Son zamanlar Azərbaycanda ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri də uşaqpulunun verilib-verilməməsi ilə bağlıdır. Cəmiyyətdə bu istiqamətdə fərqli fikirlər səslənir, əksəriyyət hesab edir ki, uşaqpulu tətbiq olunmalıdır. Hətta bəzi iddialara görə, yaxın illərdə bu istiqamətdə müəyyən addımların atılması mümkündür.

Eyni zamanda, demoqrafik göstəricilərlə bağlı narahatlıqlar da artır. Qeyd olunur ki, doğum səviyyəsində azalma müşahidə edilir, ailə quranların sayı isə əvvəlki illərlə müqayisədə aşağı düşür.

Bu müzakirələr ənənəvi sualları yenidən aktual edir: Azərbaycanda uşaqpulu verilə bilərmi? Əgər belə bir qərar qəbul olunarsa, bu ödəniş bütün uşaqlara şamil ediləcək, yoxsa yalnız 2-3 uşaqdan sonra tətbiq olunacaq? Bəs məbləğ nə qədər ola bilər?

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Eyyub Kərimli uşaqpulunun gələcəkdə tətbiq oluna biləcəyini deyib.

“Demoqrafik vəziyyətin sabitləşdirilməsi baxımından belə bir addım mümkün görünür. Lakin hansı uşaqlara, hansı məbləğdə və neçə uşaqdan sonra veriləcəyi artıq sosial siyasətin və demoqrafik strategiyanın parametrlərindən asılı olacaq”.

İqtisadçı qeyd edib ki, müəyyən ediləcək məbləğ birbaşa dövlət büdcəsinin imkanları ilə bağlıdır:

“Bu barədə indidən konkret proqnoz vermək çətindir. Çünki hər şey demoqrafik siyasətin necə formalaşdırılacağından asılıdır. Ailələrin strukturu, yəni bir, iki və ya daha çox uşaq olması nəzərə alınmalıdır. Müxtəlif ölkələrin təcrübəsində fərqli yanaşmalar var. Məsələn, bəzi ölkələrdə hər növbəti uşağa görə əlavə maliyyə dəstəyi verilir. Azərbaycanda da bu məsələdə demoqrafik proseslərin inkişaf istiqaməti və dinamikası nəzərə alınaraq qərar verilə bilər”.

Son günlər Kür çayında suyun səviyyəsində əhəmiyyətli artım qeydə alınıb. Mövcud vəziyyət əkin sahələrinə xidmət edən, çaydan sugötürən bəzi nasos stansiyalarının fəaliyyətinə təsir göstərib.

Bu barədə Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin Mətbuat xidmətindən məlumat verilib.

Bildirilib ki, yaranmış risklərin qarşısını almaq və texniki qurğuların təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin tabeliyində Regional Su Meliorasiya Xidməti tərəfindən riskli ərazilərdə yerləşən nasos stansiyaları müvəqqəti olaraq sahildən çıxarılıb və onların fəaliyyətində fasilələr verilib.

"Bu addım mümkün mənfi təsirlərin və daha ciddi fəsadların qarşısının alınmasına yönəlib. Hazırda vəziyyət Xidmət tərəfindən daim nəzarətdə saxlanılır, eyni zamanda su təminatı alternativ mənbələr vasitəsilə davam etdirilir. Su səviyyəsi sabitləşdikdən sonra nasos stansiyalarının mərhələli şəkildə yenidən istismara verilməsi planlaşdırılır. Vətəndaşlardan xahiş olunur ki, yaranmış vəziyyəti anlayışla qarşılasınlar və yalnız rəsmi məlumatlara etibar etsinlər. Əlavə məlumatlar barədə ictimaiyyətə mütəmadi olaraq məlumat veriləcək", - məlumatda qeyd olunub.

Aprelin 18-də gecə və səhər saatlarında bəzi dağlıq və dağətəyi rayonlarda dumanlı hava şəraiti ilə əlaqədar olaraq magistral avtomobil yollarında görünüş məsafəsinin 500-1 000 m-dək məhdudlaşacağı ehtimalı var.

Bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb.

Qaradağ rayonu ərazisində yerləşən stasionar postda VAZ markalı avtomobilin sürücüsünə "Saxla" işarəsi verilsə də, o, tabesizlik göstərərək hərəkətini davam etdirib. Avtomobil YPX Alayının əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi məlumat yayıb.

Bildirilib ki, araşdırma zamanı nəqliyyat vasitəsini idarə edən paytaxt sakini Coşqun Novruzovun sürücülük hüququnun olmaması, eləcə də alkoqollu içki qəbul etməsi müəyyən olunduğundan o, tibbi müayinədən keçməyə dəvət edilib.

C.Novruzov məsuliyyətdən yayınmaq məqsədilə süni gərginlik yaratmağa çalışsa da, istəyinə nail olmayıb.

Törətdiyi əməllərlə bağlı müvafiq sənədləşdirmə aparılaraq ərazi polis orqanına təhvil verilən C.Novruzov inzibati məsuliyyətə cəlb edilib.

Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi qanunsuz hərəkətlərə yol verən şəxslərin məsuliyyətdən yayınmaq cəhdlərinin əbəs və hüquqazidd olduğunu bir daha xatırladır və belə hallara qarşı daha kəsərli tədbirlərin görüləcəyini bildirir.

Hərbi xidmət və hərbi vəzifə ilə bağlı qanunvericiliyə edilmiş son dəyişikliklərin icrasına başlanılıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Baş nazir Əli Əsədov Sərəncam imzalayıb.

Sərəncama əsasən, Ədliyyə Nazirliyinə Müdafiə, Fövqəladə Hallar, Daxili İşlər nazirlikləri, DTX, Səfərbərlik Xidməti və digər aidiyyəti qurumlarla razılaşdırmaqla, mövcud normativ hüquqi aktların yeni qanuna uyğunlaşdırılması tapşırılıb. Bu istiqamətdə təkliflər 5 ay müddətində Nazirlər Kabinetinə təqdim edilməlidir.

İcra prosesinin operativliyini təmin etmək üçün aşağıdakı qrafik müəyyən olunub:

4 ay ərzində mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları öz səlahiyyətləri daxilində lazımi tədbirlər görməli və normativ aktlarını yeniləyərək Ədliyyə Nazirliyinə məlumat verməlidirlər.

6 ay ərzində Ədliyyə Nazirliyi bütün hüquqi aktların yeni qanunla uzlaşdırılmasını tam yekunlaşdırıb hökumətə hesabat təqdim etməlidir.

Sərəncamın icrasına nəzarət Nazirlər Kabineti Aparatının Hüquq və qanunvericilik şöbəsinə həvalə edilib. Sənəd imzalandığı gündən qüvvəyə minib.

Son illərdə Azərbaycanda doğum səviyyəsində müşahidə olunan azalma demoqrafik mənzərədə ciddi dəyişikliklər yaradıb. 1990-cı illərdən başlayan sosial-iqtisadi transformasiyalar və ailə modelinin dəyişməsi təbii artım göstəricilərinə də təsir edib.

Statistik rəqəmlərə əsasən, təbii artımın 180 mindən 60 minə düşməsi bu tendensiyanın nə qədər sürətlə dərinləşdiyini göstərir. Bu proses həm iqtisadi, həm də sosial-psixoloji amillərlə izah olunur və gələcək üçün narahatlıq doğurur.

Bu azalma hansı əsas səbəblərlə bağlıdır və qarşısını almaq üçün hansı addımlar atılmalıdır? Azərbaycan ailələrinin müasir zamanda uşaq istəməsinin əsas səbəbləri nədir?

Mövzu ilə bağlı “AzPolitika”ya açıqlama verən sosioloq Elçin Bayramlı bildirib ki, təbii artımın, doğumun azalması qlobal tendensiyadır. Bu, bütün dünyada davam edən bir prosesdir və Azərbaycanda da ciddi azalma müşahidə olunur.

Sosioloq məsələnin səbəblərini şərh edərkən qeyd edib ki, bu, əsasən mənəvi deqredasiyanın nəticəsidir: “Hərçənd bəzi şəxslər daha çox sosial-maddi faktorları önə çəkməyə çalışırlar, lakin bunun üçün kifayət qədər əsas yoxdur. Sosial araşdırmalar və müşahidələr göstərir ki, evliliklərin azalması və ailədə uşaqların sayının aşağı düşməsi birbaşa mənəvi deqredasiyanın təsiri ilə bağlıdır. Müasir həyat tərzi, xüsusilə gənclərin daha çox özləri üçün yaşamaq istəyi və eqoist psixologiyanın yayılması bu prosesə təsir edir. İnsanlar açıq şəkildə bildirirlər ki, yalnız özləri üçün yaşamaq istəyirlər və dünyaya əlavə uşaq gətirmək istəmirlər. Bəzi ailələrdə çoxuşaqlılığın mövcud olmasında sosial-maddi faktorların müəyyən rolu olsa da, maddi cəhətdən imkanlı ailələrdə belə uşaqların sayı minimum səviyyədə, adətən bir və ya iki olur. Bu da göstərir ki, əsas səbəb nə maddi, nə də sosial amillərdir; başlıca faktor mənəvi-psixoloji vəziyyətdir”.

Sosioloqun fikrincə, bu vəziyyət aparılan təbliğatların da nəticəsidir: “Müasirlik və azadlıq adı altında gənclərin psixologiyası dəyişib, daha çox fərdi maraqlara yönəlmiş bir gənclər qrupu formalaşıb. Bu isə milli genofond üçün təhlükə yaradır, əhalinin qocalmasına səbəb olur və demoqrafik problemləri dərinləşdirir. Ona görə də bu məsələlərin həlli və qarşısının alınması vacibdir. Müxtəlif ölkələrin bu sahədə təcrübəsi və mübarizə yolları mövcuddur. İlk növbədə ailə dəyərlərinin təbliği, gənclərin milli-mənəvi dəyərlər əsasında tərbiyə olunması və ailə institutunun gücləndirilməsi vacibdir. Ailələrdə ən azı iki-üç uşağın olmasının əhəmiyyəti izah edilməlidir”.

E.Bayramlı vurğulayıb ki, digər tərəfdən, sosial-maddi dəstək tədbirləri də həyata keçirilməlidir: “Məsələn, dövlət tərəfindən xüsusi proqramlar hazırlanaraq gənc ailələrin mənzillə təmin olunmasına güzəştlər tətbiq edilə bilər. Uzunmüddətli kreditlər vasitəsilə ailələrin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması mümkündür. Həmçinin gənclərin məşğulluq məsələsi həll olunmalı, onların sabit işlə təmin edilməsi istiqamətində tədbirlər görülməlidir.

Ümumiləşdirsək, uşaqlıqdan ailə və milli adət-ənənələrin aşılanması, eləcə də dövlətin dəstəyi və məqsədyönlü proqramların həyata keçirilməsi bu problemin aradan qaldırılmasına kömək edə bilər”.

Oğuz Ayvaz

Milli Məclisdə nikaha daxil olan cütlüklərin narkoloji müayinədən keçirilməsi ilə bağlı yeni təklif gündəmə gəlib. Təklifə əsasən, ailə qurmağa hazırlaşan şəxslərin narkotik maddələrdən asılılıq vəziyyətinin əvvəlcədən yoxlanılması nəzərdə tutulur. Bu addımın məqsədi gələcək ailələrdə mümkün sosial risklərin və problemlərin vaxtında aşkarlanmasıdır.

Lakin belə bir mexanizmin tətbiqi həm hüquqi, həm də etik baxımdan müxtəlif müzakirələr doğurur. Bu təklif Azərbaycanda real olaraq tətbiq oluna bilərmi və ailə institutuna hansı təsirləri göstərə bilər?

Müdafiə Nazirliyinin (MN) rəhbər heyəti azad olunmuş ərazilərdə xidmət edən hərbi qulluqçularla görüşüb.

Bu barədə MN-in yaydığı məlumatda qeyd olunub.

Bildirilib ki, rəhbər heyət hərbi qulluqçuların qayğıları və təminat məsələləri ilə maraqlanıb, eləcə də hərbi hissədə yaradılan sosial-məişət şəraiti ilə tanış olub.

Müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənova məruzə edilib ki, hərbi hissədə şəxsi heyətin xidməti-döyüş fəaliyyətinin yüksək səviyyədə təşkili və hərbi qulluqçuların peşəkarlığının artırılması üçün müasir standartlara cavab verən bütün imkanlar mövcuddur.

Müdafiə naziri şəxsi heyətin bilik və bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi üçün onların üzərlərinə düşən vəzifələrin layiqincə yerinə yetirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Hərbi qulluqçuların sosial-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması məsələlərinin daima Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın diqqətində olduğunu vurğulayıb.

Sonda hərbi hissənin təlim şəhərciyində olan heyət hazırlıq məşğələlərinin keçirilməsini izləyib, artilleriya vasitələrinin vəziyyəti və istismarı ilə də maraqlanıb.

Speys TV ilə bağlı daha bir iddia yayılıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Axar.az-a daxil olan məlumatda iddia edilir ki, yaxın müddətdə sözügedən TV-nin fəaliyyətinə xitam veriləcək.

Buna səbəb isə kanalın uzun müddətdir rentabelli olmaması və keyfiyyət göstəricilərinin təsisçini qane etməməsidir.

Bildirilir ki, kanalın əvvəlki şöhrətini qaytarmaq üçün bir neçə dəfə rəhbərlik dəyişdirilsə də, nəticə əldə olunmayıb. Buna görə də kanalın təsisçisi bağlanma qərarı verib.

Məlumatla bağlı Speys TV-dən münasibət öyrənmək mümkün olmayıb. Qeyd edək ki, bundan öncə Speys TV-də yoxlamalar aparıldığı və kanalın rəhbəri Vado Korovinin vəzifədən uzaqlaşdırıldığı ilə bağlı məlumat yayılıb. Kanal yayılan məlumatların heç birinə rəsmi reaksiya verməyib. Speys TV 12 oktyabr 1997-ci ildə yayıma başlayıb.