Artıq ödəniş etmək üçün hər dəfə bank kartını və ya smartfonumuzu çantadan çıxarmağa ehtiyac yoxdur. Azərbaycanda ovuc içi ilə ödəniş texnologiyası tətbiq olunub. Bu sistem ilk baxışdan maraqlı və bir qədər də qeyri-adi görünür. Axı illərdir ödəniş dedikdə ağlımıza nağd pul və ya kart gəlir. İndi isə bütün bunların yerini insanın öz biometrik məlumatı tuta bilər.

Ovuc içi ilə ödənişin əsas üstünlüyü rahatlıqdır. Kartı itirmək, evdə unutmaq problemi yoxdur. Bir neçə saniyə ərzində ödəniş etmək mümkündür. Xüsusilə gündəlik və kiçik alış-verişlər zamanı bu üsul insan üçün daha asan görünə bilər.

Amma məsələ təkcə rahatlıqdan ibarət deyil.

Bəs insanlar biometrik məlumatlarını belə bir sistemə etibar etməyə hazırdırmı?

Kart məlumatlarının oğurlanmasından narahat olan insanlar indi öz biometrik məlumatlarının təhlükəsizliyini düşünməlidirlər. Çünki bank kartını dəyişmək mümkündür, amma biometrik məlumat insanın özünə məxsusdur.

Ovuc içi ilə ödəniş gələcəkdə bank kartlarını tamamilə əvəz edə bilərmi? Yoxsa insanlar yenə də ənənəvi ödəniş üsullarına üstünlük verəcək?

Mövzuya münasibət bildirən Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyasının sədri Elvin Abbasov Bizim.Media-ya deyib ki, bu, bank kartına olan ehtiyacı tamamilə aradan qaldırmayacaq:

“Azərbaycanda "PalmPay" kimi ovuc içi ilə ödəniş texnologiyalarının tətbiqi rəqəmsal ödəniş ekosistemində yeni bir mərhələ açsa da, yaxın və orta müddətli dövrdə bank kartlarına olan ehtiyacı tamamilə aradan qaldırmayacaq. Bu sistem ənənəvi kartları sıradan çıxarmaqdan ziyadə, istifadəçilərə daha sürətli və alternativ bir ödəniş kanalı təqdim edir. Ovuc içi ödənişlərin kütləviləşməsi üçün ölkə üzrə bütün ticarət obyektlərində xüsusi biometrik terminalların quraşdırılması tələb olunur ki, bu da müəyyən zaman aparacaq. Ən mühüm məqam isə odur ki, ovuc içi özlüyündə bir hesab deyil, sadəcə identifikasiya alətidir; arxa fonda tranzaksiyalar yenə də istifadəçinin bank hesabına və ya kart infrastrukturuna bağlanaraq icra olunur”.

O hesab edir ki, cəmiyyətin bu yeni texnologiyaya güvənməsi və adaptasiya prosesi isə tədricən tətbiq olunan maarifləndirmə və təhlükəsizlik amillərindən asılı olacaq:

“Vaxtilə təmassız kartlara və ya Apple Pay/Google Pay sistemlərinə qarşı olan ilkin şübhələr zamanla rahatlıq faktoru hesabına aradan qalxdığı kimi, ovuc içi ödənişlərdə də bənzər dinamika müşahidə olunacaq. Dəri altındakı damar naxışlarının gözlə görünməməsi, kopyalanmasının imkansızlığı və canlılıq testi kimi qabaqcıl müdafiə mexanizmləri bu üsulu PİN kodlu plastik kartlardan daha təhlükəsiz edir. İstifadəçilərə biometrik verilənlərin foto kimi deyil, şifrələnmiş riyazi kodlar şəklində qorunduğu aydın izah edildikcə və xidmətin yaratdığı komfort hiss olunduqca, ovuc içi ödənişlərə olan ictimai etibar kəskin şəkildə artacaq”.

Bakı şəhərinin və Abşeron rayonunun qəsəbələrində aparılan təmir-tikinti işləri ilə əlaqədar nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə məhdudiyyət tətbiq edilib.

Bu barədə Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) məlumat verib.

Məlumata görə, məhdudiyyət səbəbindən Sabunçu rayonunun Bakıxanov qəsəbəsi, Yavər Əliyev küçəsindən keçən 20 müntəzəm marşrutun (22, 24, 35, 40, 49, 55, 57, 60, 76, 78, 105, 106, 113, 141, 185, 186, 191, 208, 209 və 213 nömrəli) hərəkəti alternativ küçələrlə təşkil olunub. Bu marşrutların öz sxemi üzrə hərəkəti 1 gün ərzində bərpa ediləcək.

Mehdiabad qəsəbəsi, Cəlil Məmmədquluzadə küçəsində (Mehdiabad-Pirşağı yolu) nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə tətbiq olunan məhdudiyyətə əsasən isə 179 nömrəli müntəzəm marşrutun hərəkət sxemi dəyişdirilib. Avtobuslar 1 həftə ərzində Təbriz, Məhəmmədhüseyn Şəhriyar, 28 May, Fazil İsmayılov və Məhəmməd Əmin Rəsulzadə küçələri ilə hərəkət edəcək.

Azərbaycanda bəzi universitetlərdə təhsil haqlarının artırılması xüsusilə yeni qəbul olan tələbələr və onların valideynləri arasında narazılığa səbəb olub. Artan təhsil haqları fonunda sosial həssas qruplara hansı güzəştlərin tətbiq oluna biləcəyi də gündəmə gəlir.

Bəs təhsil haqqının ödənilməsində kimlərə güzəşt edilə bilər?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Globalinfo.az-a danışan Təhsil İşçilərinin Həmrəyliyi Alyansının sədri Əmrah Həsənlinin fikrincə, burada əsas məsələ yalnız təhsil haqqının artırılması deyil, artımın əsaslandırılması və tələbəyə təqdim olunan təhsilin həmin məbləğə adekvat olub-olmamasıdır:

“Universitet təhsil haqqını artırırsa, tələbə də haqlı olaraq soruşur ki, bu artımın qarşılığında təhsilin keyfiyyətində, müəllim heyətində, laboratoriyalarda, resurs və imkanlarda, təcrübə proqramlarında, karyera dəstəyində nə dəyişəcək? Güzəşt məsələsində isə sosial həssas qruplara xüsusi yanaşma vacibdir. Hazırda qanunvericiliyimizdə şəhid ailəsi üzvləri, valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş şəxslər, müəyyən əlillik kateqoriyalarına aid şəxslər, müharibə veteranları və digər sosial qruplar üçün təhsil haqqından azadolmalar nəzərdə tutulur”.

Əmrah Həsənli deyib ki, maddi çətinlik yaşayan tələbələr üçün təhsil təqaüdü mexanizmi də mühüm alternativdir:

“Amma universitetlərin daxili imkanları hesabına akademik göstəricilərə, sosial vəziyyətə, ailənin maddi durumuna görə əlavə endirimlər tətbiq etməsi də təşviq olunmalıdır. Məsələn, yüksək nəticə göstərən tələbəyə təqaüd, aztəminatlı ailədən olan tələbəyə sosial güzəşt, qardaş və bacılar eyni universitetdə təhsil alırsa, ailə güzəşti və ya təhsil haqqının hissə-hissə ödənilməsi kimi mexanizmlər tətbiq edilə bilər”.

Təhsil haqqının təhsil səviyyəsinə uyğunluğu məsələsinə gəldikdə isə, ekspert bildirib ki, bütün universitetlər haqqında eyni fikir söyləmək olmaz:

“Eyni məbləğdə təhsil haqqı ödəyən tələbələr eyni keyfiyyətdə təhsil almırsa, burada ciddi bir problem yaranır. Universitetlər təhsil haqqının formalaşmasına təsir edən amilləri daha şəffaf izah etməlidirlər. Tələbə bilməlidir ki, ödədiyi məbləğ hansı xidmətlərə, hansı akademik resurslara və hansı imkanlara yönəlir. Hesab edirəm ki, növbəti mərhələdə universitetlər üçün əsas meyar sadəcə “təhsil haqqını nə qədər artırmaq olar?” sualı yox, “artırılan təhsil haqqının qarşılığında biz tələbəyə hansı əlavə dəyəri təqdim edirik?” sualı olmalıdır. Təhsil haqqı artırılırsa, bunun tələbə üçün real və ölçülə bilən keyfiyyət artımı ilə müşayiət olunması da olduqca vacibdir”.

Yeni tikili binalarda vətəndaşların həmin binadan çıxarış ala bilib-bilməyəcəyi məsələsinə aydınlıq gətirilib.

Bu barədə İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət xidmətinin rəisi Mətin Eynullayev "Xəzər TV"də yayımlanan "Cavabdeh" layihəsinə müsahibəsində danışıb.

Xidmət rəisi bildirir ki, vətəndaşlar ilk növbədə bu iki məqama diqqət yetirməlidirlər.

2026-cı ilin yanvar–iyul ayları ərzində məcburi dövlət sosial sığorta haqları hesabına verilən müavinətlər üzrə 102,3 milyon manat vəsait ödənilib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Dövlət Sosial Müdafiə Fondu məlumat verib.

Beləliklə, ötən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə 7,4 milyon manat və ya 7,8% çox vəsait xərclənib.

Məktəb formalarının qiymətlərinə tətbiq olunan endirimlər davam edir. Belə ki, şalvar və ətəklərin qiyməti 20 manatdan 15 manata endirilib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Bakı Tikiş Evi (BTE) ASC-nin satış üzrə müdiri Etibar Əzimov APA-ya açıqlamasında bu il jaketlərin qiymətinin də 30 manatdan 20–22 manata endirildiyini deyib.

O qeyd edib ki, həmin endirimli qiymətlər cari ildə də qüvvədədir.

E.Əzimov vurğulayıb ki, köynək və polo köynəklərin qiyməti qısaqol modellər üçün 12 manat, uzunqol modellər üçün isə 14 manatdır. Məhsullar 100 faiz pambıq parçadan hazırlanır.

“Satış mərkəzləri ilboyu fəaliyyət göstərir. Məktəb mövsümü ərəfəsində isə bütün şənbə və bazar günləri də daxil olmaqla, həftənin bütün günləri, ayın 15-dək fəaliyyət göstərəcəklər. Satış mərkəzlərinin ünvanları, əlaqə nömrələri, qaynar xətt və digər məlumatlar müəssisənin "Instagram" səhifəsində, eləcə də Bakı Tikiş Evinin internet saytında yerləşdirilib”, - deyə o bildirib.

BTE həmçinin valideynlərə müraciət edərək, məktəb formalarını təsadüfi satış yerlərindən almamağı tövsiyə edib:

“Valideynlərə təsadüfi satış yerlərindən mənşəyi və keyfiyyəti məlum olmayan məktəb formalarını almamaq tövsiyə olunur. Belə məhsulların hansı materialdan hazırlandığı məlum olmaya, həmçinin onların keyfiyyət və uyğunluq sertifikatları olmaya bilər. Valideynlərə fabrik istehsalı olan, sertifikat və zəmanətlə təmin edilən məhsullara üstünlük vermələri tövsiyə edilir. Məktəb formalarına bir il zəmanət verilir və bu müddət ərzində onların keyfiyyətində heç bir dəyişiklik olmayacağına zəmanət verilir”, - deyə müraciətdə bildirilib.

Quba rayonunun meşəlik əraziləri yabanı halda bitən müxtəlif meyvə, giləmeyvə və bitkilərə zəngindir. Bəzi vətəndaşlar bu məhsulları şəxsi ehtiyacları, digərləri isə satış üçün toplayırlar.

Son günlər sosial şəbəkələrdə meşələrdən giləmeyvə, o cümlədən böyürtkən toplayan şəxslərin cərimələnməsi ilə bağlı məlumatlar yayılıb.

Bu məlumatlar isə vətəndaşlar arasında narahatlıq və müzakirələrə səbəb olub. Sözügedən ərazidə yaşayan sakinlərin sözlərinə görə, yabanı meyvə və giləmeyvə toplayanlara bununla bağlı cərimə tətbiq edilmir.

"Heç bir narahatlıq yoxdur, cərimə edilmirik. Dərməsən xarab olur, üstünə yağış tökülür", - deyə satıcı Baku TV-yə yayılan məlumatların əsassız olduğunu bildirib.

Məsələ ilə bağlı Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi yanında İctimai Şuranın sədr müavini Amin Məmmədov da bildirib ki, vətəndaşların meşədən meyvə və ya giləmeyvə toplamasına görə cərimələnməsi barədə hər hansı qərar mövcud deyil:

"Deyilənlər həqiqəti əks etdirmir. Belə bir qadağa və ya qərar yoxdur. Bu məsələ ilə bağlı vətəndaşlar arasında olan narahatlıq əsassızdır və gərginlik yaradacaq məlumatların yayılması düzgün hesab edilmir".

Yüksək bal toplasa da, arzuladığı ixtisasa qəbul ola bilməyən tələbələr də var. Belə abituriyentlərdən biri H.G. olub.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə "Azərbaycan Universitetləri" adlı "Facebook" səhifəsində məlumat paylaşılıb.

Abituriyent sosial şəbəkə hesabında 610,4 bal topladığını, lakin heç bir universitetə qəbul olmadığını deyib.

Məlumata əsasən, IV ixtisas qrupu üzrə hazırlaşan H.G. qarşısına yalnız tibb sahəsində təhsil almaq məqsədi qoyub. Bu səbəbdən ixtisas seçimi zamanı yalnız tibb ixtisasını göstərib.

O, gələn il yenidən imtahan verməyi planlaşdırdığını bildirib.

Sabah Lerik, Masallı, Quba, Göyçay, Ağdaş, Tərtər, Ucar, Goranboy və Bərdə rayonlarının bəzi ərazilərində təmir işləri ilə əlaqədar elektrik enerjisinin verilişində fasilələr yaranacaq.

Bu barədə "Azərişıq" ASC-dən məlumat verilib.

Bildirilib ki, elektrik enerjisinin verilişində keyfiyyət göstəricilərinin artırılması, artan yük tələbatının qarşılanması məqsədilə avqustun 26-da bəzi rayonlarda bir sıra 10 və 35 kV-luq hava elektrik verilişi xətlərində təmir və xətlərə toxunan ağacların budanması işləri həyata keçiriləcək.

Lerik Elektrik Şəbəkəsinin (EŞ) xidməti ərazisində saat 10:30-dan 13:00-dək Babagil, Bibiyani, Brkandul, Günəşli, Hamarmeşə, Noda, Soru, Vistən, Vizəzəmin kəndlərinin bir hissəsində elektrik enerjisinin verilişində məhdudiyyət tətbiq olunacaq.

Masallının Göyəçöl, Xıl, Qasımlı, Lürən, Musaküçə, Öncəqala, Sərçuvar, Şıxlar, Təzəkənd kəndlərininin bəzi ərazilərində saat 10:00-dan 13:00-dək enerjinin verilişində fasilə yaranacaq. Həmçinin saat 14:00-dan 17:00-dək planlı fasilə Dəlləkli, Əminli, Hacıtəpə, Həsənli, Köcəkli, Kürdəbazlı, Qarğalıq, Qədirli, Məmmədxanlı, Şəhriyar, Təkdam kəndlərini də əhatə edəcək.

Quba EŞ-yə daxil olan Amsar kəndi, həmçinin şəhər ərazisində yerləşən 30, 32 və 33-cü məhəllələr, Dəvədabanı yaşayış massivi, Səmədağa Ağamalıoğlu, Mirzəbaba Tahirov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Məşədi Əzizbəyov küçələri, 12-ci kvartal, Meydan ərazilərində saat 10:00-dan 14:00-dək enerjinin verilişi məhdudlaşdırılacaq.

Göyçayda şəhər ərazisində Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Rəsul Rza, Atatürk, Məhəmməd Füzuli küçələrinin bəzi yerlərində saat 12:00-dan 14:00-dək enerjinin verilişində məhdudiyyət olacaq.

Ağdaş EŞ-nin xidməti ərazisində saat 10:00-dan 14:00-dək Binələr, Davudlu, Malay və Pirəyir kəndlərində məhdudiyyət yaranacaq. Tərtərin Borsunlu kəndində saat 10:00-dan 14:00-dək planlı fasilə olacaq.

Ucar EŞ-yə daxil olan Bağban, Boyat, Qəzyan və Yuxarı Şilyan kəndlərində saat 11:00-dan 14:00-dək enerjinin verilişi məhdudlaşdırılacaq.

Hava xəttinə toxunan yaşıllığın budanması işləri ilə əlaqədar planlı fasilə saat 09:30-dan 15:30-dək Goranboyun Kürəkçay qəsəbəsi, Həmənli, Qarapirimli, Qırıqlı kəndlərini də əhatə edəcək.

Həmçinin Bərdə EŞ ərazisində yerləşən Məmmədli və Nazırlı kəndlərində saat 10:00-dan 14:00-dək enerjinin verilişi məhdudlaşdırılacaq.

Görülən işlər yekunlaşdıqdan sonra həmin ərazilərdə abonentlər daha keyfiyyətli və dayanıqlı elektrik enerjisi ilə təmin olunacaqlar.