İnsan beyni bəzən eyni düşüncələri təkrar-təkrar analiz etməyə başlayır.

Xüsusilə stress, yorğunluq və ya emosional gərginlik dövründə beynin müəyyən mövzular üzərində dayanması daha da güclənir.

Bu zaman insan sanki eyni fikirlərin içində ilişib qalır və onlardan uzaqlaşmaq çətinləşir. Digər tərəfdən, bəzi hallarda heç bir açıq səbəb olmadan daxildə narahatlıq, sıxıntı və izah olunmayan gərginlik hiss olunur.

Psixoloqlar bu vəziyyətin həm gündəlik stresslə, həm də insanın şüuraltında yığılan emosiyalarla əlaqəli ola biləcəyini bildirirlər.Bəs eyni düşüncələrin beyində təkrarlanmasının əsas səbəbi nədir?

Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə klinik psixoloq, psixoterapevt Rövşən Nəcəfov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, insanlarda tez-tez eyni düşüncələrin təkrar-təkrar zehində fırlanması müşahidə olunur:

“Bu hal çox vaxt müəyyən bir mövzunu həll etməyə cəhd kimi başlayır. Zaman keçdikcə düşüncə aydınlıq gətirmək əvəzinə daxili gərginliyi artırır. Beyin qeyri-müəyyən və yarımçıq qalan məsələləri bağlamağa çalışır, buna görə eyni fikirlərə yenidən qayıdır.

İnsan sanki eyni mövzunun ətrafında dövr edir, amma irəliləyiş hiss olunmur. Bu vəziyyət stress fonunda, fiziki yorğunluq zamanı, yuxu rejimi pozulduqda daha qabarıq görünür. Diqqət zəiflədikcə düşüncələr üzərində nəzarət çətinləşir, zehin isə təkrara daha çox meyil göstərir.

Heç bir aydın səbəb olmadan hiss edilən daxili narahatlıq və sıxıntı hissi mənfi psixoloji hal hesab edilir. Bu hiss birbaşa xarici hadisədən deyil, daxili emosional gərginlikdən qaynaqlanır, lakin insan onu konkret mənbə ilə əlaqələndirə bilmir.

Sinir sistemi gərginliyi əvvəlcə bədən səviyyəsində siqnal kimi göstərir. Ürək döyüntüsü sürətlənir, nəfəs dəyişir, əzələlər gərginləşir. Şüur sonradan bu hissi izah etməyə çalışır. Aydın səbəb tapılmadıqda vəziyyət daha anlaşılmaz görünür və narahatlıq hissi güclənir”.

Psixoloq qeyd edib ki, uzun müddət yığılan emosiyalar, ifadə olunmayan hisslər, daxili ziddiyyətlər bu gərginliyi dərinləşdirir:

“Nəticədə düşüncə ilə narahatlıq bir-birini gücləndirən qapalı psixoloji dövrə formalaşdırır”.

Son günlər sosial şəbəkələrdə bir çox insan aldıqları yağların keyfiyyəti ilə bağlı narahatlığını dilə gətirir. Xüsusilə də isti halda ərimiş görünən yağın qısa müddətdə qabda və ya ağızda donması, dad və qoxusunun əvvəlkindən fərqli olmasıyla bağlı fikirlər səsləndirilir.

Mövzu ilə bağlı Pravda.az-a açıqlama verən qida məsələləri üzrə mütəxəssis İlkin Şirinovun sözlərinə görə, yağlarla bağlı şikayətlər son dövrlərdə daha çox artıb.

O, bunun səbəblərini açıqlayıb: “Bəzən yağın qabın kənarında, bəzən isə yemək yeyən zaman ağızda donduğunu deyirlər. Bu yağın tərkibində heyvan mənşəli komponentlərin çox olması ilə əlaqədar ola bilər. Bəzən insanlar qəssabxanalardan heyvanın iç yağını alırlar, onu əritdikdən sonra içərisinə duru yağ əlavə edirlər. Belə yağın ev şəraitində hazırlanması, yeməklərdə istifadə edilməsi qətiyyən yolverilməzdir. Çünki bu yağlar heyvan mənşəli yağlardır. Heç bir istehsal prosesindən keçmir. Əksər zaman duru yağdan əridilmiş piyin qoxusunu kənarlaşdırmaq, əlavə olaraq yağın duruluğunun artırılması üçün istifadə edirlər. Bu insanlarda infarkt riskini artıraraq ürək-damar xəstəliklərini yarada, tromblaşmağa qədər gətirib çıxara bilər”.

Mütəxəssis qeyd edib ki, hazırda çox istifadə edilən palma yağı əsrin bəlasına çevrilib: “Belə yağın hər növ qidada olması, mətbəxtdə həddindən artıq çox istifadə olunaraq həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi sanki bəşəriyyətin bəlasıdır. Ürək tutmalarına, ölüm risk faktoruna gətirib çıxaran məhz bu yağdır. Demək olar ki, hər bir məhsulun tərkibinə vurulur. Bu da az xərclə istifadə olunduğu, ucuz başa gəldiyinə görədir. İstehsalatda da istifadə edilir. Bu yağ pendir, şor istehsalına qədər gəlib çıxıb. Bu gün istifadə olunan yağların tərkibində də bu yağ varsa, təbii ki, donma da, xəstəliklər də müşahidə olunacaq, ölüm faktları da artacaq. Tövsiyə edirəm ki, vətəndaşlar bildikləri, tanıdıqları yağlardan istifadə etsinlər. Çünki yağ gündəlik qidanın əsas hissəsini təşkil edir”.

Qumar və mərc oyunlarının gənclər arasında yayılmasının əsas səbəblərindən biri onların sosial şəbəkələrdə aktiv olmasıdır. Z və Alfa nəsli onlayn platformalardan çox istifadə etdiyi üçün həm faydalı, həm də riskli imkanlarla qarşılaşır. Təəssüf ki, sosial şəbəkələr bəzi hallarda gənclərin qumar və mərc oyunlarına cəlb olunmasını asanlaşdırır və onların günün böyük hissəsini bu platformalarda keçirməsi riski bu kimi halları daha da artırır.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında sosioloq Üzeyir Şəfiyev onlayn qumarın gənclər arasında sürətlə yayılması barədə danışarkən deyib.

Onun sözlərinə görə, bu cür oyunlarla məşğul olmaq qanunvericiliyə əsasən inzibati və ya cinayət məsuliyyəti yarada bilər:

“Azərbaycan qanunvericiliyində bununla bağlı müvafiq normalar, o cümlədən Cinayət Məcəlləsinin 244-cü maddəsi və İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 401 və 525-ci maddələri ilə məsuliyyət nəzərdə tutulub. Bu səbəbdən gənclərin hüquqi maarifləndirilməsi vacibdir, çünki hüquqi biliklərin az olması onları əlavə risklərə məruz qoya bilər”.

Sosioloqun fikrincə, bu halların qarşısının alınması üçün hüquq-mühafizə orqanları medianın iştirakı ilə sosial şəbəkələrdə mütəmadi monitorinqlər aparmalıdır:

“Çünki bu oyunlar həm ailə büdcəsinə zərər vurur, həm də ailədaxili münaqişələrə səbəb olur və eyni zamanda gənclər üçün ciddi risklər yaradır. Bəzi gənclərin bu səbəbdən ağır psixoloji vəziyyətə düşməsi, özlərinə qəsd etməsi halları da müşahidə olunur. Ümumilikdə, bu fəaliyyətlər gənclərin mənəvi və sosial inkişafına mənfi təsir göstərir. Buna görə də korporativ sosial məsuliyyət çərçivəsində müvafiq qurumlar, media və hüquq-mühafizə orqanları birgə şəkildə bu problemlə mübarizə aparmalıdır”.

2025-ci ildə aliment ödəməkdən yayınan 4 299 (2024-cü ildə 4131) borclu barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilib.

Bu, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin 2025-ci il üzrə məlumatında öz əksini tapıb.

Hesabata əsasən, onlardan 3083 (2024-cü ildə 2987) protokol üzrə məhkəmələr tərəfindən müvafiq inzibati tənbeh tədbirləri tətbiq olunmuş, 2344 (2024-cü ildə 2318) nəfər inzibati qaydada həbs olunub.

Bundan başqa, keçən il cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə haqqında 286 (2024-cü ildə 174) təqdimat verilib, onlardan 235 (2024-cü ildə 164) təqdimat əsasında cinayət işi başlanılıb, 3 (2024-cü ildə 3) təqdimat üzrə cinayət işinin başlanması rədd edilib, 48 (2024-cü ildə 7) təqdimat növbəti hesabat dövrünə qalıq keçib.

2025-ci il ərzində məhkəmələrdə ailə mübahisələri ilə bağlı mülki işlərin sayı isə 46 219 olub.

"SAT imtahanında çoxlu saxtakarlıq hallarına rast gəlinir".

Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə bunu APA-ya müsahibəsində Dövlət İmtahan Mərkəzinin sədri Məleykə Abbaszadə deyib.

"Məsələn, SAT imtahanında – hansı ki ingilis dilindədir və orada riyaziyyatdan maksimum 800 bal toplamaq olar, oxu və yazı ilə birlikdə ümumi bal 1600-dür, ancaq 1500-dən yuxarı nəticə göstərən şəxs bizim buraxılış imtahanında təxminən 20-30 bal nəticə göstərir. Bu isə mümkün deyil. Çünki SAT-də olan riyaziyyat daha mürəkkəbdir və bu nəticə fərqi normal görünmür. Ona görə də biz SAT imtahanları ilə bağlı müvafiq beynəlxalq təşkilatlara ciddi narazılığımızı bildirmişdik. Azərbaycanda yalnız bir universitet SAT imtahanı nəticəsi ilə tələbə qəbul edir. Onlar da artıq bu ildən şərt qoyublar ki, SAT-dan müəyyən balla yanaşı, bizim buraxılış imtahanında riyaziyyatdan ən azı 40 bal toplamalıdırlar. Məncə bu daha yaxşı qərardır və doğrudan da SAT-ı özü verənlər layiq olduqları yerləri tutacaqlar. Çünki təəssüf ki, əvvəlki illərdə gördük ki, hardasa kimlərsə kimlərin yerinə imtahanda iştirak edib, ya da müxtəlif yollarla nəticə əldə ediblər", - DİM sədri bildirib.

Alimlər gecə yeməyinin yaddaşı pozduğunu sübut etdilər.

Mediaxeberleri.Az Medicina.az-a istinadən xəbər verir ki, amerikalı tədqiqatçılar gecə qəlyanaltılarının daha bir zərərli təsirini açıqlayıblar. Məlum olub ki, bu, yalnız çəki artımına deyil, həm də yaddaşa da təsir edir.

Alimlər problemin bədənin bioloji saatında olduğunu aşkar ediblər, bu saat insanın gecə yeməsinə imkan vermədiyi üçün qəlyanaltı ilə pozulur.

Nəticədə beynin müəyyən hissələrinin funksiyası pisləşir.

Alınan məlumatları mənimsəmək, saxlamaq və çoxaltmaqdan məsul olan beynin hissələri sadəcə bloklanır, buna görə də insan belə qəlyanaltılara bonus olaraq yaddaş problemləri ilə qarşılaşa bilər.

Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü Müşfiq Məmmədli dünya gündəmini narahat edən hantavirus infeksiyası ilə bağlı müzakirələr çərçivəsində Azərbaycanda karantin rejimi tətbiq ediləcəyi barədə fikirlərə münasibət bildirib.

Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə deputat Pravda.az-a açıqlamasında deyib ki, hazırda ajiotaj yaradacaq bir hal yoxdur.

M.Məmmədli bildirib ki, gəmiricilərin ifrazatı quruyaraq toz şəklində havaya qalxarsa və insan nəfəs alarsa, yoluxma ehtimalı olur: “Yalnız birbaşa təmas, yəni gəmiricilərin dişləməsi nəticəsində, yaxud onların toxunduğu qida məhsullarından istifadə etdikdə yoluxma halı mümkündür. Lakin insandan insana birbaşa hava yolu ilə, dolayı təmas olmadan keçid mümkün deyil, belə halda yoluxma ehtimalı çox aşağıdır. Sürətlə yayılan digər infeksiyalardan fərqli olaraq hantavirusda yoluxma imkanları məhduddur. Buna görə də bir o qədə yoluxma ehtimalı təhlükəli infeksiyalardan deyil. Bütün bunlara baxmayaraq, xəstəliyin özü təhlükəli simptomlarla gedir. Tənəffüs, böyrək çatışmazlığı kimi narahatlıq, təhlükə yaradan infeksiyadır və yoluxmuş şəxsin karantinə alınması təbiidir. Baxmayaraq ki, insandan insana keçid halına hələ rast gəlinməyib... Təkcə Cənubi Amerikada insandan insana keçmə ehtimalı ilə bağlı bir neçə hal aşkarlanıb. Dediyimiz kimi, koronavirus infeksiyası ilə müqayisə etsək, hantavirusda insandan insana yoluxma ehtimalı sıfıra bərabərdir. Məsələn, qızılcada, verəmdə və digər infeksion xəstəliklərdə də ilkin yoluxan şəxsi karantinə alıb digər təmasların qarşısını almağa çalışırıq. Bu, təbiidir və bütün xəstəliklər üçün keçərlidir. Hantavirusa görə geniş mənada düşündüyümüz ümumi karantin olacağı ehtimalı isə real deyil. Hansısa ölkədə bir və ya bir neçə şəxs karantinə alınıbsa, bu, digər təmasların qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Burada ajiotaj yaradacaq, suallar doğuracaq bir hal yoxdur”.

Bakıda fəaliyyət göstərən "General Hospital" daha bir vətəndaşa saxta sağlamlıq arayışı verib. "Yaşam Medical" klinikası isə vətəndaşa düzgün olmayan analiz cavabı göndərib.

Mediaxeberleri.Az "Unikal"a istinadla xəbər verir ki, şikayətçi Ruslan Hüseynov paytaxtda yerləşən restoranlardan birində çalışan zaman "Yaşam Medical" klinikasının əməkdaşlarının ondan analiz üçün qan götürdüklərini bildirib:

"20 manat da ödəniş etdim. Bir neçə gün sonra - 14 mart 2026-cı il tarixində analizin cavabı gəldi. Cavabda heç bir problemin olmadığı bildirildi.

Bir müddət sonra isə başqa bir restoranda işləməyə başladım. Bu səbəbdən sağlamlıq kağızı almalı idim. Beləliklə, digər bir özəl klinikaya qan analizi üçün müraciət etdim. Məndə hepatit aşkarlandı. Qeyd edim ki, bu analiz cavabı 4 may 2026-cı il tarixində qeydə alınıb. Məlum oldu ki, yoluxma uzun müddət əvvəl baş verib.

Şikayətim "Yaşam Medical" klinikasındandır. Nəyə görə vətəndaşların analizləri düzgün həyata keçirilmir? Normal yoxlasaydılar, hepatit barədə daha tez məlumatlı olardım.

Onu da qeyd edim ki, məndə bu xəstəlik aşkarlanandan sonra yenidən yoxlanış etmək istədim. Bu dəfə "General Hospital"a müraciət etdim, lakin məlum oldu ki, həmin klinika heç bir yoxlanış etmədən saxta sağlamlıq arayışı verir. Mənə kart nömrəsi göndərdilər, ödəniş etdim. Ertəsi gün isə mənə sağlamlığımda heç bir problem olmadığı barədə saxta arayış göndərdilər".

Xatırladaq ki, "General Hospital" dəfələrlə saxta sağlamlıq arayışlarının verilməsi ilə bağlı gündəmə gəlib. Hətta bu məsələ ilə bağlı cinayət işi də başlanılmışdı. Onu da qeyd edək ki, "General Hospital" klinikasının baş həkimi Rüstəm Mikayılovdur.

Dünyada milyonlarla insanın ortaq problemi olan saç tökülməsinə qarşı inqilabi addım atılıb. Belə ki, saç tökülməsini dayandıran və yeni saçların çıxmasını təmin edən eksperimental dərman artıq satış ərəfəsindədir.

"Veradermics" bioəczaçılıq şirkəti yeni preparatın klinik sınaqlarının uğurla başa çatdığını elan edib.

519 nəfərin iştirak etdiyi araşdırmada məlum olub ki, 6 ay ərzində dərmanı qəbul edənlərdə hər kvadrat santimetrə orta hesabla 30-33 yeni saç teli çıxıb. Bildirilir ki, plasebo qrupunda bu rəqəm cəmi 7 olub. İştirakçıların 86%-i saçlarının vəziyyətinin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdığını bildirib.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, yüksək dozaya baxmayaraq, dərman ürək-damar sistemi üçün ciddi risk yaratmır.

Sınaqlar zamanı ciddi kardioloji yan təsir qeydə alınmayıb. Bununla belə, bəzi xəstələrdə bədəndə tüklənmə və şişkinlik kimi hallara rast gəlinib.

Əgər növbəti təhlükəsizlik sınaqları da uğurla keçərsə, bu tabletlər androgenetik alopesiyaya (irsi saç tökülməsi) qarşı ilk qeyri-hormonal vasitə kimi tarixə düşəcək.