Qərbi Azərbaycan tarixən yüzminlərlə azərbaycanlının yaşadığı coğrafi məkandır. Bu gün həmin ərazilərdə soydaşlarımızın izləri silinmək istənilsə də, Qərbi Azərbaycandakı qədim məskənlərimizi xatırlamaq və bu barədə məlumatlı olmaq hər birimizin borcudur.

"Qərbi Azərbaycanın yaddaş məkanları" layihəsinin məqsədi də məhz öz yurdlarından didərgin salınmış soydaşlarımızın doğma-yurd yuvaları haqqında məlumatları gənc nəslin diqqətinə çatdırmaqdır.

"Qərbi Azərbaycanın yaddaş məkanları" "AZfront" və Kuzari təxəllüsü ilə fəaliyyət göstərən ukraynalı tarixçinin birgə layihəsidir. Layihə "Yoxa çıxmış sivilizasiya - Gözə dəyməyən fəlakət" tarixi araşdırması əsasında hazırlanıb. 2021-2024-cü illərdə aparılan çöl tədqiqatları zamanı müasir Ermənistan ərazisində vaxtilə azərbaycanlıların əcdadlarının yaşadığı 600-ə yaxın kənd üzrə foto və videomateriallar toplanıb, həmin yaşayış məntəqələrinin tarixi, əhalisi və türk mədəni-tarixi irsinin qalıqları - qəbiristanlıqlar, pirlər, məscidlər və digər abidələr barədə məlumatlar sistemləşdirilib. Layihə çərçivəsində hər kənd haqqında Azərbaycan, rus və ingilis dillərində video, həmçinin tarixi mənbələrə əsaslanan ayrıca mətn hazırlanıb. Materiallar kənd-kənd mərhələli şəkildə təqdim ediləcək.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, layihə çərçivəsində növbəti material Qərbi Azərbaycanın Gölkənd kəndi haqqında olacaq.

Kənd bir neçə əsr ərzində Gölkənd adını daşıyıb. Bəzi çar mənbələrində kəndin adı Qaraqoyunlu kimi qeyd edilir. 1991-ci ilin aprelində Ermənistanda Azərbaycan irsinin erməniləşdirilməsi və məhv edilməsi siyasəti çərçivəsində kəndin adı Ayqut olaraq dəyişdirilib.

Kənd 1995-ci ildən Ermənistan Respublikasının Geğarkunik vilayətinin tərkibindədir.

Kənd haqqında qeydlərə onun Dağlıq Qaraqaya vilayətinə aid olduğunu göstərən XVI və XVIII əsrlərə aid Osmanlı mənbələrində rast gəlinir. Səfəvilərin hakimiyyəti dövründə bu ərazi sonradan Kartli-Kaxetiya çarlığından asılı vəziyyətə düşmüş Şəmşəddil vilayətinin bir hissəsi olub.

1801-ci ildə I Aleksandr "Gürcü xalqına" manifestlə Kartli-Kaxetiya çarlığının ilhaqını təsdiqləyib. Gürcü monarxiyası ləğv edilib, Şərqi Gürcüstan isə Rusiya imperiyasının tərkibinə daxil edilib. Çar Rusiyası dövründə kənd Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasının tərkibində olub.

Erməni mənbələrinin də istinad etdiyi çar dövrünə aid statistik məlumatlara əsasən, 1914-cü ilə qədər müxtəlif dövrlərdə kənddə yalnız və ya əsasən azərbaycanlıların əcdadları yaşayıblar.

Korkotyan Z. "Son yüz ildə Sovet Ermənistanının əhalisi (1831-1931)"

1831-ci ildə kənddə 357 nəfər yaşayıb və onların hamısı azərbaycanlıların əcdadları olub.

1873-cü ildə kənddə 1567 nəfər yaşayıb və onların hamısı azərbaycanlıların əcdadları olub.

"1886-cı il ailələr üzrə siyahılardan çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu"

1886-cı ildə kənddə 2157 nəfər yaşayıb və onların hamısı azərbaycanlıların əcdadları olub.

Korkotyan Z. "Son yüz ildə Sovet Ermənistanının əhalisi (1831-1931)"

1897-ci ildə kənddə 1255 nəfər yaşayıb və onların hamısı azərbaycanlıların əcdadları olub.

"Yelizavetpol quberniyasının 1910-cu ilə olan yaddaş kitabçası"

1908-ci ildə kənddə 1555 nəfər yaşayıb və onların hamısı azərbaycanlıların əcdadları olub.

"1912-ci ilə olan Qafqaz təqvimi"

1911-ci ildə kənddə 1555 nəfər, əsasən, azərbaycanlıların əcdadları yaşayıb.

"1915-ci ilə olan Qafqaz təqvimi"

1914-cü ildə kənddə 1866 nəfər, əsasən, azərbaycanlıların əcdadları yaşayıb.

29 may 1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) hökuməti İrəvan şəhərini və bəzi ətraf əraziləri ermənilərə güzəştə gedib. Beləliklə, müasir azərbaycanlıların əcdadlarının tarixən yaşadığı torpaqlarda Birinci Ermənistan Respublikası yaradılıb.

Mövcudluğunun ilk aylarından Ermənistan Respublikası qonşu ölkələrə - Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyəyə (o dövrdə Osmanlı imperiyasına) ərazi iddiaları irəli sürməyə başlayıb.

1918-ci ildə Ermənistan Qazax qəzasının dağlıq hissəsinə iddia irəli sürüb. Qəza ərazisinin bir hissəsinin erməni nəzarətinə keçməsinə baxmayaraq, erməni müntəzəm ordusu AXC-nin tərkibində qalan, türk əhalisinin yaşadığı kəndləri məhv etməyə davam edib.

Erməni mənbələrinə əsasən, Qaraqaya ərazisindəki bütün azərbaycanlı kəndlərinin sakinləri daşnak birləşmələrinə müqavimət göstəriblər, lakin 1920-ci ilin iyununda qovulublar. Gölkəndin əhalisi Azərbaycanın Qazax qəzasına qaçıb.

1920-ci ilin sonunda Ermənistanda sovet hakimiyyəti elan edilib, 1921-ci ildə isə ölkədə kommunist rejimi qəti olaraq bərqərar olub. Bundan sonra Qazax qəzasının əvvəllər erməni qüvvələrinin nəzarətinə keçmiş hissəsinin Ermənistan SSR-ə birləşdirilməsi təsbit edilib.

1930-cu ildən kənd Dilican, 1937-ci ildən isə Krasnoselsk rayonlarının tərkibində olub.

Erməni mənbələrinin məlumatına əsasən, kənddə 1980-ci illərin sonlarına qədər azərbaycanlılar yaşayıblar.

Korkotyan Z. "Son yüz ildə Sovet Ermənistanının əhalisi (1831-1931)"

1922-ci ildə kənddə 1015 nəfər yaşayıb və onların hamısı azərbaycanlı olub.

1926-cı ildə kənddə 1068 nəfər yaşayıb, onlardan 1055-i azərbaycanlı olub.

1931-ci ildə kənddə 1283 nəfər yaşayıb, onlardan 1279-u azərbaycanlı olub.

1948-1953-cü illərdə sovet hakimiyyəti azərbaycanlıların Ermənistan SSR-dən Azərbaycan SSR-ə deportasiyasını həyata keçirib. Nəticədə Gölkənd əhalisinin bir hissəsi zorla Azərbaycan SSR-ə köçürülüb.

Manvelyan A. P., Martirosyan G. M. "Ermənistan SSR-in 1831-1959-cu illərdə yaşayış məntəqələri və əhalisi"

1959-cu ildə kənddə 1123 nəfər, əsasən, azərbaycanlılar yaşayıb.

Akopyan T. X., Məlik-Baxşyan St. T., Barseqyan O. X. "Ermənistanın və ətraf vilayətlərin toponimləri lüğəti"

1979-cu ildə kənddə 2022 nəfər yaşayıb.

1991-ci ildə kənddə 78 nəfər yaşayıb.

1980-ci illərin sonlarında ermənilərin Qarabağa dair ərazi iddiaları və iki respublika arasında münasibətlərin gərginləşməsi nəticəsində azərbaycanlılar Ermənistan SSR ərazisindən tamamilə qovulublar.

2021-2024-cü illərdə "Yoxa çıxmış sivilizasiya" kitabının hazırlanması çərçivəsində Ermənistan ərazisində, o cümlədən ucqar dağlıq bölgələrdə Azərbaycan irsinin müəyyən edilməsi və sənədləşdirilməsi üçün geniş sahə işləri aparılıb.

Bu işlər zamanı kənddə bir hissəsi salamat qalan onlarla məzar daşının olduğu iki azərbaycanlı qəbiristanlığı aşkar edilib. Salamat qalmış bəzi məzar daşlarında ərəb dilində yazılar var.

Materialın hazırlanması zamanı istifadə olunan mənbələr

Yuxarıdakı məlumatların əsaslandırılması üçün 30 ayrıca mənbədən istifadə edilib. Bunların sırasında Azərbaycan Respublikasının Dövlət Arxivinin sənədləri, "Böyük Sovet Ensiklopediyası", Riçard Hovannisyanın "The Republic of Armenia" əsəri və digər sənədlər var.

Bundan əlavə, Gölkəndlə bağlı 79 vizual material yerləşdirilib.

Xüsusi qeyd: Layihənin videomaterialları eksklüziv olaraq Baku TV-də yayımlanacaq.

20 Yanvar və Moskva prospekti ərazilərində "manatlıq taksi" kimi tanınan xidmətlə məşğul olan avtomobillərin fəaliyyəti dayandırılıb. Bunun nəticəsində, xüsusilə Ceyranbatan, Sumqayıt, Saray, Xırdalan və Masazır istiqamətində yaşayanlar ciddi nəqliyyat problemi ilə üzləşiblər.

Mediaxeberleri.Az APA TV-yə istinadən xəbər verir ki, vətəndaşlar bildiriblər ki, pik saatlarda avtobusların sayı və hərəkət intervalı da tələbatı qarşılamır. Nəticədə insanlar işə və evə getmək üçün saatlarla yolda qalırlar.

"20 Yanvardan Xırdalana, Masazıra gedən taksilərin hamısını yığışdırıblar. Avtobuslara da minmək olmur. Gördüyünüz kimi, heç bir avtobusa da minmək olmur".

Mütəxəssislər bildirirlər ki, sözügedən istiqamətdə digər nəqliyyat növlərinin sərnişindaşımaya daha çox cəlb edilməsi zəruridir.

Nəqliyyat eksperti Rauf Ağamirzəyevin sözlərinə görə, Sumqayıt və Xırdalan Bakı aqlomerasiyasına daxil olan ən böyük yaşayış məntəqələrindəndir və bu ərazilərdə sərnişindaşımada yalnız avtobuslara güvənmək doğru deyil.

"Dəmiryolu nəqliyyatının daha intensiv fəaliyyəti təmin edilməlidir. Bu istiqamətdə dövlət proqramında müvafiq qərarlar var. Onların icrası daha da sürətləndirilməlidir.

Birinci mərhələdə mövcud hərəkət tərkibi ilə daha intensiv hərəkət təmin edilməlidir. İkinci mərhələdə isə hərəkətin intensivliyini artırmaq üçün yeni qatarların alınması və vağzal ətrafında multimodal qovşaqların yaradılması nəzərdə tutulmalıdır. Sərnişinlərin vağzala rahat gəlməsi, dəmir yoluna keçidi, əks istiqamətdə isə dəmir yolundan avtobuslara maneəsiz keçidi təmin olunmalıdır.

Düşünürəm ki, bu məsələyə diqqətimizi artırsaq, Bakı, Sumqayıt və Xırdalan arasında ən qısa marşrutla, yerüstü metro funksiyasını daşıya biləcək dəmir yolu vasitəsilə sərnişindaşıma problemini həll edə bilərik".

Bəs alternativ nəqliyyat imkanları tam formalaşmadan "manatlıq taksi"lərin fəaliyyətinin dayandırılmasının səbəbi nədir?

Məsələ ilə bağlı Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyinə (AYNA) müraciət edilib. Qurumdan bildirilib ki, qanunvericiliyin tələbinə əsasən, ölkə daxilində sifarişli sərnişindaşıma ilə məşğul olmaq üçün mütləq buraxılış vəsiqəsi və buraxılış kartı alınmalıdır.

"İcazələr AYNA tərəfindən yeddi il müddətinə verilir və bunun üçün heç bir ödəniş tələb olunmur. Daşıyıcılar sifarişli daşımaları həyata keçirərkən elektron sistemdən istifadə etməklə formaları doldurmalıdırlar. İcazə olmadan sərnişindaşıma fəaliyyəti göstərmək isə inzibati məsuliyyət yaradır".

ABŞ-nin Bakıdakı müvəqqəti işlər vəkili Emi Karlon "ADEX 2026" 6-cı Azərbaycan Beynəlxalq Müdafiə Sərgisi və "Securex Caspian"da iştirak edib, müdafiə, təhlükəsizlik sahələrində yeni texnologiyalar və əməkdaşlıq imkanları ilə tanış olub.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-nin Azərbaycandakı səfirliyinin "X" sosial şəbəkə hesabında məlumat paylaşılıb.

"Müvəqqəti işlər vəkili Emi Karlon Bakıda keçirilən 6-cı Azərbaycan Beynəlxalq Müdafiə Sərgisində (ADEX 2026) iştirak edib. O, amerikalı, azərbaycanlı və beynəlxalq tərəfdaşlarla birlikdə müdafiə, təhlükəsizlik sahələrində yeni texnologiyalar və əməkdaşlıq imkanları ilə tanış olub", - məlumatda bildirilib.

Qeyd olunub ki, bu il keçirilən ADEX sərgisi ABŞ-nin geniş iştirakı ilə diqqət çəkir: "Sərgidə, o cümlədən ilk dəfə iştirak edən Amerika müdafiə sənayesi şirkətləri ilə yanaşı, Lockheed Martin, Northrop Grumman, Ondas, SIG SAUER, Vantor, Persistent Systems, Motorola, L3Harris, Curtiss-Wright və Space Eyes kimi ABŞ şirkətləri də təmsil olunur.

Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyamız çərçivəsində Birləşmiş Ştatlar ilə Azərbaycan müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində tərəfdaşlığını genişləndirməyə davam edir".

Dövlət Qulluğu Məcəlləsinin layihəsində ştatların ixtisarı zamanı bir sıra sosial həssas kateqoriyalara əlavə təminat nəzərdə tutulur.

Azərbaycanın Cənubi Qafqazda regional çəkisi davamlı şəkildə artır və rəsmi Bakının geopolitik iradəsi həlledici faktorların sırasına daxil olur... Rəsmi İrəvanı ciddi şəkildə narahat edən bu geopolitik reallıq həm də Ermənistanın gələcək taleyinin məhz Azərbaycandan asılı vəziyyətə düşə biləcəyini göstərir...

Cənubi Qafqazda geopolitik balansla yanaşı, bu regionun nəqliyyat-kommunikasiya və logistika xəritəsi də sürətlə dəyişir. Dünyanın nəhəng gücləri arasında yeni marşrutlar uğrunda rəqabət dərinləşir. Ona görə də, Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstanın regional proseslərdə tutacağı mövqe bütövlükdə Cənubi Qafqaz üçün geostrateji əhəmiyyət daşıyır. Və Ermənistanın siyasi-ictimai dairələrindəki müzakirələr isə onu göstərir ki, rəsmi İrəvan bu geostrateji transformasiyanın mümkün nəticələrindən ciddi şəkildə narahatdır.

Bu baxımdan, son vaxtlar Ermənistanda fəaliyyət göstərən bəzi araşdırma mərkəzlərinin bu proseslərlə bağlı qənaətləri böyük maraq doğurur. Belə ki, həmin qənaətlərdə Azərbaycanın Cənubi Qafqazda geopolitik mövqeyinin ciddi şəkildə gücləndiyi birmənalı olaraq, etiraf edilir. Ermənistanla bağlı isə bu region dövlətinin, başqaları tərəfindən müəyyən olunan nəqliyyat layihələrində yalnız “keçid məkanı”na çevrilmə təhlükəsindən ciddi narahatlıq ifadə edilir.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, hazırda Cənubi Qafqazda yeni nəqliyyat-logistika sistemi formalaşmaqdadır. Əsas qlobal güc mərkəzləri isə indi gələcək marşrutların istiqamətlərinə və fəaliyyət mexanizmlərinə təsir göstərmək imkanları qazanmaq uğrunda rəqabət aparırlar. Və bu prosesdə Azərbaycanın geopolitik mövqeyi Ermənistan tərəfindən də getdikcə, daha çox nəzərə alınan önəmli faktora çevrilir.

Ermənistanın siyasi-ictimai dairələrində hesab edirlər ki, Azərbaycan birmənalı şəkildə regional güc statusuna iddia edir. Ona görə də, Cənubi Qafqazın logistika gələcəyinə maraq göstərən böyük dövlətlər rəsmi Bakının güclənən geopolitik mövqeyini nəzərə almadan regional strategiya qura bilməzlər. Və Ermənistan siyasi-ictimai dairələrində Azərbaycan ilə bağlı üstünlük qazanan bu yanaşma tərzi əslində, regiondakı geopolitik dəyişikliklərin önəmli istiqamətlərindən birini göstərir.

Məsələ ondadır ki, Ermənistanda nəqliyyat dəhlizləri artıq yalnız geoiqtisadi layihə kimi deyil, həm də geopolitik və geostrateji təsir aləti kimi nəzərdən keçirilir. Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində formalaşan logistika marşrutlarında fəal iştirakı isə rəsmi Bakının regional proseslərdə çəkisini ciddi şəkildə artıran əsas faktorlardan biri kimi diqqətə alınır. Və bu baxımdan, erməni ekspertlərin Azərbaycanla yanaşı, Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı geopolitik mövqeləri ilə bağlı etirafları da böyük maraq doğurur.

Məsələ ondadır ki, onların fikrincə, Rusiya bu regiondakı təsir mexanizmlərini hələ tam itirməsə də, əvvəlki manevr imkanlarını qorumaqda ciddi çətinliklərlə üzləşir. Ona görə də, əgər, Rusiya Cənubi Qafqazda öz mövcudluğunu davam etdirmək istəyirsə, yalnız Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstanla münasibətlərini nəzərə almaqla, kifayətlənə bilməz. Və bu səbəbdən, Kremlin daha genişmiqyaslı geopolitik oyunçularla razılaşmalar əldə etməyə məcbur qalacağı da qətiyyən şübhə doğurmur.

Ona görə də, Çinin Cənubi Qafqaza marağı da bu yeni situasiyanın ən önəmli faktorlarından biri hesab olunur. Belə ki, rəsmi Pekin yükdaşımalarının marşrutlarını şaxələndirmək və Çinin ayrı-ayrı istiqamətlərdən mövcud olan asılılığını mümkün qədər azaltmaq üçün həm Orta Dəhlizin, həm də Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutunun inkişafında birbaşa maraqlıdır. Bu önəmli faktor isə Cənubi Qafqazı Çin, Rusiya, Avropa Birliyi və digər güc mərkəzlərinin nəqliyyat strategiyalarının kəsişdiyi məkanlardan birinə çevirir.

Digər tərəfdən, ABŞ-ın Cənubi Qafqaz siyasətində isə TRIPP layihəsi xüsusi yer tutur. Bəzi qənaətlərə görə, Ağ Ev bu layihə vasitəsilə Cənubi Qafqazda geopolitik və geoiqtisadi iştirakını gücləndirməyə çalışır. Ancaq belə bir önəmli geostrateji layihənin reallaşdırılması ilə bağlı proses yalnız region ölkələri arasında razılaşmalarla məhdudlaşmır. Çünki Çin və Rusiya kimi böyük güclərin geostrateji maraqları da bu prosesə dolayısı ilə təsvir göstərir. Və belə bir situasiyada Avropa Birliyinin məhz yalnız rəsmi İrəvanla yaxınlaşma cəhdləri isə Ermənistanın Brüssel üçün əhəmiyyətini daha da ön plana çıxarır.

Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Avropa Birliyinin Azərbaycana qarşı təzyiq göstərmək imkanları hazırda yox səviyyəsindədir. Üstəlik, Avropa Birliyinin Gürcüstanda da mövqeləri ciddi şəkildə zəifləyib və bu qurumun rəsmi Tiflisə təsiri artıq əvvəlki qədər geniş deyil. Belə vəziyyət isə indi həm Brüsseldə, həm də İrəvanda ciddi narahatlıq ilə qarşılanır. Çünki regionda geopolitik "zəif bənd" olan Ermənistan Avropa Birliyinin Cənubi Qafqazda geostrateji manevrlər etmək imkanları qazanması baxımından, yeganə istinad nöqtəsi olaraq qalır.

Belə anlaşılır ki, hazırda Ermənistanın qarşısında əsas dilemma regional layihələrdə iştirak şanslarını artırmaq ilə birbaşa bağlıdır. Xüsusilə də, rəsmi İrəvan üçün regionda formalaşmaqda olan yeni nəqliyyat-kommunikasiya sisteminin fəal iştirakçısına çevrilmək hədəfi strateji istiqamət hesab olunur. Əgər, rəsmi İrəvan bu strateji hədəfi reallaşdırmağa nail olmazsa, onda Ermənistan Cənubi Qafqazda böyük güclərin də iştirak edəcəyi geoiqtisadi layihələrdə sadəcə, tranzit coğrafi məkana çevrilmək taleyi ilə barışmalı olacaq.

Göründüyü kimi, hazırda Cənubi Qafqazın yeni geopolitik xəritəsi artıq yalnız sərhədlərlə deyil, həm də dəhlizlər, marşrutlar, logistika mərkəzləri və böyük güclərin maraqlarının kəsişməsi ilə müəyyənləşir. Bu prosesdə Azərbaycanın regional çəkisi isə davamlı şəkildə artır və rəsmi Bakının geopolitik iradəsi həlledici faktorların sırasına daxil olur. Bu önəmli geopolitik reallıq Ermənistanda artıq həm açıq şəkildə etiraf edilir, həm də böyük narahatlıq ilə qarşılanır. Çünki bütün bunlar Ermənistanın gələcək taleyinin tədricən məhz Azərbaycandan asılı vəziyyətə düşə biləcəyini göstərir.

Analitik xidmət,

“AzPolitika.info”

Azərbaycanda orta aylıq əməkhaqqının qarşıdakı illərdə artacağı proqnozlaşdırılır. Maliyyə Nazirliyinin hesablamalarına əsasən, 2030-cu ildə ölkədə orta aylıq əməkhaqqının 1 551,5 manata çatacağı gözlənilir.

Orta maaşla bağlı proqnozlar fonunda vətəndaşları daha çox minimum əməkhaqqının gələcəkdə hansı səviyyəyə yüksələcəyi maraqlandırır. Hazırda Azərbaycanda minimum aylıq əməkhaqqı 400 manat təşkil edir.

Minimum əməkhaqqı sonuncu dəfə 2025-ci il yanvarın 1-dən artırılıb. Həmin tarixdən etibarən minimum əməkhaqqı 55 manat yüksəldilərək 345 manatdan 400 manata çatdırılıb. Ötən müddət ərzində minimum əməkhaqqının yenidən artırılması ilə bağlı müxtəlif gözləntilər səslənsə də, bununla bağlı hələlik yeni rəsmi qərar qəbul edilməyib.

Ümumilikdə, son illərdə Azərbaycanda minimum əməkhaqqının mərhələli şəkildə artırıldığı müşahidə olunur. Belə ki, 2022-ci ildə minimum əməkhaqqı 20 faiz artırılaraq 250 manatdan 300 manata yüksəldilib. 2023-cü il yanvarın 1-dən isə bu məbləğ daha 15 faiz artırılaraq 345 manata çatdırılıb.

2024-cü ildə minimum əməkhaqqında dəyişiklik edilməyib və məbləğ 345 manat olaraq qalıb. 2025-ci ildən isə minimum əməkhaqqı 400 manat müəyyən edilib.

Hazırda 400 manatlıq minimum əməkhaqqı ölkə üzrə təxminən 700 min nəfəri əhatə edir. Onların 400 mininin dövlət, 300 mininin isə özəl sektorda çalışdığı bildirilir.

Beləliklə, orta aylıq əməkhaqqının 2030-cu ilədək 1 551,5 manata çatacağı proqnozlaşdırılsa da, minimum əməkhaqqının həmin dövrdə hansı səviyyədə olacağı hələlik məlum deyil. Bununla bağlı konkret rəqəm və ya artım qrafiki açıqlanmayıb.

Lakin yerli mediada bir sıra ekspertlərin proqnozlarına görə, minimum əməkhaqqı məbləğinin 2030-cu ilə qədər 700 manata çatacağı gözlənilir.

Bəs həqiqətən də belə bir artım gözlənilirmi?

Bu barədə iqtisadçı Xalid Kərimli "AzPolitika"ya şərhində bildirib ki, minimum əməkhaqqının artırılması ilə bağlı məsələ hökumətin səlahiyyətindədir: “Qanunda qəbul edilir ki, hər il minimum əməkhaqqına baxılmalıdır. Diqqət edin, artırılmalıdır yox, baxılmalıdır. Ehtiyac olsa, artırılacaq. Mən hesab edirəm ki, bu il minimum əməkhaqqı 10-15 faiz artırılacaq. Ən yaxşı halda 460 manat olacaq. Gələn illərdə də inflyasiyaya uyğun bu məbləğ artırıla bilər".

Ekspert minimum əməkhaqqı məbləğinin 700 manat olacağı ilə bağlı proqnozlara inanmadığını deyib: "Mən güman etmirəm ki, minimum əməkhaqqı 700 manat olacaq. Artım adi inflyasiyaya uyğun təqribən həyata keçiriləcək. Mənim təxminlərimə görə, qarşıdakı illərdə bu məbləğ 500-550 manat arasında olacaq, 590 manata qədər çatma ehtimalı var. Amma bundan çox olacağını güman etmirəm. Minimum əməkhaqqının 700 manat olacağını deyənlərin nəyə əsaslandığını bilmirəm".

"Digər tərəfdən, minimum əməkhaqqının artırılması inflyasiyaya da təsir edən məsələdir. Fikirləşək ki, şirkət maaşı artıracaq, bunu məhsulun qiymətinə daxil edəcək. Minimum əməkhaqqının çox qaldırılması işsizliyə də, gizli məşğulluğa da gətirib çıxara bilər. Ona görə də ehtiyatlı olmaq lazımdır. Hesab edirəm ki, kəskin artım olmayacaq, məbləğ yavaş-yavaş artacaq", - deyə ekspert qeyd edib.

E. Bəyməmmədli

"AzPolitika.info"

Azərbaycanın Sankt-Peterburqdakı sabiq Baş konsulu Sultan Qasımovun məhkəməsi başlayıb.

Bu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hazırlıq iclası keçirilib.

Sultan Qasımov külli miqdarda dələduzluqda ittiham olunur.

Qasımov həbsdə deyil, onun barəsində alternativ qətimkan tədbiri seçilib. İlk iclasda işə mahiyyəti üzrə baxılmır. Təqsirləndirilən şəxsin anket məlumatları dəqiqləşdirilib, hüquq və vəzifələri izah edilib. Sultan Qasımovun vəkili vəsatət qaldıraraq işin prokurora qaytarılmasını istəyib. Vəkil vəsatətini müvəkkilinin istintaq vaxtı müdafiə hüququnun pozulması ilə əsaslandırıb. Zərərçəkmiş şəxsin nümayəndəsi vəkil Ağalar Quliyev isə Sultan Qasımovun elə indi həbs edilməsini istəyib.

Vəkil deyib ki, onun müdafiə etdiyi Rusiya vətəndaşına 190 min manata yaxın ziyan dəyib, amma bir manat da geri ödənilməyib. Zərərçəkmiş tərəf məhz bu səbəbdən qətimkan tədbirinin dəyişdirilməsində israrlı olub.

Sultan Qasımovu bu zərərçəkmiş şəxslə qardaşı Mehman Qasımov tanış edib. Mehman Qasımov ötən ilə kimi Səhiyyə Nazirliyinin Bakı Şəhər Baş Səhiyyə Mərkəzinin direktor müavini işləyib. İş üzrə zərərçəkmiş digər şəxs isə azərbaycanlıdır.

Fotoda: Mehman Qasımov

Həmin şəxs bir neçə il əvvəl Hindistanda qızıl-zinət əşyaları ilə tutulub. Sultan Qasımov ondan 5 min manat alaraq işi həll edəcəyini deyib. Firdovsi Əliyevin sədrlik etdiyi məhkəmə kollegiyası qısa müşavirədən sonra vəsatətlərin heç birini təmin etməyib. S.Qasımov barəsində seçilmiş qətimkan tədbiri dəyişmədən iş məhkəmə baxışına verilib. Əsas iclas oktyabrın 13-ə təyin edilib.

Qeyd edək ki, S.Qasımov 2009-2024-cü illərdə Azərbaycanın Rusiya Federasiyasının Yekaterinburq və Sankt-Peterburq şəhərlərindəki Baş konsulu işləyib. O, Prezidentin keçmiş mətbuat katibi Azər Qasımovun qardaşıdır.

Həbsdə olan Tovuz Vəkil Bürosunun sədri Rəşad Abdullayev və vəkil Süleyman Əliyevin barəsindəki hökmdən verilən apellyasiya şikayətinə baxılıb. Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə E-hüquq.az-a vəkil Sadir Ağakişiyev məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsində hakim Sevindik Əzizovun sədrliyi ilə keçirilən prosesdə hökmdən verilən apellyasiya şikayətləri təmin olunub və yekun qərar qəbul edilib.

Qərara əsasən, onların təqsirləndirildiyi Cinayət Məcəlləsinin 312-1.1-ci maddəsi 178.2.1, 178.2.2, 178.2.3 və 178.2.4-cü maddələrinə tövsif olunub. Cinayət Məcəlləsinin 297-ci və 320.1-ci maddələri üzrə isə cəza təyin edilməyib.

Rəşad Abdullayevə 3 il, Süleyman Əliyevə isə 2 il 6 ay müddətinə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzası təyin olunub. Hər iki şəxs məhkəmə zalından dərhal azadlığa buraxılıb.

Qeyd edək ki, onlara qarşı Cinayət Məcəlləsinin 312-1-ci (vəzifəli şəxsin qərarına qanunsuz təsir göstərmə - nüfuz alveri), 297-ci (bilə-bilə yalan ifadə vermə, yalan rəy vermə və ya yanlış tərcümə etmə) və 320-ci (rəsmi sənədləri, dövlət təltiflərini, möhürləri, ştampları, blankları saxtalaşdırma, qanunsuz hazırlama, satma və ya saxta sənədlərdən istifadə etmə) maddələri ilə ittiham irəli sürülmüşdü.

Gəncə Şəhər Məhkəməsinin hökmü ilə Rəşad Abdullayev 3 il 7 ay, Süleyman Əliyev isə 3 il 3 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdi.

Səbail rayonunda sökülməsi nəzərdə tutulan binaların sayı ilkin mərhələdə təxminən 15-20-dir. Pravda.az Baku.ws-ə istinadən xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc açıqlayıb.

Onun sözlərinə görə, Yüzbəy Mürsəlov, Qurban Abbasov və Salman Mümtaz küçələri, 20-ci sahə, Xanlar küçəsi, həmçinin Badamdar qəsəbəsində yerləşən bəzi yataqxana tipli binaların sökülməsi planlaşdırılır.

"Bunlar əsasən istismar müddəti başa çatmış və ilkin mərhələdə sökülməsi nəzərdə tutulan tikililərdir. Hazırda həmin binaların bir qismində inventarizasiya işləri aparılıb, bəzi ərazilərdə isə qiymətləndirmə prosesi həyata keçirilib. Adətən belə hallarda qiymətləndirmə işlərinin aparılması üçün satınalma keçirilir və qalib şirkət tərəfindən əmlakların dəyəri müəyyənləşdirilir.

Kompensasiya məbləği isə qiymətləndirici şirkət tərəfindən ərazidəki mövcud bazar qiymətləri nəzərə alınmaqla hesablanır. Bu zaman əsas meyarlardan biri mənzilin bir kvadratmetrinin bazar dəyəridir. Hazırda sözügedən ərazilərdə qiymətləndirmədən keçmiş bəzi mənzillər üzrə kompensasiya məbləğinin 1 500-2 200 manat aralığında müəyyənləşdirildiyi hallar mövcuddur.

Bununla belə, kompensasiya məbləği bütün binalar və mənzillər üçün eyni olmur. Söküntü ilə bağlı hər bir qərardan əvvəl konkret ərazi üzrə qiymətləndirmə aparılır və məbləğ həmin qiymətləndirmənin nəticələrinə əsasən müəyyən edilir. Bəzi hallarda kompensasiya məbləği qeyd olunan rəqəmlərdən daha yüksək də ola bilər".

AQC sədri əlavə edib ki, söküntü prosesinin həm investor, həm də dövlət hesabına həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur:

"İnvestor tərəfindən sökülən binaların yerində yeni yaşayış binalarının inşası planlaşdırılır. Dövlət hesabına köçürüləcək ərazilərdə isə abadlıq işlərinin aparılması, park və yaşıllıq sahələrinin salınması nəzərdə tutulur.

İnvestor hesabına həyata keçirilən layihələrdə kompensasiya məbləğinin müəyyənləşdirilməsi üçün qiymətləndirmə şirkətinə müraciət edilə bilər. Eyni zamanda, investorla sakinlər arasında birbaşa danışıqlar aparılaraq kompensasiya məbləği də razılaşdırıla bilər".