Mart ayının 12-də Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Azərbaycanın Xalq şairi Səməd Vurğunun anadan olmasının 120 illiyinə həsr edilmiş təntənəli yubiley tədbiri keçirilib. "Sazın səsi, sözün nəfəsi" layihəsi çərçivəsində baş tutan gecə Mədəniyyət Nazirliyi, AMEA-nın Folklor İnstitutu və Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin birgə təşkilatçılığı, eləcə də "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin maddi-mənəvi dəstəyi ilə ərsəyə gəlib. Tədbirdə ziyalılar, şairin ailə üzvləri, doğmaları, "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin üzvləri, media nümayəndələri iştirak edirdilər.

Tədbirin girişində şairin həyat yolunu əks etdirən nadir video görüntülər nümayiş olunub, onun öz səsi ilə ifa etdiyi ölməz şeirləri dinlənilib.

Gecəni giriş sözü ilə açan layihə rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent İlhamə Qəsəbova Səməd Vurğun yaradıcılığının aşıq sənəti ilə ayrılmaz bağlarından danışıb. O, dahi şairin istedadlı aşıqların tanıdılmasında və bu qədim sənətin inkişafındakı əvəzsiz xidmətlərini xüsusi vurğulayıb.

Tədbirin aparıcılığını üzərinə götürən yazıçı-publisist Ramiz Göyüşov şairin yaradıcılıq fəlsəfəsi haqqında ətraflı məlumat verib. O, Vurğun ocağının davamçıları – Yusif və Vaqif Səmədoğluların, eləcə də Aybəniz Vəkilovanın Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənətinə bəxş etdikləri töhfələrdən söz açıb, şairlə bağlı maraqlı xatirələri və tarixi faktları bölüşüb.

Daha sonra çıxış üçün söz ADPU-nun Quba filialının direktoru, professor Yusif Alıyevə verilib. Professor şairin doğulub boya-başa çatdığı Yuxarı Salahlı kəndinin onun yaradıcılığındakı ilham mənbəyi olduğunu konkret nümunələrlə əsaslandırıb. Yusif Alıyev qeyd edib ki, Səməd Vurğun poeziyasının ana xəttini türkçülük, islam dəyərləri, tarixilik və millilik təşkil edir.

Şairin yaradıcılığını Corc Bayronla müqayisə edən natiq, Vurğun irsinin xalqla daha dərin tellərlə bağlı olduğunu bildirib. O, həmçinin dahi şairin akademik fəaliyyətinə diqqət çəkərək deyib: "Səməd Vurğun təkcə böyük şair deyil, həm də fundamental elmi irs qoyan bir akademik idi. Mir Cəlal Paşayevin dediyi kimi, o, əlinə qələm alanda kağız korlamayan yeganə sənətkar idi."

Yubiley gecəsi rəngarəng musiqi proqramı ilə davam etdi. Xalq artistləri Gülyaz və Gülyanaq Məmmədovalar, Nəzakət Teymurova, xanəndələr Sahib İbrahimov və Kamilə Nəbiyeva şairin sözlərinə bəstələnmiş mahnıları məharətlə ifa ediblər. Əməkdar artist Zakir Əliyev isə Rəsul Həmzətovun dosta vəfa rəmzi olan "Əziz dostum" şeirini səsləndirib. Aşıqlar Avdı Musayev, Ramin Qarayev, Samir Cəlaloğlu və Şahin Süleymanov isə saz havaları üstündə şairin qoşmalarını ifa edərək salona xüsusi ruh bəxş etdilər.

"Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin sədri, professor İlham Pirməmmədov çıxışında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Səməd Vurğun irsinə verdiyi yüksək qiyməti xatırladıb. O, şairin 120 illik yubileyinin dövlət səviyyəsində qeyd edilməsinə dair müvafiq Sərəncam imzaladığı üçün Prezident İlham Əliyevə bütün ziyalılar və Qazax mahalı adına minnətdarlığını bildirib.

İlham Pirməmmədov 1996-cı ildə Səməd Vurğunun 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Ulu Öndər Heydər Əliyevin sərəncam imzalandığını və təntənəli şəkildə qeyd olunmasını vurğuladı: "Bir il ərzində Azərbaycanın hər bölgəsində Səməd Vurğunun 100 illik yubileyi təntənəli şəkildə qeyd olundu. Nəhayət, 1997-ci ilin mart ayında Heydər Əliyev Sarayında Ulu Öndər Heydər Əliyevin iştirakı ilə respublika səviyyəli yubiley tədbiri keçirildi. Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin tədbirdə çıxış edərək Səməd Vurğunun Azərbaycan ədəbiyyatında müstəsna yer tutduğunu xüsusi vurğuladı və dedi: "Səməd Vurğun Azərbaycan xalqının böyük şairidir. Onun yaradıcılığı Azərbaycan ədəbiyyatının qızıl fonduna daxildir və xalqımızın milli-mənəvi sərvətidir.”

Ulu Öndər çıxışında həmçinin qeyd etmişdir ki, Səməd Vurğunun yaradıcılığı xalqımızın milli ruhunu, vətən sevgisini və mənəvi dəyərlərini əks etdirir, onun əsərləri zaman keçdikcə daha da qiymət qazanır və yaşayır.

Mən hesab edirəm ki, Səməd Vurğunun 120 illik yubileyi də bir il müddətində Azərbaycanın hər bölgəsində keçiriləcək və nəhayət, yenə də Heydər Əliyev Sarayında təntənəli yubiley mərasimi təşkil olunacaqdır.

O, keçirilən tədbirin Səməd Vurğunun 120 illik yubileyinə həsr olunmuş ilk tədbir olduğunu vurğulayaraq, keçiriləcək digər tədbirlərdə "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin yaxından iştirak edəcəklərini tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı. İlham Pirməmmədov Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı cənab Rəcəb Babaşovun salamlarını tədbir iştirakçılarına çatdırdı və may ayında Səməd Vurğunun 120 illik yubileyinin Qazax rayonunda yüksək səviyyədə keçiriləcəyini qeyd etdi.  Tədbirin aparıcısı Ramiz Göyüşova minnətdarlığını bildirdi: "Ramiz müəllim, yubiley tədbirini yüksək səviyyədə apardığınız üçün sizə təşəkkür edirik. Səməd Vurğuna həsr etdiyiniz kitabın nəşr olunması münasibətilə sizi təbrik edirik. Yaxın günlərdə həmin kitabın təqdimatı Səməd Vurğunun Ev Muzeyi və "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Səməd Vurğunun Ev Muzeyində keçiriləcəkdir".

İlham Pirməmmədov qeyd etdi ki, 2000-ci ildən etibarən "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyi tərəfindən hər il 21 mart tarixində Səməd Vurğunun və Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuş Xalq yazıçıları Mehdi Hüseyn, İsmayıl Şıxlı, İsa Muğanna və Yusif Səmədoğlunun, Xalq şairi Vaqif Səmədoğlunun, Xalq artistləri Leyla Vəkilova və Əminə Dilbazinin, dövlət xadimi Möhsün Poladovun məzarları ziyarət olunur.

Bu il də 21 mart saat 11:00-da Fəxri Xiyabanda Səməd Vurğunun və orada dəfn olunmuş qazaxlıların məzarları ziyarət olunacaqdır. O, bütün Vurğunsevərləri keçiriləcək həmin tədbirə dəvət etdi.

Daha sonra Ramiz Göyüşov tədbirin yüksək səviyyədə təşkil olunmasında gərgin əməyinə görə "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin üzvü Sultanxanım Nəsibovaya təşəkkürünü bildirdi.

Tədbirin sonunda xanəndə və aşıqların birgə ifasında şairin simvoluna çevrilmiş "Azərbaycan" şeiri xorla səsləndirilib. Gecə Ulu Öndər Heydər Əliyevin öz ifasında təqdim olunan "Azərbaycan" şeirinin nümayişi ilə yekunlaşıb.

"Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin mətbuat xidməti

"Bakı Bərk Məişət Tullantılarının Yandırılması Zavodu il ərzində 500 min ton bərk tullantıları yandırmaq gücündədir".

Bunu "Təmiz Şəhər" ASC-nin Utilizasiya şöbəsinin müdir müavini Arif Kərimov WUF13 çərçivəsində jurnalistlər üçün "Təmiz Şəhər" ASC-nin təsərrüfat sahələrinə təşkil edilən infotur zamanı bildirib.

Qurum rəsmisi qeyd edib ki, il ərzində tullantıların yandırılmasından 200 milyon kilovat/saat enerji istehsal olunur:

"Bu isə 110 min ev təsərrüfatını, məsələn, Gəncə boyda şəhərin bir il ərzində elektriklə təmini deməkdir. Zavodda istehsal olunan enerjinin 15 faizi zavodun daxili enerji ehtiyacının ödənilməsinə sərf edilir, qalan hissəsi Dövlət Enerji Şəbəkəsinə ötürülür.

Yandırılmadan ayrılan tüstü zavodda xüsusi reaktorda zəhərli qazlardan absorbsiya edilir. Sutka ərzində yandırılan tullantının 24 faizini dib külü təşkil edir. Ondan isə alternativ inşaat materialı istehsal edilir. Bu material yol inşaatında alt qat kimi istifadə olunur".

Oxu.az

İşçi məzuniyyətdə olduğu müddətdə onun iş yeri və vəzifəsi saxlanılmaqla, ona Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş hallarda sonuncu əməkhaqqından az olmamaq şərti ilə orta əməkhaqqı da ödənilir.

Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyindən məlumat verilib.

"Sonuncu əməkhaqqı dedikdə, işçi məzuniyyətə çıxdığı vaxt qüvvədə olan əmək müqaviləsində müəyyən edilmiş əməkhaqqı nəzərdə tutulur. Məzuniyyət vaxtı üçün ödənilən orta əməkhaqqı onun hansı iş ili üçün verilməsindən asılı olmayaraq məzuniyyətin verildiyi aydan əvvəlki 12 təqvim ayının orta əməkhaqqına əsasən müəyyən edilir. Əgər məzuniyyətin verildiyi aydan əvvəlki aylarda işçi qismən ödənişli sosial məzuniyyətdə və ya öz təşəbbüsü olmadan ödənişsiz məzuniyyətdə olubsa, yaxud onun təqsiri olmadan boşdayanma səbəblərindən işləməyibsə və ya tam işləməyibsə, bu zaman həmin aylar yaxın dövrdəki tam işlənilən təqvim ayları ilə əvəz olunur", - məlumatda bildirilib.

Qeyd edilib ki, məzuniyyətdən əvvəlki 12 təqvim ayının orta əməkhaqqı isə həmin ayların əməkhaqqının cəmlənmiş məbləğinin 12-yə bölünməsi ilə müəyyən edilir: "Alınmış məbləğin ayın təqvim günlərinin orta illik miqdarına — 30,4-ə bölünməsi yolu ilə bir günlük əməkhaqqı hesablanır. Daha sonra bu məbləğ məzuniyyət günlərinin sayına vurulur. Bu zaman alınan məzuniyyət haqqının məbləği həmin məzuniyyət günlərinin təsadüf etdiyi iş günləri üzrə əməkhaqqı məbləği ilə müqayisə edilir. Nəticədə alınan məbləğ işçinin sonuncu əməkhaqqından çox olduqda da məzuniyyət haqqı kimi işçiyə ödənilir, az olduqda isə işçinin sonuncu əməkhaqqına çatdırılaraq ona ödənilir".

2026-cı il üzrə qlobal iqtisadi göstəricilərin əvvəlki proqnozlarla müqayisədə bir qədər aşağı qiymətləndirilməsi maliyyə bazarlarında müəyyən ehtiyyatlı yanaşmanın formalaşmasına gətirib çıxarır. İnflyasiya, faiz dərəcələri, qeyri-müəyyənliklər vətəndaşların maliyyə qərarlarına daha diqqətlə yanaşmalarına səbəb olur. Belə bir şəraitdə bank əmanətlərinin təhlükəsizliyi, sərfəliliyi məsələsi yenidən aktuallaşıb.

Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə İqtisadçı ekspert Əkrəm Həsənov Pravda.az-a bildirib ki, ölkədə sahibkarlıq üçün normal şərait olmadığı üçün depozit ən təhlükəsiz və gəlirli sahədir:

“Sadəcə, milli valyutada 12 faiz, xarici valyutada 2,5 faiz gəlirlilik olur. Milli valyutada devalvasiya ola bilər. Devalvasiya olsa, artıq gəlir düşəcək. Faktiki olaraq insanlar daha çox xarici valyutada saxlamağa üstünlük verirlər. Yenə də 2,5 faiz elə də az deyil”.

İqtisadçı Xalid Kərimlinin sözlərinə görə, hazırkı halda banklara əmanət qoymağın əlverişliliyi hər insana görə dəyişir:

“İnvestor mövcud olan pulunu daha yüksək, məsələn, 15-20 faiz gəlirliliklə yerləşdirə bilərsə, banka niyə 10-11 faizə versin? Bu investorun, sahibkarın pulunu dəyərləndirməsindən asılıdır. Sahibkar öz pulunu biznesində daha yüksək dövriyyə kapitalına qoyaraq daha yüksək gəlirliyi ilə işlədə bilirsə, banka 10-11 faizə qoymağa dəyməz. Pulunu evdə saxlayanlar üçün isə banka qoymaq daha əlverişlidir. Valyuta riski isə hər zaman var. Bir az çox, bəzən az olmağından asılı olmayaraq risk hər zaman var. Dövlət 100 min manatadək olan vəsaitləri sığortalayır. Yəni bir banka 100 min manatadək əmanət qoysanız, heç bir bank riski mövcud deyil. Bank çöksə də Əmanətlərin Sığortalaması Fondu sizin pulunuzu qaytaracaq. Alternativlər çoxdur. Biri düşünə bilər ki, pul əmlaka yatırılsa daha çox qazanılar, digəri hesab edər ki, depozitlərə qoyulsa, daha sərfəli olar. Bank depozitləri Azərbaycan vətəndaşı üçün həmişə əlverişli imkanlardan biridir”.

Son iki ildə 60.2 min nəfərin məcburi köçkünlük müavinəti kəsilib. Mediaxeberleri.Az Modern.az-a istinadla xəbər verir ki, 2023-cü ildə 447.5 min, 2024-cü ildə 408.4 min, 2025-ci ildə isə 387.3 min nəfər məcburi köçkün kimi aylıq müavinət alıb.

2024-cü ildə vahid aylıq müavinət alan keçmiş məcburi köçkünlərin 50.2 mini 33 manat, 358.2 min nəfəri isə 60 manat müavinət alıb. Bu məqsədlə dövlət büdcəsindən məcburi köçkünlərə ümumilikdə 287.2 milyon manat (o cümlədən 919.1 min manat bank xərcləri) məbləğində vəsait xərclənib.

2025-ci ildə isə vahid aylıq müavinət alan 387.3 min keçmiş məcburi köçkünün 44.8 min nəfər 33 manat, 342.5 min nəfər isə 60 manat alıb. Bu məqsədlə il ərzində dövlət büdcəsindən məcburi köçkünlərə ümumilikdə 286.7 milyon manat (o cümlədən 859.9 min manat bank xərcləri) məbləğində vəsait xərclənib.

Qeyd edək ki, Qaçqınlar və Məcburi Köçkünlərlə İş üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən köçkünlərin siyahılarına mütəmadi olaraq yenidən baxılır. Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarına əsasən, keçmiş məcburi köçkünlər öz ata-baba yurdlarına qayıtdıqdan sonra 3 il ərzində malik olduqları imtiyazlardan istifadə edə, vahid aylıq müavinət ala bilirlər.

Almaniya Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinin qorunması üzrə mümkün beynəlxalq missiyada iştirak etmək niyyətində deyil.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu Almaniyanın xarici işlər naziri Yohan Vadeful bildirib.

"Biz tezliklə bu münaqişənin fəal iştirakçısı olacağıqmı? Xeyr", - XİN rəhbəri Qırmızı dənizdəki "Aspides" hərbi dəniz əməliyyatının Hörmüz boğazına qədər genişləndirilməsi ehtimalı haqqında sualı cavablandırarkən deyib.

Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazında təhlükəsizliyi yalnız İranla danışıqlar yolu ilə təmin etmək mümkün olacaq.

Neftçalada 1989-cu il təvəllüdlü Lətafət İnqilab qızı Abbasova dəm qazından zəhərlənərək ölüb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, hadisə onun yaşadığı evdə baş verib.

Faktla bağlı araşdırma aparılır.

Sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb.

Gündüz bəzi yerlərdə az çiskinli olacağı ehtimalı var. Mülayim şimal-qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturu gecə 5-8° isti, gündüz 8-13° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 758 mm civə sütunundan 764 mm civə sütununa yüksələcək. Nisbi rütubət gecə 75-80%, gündüz 65-70% təşkil edəcək.

Azərbaycanın rayonlarında bəzi yerlərdə arabir yağıntılı olacağı, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə qısa müddətə intensivləşəcəyi ehtimalı var. Axşam əksər rayonlarda yağıntılar tədricən kəsiləcək. Arabir duman olacaq. Qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclənəcək.

Havanın temperaturu gecə 5-9° isti, gündüz 12-17° isti, dağlarda gecə 3° şaxtadan 2°-dək isti, gündüz 5-10° isti olacaq.

Bu gecə Azərbaycanda ramazan ayının ehtimal edilən növbəti Qədr (əhya) gecəsidir.

Qədr gecəsi ramazan ayının 26-dan 27-nə, yəni martın 16-dən 17-nə keçən gecəyə təsadüf edir.

Qeyd edək ki, Qədr gecəsi Allahın kitabı Quranın nazil olmağa başladığı gecədir. Qurani-Kərim İslam peyğəmbərinə 23 il ərzində hissə-hissə nazil olub.

Xatırladaq ki, ramazan ayı Azərbaycanda fevralın 19-də başlayıb. Şəvval ayının 1-də, yəni martın 20-də Ramazan (Fitr) bayramı olacaq.