edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il 5 noyabr tarixli 144 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədədir.
Mayın 14-16-da bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verib.
Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən Mediaxeberleri.Az-a verilən məlumata görə, Qazax, Ağstafa, Tovuz, Şəmkir, Gəncə, Goranboy, Naftalan, Daşkəsən, Gədəbəy, Göygöl, Samux, Mingəçevir, Yevlax, Bərdə, Tərtər, Quba, Qusar, Xaçmaz, Şabran, Siyəzən, Xızı, Neftçala, Salyan, Lerik, Yardımlı, Qobustan, Kəlbəcər, Laçın, Füzuli, Zəngilanda sarı xəbərdarlığa uyğun olaraq şərq küləyi əsəcək, küləyin sürəti 13.9–20.7 m/san təşkil edəcək.
Azərbaycan Respublikasının Təhsil İnstitutu bölgələrdə təhsil ictimaiyyəti ilə dialoqun genişləndirilməsi məqsədilə müəllimlərlə silsilə görüşlərə başlayıb.
Görüşlərin məqsədi bölgələrdə çalışan müəllimlərin tədris prosesi ilə bağlı fikirlərini dinləmək, onları maraqlandıran sualları cavablandırmaq və mövcud çətinlikləri müzakirə etməkdir. Müxtəlif regionlarda mütəmadi təşkil olunacaq görüşlərin ilk mərhələsində Azərbaycan dili və ibtidai sinif müəllimləri ilə dialoqlar keçirilir.
Bu çərçivədə ilk görüşlər artıq Quba və Gəncə şəhərlərində baş tutub.
Görüşlər zamanı dərsliklərin məzmunu, metodik vəsaitlərin tətbiqi, kurikulumun icrası, qiymətləndirmə mexanizmləri və şagirdyönümlü yanaşmalar ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Müəllimlər dərslərin daha səmərəli təşkili, şagird nailiyyətlərinin artırılması və valideyn-məktəb əməkdaşlığının gücləndirilməsi ilə bağlı təkliflərini səsləndiriblər. Səsləndirilən rəy və təkliflər müzakirə olunub, müəllimlərin peşəkar inkişafına dəstək istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər barədə məlumat verilib.
Qazaxıstanda şagirdlərin məktəblərdə telefonlardan istifadəsinə qadağa tətbiq ediləcək.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə “Zakon.kz” saytı məlumat yayıb.
Məlumata görə, Qazaxıstan parlamenti "Müəllimlərin statusu və təhsil haqqında" qanun layihəsini ikinci oxunuşda qəbul edib.
Yeni qaydalara əsasən, şagirdlərin dərs prosesi və fasilələr zamanı mobil telefonlardan istifadə etməsi qadağan olunur.
Sabah Bakı, Sumqayıt və Abşeron üzrə pensiyaların ödənilməsi nəzərdə tutulur.
Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyindən məlumat verilib.
Respublika Pediatriya Mərkəzinin direktor vəzifəsinə Rəhimov Erkin təyin olunub.
Bu barədə TƏBİB-dən məlumat verilib.
Qeyd olunub ki, E.Rəhimov 2001-2003-cü illərdə Azərbaycan Tibb Universitetində təhsil alıb, 2003-2007-ci illərdə təhsilini İstanbul Universitetinin Cərrahpaşa Tibb fakültəsində davam etdirib. 2008-2012-ci illərdə eyni universitetin Uşaq sağlamlığı və xəstəlikləri ixtisası üzrə uzmanlıq təhsilini tamamlayıb.
Respublika Endokrinoloji Mərkəzinin direktoru vəzifəsinə Qəhrəmanova Dinar təyin edilib.
D.Qəhrəmanova 2001-2007-ci illərdə Odlar Yurdu Universitetinin Müalicə işi fakültəsini bitirdikdən sonra, 2007-2008-ci illərdə Azərbaycan Tibb Universitetində internaturanı tamamlayaraq, 2023-cü ildə praktik tibb fəaliyyəti ilə məşğul olmaq hüququnu təsdiqləyən sertifikasiya imtahanından keçib.
Nizami Tibb Mərkəzinə direktor müavini, doğum evinin rəhbəri vəzifəsinə Tibb elmləri doktoru, professor Qaraqurbanlı Fərəh təyin edilib.
F.Qaraqurbanlıya 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikasında tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi, 2004-cü ildə Rusiya Federasiyası Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən tibb elmləri doktoru, 2006-cı ildə Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi, 2024-cü ildə isə professor elmi adı verilib.
Respublika Dəri-Zöhrəvi Mərkəzinə direktor müavini, baş həkim vəzifəsinə Tibb üzrə fəlsəfə doktoru Əhmədova Rəxşəndə təyin olunub.
R.Əhmədova 1988-1994-cü illərdə Azərbaycan Tibb Universitetini bitirdikdən sonra, 1994-1995-ci illərdə Respublika Dəri-Zöhrəvi Dispanserində internatura təhsili alıb, 2016-cı ildə tibb üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini alıb.
Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü Müşfiq Məmmədli dünya gündəmini narahat edən hantavirus infeksiyası ilə bağlı müzakirələr çərçivəsində Azərbaycanda karantin rejimi tətbiq ediləcəyi barədə fikirlərə münasibət bildirib.
Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə deputat Pravda.az-a açıqlamasında deyib ki, hazırda ajiotaj yaradacaq bir hal yoxdur.
M.Məmmədli bildirib ki, gəmiricilərin ifrazatı quruyaraq toz şəklində havaya qalxarsa və insan nəfəs alarsa, yoluxma ehtimalı olur: “Yalnız birbaşa təmas, yəni gəmiricilərin dişləməsi nəticəsində, yaxud onların toxunduğu qida məhsullarından istifadə etdikdə yoluxma halı mümkündür. Lakin insandan insana birbaşa hava yolu ilə, dolayı təmas olmadan keçid mümkün deyil, belə halda yoluxma ehtimalı çox aşağıdır. Sürətlə yayılan digər infeksiyalardan fərqli olaraq hantavirusda yoluxma imkanları məhduddur. Buna görə də bir o qədə yoluxma ehtimalı təhlükəli infeksiyalardan deyil. Bütün bunlara baxmayaraq, xəstəliyin özü təhlükəli simptomlarla gedir. Tənəffüs, böyrək çatışmazlığı kimi narahatlıq, təhlükə yaradan infeksiyadır və yoluxmuş şəxsin karantinə alınması təbiidir. Baxmayaraq ki, insandan insana keçid halına hələ rast gəlinməyib... Təkcə Cənubi Amerikada insandan insana keçmə ehtimalı ilə bağlı bir neçə hal aşkarlanıb. Dediyimiz kimi, koronavirus infeksiyası ilə müqayisə etsək, hantavirusda insandan insana yoluxma ehtimalı sıfıra bərabərdir. Məsələn, qızılcada, verəmdə və digər infeksion xəstəliklərdə də ilkin yoluxan şəxsi karantinə alıb digər təmasların qarşısını almağa çalışırıq. Bu, təbiidir və bütün xəstəliklər üçün keçərlidir. Hantavirusa görə geniş mənada düşündüyümüz ümumi karantin olacağı ehtimalı isə real deyil. Hansısa ölkədə bir və ya bir neçə şəxs karantinə alınıbsa, bu, digər təmasların qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Burada ajiotaj yaradacaq, suallar doğuracaq bir hal yoxdur”.
Türkiyədə keçirilən “EFES - 2026” çoxmillətli təlimi çərçivəsində Azərbaycan nümayəndə heyətinin rəhbəri general-leytenant Azər Əliyevlə Ege Ordusu və Qarnizon komandanı ordu generalı İrfan Özsert arasında görüş keçirilib.
Müdafiə Nazirliyindən Mediaxeberleri.Az-a verilən görə, görüşdə ölkələrimizin iştirakı ilə keçirilən beynəlxalq təlimlərin ordularımızın döyüş hazırlığının yüksək səviyyədə saxlanılmasına mühüm töhfələr verdiyi xüsusi vurğulanıb.
Qeyd olunub ki, bu cür tədbirlər hərbi qulluqçularımızın bilik və bacarıqlarının artırılmasında, təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsində, eləcə də hərbi sahədə əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsində böyük əhəmiyyətə malikdir.
Tərəflər, həmçinin hərbi və hərbi-texniki sahələrdə həyata keçirilən birgə fəaliyyətlər, eləcə də qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlərə dair geniş fikir mübadiləsi aparıblar.
“General Hospital” tərəfindən vətəndaşa saxta sağlamlıq arayışı verilməsi ilə bağlı xəbər yayılıb.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza Mərkəzindən (AEM) Unikal-a faktla bağlı araşdırma aparıldığı təsdiqlənib.
“Məsələ Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza Mərkəzinin nəzarətindədir. Araşdırma başa çatandan sonra ictimaiyyətə məlumat veriləcək. Aidiyyəti müəssisə ilə bağlı Mərkəz tərəfindən bir neçə dəfə tədbirlər görülüb”, - məlumatda qeyd olunub.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Çin rəhbəri Si Çinpinlə görüşə yola düşməmişdən öncə Vaşinqton Pekinə xəbərdarlıq xarakteri daşıyan qərar verib. Belə ki, ABŞ Çinin üç komersiya peyk şirkətini İrana kəşfiyyat məlumatları ötürməkdə ittiham edərək, onlara sanksiya tətbiq edib. Bunlar “The Earth Rye”, ”MizarVision” və “Chang Guang Satellite Technology” şirkətləridir.
Çin isə ABŞ sanksiyalarına baxmayaraq, geosiyasi mübarizədən geriyə çəkilməyəcəyini və öz müttəfiqlərini dəstəkləyəcəyini nümayiş etdirmək üçün Rusiya və İrana kütləvi şəkildə dron komponentləri göndərir. ABŞ kəşfiyyatının məlumatına görə, bu tədarük müxtəlif vasitəçi firmalar tərəfindən həyata keçirilir. Ancaq Çin bunu etməyə də bilməz, çünki o, Rusiya və İrandan ucuz neft alır. Ona görə də Tramp Si Cinpinə Hörmüz boğazındakı vəziyyətə məhz ABŞ-nin nəzarət etməsini əyani şəkildə göstərmək istəyir.
Şübhəsiz ki,Tramp Si Cinpinə İran məsələsinin onlar üçün xüsusilə həssas olduğunu bildirməklə yanaşı, Tehrana edilən istənilən yardımın Çinə qarşı sanksiyalarla nəticələnəcyini söyləyəcək. Bu görüş zamanı Çin də öz növbəsində əlindəki güclü kartların nədən ibarət olduğunu göstərəcək. Hazırda Pekinin ABŞ-yə qarşı istifadə edə biləcəyi ən güclü təzyiq vasitəsi nadir torpaq metallarından emal edilən məhsulların ixracına qadağa qoyulması ola bilər.
ABŞ-nin Çinə qarşı sərt mövqe nümayiş etdirməsinin əsas səbəbi Çin iqtisadiyyatının heç də yaxşı günlər keçirmədiyindən qaynaqlanır. Əlbəttə, zahirən Çin çox möhtəşəm təsir bağışlayır. Dağ massivlərini aşan yeni yollar, gözöxşayan infrastruktur obyektləri, ölkənin hər yerinə yayılmış sürət qatarları, Süni İntellektin köməyi ilə həyata keçirilən mürəkkəb texnoloji əməliyyatların asanlaşdırılması, robot texnikasının məişətin bütün sferalarına daxil olması, mikroelektronika sahəsindəki irəliləyişlər Çinin qabaqcıl mövqedə dayandığının bariz əlaməti kimi görünə bilər. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, Çin iqtisadiyyatında ciddi problemlər var və ölkənin Ümumi Daxili Məhsulu öncəki illərlə müqayisədə çox zəif böyüyür.
Çinin iqtisadi mühərrikində nasazlığın yaranması heç də birbaşa daxili amillərlə bağlı deyil. Burada üç amil xüsusilə mühüm rol oynayır və onların hamısı sinxron şəkildə Çinin iqtisadi mühərrikinin saz işləməsinə böyük əngəllər törədir.
Birinci amil, dünya iqtisadiyyatının durğunluğa girməsidir və bunun səbəbləri mövcud qlobal iqtisadi-maliyyə sisteminin baza prinsiplərilə bağlıdır. Bu amil Çinlə yanaşı, qlobal maliyyənin başlıca mərkəzi olan ABŞ iqtisadiyyatını da dərindən sarsıdır.
İkinci amil ABŞ ilə Çin arasında gedən geosiyasi mübarizəylə əlaqədardır. ABŞ-nin Çinə qarşı tətbiq etdiyi ticarət tarifləri və müxtəlif səpkili sanksiyalar təsirsiz ötüşmür. Digər yandan, Çinin Hindistan, Yaponiya və digər region dövlətləri ilə geostrateji mövqe mübarizəsindən ABŞ öz mənafeyi üçün sui-istifadə edir.
Üçüncüsü, Çinin iqtisadi böyümə tempinin getdikcə zəifləməsidir. Pekin öz üzərinə kapitalizm sisteminin ən ağır yükünü - dünya istehsalının təmərküzləşməsi prosesini götürüb. Kapitalizm isə daim dövri olaraq böhranlara məruz qalır. Vaxtilə bu cür böhranlar 19-cu əsrdə Avropada “uzun depressiya”, 20-ci əsrin 30-cu illərində isə ABŞ-də “böyük depressiya” adlanan dərin iqtisadi böhranlara səbəb olub. Əgər bugünkü dünya iqtisadiyyatının həcminin 90 il bundan əvvəlki ilə müqayisədə nə qədər nəhəng hala gəldiyini nəzərə alsaq, onda yaranacaq hər hansı oxşar böhranın necə qorxunc olacağı anlaşılar. Ona görə də Çin sanki tələyə düşmüş kimidir və Pekin bunun öhdəsindən gəlməyə çalışır.
Unutmayaq ki, dünya iqtisadiyyatı dərindən inteqrasiya olunduğundan baş verəcək istənilən qloabal iqtisadi kollapsdan təkcə Çin yox, Avropa və ABŞ də böyük zərbə alacaq.
Bildiyimiz kimi, Çin iqtisadiyyatının təməli əsas etibarı ilə ixrac və tikinti üzərində bərqərardır. Lakin son dövrlər yuxarıda sadalanan amillər ucbatından bu sahələrdə nəzərəçarpacaq problemlər yaranıb.
Dünya fabrikası hesab edilən Çinin başqa bir başağrısı xarici şirkətlərin ölkəni tərk etməsi və öz müəssisələrini Hindistana, Vyetnama, Kombocaya, İndoneziyaya və digər ölkələrə köçürmələridir. Düzdür, bu proses fəlakətli səviyyədə olmasa da, hər halda sürətlənir. Bunun səbəblərindən biri geosiyasətlə bağlıdırsa, digər səbəb Çində istehsal xərclərinin durmadan artmasıyla əlaqədardır. İxrac sayəsində böyük pullar qazanan Çin artıq kasıb ölkə olmaqdan çıxıb və ölkədə fiziki əmək bahalaşıb. Deməli, xarici şirkətlər daha uzuz işçi qüvvəsi olan əlverişli mühit axtarırlar.
Çində elə zavodlar var ki, bir neçə aydır tam gücü ilə işləmir. Əyalətlərdən şəhərlərə gəlmiş milyonlarla əmək miqrantı geriyə -kəndlərə dönmək məcburiyyətindədirlər.
Son dövrlər Çindəkı ən böyük iqtisadi çətinlik neftdən alınan məhsullarda yaranan qıtlıqla bağlıdır. Çin uzun müddət İrandan, Venesueladan, Rusiyadan ucuz neft alıb. Nəticədə Çin zavodları plastik materiallar bazarında öz rəqiblərini xeyli üstələyib. Çin 2026-cı ilin əvvəlinə kimi 1,4 milyard barel neft ehtiyatı yığb. Təkcə 2025-ci ildə Çin gündəlik olaraq İrandan 850 min, Venesueladan 420 min, Rusiyadan isə 1,4 milyon barel neft idxal edib. Venesuela neftindən məhrum olan və enerjiyə tələbatının yarısını Yaxın Şərq ölkələrindən ödəyən Çin üçün Hörmüz boğazındakı münaqişənin uzanması xoşagəlməz haldır.
Beləliklə, Tramp Çində yaşanan iqtisadi geriləməni yaxşı gördüyündən Pekinə mümkün qədər təzyiq göstərməklə yanaşı, ona geosiyasi ambisiyalarından geri çəkilməyə və bir çox beynəlxalq məsələlərdə Vaşinqtonla eyni mövqedə dayanmağı təklif edə bilər. Ancaq Pekinin buna müsbət cavab verəcəyi inandırıc deyil. Odur ki, Trampın Si ilə görüşəndən sonra iki ölkə arasında gərginlik daha da arta bilər.
Vaqif Nəsibov
“AzPolitika.info”