Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev iqtisadiyyat professoru Ceffri Saksla görüşüb.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi X hesabında yazıb.
"Bakıya səfəri çərçivəsində dünya şöhrətli iqtisadiyyat professoru Ceffri Saksla məhsuldar görüş keçirdim. Biz dayanıqlı inkişaf, geosiyasət və geoiqtisadiyyat məsələləri üzrə fikir mübadiləsi apardıq, həmçinin Böyük Xəzər regionu konsepsiyasını, Azərbaycanın orta güc kimi artan rolunu, sülh gündəliyimizi və regional məsuliyyətin əhəmiyyətini müzakirə etdik.
Onun Şərq-Qərb marşrutu üzrə elektromobillərlə səyahəti nəzərdə tutan "Marco Polo – Drive of Peace" adlı təşəbbüsü dialoqun və qarşılıqlı əlaqələrin təşviqi baxımından ilhamverici nümunədir", – deyə paylaşımda bildirilir.
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin nüvə sualtı qayığında azı 64 amerikalı hərbçi zəhərlənib.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə “Navy Tayms” məlumat yayıb.
“İnsident iyunun 22-də ekipajın Sakit okean donanmasının Kitsap-Banqor hərbi-dəniz bazasında aparılan işlər zamanı ehtiyat dizel generatorunu işə salması nəticəsində baş verib”, - məlumatda deyilib.
Rusiya Hərbi Məhkəməsi Leninqrad Hərbi Dairəsinin 44-cü Ordu Korpusunun keçmiş komandiri, general-mayor Aleksandr Dembitskini həbs edib.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mediası məlumat yayıb.
Məlumata görə, ona “Yastreb” özəl hərbi şirkəti ilə bağlı dələduzluq işi üzrə ittiham irəli sürülüb:
“İstintaq generalı hərbi qulluqçulara ödənilən vəsaitlərlə bağlı dələduzluq sxeminin təşkilatçısı hesab edib. İş üzrə 89 hərbçi zərərçəkmiş kimi tanınıb”.
"Çox insan məni özündənrazı biri kimi təsəvvür edir. Amma tam əksinə, mən insanlarla çox rahat ünsiyyət qura bilirəm. Heç vaxt olmayıb ki, kimisə saymayım və ya kiməsə yuxarıdan aşağı baxım. Bilmirəm, bu fikir haradan yaranıb. Çox adam düşünür ki, insanları saymayan biriyəm. Halbuki qətiyyən belə biri deyiləm. Bəlkə də kənardan belə görünürəm, amma yaxından tanıyanlar bilirlər ki, qətiyyən elə xarakterim yoxdur".
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu Oxu.Az-a videomüsahibəsində Akademik Milli Dram Teatrının aktrisası, Əməkdar artist Vəfa Zeynalova deyib.
Videomüsahibəni ixtisarla yazılı da təqdim edirik:
- İlk olaraq vermək istədiyim sual budur: Vəfa Zeynalova niyə tez-tez görünmür?
- Nə bilim (gülümsəyir - red.)... Nə ilə görünüm? Hesab edirəm ki, yeni işlə tamaşaçılara müjdə verməliyəm: ya deməliyəm, belə bir yeni iş gəlir və ya yeni bir layihə başlayır və mən də orada varam. Təəssüflər olsun ki, hazırda heç bir yeni işdə deyiləm, heç bir layihə ilə də əməkdaşlığım yoxdur. Ona görə düşünürəm ki, boş-boş danışıb insanların zamanını almayım.
- Yəqin yeni rollar alanda da düşünürsünüz ki, bu, onsuz da bizim işimizdir, yenilik sayılmır...
- Birmənalı olaraq işimizdir, amma o barədə müəyyən informasiyalar olur və elə teatrın özü buna dair məlumatlar verir...
- Birmənalı şəkildə özünüzü kənara çəkməyi sevirsiniz. Bəlkə belə deyək?
- Yox, sadəcə olaraq həyat tərzim belədir ki, istəmişəm yeni işlə meydanda olum, yeni nəsə danışım. Hər hansısa bir iş olmayanda uzaqlaşmağa çalışıram.
- Tamaşaçıların tanımadığı və tanıdığı Vəfa Zeynalova arasında hansısa bir fərq varmı?
- Əlbəttə, var. Tamaşaçılar hər zaman məni gülərüz, səbirli, daha çox insanları başa düşən, qayğı göstərən kimi tanıyırlar. Çalışmışam ki, yaddaşlara da elə həkk olunum. Amma son zamanlar hiss edirəm ki, tez-tez səbir kasam daşır, çox səbirsiz, hirsli olmuşam. Artıq bəzən istəmədən kiminsə xətrinə də dəyə bilirəm. Bunun əziyyətini ən çox özüm çəksəm də, görürəm ki, bu məndə alınır... (gülür-red). Sonradan bunun peşmanlığını yaşayıram və fikirləşirəm ki, axı niyə bunu etdim? Niyə bu sözü dedim? Gərək etməzdim.
- Yeni layihələrdə olmamağınızın yəqin ki, bir səbəbi var. Rejissorlar sizi, yoxsa siz onları "görmürsünüz"?
- Təbii ki, səbəb var. Elə layihələr olur ki, yalan deməyəcəyəm, təkliflər gəlir, baxıram ki, mənə görə çox maraqsızdır. Yəni nə qədər bəzəyib-düzəyib təqdim etsələr də özümü həmin layihədə görə bilmirəm. Bəzən də gündəlik seriallara dəvətlər olur, vaxt baxımından çatdıra bilmirəm deyə razılaşmıram. Olur ki, hansısa serial yaxud filmdən dəvət gəlir, bu dəfə də aktyor heyəti, rejissorun özü və ya ümumilikdə yaradıcı komanda məni qane etmir. Bəzən isə əksinə olur, mən onları qane etmirəm.
Bundan başqa qonorar məsələsi də var. Ya təklif olunan qonorar məni qane etmir, ya da mənim istədiyim məbləğ onlara uyğun olmur. Bütün bu faktorlar rol oynayır. Amma istənilən halda mənim üçün ən önəmlisi layihənin özüdür. Əgər doğrudan da həmin filmdə və ya serialda bəlli bir yük, dəyər və ciddi iş varsa, qonorar ikinci plana keçir. Yox, əgər söhbət sadəcə simamı satmaqdan və ya içimdəki hər bir yaradıcı insan kimi oynamaq, haradasa görünmək istəyini təmin etməkdən gedirsə, o zaman ən azından düşünürəm ki, bunun qarşılığında adekvat qonorar olmalıdır.
Yaxud çox maraqlı layihələr var ki, çox istəyərəm orada olum, amma rejissorlar məni həmin obrazda görmürlər və dəvət etmirlər. Belə olan halda gedib hansısa rejissorun qapısını döyə bilmərəm ki, məni dəvət edin, məni çəkin.
- Vəfa xanım, bir aktrisa kimi heç fikrinizdən keçib ki, gedib özünüzü hansısa rejissora təklif edəsiniz? Bəlkə o sizi gerçəkdən görmür…
- Qəti surətdə yox. Heç vaxt. Ola bilməz...
- Bu "ola bilməz" eqonuzdan doğur, yoxsa düşünürsünüz ki, onlar sizi görməlidirlər?
- Xeyr, eqo ilə əlaqəsi yoxdur. Sadəcə, həmişə deyirəm ki, rejissor, operator və aktrisa arasında xüsusi bir bağlılıq olmalıdır. Bu üçlük bir-birini anlamalıdır ki, obrazı tamaşaçıya düzgün ötürə bilsinlər. Əgər rejissor hansısa aktrisanı və ya aktyoru işlədiyi layihədə görmürsə, kiminsə xətrinə məcburən onunla işləməyə çalışırsa, bu əməkdaşlıq alınmayacaq. Nəticədə rejissor öz işinə ziyan vurmuş olacaq - özünü də aldadacaq, tamaşaçını da, aktrisanı da. Əgər rejissor hansısa aktrisanı və ya aktyoru məhz o rolda görürsə, o zaman onu layihəyə cəlb etmək üçün əlindən gələni edəcək. Hətta onların oynamaq həvəsi olmasa, şəxsi problemləri olsa belə, rejissor hər şeyi edəcək ki, dəvət etdiyi aktyor və ya aktrisa öz potensialını ortaya qoya bilsin və o, istədiyi nəticəni əldə etsin. Ona görə də hər zaman düşünürəm ki, rejissor aktrisasını və aktyorunu özü seçməlidir - birmənalı şəkildə.
Mən gedib deyə bilmərəm ki, biz dostuq, məni də çək. Təbii ki, bizim cameədə hər kəs bir-birini tanıyır, hər kəsin də qarşılıqlı yaxşı münasibəti var. Mən də dostlarıma deyə bilərəm ki, məni görmürsünüz, mən sizin yaxın dostunuzam, niyə məni çəkmirsiniz? Amma düşünürəm ki, bu, düzgün deyil. Dostluq başqa şeydir, iş isə tamam ayrıdır. İşə xahişlə, tapşırıqla getmək olmaz. İşdə səni görməlidirlər, bəyənməlidirlər və seçməlidirlər. Mənim üçün bundan başqa xətt yoxdur.
- Dediniz ki, sizin cameədə hər kəs bir-birinin xətrini istəyir. Açığı, buna bir az inanmağım gəlmir. Obrazlı desəm, tarix boyunca bu cameədə sanki hər kəs bir-birinə əks getməyə daha çox meyillidir, nəinki xətir istəməyə...
- Çevrəmdə olanlara - aktyorlar, aktrisalar, rejissorlar, ssenaristlər, jurnalistlər, ümumiyyətlə, ətrafımdakı hər kəsə - əgər kiməsə dost, tanış və ya yaxın insan deyirəmsə, deməli, onlar mənim üçün doğrudan da elədirlər. Bilirəm ki, onlar məni görürlər də, sayırlar da, istəyirlər də. Mən də eyni qarşılığı verirəm, çünki başqa cür mümkün deyil.
- Sizi istəməyənlər yoxdur yəni?
- Əlbəttə, var. Amma onlar artıq mənim yaxın çevrəmdə deyillər. Hətta bizim cameədən olsalar belə, sadəcə kənardan tanıdığım insanlardırlar. Bizim ünsiyyətimiz isti ola bilməz - uzaqbaşı Allahın salamını verə bilərik.
- Ola bilərmi ki, sizə hansısa təklif gəlib, bayaq sadaladığınız səbəblərə görə imtina etmisiniz və sonra iki rejissor söhbət edəndə biri digərinə tövsiyə edib ki, Vəfanı çağırma, çox kaprizlidir?
- Ola bilər yox, çox olub. Ümumiyyətlə, mənim haqqımda belə bir şayiə gəzir ki, guya həddindən artıq kaprizli aktrisayam və hansısa çəkiliş meydançasında olsam, bütün heyəti bezdirərəm, böyük tələblər qoyuram. Əvvəllər bu məni qıcıqlandırırdı. Fikirləşirdim ki, niyə haqqımda belə düşünürlər, axı o cür deyiləm. Amma açığı, indi bundan zövq alıram. Qoy elə belə düşünsünlər. (gülür-red.)
- Akademik Milli Dram Teatrının səhnəsindən kənarda özünüzü necə təsəvvür edirsiniz? Hesab edin ki, bir gün sizə deyirlər ki, artıq burada işləmirsiniz...
- Çətin sual oldu. Hətta sualın əvvəlini başqa cür başa düşdüm. Cavab vermək istəyirdim, sonra davamını gətirdiniz və gördüm ki, başqa sualdır… Doğrudan da çox çətin sual oldu…
Bir cümlə ilə desəm, bu, mənim üçün yəqin ki, dəhşət olar, çünki özümü teatrsız təsəvvür etmirəm. Təbii ki, başqa teatrlar da var və şübhəsiz ki, hansısa teatr mənə qapısını açacaq. Amma o söz mənə deyilsə, həmin an reaksiyamın necə olacağına dair suala birmənalı cavab verməyə çətinlik çəkirəm. Bəlkə normal həyatımı davam etdirərəm, bəlkə depressiyaya düşərəm, bəlkə də çox sərt reaksiyalar verərəm. Həqiqətən bilmirəm. Necə deyərlər, Allah yazıbsa, pozun. (gülür-red.)
- Bəs bu qadağa sizə ailəniz tərəfindən qoyulsaydı? Deyə bilərsiniz ki, qoyulsaydı bu günə kimi qoyulardı, amma həyatda hər şey ola bilər. Belə bir seçim qarşısında qalmısınızmı: ailə, yoxsa səhnə?
- Xeyr, belə bir seçim qarşısında qalmamışam heç vaxt. Amma həmişə demişəm ki, seçim etməli olsam, ailəmi seçərdim. Bu sözü bu qədər rahat deməyimin səbəbi də ilk gündən ailəmin mənə dəstək olmasıdır. Heç vaxt sənətimlə ailəm arasında qarşıdurma yaşanmayıb.
- İki övladınız var.
- Bəli, 27 yaşında iki qızım var - Səbinə və Lalə.
- Xəyalınızdan keçibmi qızlarınızı da aktrisa kimi görəsiniz?
- Yox, keçməyib. Hətta belə bir dövr olub. Onların bu sahəyə müəyyən maraqları yaranmışdı. Onlara bu sənətin çətinliklərini, rahat tərəflərini, mənfisini, müsbətini olduğu kimi izah etmişəm. Açığı, özüm aktrisa olmalarını istəməsəm də, seçimlərinə qarışmamışam. Sadəcə hər şeyi izah etmişəm. Nəticədə özləri qərara gəliblər ki, başqa sahələrə yönəlsinlər. Hazırda fərqli sahələrdə çalışırlar, öz işlərindən zövq alırlar, mən də bundan rahat oluram. Teatrda işləsəydilər bəlkə də heç kimə lazım olmayacaqdılar, aylarla oturub rollar gözləyəcəkdilər. Mənim özümdə az olmayıb, teatrda oturub illərlə rol gözləmişəm. Aylar demirəm ha, illərlə. Zaman olub ki, kimlərinsə xoşuna gəlməmişəm, çünki sözü özümdə saxlayan deyiləm, söz gəldisə, deməliyəm və onu dediyimə görə də illərlə rol almamışam…
- Bu gün 20 yaşlı Vəfa Zeynalova ilə üz-üzə gəlsəydiniz, yolunu hansı istiqamətdən salmasını istəyərdiniz?
- Əgər sənət və karyera baxımından deyirsinizsə, təbii ki, öz sənətimi seçərdim. Hərçənd bu sənətə tam təsadüfən, özüm də bilmədən, sevmədən gəlib çıxmışam. Bu sənətə gəldiyim ilk gündən teatr, rejissorlar üzərimə elə böyük məsuliyyətlər qoydular ki... Təsəvvür edin, ölkənin bir nömrəli - ana teatrında birinci kurs tələbəsini dərhal işə götürdülər, televiziyada ilk serialda baş rol aldım. (Rəşad Nuri Güntəkinin "Dodaqdan qəlbə" romanının motivləri əsasında çəkilən "Taleyin qisməti" filmində Lamiyə obrazı" - red.) Bu, həm şans, həm də böyük məsuliyyət idi. Bir gecənin içində tamaşaçıların sevgisini görmək və bir anda anlamaq ki, hansı yükün altına girmisən. Həmin an anlamışam ki, artıq geriyə yol yoxdur. Bu məqamda artıq deyə bilməzsən ki, mən bura təsadüfən gəlmişəm. İndi buyur, özünü təsdiqlə. Nə edirsən et, bu insanların sevgisinin haqqını ver və təsdiqlə. Şükürlər olsun ki, tamaşaçı məni qəbul etdi və sevdi.
- Aktrisa olmağınız səhnədən kənarda da köməyinizə gəlib?
-Etiraf edirəm ki, bəli, gəlib. (gülür-red.)
- Demək, real həyatda da rol oynamısınız?
- Bəli. Bəzən məcbur qalıb müəyyən vəziyyətlərdə rol oynamışam. Həmişə deyirəm ki, mən aktrisayam. Əslində, hər bir insanın içində bir "oynamaq xətti" var. Sadəcə, biz bu baxımdan seçilmiş insanlarıq. Xoşbəxtik ki, böyük səhnələrimiz, ekranlarımız var və o hissi, o enerjini sənət vasitəsilə ortaya qoya bilirik. Bəzən zarafatla deyirəm ki, vay o insanların halına ki, içərilərindəki həmin hissi çıxarmağa yerləri yoxdur. Ona görə də həyatda oynamağa başlayırlar. Amma bir həqiqət də var ki, müəyyən situasiyalarda insan istəsə də, istəməsə də rol oynamaq məcburiyyətində qalır. Həyatın özü bəzən bunu tələb edir.
- Bağışlayansınız?
- Sadəcə söz kimi desəm, söyləyəcəyəm ki, yox, bağışlamıram, amma təcrübə göstərir ki, artıq bağışlayıram.
- Günahı, səhvi özünüzdə görəndə, haqsız olduğunuzu biləndə o cəsarətiniz varmı gedib deyəsiniz ki, əslində məsələ məndən qaynaqlanmışdı?
- Həmişə düşünürdüm ki, kiminsə xətrinə dəyəndə ondan üzr istəməyəcəyəm, çünki bu, mənim eqoma toxunacaq. Amma insan yaşa dolduqca fikirləri də, dünyaya baxışı da dəyişir. Düşünürəm ki, artıq bəlli bir yaşa gəlmişəm, əvvəl öz səhvini qəbul etməyi, kimdənsə üzr istəməyi onun qarşısında alçalmaq kimi qəbul edirdim. Niyə belə düşünürdüm, onu da bilmirəm. Lakin artıq bu yaşda başa düşürəm ki, əsla belə deyil - nə qədər çətin olsa da, insan üzr istəməyi də, səhvini etiraf etməyi də bacarmalıdır. Hər bir halda demək olar ki, bağışla, səhv məndə idi. Bu, çətin məsələdir ha, sizə asan gəlməsin, hələ mənim kimi bir insan üçün dəhşətli dərəcədə çətindir. (gülür - red.)
Amma indi mən bunu edə bilirəm və bu, məni sevindirir. Demək, mən özümü bu tərəfdən tərbiyələndirə bilmişəm.
- Vəfa xanım, sizə mane olan, qarşınızı bilərəkdən və bilməyərəkdən kəsən, hansısa planlarınızın alt-üst olmasına səbəb olan insanlar varmı ki, sizinlə üz-üzə gələndə, heç nə olmamış kimi, çox normal danışırlar, gülürlər. Və əslində onların sizə münasibətində pərdə arxasında nə olduğunu bildiyiniz halda onlarla qucaqlaşırsınız, öpüşürsünüz. Mövcuddurmu belə insanlar?
- Bəli, təəssüf ki var...
- Bu gün o insanlara verəcək bir mesajınız varmı?
- Düzünü desəm, heç bir mesajım yoxdur. Düşünürəm ki, onlar mənim mesajımı çoxdan alıblar. Çünki onların gözünün içinə baxmağı və heç nə olmamış kimi gülməyi öyrənmişəm. Belə deyim, öz xoş rəftarımla mesajımı ötürmüşəm ki, özünüzü yormayın - əgər mən nəyisə edəcəyəmsə, o məndə alınacaqsa, siz mənə heç cürə mane ola bilməyəcəksiniz. Yox, əgər nəyisə edirəm və alınmırsa, bu da sizin "əməyiniz" deyil - sadəcə məndə alınmadı və çəkildim qırağa. Bu gün mən bunları onların gözünün içinə baxa-baxa, gülə-gülə, zövqlə deyirəm. Mənə elə gəlir ki, əgər onlar məni tanıyırlarsa, artıq özləri də bilirlər ki, nə deyirəm...
2 iyul gecəsi Rusiyanın Kiyevə endirdiyi raket və PUA zərbələri nəticəsində ölənlərin sayı 30-a çatıb.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna Dövlət Fövqəladə Hallar Xidməti məlumat yayıb. Qurumun açıqlamasına görə, Kiyevin Darnitski rayonunda vurulmuş yaşayış binasının dağıntıları altından daha üç cəsəd çıxarılıb və bununla da ölənlərin sayı 30-a çatıb.
Ukrayna hava hücumundan müdafiə qüvvələri son hücum zamanı atılan 571 PUA və raketdən 524-nü məhv edib, lakin 25 ballistik raket və 12 PUA hədəfləri vurub.
Rusiya əsasən Kiyevi hədəf alıb. Artıq 30 nəfərin öldüyü və təxminən 90 nəfərin yaralandığı bildirilir. Bu səbəbdən 3 iyul Kiyevdə matəm günü elan edilib.
Qeyd edək ki, Prezident Volodimir Zelenski Rusiaynın bu hücumuna cavab veriləcəyini bəyan edib.
Dələduzluğun qurbanı olan tanınmış jurnalist Ləman Ələşrəfqızının pulu kartına geri qaytarılıb.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, jurnalist bu barədə sosial şəbəkə hesabında məlumat yayıb.
Onun sözlərinə görə ki, dünən Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları kiberdələduzu saxlayıb: “DİN-in Kibercinayətkarlıqla Mübarizə Baş İdarəsindən İsfəndiyar Abbasov zəng etdi, kiberdələduzun saxlanıldığını bildirdi. Pulum karta qaytarıldı. Təbii, cinayətkarın kimliyini hələlik bilmirəm, amma düşünürəm ki, onunla üzləşmək imkanım olacaq.
Hələliksə, cənab nazir Vilayət Eyvazova, DİN-in mətbuat xidmətinin rəisi Elşad Hacıyevə və DİN-in bu işdə əməyi keçən bütün əməkdaşlarına minnətdarlığımı bildirirəm. 2 iyul - Polis Günündə belə Azərbaycan polisi işinin başında olduğunu göstərdi və məni sevindirə bildi. Allah da onları sevindirsin”.
Xatırladaq ki, iyulun 1-də kibercinayətkar “Telegram” üzərindən Ümid Partiyasının sədri İqbal Ağazadənin adından istifadə edərək Ləman Ələşrəfqızıdan 600 manat məbləğində pulun kartına köçürülməsinə nail olub.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Belarus Respublikasının Prezidenti Aleksandr Lukaşenkoya təbrik məktubu göndərib.
Mediaxeberleri.AzPresident.az-a istinadən həmin məktubun mətnini təqdim edir:
"Dövlət bayramı - Belarus Respublikasının Müstəqillik Günü münasibətilə səmimi təbriklərimi və ən xoş arzularımı qəbul edin.
Azərbaycan ilə Belarus arasında münasibətlər yüksə səviyyədə qarşılıqlı anlaşma, sıx qarşılıqlı fəaliyyət ilə xarakterizə olunur. Xalqlarımız arasında möhkəm dostluq və qarşılıqlı dəstək ənənələri, həmçinin yüksək səviyyədə razılaşmaların uğurla həyata keçirilməsi dövlətlərarası əlaqələrimizi keyfiyyətli məzmunla zənginləşdirir və istiqamətlərin bütün spektri üzrə ikitərəfli əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə kömək edir.
Əminəm ki, birgə səylərlə Azərbaycan Respublikası ilə Belarus Respublikası arasında çoxplanlı qarşılıqlı fəaliyyət və strateji tərəfdaşlıq dost xalqlarımızın və ölkələrimizin rifahı naminə gələcəkdə də ardıcıl olaraq genişlənəcək və dərinləşəcəkdir.
Hörmətli Aleksandr Qriqoryeviç, bu bayram günündə Sizə möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik və ali dövləti vəzifənizdə uğurlar, dost Belarus xalqına isə əmin-amanlıq və tərəqqi arzulayıram".
Qeyri-qanuni hərəkətlər və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə halları üzrə 2026-cı ilin müvafiq dövründə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin (SHXÇDX) 75 əməkdaşı (onlardan 42-si rəhbər heyət) barəsində intizam tənbehi və təşkilati-ştat tədbirləri görülüb.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə dövlət xidmətinin korrupsiya ilə mübarizəyə dair 2026-cı ilin II rübünü əks etdirən statistik məlumatlarında bildirilib.
Qeyd olunub ki, həmçinin 2 əməkdaş mənfi əsaslarla ehtiyata buraxılıb, 48 fakt üzrə 88 nəfər barəsində toplanmış materiallar prosessual qərar qəbul edilməsi üçün Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğuna göndərilib.
Əlavə olunub ki, tibbi şəhadətləndirilmə sahəsində fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı ölkə başçısının müvafiq Fərmanının icrasının təmini məqsədilə, 1 iyul 2024-cü il tarixindən etibarən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılan vətəndaşların 4 yararlılıq kateqoriyası üzrə yekun tibbi müayinəsi Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyi tərəfindən həyata keçirilir:
"Tibbi şəhadətləndirmə prosesində iştirak edən aidiyyəti dövlət qurumları arasında məlumat mübadiləsinin elektronlaşdırılması, habelə bu sahədə həyata keçirilən institusional və təşkilati optimallaşdırma tədbirləri proseslərin daha səmərəli təşkili üçün əlverişli şərait yaratmışdır. Görülmüş bu tədbirlər korrupsiya risklərinin azaldılmasına, fəaliyyətin şəffaflığının və hesabatlılığının artırılmasına mühüm töhfə verməkdədir.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 mart 2026-cı il tarixli 59 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin vahid elektron informasiya sistemi haqqında Əsasnamə"nin tələblərinə uyğun olaraq dövlət qurumları ilə rəqəmsal sahədə inteqrasiya proseslərinin keçirilməsi, bu çərçivədə müvafiq məlumatların real vaxt rejimində fasiləsiz əldə olunması qərar qəbuletmə prosesində operativliyin və obyektivliyin təmin edilməsinə xidmət edir.
"Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında Azərbaycan Respublikasının 23 dekabr 2011-ci il tarixli 274-IVQ nömrəli Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə" Azərbaycan Respublikasının 27 dekabr 2024-cü il tarixli 111-VIIQD nömrəli Qanununa əsasən vətəndaşların hərbi vəzifələrinin icrası ilə bağlı özləri barədə məlumatlarla tanış olması, onları əldə etməsi və dəyişdirilməsi üçün müraciət etməsi, həmin məlumatlarda hər hansı dəyişikliklə bağlı məlumat alması, müraciətləri elektron formada göndərməsi, xidmətlərdən istifadə etməsi və ödənişləri həyata keçirməsi üçün Elektron Hökumət İnformasiya Sistemində xüsusi fərdi elektron səhifəsinin (elektron kabinet) yaradılması nəzərdə tutulub.
Vətəndaşlarla əyani təmasın minimuma endirilməsi, operativliyin və vətəndaş məmnunluğunun təmin edilməsi məqsədilə müasir texnologiyaların imkanlarından maksimum yararlanmaq və gələcəkdə göstərilən bütün xidmətlərin elektron qaydada həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Hazırda "Müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan möhlət", "Müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan azad edilmə", "Müddətli həqiqi hərbi xidmətə müvəqqəti çağırılmamağa dair", "Həqiqi hərbi xidmət keçmə haqqında", "Müddətli həqiqi hərbi xidmət barədə" və "Hərbi qeydiyyat" haqqında arayışlar, eləcə də tibbi şəhadətləndirilmənin nəticələri, müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmək üçün təyin edildikləri qoşun növləri barədə məlumatlar "MyGov" rəqəmsal hökumət platforması üzərindən vətəndaşlara təqdim olunur. Həmçinin, fərdi elektron səhifəsi ("MyGov" kabineti) üzərindən müvafiq müraciətlərin göndərilməsi və cavabların qəbulu təmin edilib.
15 yaşına çatmış kişi cinsli vətəndaşların ilkin hərbi qeydiyyata alınmasında yeni müddəaların tətbiq olunması, tələb olunan sənədlərin aidiyyəti dövlət orqanlarının elektron sistemlərindən inteqrasiya yolu ilə əldə olunması da həmin şəxslərlə, eləcə də onların valideynləri və qanuni nümayəndələri ilə əyani təmasının minimuma endirilməsinə və bu sahədə şəffaflığın artırılmasına xidmət edir.
Bundan əlavə, ilkin hərbi qeydiyyata alınma haqqında vəsiqənin kağız daşıyıcısının ləğv olunmasını nəzərə alaraq, ilkin hərbi qeydiyyata alma komissiyasının qərarının və digər məlumatların vətəndaşlara elektron formada təqdim olunması "MyGov" platforması üzərində elektron kabinetlərinin yaradılmasını zəruri edir.
Həmçinin hərbi vəzifələrinin icrasından yayınan şəxslərə qarşı mübarizənin gücləndirilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Cinayət, İnzibati Xətalar və Miqrasiya məcəllələrinə, "Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında" Qanununa və digər sahəvi normativ hüquqi aktlara əlavə və dəyişikliklər edilməsi, habelə 23 yanvar 2026-cı il tarixdə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun "Hərbi xidmət keçməkdən boyun qaçırma, hərbi hissəni və ya xidmət yerini özbaşına tərk etmə və fərarilik işləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında" 1 noyabr 2001-ci il tarixli 1 nömrəli Qərarının yenilənmiş qanunvericilik aktlarının müddəalarına uyğunlaşdırılması nəticəsində həmin kateqoriyalı şəxslərə qarşı məsuliyyət tədbirləri sərtləşdirilmiş, hüquq-mühafizə orqanları ilə birgə onların yerlərinin müəyyənləşdirilib çağırışa cəlb olunması, barələrində ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması istiqamətində zəruri tədbirlər görülür və bu sahədə müsbət nəticələr əldə olunmaqdadır", - deyə məlumatda vurğulanıb.
Ukrayna Silahlı Qüvvələri Rusiya Federasiyasının Penza vilayətindəki NIIFI Fiziki Ölçmələr üzrə Tədqiqat İnstitutuna zərbələr endirib.
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Ukrayna ordusunun Baş Qərargahı zərbəni təsdiqləyib və qeyd edib ki, zavoda dəyən zərərin dərəcəsi müəyyənləşdirilir. Sosial şəbəkələrdə zavodun tüstülənməsinə dair videogörüntülər yayımlanıb.
Zavod aviasiya və raket texnologiyasında istifadə olunan sistemlərin istehsalında ixtisaslaşıb. İnstitutun məhsulları təyyarələrdə, helikopterlərdə, “Bulava”, “Topol-M” və “Sineva” qitələrarası ballistik raketləri, “İskander” raket sistemləri də daxil olmaqla müxtəlif silahlarda istifadə olunur.
Eyni zamanda, Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti(SBU) işğal olunmuş Krımdakı Saki hərbi aerodromuna zərbə endirib. Əməliyyat aerodromun infrastrukturunu, xüsusən də qırıcı təyyarələrin yerləşdiyi anqarları hədəf alıb.
"Təyyarələrin saxlanıldığı anqarlara beş PUA hücumu təsdiqlənib. İlkin məlumata görə, hücum zamanı anqarlarda Su-30 və Su-30SM qırıcı təyyarələri olub. Hücumdan sonra Su-30SM-in yerləşdiyi anqarda yanğın qeydə alınıb ki, bu da hədəfin uğurla məhv edildiyini göstərir” - SBU-nun bəyanatında deyilir.
Qeyd olunur ki, hər bir belə təyyarənin təxmini dəyəri konfiqurasiyadan asılı olaraq 30 ilə 50 milyon dollar arasındadır.
Həmçinin, Donetsk vilayətindəki Qranitno yaxınlığındakı avtomobil körpüsünə, Luqansk vilayətində Nijneteplye yaxınlığındakı dəmir yolu körpüsünə və Donetsk vilayətində Novooçeretovatoye yaxınlığındakı logistika keçidinə də zərbə endirildiyi bildirilir. Eləcə də Donetsk-Mariupol magistral yolunda körpünün dağıdıldığı bildirilir.
Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda 1 iyul 2026-cı il tarixindən etibarən qadınların pensiya yaşı da 65 yaşa çatdırılıb. Bununla da ölkədə həm kişilər, həm də qadınlar üçün yaşa görə əmək pensiyasına çıxmaq hüququ 65 yaşda yaranır.
Məlumat üçün bildirək ki, qadınların pensiya yaşı son 12 ildə mərhələli şəkildə 5 il artırılıb. Belə ki, 2014-cü ildə qadınlar 59 il 6 ay yaşında pensiyaya çıxırdılarsa, 1 iyul 2026-cı ildən etibarən bu hədd 65 yaş olub. Ümumən isə Azərbaycanda pensiya yaşının artırılması prosesinə ilk dəfə 2005-ci ildə başlanılıb. Həmin vaxt kişilər üçün pensiya yaşı 60-dan 61 yaşa, qadınlar üçün isə 55-dən 56 yaşa qaldırılıb. Bir neçə illik fasilədən sonra proses 2010-cu ildən yenidən davam etdirilib. Həmin ildə qanunda dəyişiklik edilərək 62 yaşına çatmış kişilərin və 57 yaşına çatmış qadınların azı 12 il sığorta stajına malik olduqları halda yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququnun yaranacağı təsbit edildi.
Qanunvericiliyə əsasən, kişilərin pensiya yaşı 2010-cu il yanvarın 1-dən 2012-ci il yanvarın 1-dək, qadınların pensiya yaşı isə 2010-cu il yanvarın 1-dən 2016-cı il yanvarın 1-dək hər il 6 ay artırılıb. Daha sonra pensiya yaşının artırılması ikinci mərhələdə davam etdirilib. Kişilər üçün yaş həddi 2017-ci il iyulun 1-dən 2021-ci il iyulun 1-dək, qadınlar üçün isə 2017-ci il iyulun 1-dən 2026-cı il iyulun 1-dək hər il daha 6 ay artırılıb və 65 yaş həddinə çatdırılıb.
Beləliklə, son 16 ildə kişilərin pensiya yaşı 62-dən 65 yaşa, qadınların pensiya yaşı isə 57-dən 65 yaşa yüksəldilib.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatları göstərir ki, pensiya yaşının mərhələli şəkildə artırıldığı dövrdə hər il on minlərlə insan pensiya yaşına çatmadan vəfat edib.
DSK-nin məlumat bazası əsasında bu istiqamətdə apardığımız kiçik bir araşdırmaya görə,( 2024-cü ilə qədər hesablama aparılmasının səbəbi DSK-nin 2025 və 2026-ci illərə dair ölkədəki ölüm statistikasını təqdim etməməsi ilə bağlıdır-red.) 2014-cü ildə Azərbaycanda 55 648 nəfər vəfat edib. Onlardan 29 655 nəfəri kişi, 25 993 nəfəri qadın olub. Həmin il ölənlərin 21 844 nəfəri pensiya yaşına çatmadan dünyasını dəyişib.
2015-ci ildə ümumilikdə 54 697 nəfər vəfat edib. Ölənlərdən 29 130 nəfəri kişi, 25 567 nəfəri qadın olub. Onlardan 22 655 nəfəri pensiya yaşına çatmadan vəfat edib.
2016-cı ildə ölkədə 56 648 ölüm qeydə alınıb. Vəfat edənlərin 29 924 nəfəri kişi, 26 724 nəfəri qadın olub. Ölənlərdən 22 409 nəfəri pensiya yaşına çatmayıb.
2017-ci ildə ümumi ölüm sayı 57 109 nəfər təşkil edib. Onlardan 30 429 nəfəri kişi, 26 680 nəfəri qadın olub. 23 332 nəfər isə pensiya yaşına çatmadan həyatını itirib.
2018-ci ildə ölkədə 57 250 nəfər vəfat edib. Ölənlərdən 30 643 nəfəri kişi, 26 607 nəfəri qadın olub. Həmin il 22 698 nəfər pensiya almadan vəfat edib.
2019-cu ildə ümumi ölüm sayı 55 916 nəfər olub. Onlardan 29 926 nəfəri kişi, 25 990 nəfəri qadın təşkil edib. Ölənlərin 22 911 nəfəri pensiya yaşına çatmayıb.
2020-ci ildə COVID-19 pandemiyasının təsiri və Vətən Müharibəsi ilə əlaqədər ölüm göstəricisi xeyli artaraq 75 647 nəfərə yüksəlib. Vəfat edənlərin 42 081 nəfəri kişi, 33 566 nəfəri qadın olub. Həmin il 32 169 nəfər pensiya yaşına çatmadan dünyasını dəyişib.
2021-ci ildə son illərin ən yüksək ölüm göstəricisi qeydə alınıb. İl ərzində 76 878 nəfər vəfat edib. Onlardan 40 261 nəfəri kişi, 36 617 nəfəri qadın olub. Ölənlərin 30 544 nəfəri pensiya yaşına çatmadan həyatını itirib.
2022-ci ildə ölkədə 60 810 nəfər vəfat edib. Ölənlərdən 33 157 nəfəri kişi, 27 653 nəfəri qadın olub. Həmin il 24 127 nəfər pensiya yaşına çatmadan vəfat edib.
2023-cü ildə ümumi ölüm sayı 60 150 nəfər olub. Onlardan 33 120 nəfəri kişi, 27 030 nəfəri qadın təşkil edib. Ölənlərin 25 153 nəfəri pensiya yaşına çatmayıb.
2024-cü ildə isə Azərbaycanda 58 909 nəfər vəfat edib. Onlardan 32 436 nəfəri kişi, 26 473 nəfəri qadın olub. Həmin il 23 092 nəfər pensiya yaşına çatmadan dünyasını dəyişib.
Ümumilikdə, 2014–2024-cü illərdə Azərbaycanda 669 min 662 nəfər vəfat edib. Onlardan 357 min 762 nəfəri kişi, 311 min 900 nəfəri qadın olub. Eyni dövrdə 271 min 934 nəfər pensiya yaşına çatmadan vəfat edib. Bu isə o deməkdir ki, 2014-2024-cü illər ərzində hər 10 nəfərdən təxminən 4-ü pensiya yaşına çatmadan həyatını itirib.