Rusiya hava hücumundan müdafiə qüvvələri gecə ərzində Rusiya regionları və Qara dəniz üzərində 1015 Ukrayna pilotsuz təyyarəsini vurub.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb.
Nazirliyin məlumatına görə, təyyarə tipli Pilotsuz Uçan Aparatlar(PUA) oktyabrın 17-də Moskva vaxtı ilə saat 20:00-dən oktyabr 18-i saat 08:00-a qədər sıradan çıxarılıb.

Pilotsuz təyyarələr Belqorod, Bryansk, Vladimir, Kaluqa, Kursk, Leninqrad, Novqorod, Oryol, Pskov, Ryazan, Smolensk, Tver və Tula vilayətləri, eləcə də Moskva vilayəti, Krasnodar diyarı, Krım və Qara dəniz üzərində məhv edilib.

Xatırladaq ki, 18 oktyabr gecəsi Rusiyanın Leninqrad vilayəti də kütləvi dron hücumuna məruz qalıb. Təkcə burada 140-dan çox dron vurulub. Vilayətin qubernatoru Aleksandr Drozdenkonun sözlərinə görə, dron qalıqları Kirovsk şəhəri yaxınlığındakı fərdi evə, eləcə də Vsevolojskdakı çoxmənzilli binaya düşüb.

Məqaləyə dair fotomateriallar:

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu yaxınlarda daha əvvəl özünün imzaladığı qanunda nəzərdə tutulan yeni və genişmiqyaslı sanksiyalardan Rusiyanı azad edib. Nəticədə, hər gün hərbi cinayətlər törətməkdə günahlandırılan Rusiya Vaşinqton tərəfindən mükafatlandırılıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə “Le Monde” nəşri yazıb.

Nəşrin yazdığına görə, Tramp faktiki olaraq Ukraynaya xəyanət edib. Noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkilərdə məğlub olmaq ehtimalı ilə üzləşən ABŞ prezidenti, əsasən İrana qarşı apardığı müharibənin yaratdığı inflyasiya səbəbindən, amerikalıların yanacaqdoldurma məntəqələrində daha ucuz qiymətə yanacaq ala biləcəkləri illüziyasına qapılaraq ukraynalıları qurban vermək qərarına gəlib. O, Rusiya dizel yanacağının alınmasının ABŞ-da yanacaq qiymətlərini aşağı salacağına ümid edir.

Vurğulanıb ki, bundan sonra Amerika pulları ilə maliyyələşən Rusiya hərbi maşını tam gücü ilə işləyə biləcək. Trampın qərarlarının nəticələri insan həyatı bahasına ölçüləcək.

Jurnalistlər qeyd ediblər ki, Tramp İranla müharibəyə düşünülməmiş şəkildə girişərək Rusiya lideri Vladimir Putinin maraqlarına artıq xidmət edib. Bu müharibə enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin kəskin artmasına səbəb olub və bununla da Rusiyaya ayaqda qalmaq üçün ilk fürsəti yaradıb.

Nəşrin əlavə etdiyinə görə, ABŞ Fars körfəzinin ərəb sahilində yerləşən müttəfiqlərini İranın hücumlarından qorumağa çalışarkən Ukraynanın ciddi ehtiyac duyduğu hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün nəzərdə tutulan böyük raket ehtiyatlarını sərf edib. Bundan əlavə, Tramp İran rejiminin bu müharibədə Rusiyadan maddi-texniki dəstək aldığını göstərən kəşfiyyat hesabatlarını nəzərə almayıb.

“Le Monde” Donald Trampın Ukraynanı ucuz yanacaq və siyasi yaşam üçün qurban verdiyini yazıb.

Sosial şəbəkələrdə qısa müddətdə peşə sahibi olmağı vəd edən kursların reklamlarına tez-tez rast gəlinir. Bu dəfə isə söhbət insan sağlamlığı ilə birbaşa bağlı olan, xüsusi tibbi bilik və peşə hazırlığı tələb edən stomatologiyadan gedir.

Mediaxeberleri.Az Baku TV-yə istinadən xəbər verir ki, "Alfa Woman Academy"də müxtəlif istiqamətlər üzrə təlimlər keçirilir, stomatologiya kursunun qiyməti isə 4 min manatdan 2 min manata endirilib.

İddialara görə, kurs çərçivəsində dişlərin müalicəsi və stomatoloji prosedurlar öyrədilir. Hətta təlimlər zamanı real xəstələr üzərində praktiki təcrübələrin keçirildiyi bildirilir.

Diqqətçəkən məqamlardan biri isə tibbi təhsili olmayan şəxslərə kursu bitirdikdən sonra stomatoloq kimi fəaliyyət göstərmək imkanının vəd edilməsidir.

Bəs stomatologiya üzrə təlimlər keçirən mərkəzlərin fəaliyyətinə necə nəzarət olunur? Real xəstələr üzərində praktiki təcrübələr hansı şərtlərlə aparıla bilər?

Məsələ ilə bağlı Səhiyyə Nazirliyindən bildirilib ki, Analitik Ekspertiza Mərkəzi (AEM) özəl tibb və əczaçılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan müəssisələrin fəaliyyətinə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada nəzarət funksiyasını həyata keçirir.

Təhsil müəssisələrinin və ya təlim kurslarının təhsil sahəsindəki fəaliyyətinin, eləcə də onların verdiyi sertifikat və diplomların akkreditasiyasının yoxlanılması isə AEM-in səlahiyyətlərinə daxil deyil. Qurumdan qeyd edilib ki, tibbi təhsili olmayan şəxslərə stomatoloji prosedurların öyrədilməsi, real xəstələr üzərində praktiki məşğələlərin keçirilməsi və onların stomatoloq kimi fəaliyyət göstərə biləcəklərinin vəd edilməsi ilə bağlı iddialar təsdiqlənən tibbi fəaliyyət faktı kimi aşkarlanarsa, müvafiq yoxlama aparılır və qanunvericiliyə uyğun tədbirlər görülür.

Vurğulanıb ki, aşkar olunan pozuntularla bağlı İnzibati Xətalar Məcəlləsinin müvafiq maddələri üzrə protokollar tərtib edilərək aidiyyəti üzrə göndərilir. Analitik Ekspertiza Mərkəzinin açıqlamasına görə, tibbi təhsili və müvafiq sertifikasiyası olmayan şəxsin stomatoloji xidmət göstərməsi qanunvericiliyə ziddir.

Bu il Azərbaycan öz tarixinin taleyüklü hadisələrindən birinin – dövlət müstəqilliyinin bərpasının 35-ci ildönümünü qeyd edir. 1991-ci il oktyabrın 18-də qəbul edilən Dövlət müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı Azərbaycanın müasir tarixində yeni mərhələnin başlanğıcını qoyub. Ötən dövrdə Azərbaycan mürəkkəb sınaqlardan keçərək siyasi, iqtisadi və hərbi baxımdan güclənib, ərazi bütövlüyünü və dövlət suverenliyini tam bərpa edərək beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqelərini möhkəmləndirib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, XX əsrin sonlarında dünyada baş verən geosiyasi dəyişikliklər, Sovet İttifaqının süqutu və milli azadlıq hərəkatlarının genişlənməsi Azərbaycanın yenidən müstəqillik qazanması üçün tarixi şərait yaradıb. 1991-ci il oktyabrın 8-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin növbədənkənar sessiyası işə başlayıb. Bir neçə gün davam edən müzakirələrdən sonra, oktyabrın 18-də Dövlət müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı qəbul edilib. Bununla da Azərbaycan Respublikası özünü 1918-ci ildə yaradılan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi elan edərək müstəqil dövlətçilik ənənələrini yeni tarixi şəraitdə davam etdirmək yoluna qədəm qoyub. Bununla belə, müstəqilliyin əldə edilməsi qarşıda duran çətinliklərin aradan qalxması demək deyildi. Əksinə, yeni dövlətin qarşısında siyasi sabitliyin təmin edilməsi, iqtisadiyyatın dirçəldilməsi, dövlət institutlarının yaradılması və milli təhlükəsizliyin qorunması kimi mürəkkəb vəzifələr dayanırdı. Çünki müstəqilliyin ilk illəri Azərbaycan üçün ciddi siyasi böhran, iqtisadi tənəzzül və hərbi təhlükələrlə müşayiət olundu. Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları və hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımızın bir hissəsi işğal edildi, yüz minlərlə soydaşımız doğma yurdlarından didərgin düşdü. Ölkədə hökm sürən siyasi qarşıdurma, hakimiyyət böhranı və idarəetmədəki ciddi problemlər dövlət müstəqilliyini təhlükə qarşısında qoydu. Gənc dövlətin gələcəyi üçün sabitliyin bərpası, güclü idarəçilik sisteminin formalaşdırılması və cəmiyyətdə milli həmrəyliyin təmin edilməsi həyati əhəmiyyət daşıyırdı.

Belə bir mürəkkəb şəraitdə 1993-cü ildə xalqın təkidli tələbi ilə Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın müasir tarixində dönüş nöqtəsinə çevrildi. Ümummilli Lider qısa müddətdə ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin yaradılması, dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsinin aradan qaldırılması istiqamətində mühüm addımlar atdı. Dövlətçilik prinsiplərinin bərqərar olması, nizami ordunun qurulması, hüquqi dövlət institutlarının inkişaf etdirilməsi və milli maraqların qorunması onun siyasətinin əsas istiqamətlərini təşkil edirdi.

Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəm təməlləri yaradıldı. 1994-cü ilin mayında atəşkəsin əldə olunması ölkənin hərbi-siyasi və iqtisadi inkişafına diqqətin artırılması üçün imkanlar açdı. Həmin dövrdə müəyyənləşdirilən strateji inkişaf xətti Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsinə, xarici investisiyaların cəlbinə və milli iqtisadiyyatın dünya iqtisadi sisteminə inteqrasiyasına şərait yaratdı. Beləliklə, müstəqilliyin qorunması və möhkəmləndirilməsi dövlət siyasətinin əsas prioritetinə çevrildi.

Dövlət quruculuğunun mühüm mərhələlərindən biri 1995-ci il noyabrın 12-də müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsi oldu. Ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilən Əsas Qanun dövlət quruluşunun hüquqi əsaslarını, insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarını, hakimiyyət qollarının fəaliyyət prinsiplərini müəyyənləşdirdi. Bu sənəd müstəqil Azərbaycanın hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində inkişafını təmin edən başlıca amillərdən birinə çevrildi. Eyni zamanda, ölkədə aparılan institusional islahatlar dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi və milli inkişaf strategiyasının həyata keçirilməsi üçün zəmin yaratdı.

Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyinin təmin olunmasında enerji strategiyası xüsusi yer tutdu. “Əsrin müqaviləsi”nin 1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanması ölkənin gələcək iqtisadi inkişafında yeni səhifə açdı. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundakı neft yataqlarının birgə işlənməsini nəzərdə tutan bu saziş dünyanın aparıcı enerji şirkətlərini ölkəmizlə əməkdaşlığa cəlb etdi. Müqavilə Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində mövqeyini gücləndirməklə yanaşı, ölkəyə uzunmüddətli investisiyaların yönəlməsinə və enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılmasına imkan yaratdı.

Sonrakı illərdə enerji siyasəti yalnız neft hasilatı və ixracı ilə məhdudlaşmadı. Azərbaycan beynəlxalq enerji dəhlizlərinin yaradılmasında fəal iştirak edərək regional və qlobal enerji təhlükəsizliyinin mühüm tərəfdaşlarından birinə çevrildi. Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft boru kəməri, Cənub Qaz Dəhlizi və digər strateji layihələr ölkənin tranzit imkanlarını genişləndirdi, iqtisadi əlaqələrini şaxələndirdi. Enerji gəlirlərinin ölkənin sosial-iqtisadi inkişafına yönəldilməsi infrastrukturun yenilənməsi, şəhər və rayonların inkişafı, əhalinin rifahının yaxşılaşdırılması üçün imkanlar yaratdı.

Müstəqilliyin möhkəmləndirilməsində Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı və xarici siyasət əlaqələrinin genişləndirilməsi də mühüm rol oynadı. Azərbaycan 1992-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatına üzv qəbul edildi, 2001-ci ildə isə Avropa Şurasına qoşuldu. Sonrakı dövrdə ölkəmiz müxtəlif beynəlxalq platformalarda fəal iştirak edərək regional əməkdaşlığın inkişafına, sülh və təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsinə, enerji, nəqliyyat və humanitar əlaqələrin genişləndirilməsinə töhfə verdi. Azərbaycanın müstəqil xarici siyasəti milli maraqların qorunmasına, qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıqların qurulmasına və beynəlxalq nüfuzun artırılmasına yönəldi.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi dövlətçilik strategiyası Prezident İlham Əliyev tərəfindən yeni dövrün tələblərinə uyğun şəkildə davam etdirildi. Ölkədə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı, nəqliyyat və logistika infrastrukturunun genişləndirilməsi, rəqəmsal transformasiya və sosial rifahın yüksəldilməsi istiqamətlərində ardıcıl tədbirlər həyata keçirildi. Regionların sosial-iqtisadi inkişaf proqramları çərçivəsində yeni müəssisələr yaradıldı, yollar və digər infrastruktur obyektləri tikildi, əhalinin məşğulluğunun artırılması üçün imkanlar genişləndirildi. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi və nəqliyyat potensialı ölkənin Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində beynəlxalq daşımaların mühüm iştirakçısına çevrilməsinə şərait yaratdı.

Dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, milli təhlükəsizliyin təmin olunması və müdafiə qabiliyyətinin artırılması da Azərbaycanın strateji prioritetlərindən biri oldu. Ordunun maddi-texniki bazası gücləndirildi, hərbi qulluqçuların peşəkarlığının artırılması və müasir silah sistemlərinin alınması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Bununla belə, ölkənin qarşısında dayanan ən ağır vəzifələrdən biri Ermənistanın işğalı altında qalmış ərazilərin azad edilməsi, məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin olunması idi. Bu strateji hədəf Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlət siyasətinin başlıca istiqamətlərindən biri kimi davam etdirildi. Uzun illər ərzində beynəlxalq təşkilatların qərar və qətnamələrinə baxmayaraq, münaqişənin sülh yolu ilə həllinin mümkün olmaması Azərbaycanın təhlükəsizlik məsələlərini daha da aktuallaşdırırdı.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixinin ən mühüm hadisələrindən biri oldu. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu 44 gün davam edən müharibədə böyük hərbi uğurlar əldə etdi. Noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi Qələbənin həlledici məqamlarından biri kimi tarixə düşdü. Noyabrın 10-da imzalanan üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatlar dayandırıldı və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm mərhələ başa çatdı. Vətən müharibəsində qazanılan Zəfər xalqın birliyini, ordunun gücünü və dövlətin hərbi-siyasi iradəsini nümayiş etdirdi.

Qələbədən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma prosesinə başlanıldı. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında yolların, tunellərin, körpülərin, hava limanlarının, enerji və su təchizatı sistemlərinin inşası həyata keçirildi. Yaşayış məntəqələrinin Baş planları hazırlandı, yeni məktəblər, xəstəxanalar, sosial obyektlər və yaşayış kompleksləri tikildi. Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı mərhələli şəkildə təmin edilməyə başlandı. Bu proses yalnız dağıdılmış infrastrukturun bərpası deyil, həm də insanların öz doğma torpaqlarında təhlükəsiz, layiqli və davamlı yaşayışının təmin edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Qarabağda 2023-cü il sentyabrın 19-20-də həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyi tam bərpa olundu. Tədbirlərin nəticəsində bölgədəki qanunsuz erməni silahlı birləşmələri tərk-silah edildi və separatçı rejim fəaliyyətinə xitam verdiyini elan etdi. Bununla da Azərbaycanın dövlət suverenliyinin ölkənin bütün ərazisində təmin olunması istiqamətində tarixi mərhələ başa çatdı. Dövlət Bayrağının ölkəmizin bütün ərazilərində dalğalanması müstəqilliyin və suverenliyin rəmzi olmaqla yanaşı, Azərbaycanın müasir tarixində yeni mərhələnin başlanğıcını ifadə etdi.

Azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirilən quruculuq işləri Azərbaycanın iqtisadi potensialını, təşkilati imkanlarını və uzunmüddətli inkişaf məqsədlərini nümayiş etdirir. Yeni yaşayış məntəqələrinin salınması, müasir infrastrukturun yaradılması, məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi və ekoloji cəhətdən dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin tətbiqi regionun gələcək inkişafına xidmət edir. Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun ölkənin sosial-iqtisadi həyatına yenidən inteqrasiyası Azərbaycanın qarşıdakı illər üçün müəyyən etdiyi əsas vəzifələr sırasındadır.

Dövlət müstəqilliyinin 35 illiyi Azərbaycanın keçdiyi tarixi yola nəzər salmaqla yanaşı, əldə olunan nailiyyətləri və qarşıda duran vəzifələri qiymətləndirmək üçün də əhəmiyyətli fürsətdir. Bu dövrdə ölkəmiz müstəqil dövlət institutlarını formalaşdırıb, iqtisadi inkişafını təmin edib, beynəlxalq əlaqələrini genişləndirib və ərazi bütövlüyünü bərpa edərək suverenliyini bütün ərazisində təmin edib. Təbii ki, bu nailiyyətlərin arxasında xalqın zəhməti, milli həmrəyliyi, dövlətçilik ənənələrinə bağlılığı və ölkənin gələcəyinə inamı dayanır.

Otuz beş il əvvəl müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan bu gün öz milli maraqlarına əsaslanan siyasət yürüdən, regional proseslərdə fəal iştirak edən və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirən dövlətdir. Tarixi təcrübə göstərir ki, müstəqilliyin möhkəmliyi yalnız onun hüquqi cəhətdən elan edilməsi ilə deyil, güclü dövlət institutları, iqtisadi müstəqillik, milli birlik, müdafiə qabiliyyəti və xalqın iradəsi ilə təmin olunur. Bu mühüm tarixi daha dəqiq ifadə etmək məqsədilə 2021-ci il oktyabrın 15-də Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə “Müstəqillik Günü haqqında” yeni Qanun qəbul edildi. Qanuna əsasən, 28 May “Müstəqillik Günü”, 18 Oktyabr isə “Müstəqilliyin Bərpası Günü” kimi təsbit olundu.

Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasının 35-ci ildönümü xalqımızın azadlıq mübarizəsinin, dövlətçilik əzminin və milli iradəsinin təntənəsidir. Bu əlamətdar tarix həm də müstəqil Azərbaycanın gələcək inkişafı, suverenliyinin qorunması və gələcək nəsillərə daha güclü dövlətin miras qoyulması naminə üzərinə düşən məsuliyyəti xatırladır. Ötən illərin təcrübəsi və qazanılan nailiyyətlər Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi inkişaf yolunu inamla davam etdirməsi üçün mühüm əsas yaradır.

“Azərbaycan Kartoqrafları” İctimai Birliyinin sosial şəbəkə hesabında təşkilatın sədri Müqabil Bayramov tarixi Azərbaycan şəhəri İrəvanın Ermənistana verilməsi ilə bağlı bəzi tarixi faktları ictimailəşdirib.

“Qardaş tələsi” ilə İrəvan xəritəmizdən necə silindi?” başlıqlı paylaşımı təqdim edirik:

“1918-ci ildə Osmanlı dövləti üçün ən böyük problemlərdən biri erməni məsələsi idi. I Dünya müharibəsinin sonlarında erməniləri özündən uzaqlaşdırmaq, onların dövlətlərini öz sərhədindən kənarda qurmasına şərait yaratmaq üçün Osmanlıya bir qurban lazım idi. Bu qurban kimi Mart soyqırımı ilə on mindən çox azərbaycanlının qanı bahasına qurulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti seçilmişdi. Osmanlı ermənilərin mərkəz olaraq tələb etdiyi Qars və ya Gümrü şəhərini onlara vermək istəmirdi. Ona görə də tarixi Azərbaycan yurdu olan İrəvan şəhəri hədəf seçildi.

Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü Nəsib bəy Yusifbəyov Zaqafqaziya Seyminin sabiq üzvlərinin 27 may 1918-ci il tarixli fövqəladə iclasında bu faktı açıq şəkildə bildirdi. Batumdan yenicə qayıdan Nəsib bəy Osmanlının planını bu şəkildə izah etdi: “Türkiyə nümayəndə heyətinin fikrinə görə Zaqafqaziyanın tərəqqisi üçün ən başlıca təminat Zaqafqaziya xalqlarının həmrəyliyi və birliyidir ki, buna nail olmaq üçün Azərbaycan tərəfi ermənilərə müəyyən qədər ərazi güzəştə getməlidir”. (Bax: Azərbaycan Respublikasının Dövlət Arxivi, fond 970, siyahı 1, iş 1, vərəq 46).

Osmanlı paşaları arasında bu məsələdə ziddiyyət olsa da, nəticədə Batum müzakirələrində Osmanlı heyətinə başçılıq edən Dövlət Şurasının sədri və ədliyyə naziri Xəlil Menteşə və Osmanlı Orduları Qafqaz Cəbhəsinin komandanı Ferik Mehmed Vehib paşa Cənubi Qafqazda Azərbaycan torpaqları hesabına ermənilərə dövlət yaratmağı qarşılarına məqsəd qoydular. Həmin vaxt Bakı işğalda idi, Azərbaycanın silahlı gücü yox idi və ona görə də düşdüyümüz bu ağır vəziyyətdən sui-istifadə edən Osmanlı paşalarının “çiban” adlandırdığı erməni dövlətini öz ərazilərində deyil, məhz Azərbaycan torpaqlarında qurdular. Azərbaycan Milli Şurası güzəştə getməyə məcbur edildi.

Bu, qardaş Türkiyənin birinci oyunu idi.

Osmanlının ikinci oyunu isə Bakı uğrunda idi. Bir sıra cəbhələrdə məğlub olan Osmanlı Bakı neftini ələ keçirmək, Azərbaycan və Şimali Qafqazı özünə birləşdirmək məqsədilə Batumda Azərbaycana hərbi yardım göstərəcəyinə söz verdi. Amma Gəncədəki ilk hadisədə məlum oldu ki, Osmanlı mövcud AXC hökumətinin tərkibindən narazıdır, ona görə də tarixə “İyun böhranı” kimi düşən hadisələr baş verdi. Azərbaycan Milli Şurası özünü ləğv etmək məcburiyyətində qaldı. Osmanlı Müsavat hökumətini istəmirdi, özünə yaxın olan və ilhaqçılar kimi tarixdə xatırlanan qüvvələri hakimiyyət başına gətirmək istəyirdi. Təsadüfi deyil ki, həmin illərdə Azərbaycana göndərilmiş Osmanlı zabitlərindən Behiç Erkin xatirələrində Ənvər paşadan bu əmrləri aldığını yazırdı: “Sülhdən sonra Osmanlı və Azərbaycan dövlətlərinin Avstriya-Macarıstan şəklində bir hökmdar əmri altında birləşmələri şəklini müzakirə etmək (təsəvvür Azərbaycanın birbaşa Türkiyəyə iltihaqı idi; fəqət Ənvər paşa almanların buna müxalifət etdiklərini mənə söylədi. Union Personell şəkli də bu müxalifətə görə düşünülmüşdür)”.

Açıq görünür ki, Osmanlının bu planını həyata keçirməsinə mane olan səbəb ingilislərə məğlub olması və Mudros müqaviləsini imzalaması oldu. Nəticədə Mudrosun 15-ci maddəsinə görə Osmanlı ingilislərin Bakını işğal etməsinə göz yumdu.

Əgər ingilislər qalib gəlməsə idi, Osmanlı Azərbaycanda hansı siyasəti yeridəcəkdi? Şübhəsiz ki, “iyun böhranı”nı yaradan Nuru paşa qısa zamanda Azərbaycanı özünə birləşdirib sultanın əmrinə verəcəkdi.

Necə ki, özü də bir Osmanlı paşası olan Mustafa Kamal Atatürk daha sonra rusların Bakını işğal etməsinə göz yumdu, parlamentdə Gəncə üsyanının əleyhinə danışdı.

Yaxın keçmişə baxsaq, görürük ki, Osmanlı Bakını azad etdi, amma özü möhkəmlənə bilmədi ingilislərə təhvil verdi, ardınca isə rusların Bakını işğal etməsinə göz yumdu...

Bu gün Ermənistanla qardaşlaşma xəttini yürüdən Türkiyə hakimiyyətinin davranışlarına baxdıqca, düşünürəm ki, tarix həqiqətən də ibrət üçün çox vacibdir. “Qardaş xəyanəti” isə ən ağırıdır, kürəyi ağrıdır, unutmaq olmur…”

Azərbaycanda ortaaylıq əməkhaqqı 1 200 manat həddinə yaxınlaşır. Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı məlumatlara əsasən, bu ilin yanvar-avqust aylarında ölkə üzrə ortaaylıq əməkhaqqı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7.2% artaraq 1 173 manat təşkil edib. Əhalinin gəlirlərindəki bu artım dinamikası fonunda ölkə rəhbərliyi tərəfindən növbəti sosial addımın atılacağı gözlənilir. Prezidentin müvafiq tapşırığına əsasən, gələn il ölkədə minimum əməkhaqqının artırılması nəzərdə tutulur. Bəs minimum əməkhaqqının qaldırılması gələn il ortaaylıq əməkhaqqının daha da yüksəlməsinə necə təsir edəcək?

Medıaxeberlerı.Az mövzu ilə bağlı "Kaspi" qəzetinin məqaləsini təqdim edir:

"700 mindən çox vətəndaşın əməkhaqqı artırılacaq"

Millət vəkili Vüqar Bayramov bildirib ki, minimum əməkhaqqının artırılması ölkə üzrə ortaaylıq əməkhaqqı məbləğlərinə birbaşa təsir göstərəcək. Millət vəkilinin sözlərinə görə, gələn il ölkə üzrə ortaaylıq əməkhaqqı məbləğlərində də artımların müşahidə olunacağı gözlənilir:

"Praktiki baxımdan minimum əməkhaqqının artırılması 700 mindən çox vətəndaşın əməkhaqqının artması ilə nəticələnəcək. Bu da ortaaylıq nominal əməkhaqqının artımına təsir göstərən əsas amillərdən birinə çevriləcək. Minimum əməkhaqqı artırıldıqdan sonra Nazirlər Kabineti dövlət idarələrində çalışan, lakin dövlət qulluqçusu olmayan şəxslərin vəzifə maaşlarının artırılması ilə bağlı qərar qəbul edəcək. Bu da minimum əməkhaqqından yüksək maaş alan həmin şəxslərin əməkhaqlarının artmasına səbəb olacaq. Bu baxımdan, gələn il minimum əməkhaqqının artırılmasının ortaaylıq əməkhaqqının artımına birbaşa təsir göstərəcəyi gözlənilir".

"Nisbətən az əməkhaqqı alanların maaşlarının artması prioritetdir"

V.Bayramov bildirib ki, 2027-ci ildə də ortaaylıq əməkhaqqının 1 300 manata, 2030-cu ilədək isə 1 600 manata çatması proqnozlaşdırılıb:

"Təbii ki, əməkhaqqı artımları vətəndaşlarımızın sosial təminatı baxımından çox vacibdir. Çünki bu, onların sosial rifahının yaxşılaşmasına gətirib çıxarır. Xüsusilə nisbətən az əməkhaqqı alan vətəndaşlarımızın maaşlarının artırılması prioritetdir. Cənab Prezident tərəfindən imzalanmış Əmək Məcəlləsinə dəyişikliklərdən sonra minimum əməkhaqqı məbləğinə ildə ən azı bir dəfə baxılması nəzərdə tutulub. Bu da onu göstərir ki, minimum əməkhaqqının və ümumilikdə əməkhaqqı məbləğlərinin mütəmadi artırılmasını müşahidə edəcəyik".

"Özəl sektorda da maaş artımları baş verə bilər"

İqtisadçı ekspert Asif İbrahimov da bildirib ki, növbəti il minimum əməkhaqqının artırılması ölkə üzrə ortaaylıq əməkhaqqının yüksəlməsinə təsir göstərə bilər:

"Hazırda ortaaylıq nominal əməkhaqqı 1 173 manatdır. Gələn il bu göstəricinin 1 200 manatı ötməsi mümkündür. Bunun üçün təxminən 2.3 faiz artım kifayətdir. Ancaq orta əməkhaqqının artımına təkcə minimum əməkhaqqı təsir göstərmir. İqtisadi artım, müəssisələrin gəlirləri, yeni iş yerləri və əmək məhsuldarlığı da mühüm rol oynayır. Minimum əməkhaqqının artırılması ilk növbədə aşağı maaş alan işçilərin gəlirlərini yüksəldəcək. Vahid Tarif Cədvəli ilə çalışanların maaşlarına təsir isə qəbul ediləcək qərardan asılı olacaq. Özəl sektorda da maaş artımları baş verə bilər. Çünki işçilərin əməkhaqqı yüksəldikdə müəssisələr digər əməkhaqqı səviyyələrinə də yenidən baxmağa məcbur qala bilərlər. Lakin bütün müəssisələrin eyni həcmdə artım etməyə maliyyə imkanı yoxdur".

"Qiymətlər yüksələ bilər"

Mütəxəssis əməkhaqqı artımında qarşılaşa biləcəyimiz risklərdən də danışıb:

"İstehsal zəifdir, məhsuldarlıq bir çox sahədə aşağıdır, biznesin xərcləri yüksəkdir. Belə şəraitdə minimum əməkhaqqının artırılması qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Çünki əməkhaqqı fondu məhsul və xidmətlərin maya dəyərinin mühüm hissəsini təşkil edir. İşəgötürənin əməkhaqqı xərcləri artdıqda, həmin xərclərin bir hissəsi məhsul və xidmətlərin qiymətinə əlavə edilə bilər. Nəticədə vətəndaşın maaşı artır, amma aldığı məhsul və xidmətlər də bahalaşır. Əgər qiymətlər maaşlardan daha sürətlə yüksələrsə, insanların real gəlirləri artmayacaq. Bu, xüsusilə ərzaq, nəqliyyat, məişət xidmətləri və gündəlik tələbat mallarının qiymətlərində özünü göstərə bilər. Bahalaşmanın miqyası isə bazardakı rəqabətdən, istehsal xərclərindən və müəssisələrin qiymət siyasətindən asılı olacaq. Avropa Sosial Xartiyası da bu məsələyə diqqət yetirməyi tələb edir. Xartiyanın 4-cü maddəsinin 1-ci bəndi işçilərin özlərinin və ailələrinin layiqli həyat səviyyəsini təmin edən əməkhaqqı almaq hüququnu nəzərdə tutur. Avropa Sosial Hüquqlar Komitəsinin yanaşmasında minimum xalis əməkhaqqının orta xalis əməkhaqqının 60 faizinə çatması mühüm meyar hesab olunur. Bu baxımdan, Azərbaycanda minimum əməkhaqqının müəyyənləşdirilməsi zamanı həmin nisbət də nəzərə alınmalıdır. Məqsəd işçinin maaşı ilə ailəsinin əsas yaşayış ehtiyaclarını qarşılaya bilməsidir".

"Bazarda rəqabəti də gücləndirmək lazımdır"

İqtisadçı vurğulayıb ki, gələn il əməkhaqqının artımına iqtisadi fəallıq, dövlət büdcəsinin imkanları, investisiyalar və qeyri-neft sektorunun inkişafı da təsir göstərəcək:

"Əgər istehsal və xidmətlərin həcmi genişlənər, əmək məhsuldarlığı yüksələrsə, maaşların artması üçün daha sağlam iqtisadi əsas yaranar. Əks halda, müəssisələrin əlavə xərcləri qiymətlərin yüksəlməsinə və yeni iş yerlərinin yaradılmasının çətinləşməsinə səbəb ola bilər. Minimum əməkhaqqının artırılması əhalinin sosial müdafiəsi üçün vacib addımdır. Ancaq iqtisadiyyatımızın mövcud problemləri həll olunmadan bu artımın bahalaşma ilə müşayiət olunması riski yüksək qalır. Maaşları artırmaqla yanaşı, istehsalı genişləndirmək, məhsuldarlığı yüksəltmək və bazarda rəqabəti gücləndirmək lazımdır. Əks halda, vətəndaşın cibinə əlavə pul qoyulacaq, amma qiymət artımı həmin pulun alıcılıq gücünü azaldacaq".

Qazax rayonunda piyadanın vurulması ilə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib.

Medıaxeberlerı.Az xəbər verir ki, hadisə rayonun Kosalar kəndi ərazisində qeydə alınıb.

Belə ki, hərəkətdə olan VAZ-21015 markalı minik avtomobili yolu keçmək istəyən 2014-cü il təvəllüdlü S.Xəlilovanı vurub.

Yaralı dərhal xəstəxanaya çatdırılıb. Onun vəziyyətinin ağır olduğu bildirilir.

Hadisə yerinə polis əməkdaşları cəlb olunublar.

Faktla bağlı araşdırma aparılır.

Misli Premyer Liqasında 8-ci tur davam edir. 

Medıaxeberlerı.Az xəbər verir ki, ikinci oyun günüə nəzərdə tutulan matçlar artıq başa çatıb.

Əvvəlcə “Qəbələ” öz meydanında “Sabah”ı qəbul edib. Görüş "Sabah"ın 4:0 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb.

Turun mərkəzi matçında isə "Qarabağ" "Neftçi" ilə üz-üzə gəlib. Matç 3:3 hesablı heç-heçə ilə başa çatıb. Hazırda hər iki komandanın 17 xalı var. Paytaxt klubu topların daha yaxşı fərqinə görə ikinci, Ağdam klubu isə üçüncü yeri tutur.

Qeyd edək ki, tura sabah keçiriləcək iki görüşlə yekun vurulacaq.

Misli Premyer Liqası, 8-ci tur

17 oktyabr (şənbə)

19:00. “Qarabağ” - “Neftçi” - 3:3

Qollar: Qustavo Klisman, 11 (0:1), Aleksey Kaşuk, 18 (1:1), Qustavo Klisman, 34 (1:2), Saviç, 52 (1:3), Renaldo Sefas, 89 (2:3), Kadi Borqes, 90+3 (3:3)
Hakimlər: Kamal Umudlu, Namiq Hüseynov, Vüsal Məmmədov, Fərid Hacıyev, Əli Əliyev (VAR), Pərvin Talıbov (AVAR)
Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu

16:00. “Qəbələ” - “Sabah” - 0:4 

Qollar: Abdula Xaybullayev, 45+1, Aleksey İsayev, 74, Coy Lens Mikels, 88, Aleksey İsayev, 90+3
Hakimlər: Əliyar Ağayev, Akif Əmirəli, Zeynal Zeynalov, Namiq Bəkirov, Rəşad Əhmədov (VAR), Rahil Ramazanov (AVAR)
Qəbələ şəhər stadionu

18 oktyabr (bazar)

15:00. “İmişli” - “Turan Tovuz”

18:30. “Kəpəz” - “Zirə”

16 oktyabr (cümə)

“Şamaxı” - “Şəfa” - 3:2

“Sumqayıt” - “Araz-Naxçıvan” - 2:1 

Bombardirlər:

Breno Almeyda ("Neftçi") - 7 qol

Coy-Lens Mikels ("Sabah") - 5 qol

Aleksey Kaşuk ("Qarabağ") - 4 qol

Ağadadaş Salyanski (“Araz-Naxçıvan”) - 3 qol

Rikardo Apolinario (“Şamaxı”) - 3 qol

Bərdə Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında qeyri-tibb işçisi (sanitar qadın) pasiyentə qarşı fiziki şiddət göstərib.