Gəncədə qohumlar arasında dava düşüb.

Mediaxeberleri.Az qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, çay kənarında qohumlar arasında başlayan mübahisə sonradan əlbəyaxa davaya çevrilib.

İlkin məlumata görə, dava zamanı 1985-ci il təvəllüdlü Etibar Nuriyev və onun oğlu 17 yaşlı Ə.Nuriyev müxtəlif bədən xəsarətləri alıb.

DİN-in regional qrupundan bildirildi ki, hadisə ilə bağlı Gəncə Şəhər Baş Polis İdarəsində araşdırma aparılır, araşdırmanın nəticəsindən asılı olaraq məsələyə hüquqi qiymət veriləcək.

Məqaləyə dair fotomateriallar:

ABŞ-ın Venesuelaya məlum hücumu nəticəsində həlak olan 32 kubalı əsgərin cəsədi vətənlərinə çatdırılıb.

Mediaxeberleri.Az Savaşmedia.az-a istinadən xəbər verir ki, cəsədlərin qarşılanma mərasimi paytaxt Havananın Xose Marti hava limanının uçuş-enmə zolağında baş tutub.

Mərasimdə Kuba prezidenti Migel Diaz-Kanel, keçmiş prezident Raul Kastro və daxili işlər naziri Lazaro Alberto Alvares iştirak ediblər.

Dünya mediasının mərasimdə diqqətini çəkən maraqlı məqam isə təyyarədən endirilərək üç motosikiletçinin müşaiyyəti ilə küçələrdə gəzdirilən tabutların kiçik olmasıdır.

Tabutların niyə bu qədər kiçik olmasına rəsmi izah verilməsə də, tabutda cəsədlərin deyil, qurbanların qalıqlarının olduğu ehtimal edilir.

Xatırladaq ki, 32 kubalı əsgərin öldürüldüyü həmin əməliyyat zamanı ABŞ qüvvələri Venesuela prezidenti Nikolas Maduronu qaçırıb.

Venesuela Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, hücum nəticəsində 100 nəfər həlak olub.

2025-ci ilin dekabrın 30-u Prezident İlham Əliyevin imzaladığı "Maliyyə Nazirliyinin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Fərmanına əsasən Maliyyə Nazirliyi yanında Dövlət Müəssisələrinin Monitorinqi Agentliyi yaradılıb.

Mediaxeberleri.Az Modern.az-a istinadən yaradılan Agentliyin hansı funksiyaları icra edəcəyini, dövlət müəssisələrinin maliyyə idarəçiliyinə necə təsir göstərəcəyini və nəzarət mexanizmlərinin mahiyyətini təqdim edir.Maliyyə Nazirliyi yanında Dövlət Müəssisələrinin Monitorinqi Agentliyi dövlət mülkiyyətində olan müəssisələrin maliyyə fəaliyyətinə sistemli nəzarəti həyata keçirəcək yeni struktur kimi formalaşdırılıb. 

Agentlik birbaşa Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin strukturuna daxildir və əsas funksiyası dövlət müəssisələrinin büdcə intizamını, maliyyə sağlamlığını və fiskal risklərini davamlı şəkildə izləməkdir.Bu strukturun yaradılması faktiki olaraq uzun illər parçalı şəkildə aparılan nəzarət və təhlil mexanizmlərinin mərkəzləşdirilməsinə xidmət edir.

Agentliyin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri dövlət müəssisələrinin illik və ortamüddətli büdcə layihələrinin, eləcə də gəlir və xərc smetalarının icrasının monitorinqidir. Bu o deməkdir ki, dövlət müəssisələrinin təkcə planlaşdırdığı maliyyə göstəriciləri deyil, həmin göstəricilərin icra səviyyəsi də rüblük əsasda təhlil olunacaq.

Beləliklə, büdcə sənədləri formal təsdiq mərhələsindən çıxaraq faktiki icra nəticələri ilə ölçüləcək.Agentliyə verilən səlahiyyətlər dövlət müəssisələrinin xalis mənfəətindən dövlət büdcəsinə ödənilməli olan dividendlərin icrasına birbaşa nəzarəti də əhatə edir.Bu mexanizm dövlət müəssisələrinin mənfəət əldə etdiyi halda, həmin vəsaitlərin vaxtında və tam həcmdə büdcəyə yönəldilməsini təmin etməyi hədəfləyir. Nəticə etibarilə, dividendlər artıq tövsiyə xarakterli deyil, ciddi fiskal öhdəlik kimi izlənəcək.

Əsasnamədə xüsusi yer tutan məqamlardan biri risk əsaslı monitorinq mexanizmləridir. Agentlik dövlət müəssisələrinin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətini erkən xəbərdarlıq testləri, stress-testlər və digər analitik alətlər vasitəsilə qiymətləndirəcək.

Bu yanaşma dövlət büdcəsinə potensial yük yarada biləcək risklərin böhran mərhələsinə çatmamış aşkarlanmasına imkan verəcək.Agentlik həm dövlət müəssisələrinə ayrılan büdcə vəsaitlərinin proqnozlaşdırılmasında, həm də həmin vəsaitlərin səmərəliliyinin qiymətləndirilməsində iştirak edəcək.Bu, subsidiyalar, dövlət sifarişləri və məqsədli maliyyələşmənin real iqtisadi nəticələrə bağlanmasını təmin etməklə, dövlət büdcəsi ilə dövlət müəssisələri arasında daha rasional maliyyə balansı formalaşdıracaq.

Agentliyin təhlilləri əsasında dövlət müəssisələrinin maliyyə sağlamlığının cari vəziyyəti və dinamikası barədə rübdə bir dəfə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim edilən məlumatların hazırlanması üçün Maliyyə Nazirliyinə təkliflər veriləcək.

Bu mexanizm ali icra hakimiyyəti səviyyəsində dövlət müəssisələrinin real maliyyə mənzərəsini operativ şəkildə görməyə imkan yaradacaq.Yeni Agentliyin fəaliyyəti dövlət müəssisələri üçün həm maliyyə şəffaflığı, həm də idarəetmə intizamı baxımından yeni mərhələnin başlanğıcıdır.Büdcə layihələrinin razılaşdırılması, xərclərin optimallaşdırılması, risklərin ölçülməsi və dividendlərin icrası artıq institusional nəzarət altında həyata keçiriləcək. Bu isə dövlət müəssisələrinin fəaliyyətini daha hesabatlı və nəticəyönümlü edir.

Maliyyə Nazirliyi yanında Dövlət Müəssisələrinin Monitorinqi Agentliyinin səlahiyyətləri təkcə daxili resurslarla məhdudlaşmır. Agentliyə müstəqil ekspertləri, ixtisaslaşmış mütəxəssisləri, məsləhətçi və elmi təşkilatları müqavilə əsasında öz fəaliyyətinə cəlb etmək hüququ verilir.

Bu yanaşma dövlət müəssisələrinin maliyyə vəziyyətinin qiymətləndirilməsində subyektiv yanaşmanın qarşısını almağa, beynəlxalq və elmi əsaslı metodların tətbiqinə imkan yaradacaq. Ayrılmış vəsait çərçivəsində həyata keçiriləcək bu əməkdaşlıq daha dərin analitik təhlillərin aparılmasını, risklərin daha dəqiq müəyyənləşdirilməsini təmin edəcək.Əsasnaməyə əsasən, Agentlik konkret istiqamətlər üzrə işçi qrupları və komissiyalar yaratmaq səlahiyyətinə malikdir. Bu mexanizm xüsusilə fiskal risklərin qiymətləndirilməsi, stress-testlərin aparılması, dövlət müəssisələrinin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin kompleks təhlili zamanı tətbiq ediləcək.

İşçi qrupları vasitəsilə həm bir müəssisə üzrə dərinləşdirilmiş araşdırmalar aparmaq, həm də eyni sahədə fəaliyyət göstərən dövlət müəssisələri üzrə icmal nəticələr əldə etmək mümkün olacaq. Bu isə qərarların fərdi yox, sistemli məlumatlara əsaslanaraq qəbul edilməsinə şərait yaradacaq.

Müstəqil ekspertlərin və elmi qurumların cəlb olunması Agentliyin hazırladığı rəy və təkliflərin keyfiyyətini artıran əsas amillərdən biri kimi çıxış edir. Bu model dövlət müəssisələri ilə bağlı qərarların yalnız inzibati yanaşma ilə deyil, elmi əsaslandırılmış maliyyə analizləri üzərindən formalaşmasına xidmət edəcək.Nəticə etibarilə, Agentliyin fəaliyyəti daha çevik, əsaslandırılmış və uzunmüddətli fiskal dayanıqlığı hədəfləyən idarəetmə modelinə çevriləcək.Qeyd edək ki, Nazirlər Kabineti bir ay müddətində Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi yanında Dövlət Müəssisələrinin Monitorinqi Agentliyi işçilərinin say həddini müəyyən etməli, Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi yanında Dövlət Müəssisələrinin Monitorinqi Agentliyinin maddi-texniki təminatı məsələlərinin həlli və saxlanılma xərclərinin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı zəruri tədbirlər görməli, bu Fərmandan irəli gələn digər məsələləri həll etməlidir.

İsveçin Malmö şəhərində vəfat edən Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Şahin Tağıyevin cənazəsi bu gün saat 21:05-də vətənə gətirilib.

APA xəbər verir ki, mərhumun cənazəsi onun yaxınlarına təhvil veriləcək.

Qeyd edək ki, Şahin Tağıyevin vida və dəfn mərasimi 16 yanvar tarixində saat 11:00-da Hərbi Memorial Məzarlıqda (II Fəxri Xiyabanda) keçiriləcək.

Tanınmış azərbaycanlı politoloq, Xəzər Universitetinin professoru Ramiz Yunus rusiyalı jurnalist Yevgeni Kiselyovun canlı efirində olub.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, efir zamanı politoloqumuzla tanınmış jurnalist arasında mübahisə yaranıb. Tez-tez qonağın sözünü kəsən Kiselyov faktiki olaraq, Yunusun arqumentləri qarşısında aciz qaldığını göstərib. 

Bundan əvvəl guya Kremlə müxalif olduğunu göstərməyə çalışan jurnalist, öz mövqeyi və hərəkətləri ilə əslində, Rusiya imperiyaçılıq düşüncəsinin bir hissəsi olduğunu gizlədə bilməyib və azərbaycanlı politoloqun onu ifşa etdiyini gördüyü üçün efiri yarımçıq kəsib.  

Ramiz Yunus öz səhifəsində həmin efirin videosunu paylaşıb. Eləcə də Kiselyovun bu qorxaq davranışına dair şərh verib: 

“Bu gün mən rusiyalı jurnalist Yevgeni Kiselyovun qonağı kimi efirdə idim. Veriliş zamanı aparıcı özü studiyaya dəvət etdiyi qonağının fikirlərinə hörmətsizlik və dözümsüzlük göstərdi. Söhbətə İran mövzusundan başladıq, amma söhbət Qorbaçovdan Yeltsinə qədər müasir Rusiya, eləcə də Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının həm liberal müxalifətin, həm də sözdə “müxalifət mediası”nın, məsələn, "Exo Moskvı", "Dojd" telekanalı və s.-nin formalaşmasındakı roluna toxunduqda, aparıcı mənim mövqeyimi bəyənmədi və normal müzakirə və mübahisə əvəzinə cənab Kiselyov sadəcə efiri kəsdi.

Cənab Kiselyov, layiqli cəmiyyətdə qonaqlarla belə davranmaq olmaz, amma görünür, sizə yaxşı davranış qaydaları öyrədilməyib. Amma olmayan hər şey yaxşılığa doğrudur. Beləliklə, Kremlin imperiya konservlərindən biri də partladı. Müasir Rusiyanın sözdə liberal müxalifəti nədirsə, mən bu barədə müntəzəm olaraq çıxış etdiyim bütün kanallarda danışıram. Təkcə Ukraynada deyil, həm də bütün postsovet məkanında. Hansı ki, bu məkanda çoxdandır heç kimin Kremlin bütün qonşularına qarşı imperiya siyasəti yürütdüynə heç bir şübhəsi yoxdur.

Keçmiş Sovet İttifaqı respublikalarında hər kəs artıq hər şeyi bilir və Kremlin bu siyasətini xüsusilə ağır formada Ukraynada və Cənubi Qafqazda necə sınaqdan keçdiyini görürlər. Hamımızın buna dair tarixi yaddaşı var və bundan əlavə, Kremlin Qorbaçov, Yeltsin və bu gün Putin dövründə, Rusiyanın bütün sərhədləri boyunca törətdiyi qanlı qırğınların, o cümlədən əvvəlcə Yeltsin tərəfindən törədilən və sonra Putin tərəfindən davam etdirilən Çeçenistandakı qanlı qırğının internetdə qeydləri mövcuddur.

Və hamı görüb ki, bütün bu illər ərzində bütün liberal Rusiya media orqanları və xüsusi xidmət orqanları tərəfindən zaman-zaman “buxarı çıxarmaq” və vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq üçün yaradılan sözdə "müxalifətçilər" Kremlin vəkilləri kimi çıxış ediblər. 

P.S. Əziz dostlar, bu verilişi özünüz izləyin və öz nəticələrinizi çıxarın. Rusiyalılar necə də onların gözlərini deşən həqiqəti sevmirlər...”

Azərbaycanda sosial təminat sistemi son illərdə rəqəmsallaşma və bəzi islahatlarla gündəmə gəlsə də, rəsmi rəqəmlərin arxasındakı mənzərə ciddi suallar doğurur. Bir tərəfdə 18 min manatlıq "astronomik" pensiyalar, digər tərəfdə isə indeksləşmə sistemindən belə kənarda qalan 166 minlik "müavinət ordusu".

Dövlət Statistika Komitəsinin 2025-ci ilin iyul ayı məlumatlarına görə, ölkədə 1 milyon 103 min 300 nəfər pensiyaçı var. Bu, ölkə əhalisinin cəmi 10,8%-ni təşkil edir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, əhalinin sayına nisbətdə pensiyaçıların payı Gürcüstanda 23,8%, Ermənistanda isə 16,6%-dir. Azərbaycandakı bu aşağı göstərici əhalinin gənc olması ilə deyil, pensiya hüququ qazanmaq üçün qoyulan sərt bariyerlərlə (65 yaş həddi, 25 illik staj və ya yüksək kapital tələbi) izah olunur.

Sistemin ən ağrılı yeri pensiya hüququ qazana bilməyən və "yaşa görə müavinət" alanların sayındakı kəskin artımdır. Belə ki, 2020-ci ildə 82 400 nəfər olan müavinət alanların sayı, 2025-ci ilin sonunda 166 100 nəfərə çataraq iki dəfədən çox artıb.

Hər il yanvarda pensiyaçılar orta aylıq əməkhaqqının artım tempinə uyğun olaraq (məsələn, 2026-cı il üçün 9.2%) avtomatik artım aldıqları halda, müavinət alanların 220 manatı illərlə yerində sayır. Müavinət alan şəxs inflyasiya qarşısında tamamilə müdafiəsizdir və yalnız bir neçə ildən bir verilən xüsusi fərmanlara bağlıdır.

Hökumət orta pensiya məbləğinin 538 manatı keçdiyini bəyan etsə də, daha dürüst göstərici olan median pensiya (əhalinin tam yarısının aldığı məbləğ) cəmi 400 manat civarındadır. Beləliklə, ölkədəki pensiyaçıların təxminən 50%-i 320-400 manat arası məbləğlə dolanır. Orta rəqəmin "şişməsinə" səbəb isə azsaylı yüksək vəzifəli şəxslərin aldığı minlərlə manatlıq pensiyalardır. Azərbaycanda 150 mindən çox şəxs "xüsusi şərtlərlə" pensiya alır. Burada mülki vətəndaşla məmur- deputat təbəqəsi arasında keçilməz uçurum var:

Sabiq deputat və hakimlər: Maaşlarının 80%-i həcmində (təxminən 6000 AZN) pensiya alırlar. Vəzifədə olanların maaşı artdıqca, onların pensiyası da avtomatik yüksəlir.

Sabiq yüksək vəzifəli məmurlar: Bəzi sabiq nazir və rəhbər şəxslərin pensiyası 10 000 manatı ötür.

Milyonçu pensiyaçılar: Beynəlxalq neft şirkətlərindən (məsələn, BP) təqaüdə çıxan bəzi şəxslər ayda 18 000 - 19 000 manat pensiya alırlar.

Sıravi vətəndaşın 320-400 manat aldığı bir sistemdə, bir şəxsə bu məbləğdən 60 dəfə çox pensiya verilməsi sosial sığorta həmrəyliyi prinsipinə ziddir.

Qeyd edək ki, bu ilin yanvarından tətbiq olunacaq 9.2 fazilik indeksləşmə yüksək pensiya alanlara da şamil olunur və nəticədə onların pensiyası 400-1000 manat civarında artır. Bu, minimum və median pensiya alanların əldə etdiyi aylıq gəlirin bir neçə qatına bərabər olmaqla ədalətsizliyi göz önünə sərir.

Onu da vurğulayaq ki, yaşa görə müavinət alanların 64%-ni qadınların təşkil etməsi xüsusi bir problemdir. Qadınların əmək bazarında rəsmi qeydiyyatdan kənarda qalması və ya evdar olması onların qocalıqda indeksləşmə hüququndan məhrum, 220 manatlıq müavinətə məhkum edilməsi ilə nəticələnir.

Məlum olur ki, Azərbaycanın pensiya sistemi yüksək gəlirliləri və sabiq məmurları qoruyan, aşağı təbəqəni isə "müavinət tələsinə" salan mexanizmə çevrilib.

Buna görə də, müavinətlərin indeksləşdirilməsi mütləqdir, əks halda 166 min vətəndaşın alıcılıq qabiliyyəti hər il 10% əriyəcək.

Eyni zamanda pensiya tavanı tətbiq olunmalıdır - büdcə vəsaitləri astronomik pensiyalar üçün deyil, minimum həddin insan ləyaqətinə uyğunlaşdırılması üçün sərf edilməlidir.

Sosial ədalətsizliyin ən çılpaq göründüyü yer rəsmi ödənişlərin dövlətin özünün müəyyən etdiyi yaşayış minimumu ilətoqquşduğu nöqtədir.

2026-cı il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 300 manat, pensiyaçılar üçün isə 245 manat müəyyən edilib. İlk baxışda 320 manatlıq minimum pensiya bu həddən yuxarı görünür. Lakin reallıq tam fərqlidir:

Rəqəmlərdən göründüyü kimi, 166 min vətəndaşın aldığı 220 manatlıq müavinət dövlətin müəyyən etdiyi 300 manatlıq yaşayış minimumuna belə çatmır. Bu vəsaitlə bir ay ərzində həm ərzaq almaq, həm dərman xərclərini ödəmək, həm də işıq-qaz pulunu vermək praktiki olaraq qeyri-mümkündür.

Ekspertlərin hesablamalarına görə, 2026-cı ildə ərzaq inflyasiyasının davam etməsi fonunda real "ərzaq səbəti"nin (yalnız minimum qida normaları) dəyəri 350 manatı ötür.

320 manat alan pensiyaçı bütün ay boyu hər gün cəmi 10 manat 60 qəpik xərcləmək məcburiyyətindədir. Bu məbləğə 3 dəfə qidalanma, nəqliyyat, dərman və kommunal xidmətlər daxildir.

Bu rəqəm, təqüdə çıxan deputatın, nazirin, hakimin bir günlük (təxminən 200 AZN) pensiya pulunun cəmi 5%-nə bərabərdir.

Dövlətin 245 manatlıq "pensiyaçılar üçün yaşayış minimumu" hesablama metodikası da hələ də köhnə standartlara əsaslanır. Bu hesaba bir pensiyaçının ayda cəmi bir neçə kiloqram ət yeməsi, minimal kommunal xidmət istifadəsi daxil edilib. Lakin yaşlı insanların səhiyyə və dərman xərclərinin artan dinamikası bu "zəmbili" alt-üst edir.

Statistika quru rəqəmdir, reallıqisə 320 manatla dolanmaq məcburiyyətində olan Azərbaycan insanıdır. Beləliklə, qarşımızda paradoksal bir mənzərə yaranır: Hökumət bir tərəfdən ərzaq səbətinin bahalaşdığını qəbul edərək yaşayış minimumunu 300 manata qaldırır, digər tərəfdən isə 166 min vətəndaş 220 manatla yarşamaq məcburiyyətində buraxılır. Bu isə 100 milyonlarla manat toplanan sosial sığorta fondundan ədalətli bölgü aparılmadığı, Səlim Müslümovun anormal pensiya sisteminin qorunması nəticəsində ölkə əhalisi arasında getdikcə dərinləşən sosial uçurumu göstərir.

E.Rüstəmli

“AzPolitika.info”

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova "Rossiya" telekanalının aparıcısı Vladimir Solovyovun "Rusiya Ermənistana və Mərkəzi Asiya ölkələrinə qarşı xüsusi hərbi əməliyyat keçirməlidir" açıqlamasına münasibət bildirib.

APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, Zaxarova bu gün keçirdiyi brifinqdə rusiyalı telejurnalistin dedikləri ətrafında manipulyasiya aparıldığını söyləyib.

"Bu cür manipulyasiya ilə məşğul olmaq sadəcə, qəbuledilməzdir. Birincisi, bu, jurnalistin fikridir. İkincisi, bu fikir "Solovyov.Life" özəl kanalında ifadə edilib. Üçüncüsü, bu fikir əslində sual kimi formalaşdırılıb (mən birbaşa çıxışa əsaslanırdım). Bu, bir bəyanat deyildi, bir sual idi — bilmirəm, ritorik idi, yoxsa başqa bir şey, buna cavab vermək mənim işim deyil. Dördüncüsü, bu ifadələr divan analitikləri tərəfindən aydın, tamamilə açıq şəkildə, təxribatçı şəkildə, demək olar ki, Rusiyanın rəsmi mövqeyi kimi təqdim edilib", - deyə o bildirib.

Zaxarova Solovyovun məlum fikirlərinin Rusiyanın rəsmi mövqeyi olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Rusiyanın rəsmi mövqeyi ancaq dövlət qurumlarının səlahiyyətli şəxslərı tərəfindın səsləndirilir.

2025-ci ilin sentyabr ayında fəaliyyətə başlayan Ağdam rayonu Ayköl Manas adına Xıdırlı kənd tam orta məktəbində hazırda 226 şagird təhsil alır. 30 nəfərlik heyəti olan məktəb ümumilikdə 500-dən artıq şagirdin təhsil alması üçün nəzərdə tutulub.

Sevindirici hal ondan ibarətdir ki, yanvar ayında məktəbin şagirdləri ilk dəfə olaraq öz təhsil ocaqlarını olimpiadalarda təmsil edəcəklər. Məktəbin şagird və müəllimləri öz təəssüratlarını Baku TV ilə bölüşüblər.

Həmin reportajı təqdim ediirk: