Ucarda 15 yaşlı qızın ana olması ilə bağlı yayılan xəbər cəmiyyətdə ciddi narahatlıq yaradıb. Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, hadisə ilə bağlı cinayət işi başlanılıb və araşdırmalar aparılır.

Lakin hadisənin özü ilə yanaşı, bir sıra suallar da gündəmə gəlir: bu vəziyyət necə yaranıb, nəzarət mexanizmləri niyə vaxtında işləməyib və ən əsası, 14–15 yaşlı məktəbli qızın təhsildən yayınması niyə əvvəlcədən aşkarlanmayıb?

Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin sədri Kəmalə Ağazadə məsələ ilə bağlı Musavat.com-a geniş açıqlama verib.

Onun sözlərinə görə, son illər 13–15 yaş aralığında olan qız uşaqlarının erkən hamiləlik və zorakılıq qurbanı olması halları cəmiyyətin görmək istəmədiyi, lakin ciddi şəkildə mövcud olan bir problemdir:

“Son 2-3 il ərzində bizim quruma 13-14-15 yaşında hamiləliklə əlaqədar zorakılıq qurbanı olan qızlarla bağlı müraciətlər olub. Bu hamiləliklərin qarşısını almaq mümkün olmayıb və onların doğuşu məktəbə getdiyi dövrdə baş verib. Yəni tam şəkildə təhsildən kənarda qalmayıblar, məktəbə davam ediblər, sadəcə bu fakt çox vaxt uşağın özü tərəfindən gizlədilib”.

Kəmalə Ağazadənin sözlərinə əsasən, ən narahatedici məqam yalnız erkən hamiləlik deyil, eyni zamanda bu yaşda olan qızların təhsildən “gizli şəkildə” uzaqlaşdırılması və formal olaraq məktəbə davam etsələr də, real təhsildən məhrum edilmələridir:

“Daha ciddi problem odur ki, həmin yaşda olan qızlar məktəbdən kənarda qalır, formal olaraq məktəbə gedirlər, amma real təhsildən uzaqlaşdırılırlar. Bəzən nişanlanma kimi hallar da gizlədilir və bu proseslər nəzarətdən kənarda qalır. Bunun üçün xüsusi dövlət qurumları, monitorinq qrupları və koordinasiya mexanizmləri mövcuddur. Yerli icra hakimiyyətləri yanında komissiyalar var, yetkinlik yaşına çatmayanlarla iş üzrə strukturlar fəaliyyət göstərir. Amma sual budur: bu mexanizmlər real işləyirmi? Çünki bəzən kənddə bir hadisə olsa, dərhal xəbər tutulur, amma 14-15 yaşlı qızların nişanlanması, təhsildən kənarda qalması kimi ciddi hallar necə olur ki, nəzarətdən yayınır?”

O, bəzi məktəblərdə bu cür halların “ört-basdır” edildiyini iddia edib:

“Məktəblər var ki, bu cür halları gizlətməyə çalışır. Halbuki bu, daha ciddi nəzarət tələb edən məsələdir. Çünki bu, təkcə təhsil problemi deyil, həm də sosial və hüquqi problemdir”.

Kəmalə Ağazadə vurğulayıb ki, belə hallar cəzasızlıq və “barışıq” yanaşması ilə həll edilə bilməz. Onun sözlərinə görə, bəzi hallarda cəmiyyət problemi sadələşdirərək hər iki tərəfi “bağışlamaq” prinsipi ilə yanaşır ki, bu, vəziyyəti daha da ağırlaşdırır:

“Bəzən deyilir ki, uşağı da bağrıma basım, onu da bağışlayaq, barışdıraq. Amma bu yanaşma problemi həll etmir. Əksinə, cinayətin ört-basdır olunmasına gətirib çıxarır. Çox nadir hallarda biz bunun sonrakı mərhələdə müsbət nəticəsini görürük. Əksinə, hadisələr daha da dərinləşir və gizlədilir. Əgər cəza tətbiq olunursa, onun icrası və nəzarət mexanizmi güclü olmalıdır. Barışıq adı ilə bu məsələləri bağlamaq doğru deyil. Bəziləri deyir ki, qoy ailələr xoşbəxt olsun, ya da qızlar yetkinləşib. Amma bu, əsas deyil. Qanun dəyişdirilib, beynəlxalq konvensiyalara uyğun olaraq yaş həddi müəyyən olunub və bu, 18 yaşdır. Hazırkı qanunvericilik kifayət qədər aydındır, əsas problem onun icrasındadır. Bir neçə il əvvəl cənab Prezident tərəfindən uşaq hüquqları ilə bağlı qanuna dəyişikliklər imzalanıb və qüvvəyə minib. Bu qanunlara əməl olunmalıdır. Əsas məsələ qanunun alt mexanizmlərinin gücləndirilməsidir”.

K. Ağazadə qeyd edib ki, qeyri-hökumət təşkilatları yalnız təklif vermək və boşluqları göstərmək funksiyasını yerinə yetirə bilər, icra və nəzarət isə dövlət qurumlarının üzərinə düşür:

“Biz QHT olaraq öz təkliflərimizi veririk, müxtəlif təşkilatlarla əməkdaşlıq edirik, müzakirələr aparırıq, boşluqları göstəririk. Amma bu sahədə icra və real nəzarət dövlət qurumlarının üzərinə düşür. Onların bizi dinləməsi və təklifləri nəzərə alması çox vacibdir”.

Azərbaycanda idarəetmə sisteminin daha çevik və səmərəli təşkili ilə bağlı müzakirələr fonunda icra hakimiyyətlərinin regional əsasda birləşdirilməsi məsələsi yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. Bu cür modelin inzibati xərclərin azaldılması və koordinasiyanın gücləndirilməsi baxımından üstünlükləri qeyd olunsa da, onun mövcud idarəetmə sisteminə necə inteqrasiya olunacağı sual doğurur. Görəsən, Azərbaycanda icra hakimiyyətlərinin regional əsasda birləşdirilməsi real və effektiv islahat modeli ola bilərmi?

Mövzu ilə bağlı Konkret.az-a danışan iqtisadçı Asif İbrahimov bildirib ki, icra hakimiyyətlərinin regional əsasda birləşdirilməsi nəzəri olaraq mümkündür, lakin bu, ciddi institusional və hüquqi dəyişikliklər tələb edir.

“Hazırkı sistem mərkəzləşdirilmiş idarəetmə modelinə əsaslanır və regional birləşməyə keçid üçün ilk növbədə qanunvericilik bazasının yenilənməsi, səlahiyyət bölgüsünün yenidən müəyyənləşdirilməsi vacibdir. Bu model idarəetmənin sadələşdirilməsi, xərclərin optimallaşdırılması və qərarların daha koordinasiyalı şəkildə qəbul olunması kimi üstünlüklər vəd etsə də, müəyyən risklər də daşıyır. Lokal problemlərin diqqətdən kənarda qalması və regionların spesifik ehtiyaclarının ikinci plana keçməsi ehtimalı mövcuddur”.

Asif İbrahimov vurğulayıb ki,belə bir islahat yalnız mərhələli və balanslı şəkildə həyata keçirilə bilər.

“Beynəlxalq təcrübədə regional idarəetmə modelləri adətən güclü yerli özünüidarəetmə mexanizmləri ilə birlikdə tətbiq olunur. Azərbaycanda isə bu balans tam formalaşmadığı üçün birbaşa birləşmədən daha çox regional koordinasiya mexanizmlərinin gücləndirilməsi daha real görünür”.

İqtisadçının fikrincə, icra strukturlarının regional əsasda birləşdirilməsi mümkündür, lakin bunun effektiv nəticə verməsi üçün kompleks islahatlar və mərhələli keçid planı vacib şərtdir.

Sərnişin tələbatını təmin etmək məqsədilə mayın 10-da Bakı-Ağdam-Bakı marşrutu üzrə əlavə qatar reysləri təyin ediləcək.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə "Azərbaycan Dəmir Yolları" (ADY) Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti (QSC) məlumat yayıb.

Bildirilib ki, həmin gün qatarlar bu marşrutla hər iki istiqamətdə hərəkət edəcək.

Son günlər Baş nazir Əli Əsədovun biznesi və "tikinti səltənəti" barədə yayılan xəbərlərdən sonra Azərbaycanda referendum keçiriləcəyi ilə bağlı məsələ yenidən gündəmə gətirilib. Müzakirələr zamanı 2026-cı ilin payızında referendum olacağı, Nazirlər Kabineti strukturunun ləğv ediləcəyi barədə iddialar səsləndirilib.

Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə bu barədə Pravda.az-a açıqlama verən Milli Məclisin komitə sədri Fazil Mustafa isə deyib ki, referendumla bağlı rəsmi məlumat yoxdur.

"Yüzlərlə xəbərlər yer alır. Bu o demək deyil ki, dərhal hansısa nəticə çıxarmaq lazımdır. Belə bir məlumat yoxdur. Rəsmi şəkildə də açıqlama olmayıb" - o bildirib.

Sumqayıt şəhərində 23 yaşlı oğlan infarktdan ölüb.

Hadisə aprelin 18-də Bulvar küçəsində yerləşən futbol meydançasında qeydə alınıb.

Sumqayıt şəhər sakini 2003-cü il təvəllüdlü Müsü Alıyevin futbol oynayarkən infarktdan öldüyü bildirilir.

Faktla bağlı şəhər prokurorluğu tərəfindən araşdırma aparılır.

"İdrak" liseyində müəlliməsinə odlu silahla ağır xəsarət yetirməkdə ittiham olunan şagirdin cinayət işi üzrə tərəflər arasında barışıq əldə olunub. Mediaxeberleri.Az "Qafqazinfo"ya istinadla xəbər verir ki, zərərçəkmiş müəllimə şagirdini bağışlayıb. Barışığı təsdiq edən rəsmi sənəd artıq istintaq orqanına təqdim edilib.

Bundan başqa, şagirdlə bağlı psixoloji ekspertiza rəyinin nəticələri də açıqlanıb. Həkim rəyinə əsasən, Ə.Ş.-də anlaqlılığı istisna etməyən psixoloji pozuntu müəyyən edilib.

Bu o deməkdir ki, şəxsdə müəyyən dərəcədə psixi problemlər var. Amma o, törətdiyi əməli dərk edir, davranışlarını idarə etmək qabiliyyətindədir. Hazırkı rəyə əsasən, şəxs cinayət məsuliyyətindən azad edilmir, lakin bu hal gələcəkdə cəza təyin edilərkən yüngülləşdirici amil kimi nəzərə alına bilər.

Prokuror yekun ittiham aktını təsdiqlədikdən sonra iş baxılması üçün məhkəməyə göndəriləcək.

Qeyd edək ki, hadisə bu ilin fevralında Bakıda yerləşən "İdrak" liseyində baş verib. İttihama görə, 10-cu sinif şagirdi Ə.Ş. atasına məxsus ov tüfəngi ilə təhsil aldığı liseyə gələrək 29 yaşlı riyaziyyat müəlliməsi Şəhla Kamilovanı güllələyib.

Şagird Cinayət Məcəlləsinin qəsdən adam öldürməyə cəhd maddəsi ilə ittiham olunur. Təqsiri sübuta yetiriləcəyi halda 18 yaşı tamam olmadığı üçün 10 ilədək azadlıqdan məhrum edilə bilər.

Rusiya imperiyası dövründə Tiflisdə rus dilində nəşr olunan “Qafqaz” (Kavkaz) rəsmi hökumət qəzeti Qacar xanədanını, Tehran və Təbrizdə baş verən hadisələri diqqətlə izləyir, ora ezam edilən əməkdaşları tərəfindən göndərilən xəbərləri dərhal dərc edirdi.

1896-cı ildə Müzəffərəddin şah Təbrizdən ayrılıb Tehrana taxt-taca getməli olur. Müzəffərəddin şah Nəsirəddin şah oğlu Qovanlı-Qacar uzun müddət Azərbaycan valisi olmuş və Təbrizdə yaşamışdır. Atasının qətlindən sonra 1896-cı ildə Qacar imperiyasının şahlıq taxtına əyləşmişdir. Bu barədə qəzetin 5 iyun 1896-cı 147-ci sayında xüsusi bir yazı dərc edilir.

Yazıda şahın Təbrizdən yola düşməsi, xalqla vidalaşması və Azərbaycanı öz oğlu Məhəmməd Əli Mirzəyə tapşırması barədə geniş məlumat verilir.

Şah Təbrizin əyanları, ruhaniləri və xalq nümayəndələri qarşısında vida nitqi söyləyərkən oğlunu onlara təqdim edərək bu sözləri demişdi:

“Mən ən əziz varlığımı (oğlumu) ən əziz yerimə (Azərbaycana) əmanət edirəm. Azərbaycan mənim evimdir, onu dünyada hər şeydən çox sevirəm... O, hər bir azərbaycanlı üçün ata olmalıdır. Mən özüm otuz yeddi illik hakimiyyətim dövründə azərbaycanlılara ata kimi yanaşmışam. İtizadus-Soltane mənim nümunəmi izləməlidir”.

O, bu müraciəti ilə həm də oğluna Azərbaycanın sülalə üçün nə dərəcədə əhəmiyyətli olduğunu xatıradırdı.

“Qafqaz” qəzetinin müxbiri Təbrizdən yazırdı:

“Şah Azərbaycanı “Dövlətin dayağı” (Mədar-ül-Məmləkə) və özünün doğma evi adlandırırdı”.

Müzəffərəddin şah Təbrizdə keçirdiyi 30 ildən çox müddətdə sarayda və gündəlik həyatda əsasən Azərbaycan türkcəsində danışıb və bu millətdən olması ilə fəxr edib. Osmanlı dövlətinə səfəri zamanı da danışıqları türk dilində aparıb.

Müzəffərəddin şah Tehrana getdikdən sonra da Təbrizdən gələn hər bir xəbərə qarşı çox həssas idi. Hətta deyilənə görə, o, ömrünün sonuna qədər “Təbriz havası” üçün darıxdığını tez-tez dilə gətirərmiş.

Ucarda yeniyetmə qız uşaq dünyaya gətirib.

Mediaxeberleri.Az APA-ya istinadla xəbər verir ki, rayon sakini 15 yaşlı yeniyetmə Ucar Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının Doğum şöbəsinə yerləşdirilib.

Xəstəxanadan bildirilib ki, aprelin 14-də saat 19:00 radələrində 2011-ci il təvəllüdlü hamilə doğuş sancıları ilə Ucar Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının Doğum şöbəsinə hospitalizasiya olunub. Ona 31-32 həftəlik hamiləlik diaqnozu təyin edilib. Pasiyent saat 20:20 radələrində cinsi kişi, çəkisi 1900 qram, boyu 44 sm uşaq dünyaya gətirib. Ana və uşağın vəziyyəti dəyərləndirilərək, müvafiq klinik protokollara uyğun zəruri tibbi yardım göstərilib. Zahı kafi vəziyyətdə aprelin 17-də sahə həkim mama-ginekoloq nəzarəti altında ambulator müalicə üçün evə yazılıb.

Hadisə ilə əlaqədar hüquq-mühafizə orqanlarına məlumat verilib.

Misli Premyer Liqasının 28-ci turunda "Araz-Naxçıvan"la oyun "Turan Tovuz"un tarixinə iki yubileylə düşüb.

Mediaxeberleri.Az Peşəkar Futbol Liqasının (PFL) rəsmi saytına istinadən xəbər verir ki, Qərb təmsilçisi Premyer Liqada 25-ci dəfə səfərdə qalib gəlib.

Yubiley qələbəsi 69-cu matça təsadüf edib. Tovuz klubu turnirin tarixində 25 və daha çox səfər qələbəsi qazanan 20-ci komanda olub. İlk belə nəticə 2022/2023 mövsümünə təsadüf edib. "Turan Tovuz" 2022-ci il avqustun 13-də "Səbail"in meydanından 3 xalla dönüb - 1:0.

"Araz-Naxçıvan"la görüş həm də tovuzluların Premyer Liqada 10-cu böyükhesablı qələbəsi kimi yadda qalıb. Evdə 4 dəfə üç və ya daha çox top fərqinə sevinən "Turan Tovuz" səfərdə 6-cı uğurunu əldə edib. İlk belə qələbə 2023-cü il mayın 5-də "Neftçi" ilə ev matçında qazanılıb - 4:0.

Xatırladaq ki, "Turan Tovuz" "Araz-Naxçıvan"ı üç cavabsız qolla üstələyib.

Yaxın gələcəkdə Ermənistan və Azərbaycan arasında işgüzar əlaqələrin qurulacağına inanır və bunu iki ölkə arasında sülhün institusionallaşmasının mühüm alətlərindən biri kimi qiymətləndirirəm.

“Armenpress”in məlumatına görə, bunu Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan hakim “Vətəndaş müqaviləsi” partiyasının seçki proqramını təqdim edərkən deyib.

“Şadam qeyd edim ki, artıq bəzi proqramlar həyata keçirilir. Ermənistan və Azərbaycan arasında ikitərəfli ticarət kiçik addımlarla formalaşır, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri arasında əlaqələr konkret mərhələyə keçib. Ümid edirəm və əminəm ki, yaxın gələcəkdə işgüzar əlaqələr də qurulacaq. Bu, sülhün institusionallaşmasının ən mühüm vasitələrindən biridir”, — Paşinyan bildirib.

Baş nazir qeyd edib ki, sülhün institusionallaşması prosesi artıq başlayıb və bunun hüquqi əsası mövcuddur: “Bu proses 2024-cü ildə sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası ilə başlayıb, daha sonra komissiyalarının birgə fəaliyyəti haqqında əsasnamənin imzalanması və ratifikasiyası ilə davam edib. Bu sənəd hər iki ölkənin hüquq sisteminin ayrılmaz hissəsinə çevrilib”.

Paşinyan vurğulayıb ki, demarkasiya prosesinin əsas prinsipi Alma-Ata bəyannaməsinə əsaslanır: “Bu, o deməkdir ki, müstəqil Ermənistanın ərazisi sovet Ermənistanının, müstəqil Azərbaycanın ərazisi isə sovet Azərbaycanın ərazisi ilə eynidir”.

Baş nazir sülhün möhkəmləndirilməsi üçün əsas addımları da açıqlayıb:

“Əsas addımlar demarkasiya prosesinin davam etdirilməsi, 8 avqust 2025-ci il Vaşinqton Bəyannaməsinə uyğun olaraq TRIPP layihəsinin icrası, regional nəqliyyat xətlərinin tam açılması, eləcə də sülh və dövlətlərarası münasibətlər haqqında sazişin yekun imzalanması və ratifikasiyasıdır”.

Paşinyan əlavə edib ki, sülh yalnız siyasi sənədlərlə məhdudlaşmır: “Vətəndaş cəmiyyəti və biznes nümayəndələri arasında əlaqələr, ikitərəfli ticarət, siyasi, mədəni və humanitar dialoq da sülhün institusionallaşmasının vacib alətləridir”.

Baş nazir həmçinin bildirib ki, Ermənistanın balanslaşdırılmış xarici siyasəti regionda sabitliyin formalaşmasına töhfə verib.

O, birbaşa dialoqun vacibliyini xüsusi vurğulayıb: “Əgər Türkiyə və Azərbaycanla danışmalı məsələlərimiz varsa, niyə bunu birbaşa etməyək? Üçüncü tərəflər vasitəsilə ünsiyyət həmişə düzgün ötürülmür. Birbaşa dialoq isə mesajların təhrif olunmasının qarşısını alır və bu yanaşma sayəsində bu gün sülhə nail olmuşuq”. /Apa