Mayın 26-da Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında görkəmli ictimai-siyasi xadim, sabiq millət vəkili, Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının 80 illik yubileyi münasibətilə möhtəşəm ədəbi-bədii gecə keçirilib.

Musavat.com-un məlumatına görə, yubiley tədbirindən əvvəl Azərbaycan Milli Kitabxanası tərəfindən teatrın foyesində geniş kitab sərgisi təşkil olunub. Sərgidə Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılıq arsenalına aid olan qiymətli əsərlərinin toplusu, müxtəlif illərdə nəşr edilmiş bütün kitabları nümayiş etdirilib. Eyni zamanda yubilyar haqqında son günlərdə çap olunan dörd yeni kitabın təqdimatı keçirilib. Kitab sərgisi ilə tanış olan mədəniyyət naziri Adil Kərimli nəşrləri Sabir Rüstəmxanlıya təqdim edib.

Yubiley gecəsində Prezident Administrasiyasının şöbə müdiri Ədalət Vəliyev, Baş nazirin müavini Samir Şərifov, mədəniyyət naziri Adil Kərimli, Azərbaycan Təhlükəsizlik Şurası katibinin müavini Mədət Quliyev, millət vəkilləri, alimlər, yazıçılar, ictimai xadimlər, mədəniyyət nümayəndələri, media mənsubları, Xalq şairinin oxucuları iştirak ediblər. Gecə Sabir Rüstəmxanlının həyat və yaradıcılığını əks etdirən videoçarxın nümayişi ilə başlayıb.

Daha sonra Baş nazirin müavini Samir Şərifov çıxış edərək Baş nazir Əli Əsədovun yubilyara ünvanladığı geniş təbrik məktubunu tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

Məktubda bildirilib ki, Sabir Rüstəmxanlı uzun illər ərzində zəngin yaradıcılığı ilə Azərbaycan ədəbiyyatına dəyərli töhfələr verib, ictimai-siyasi fəaliyyəti ilə ölkənin həyatında yaxından iştirak edib. Qeyd olunub ki, Sabir Rüstəmxanlı uzun illər Milli Məclisin deputatı kimi fəal vətəndaş mövqeyi nümayiş etdirərək dövlətçiliyə xidmət göstərib. Təbrik məktubunda Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılığının xalqın tarixi yaddaşını yaşatdığı, milli-mənəvi dəyərləri və azadlıq ideallarını tərənnüm etdiyi vurğulanıb. Eyni zamanda onun dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi və milli birlik ideyalarının təbliğində mühüm rol oynadığı qeyd edilib. Məktubda Sabir Rüstəmxanlının həm Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyəti, həm də ictimai-siyasi həyatındakı mühüm xidmətləri xüsusi vurğulanıb. Baş nazir Əli Əsədov məktubun sonunda yubilyara möhkəm cansağlığı, yeni yaradıcılıq uğurları və uzun ömür arzulayıb.

“Sabir Rüstəmxanlı təkcə şair kimi deyil, həm də ictimai-siyasi xadim olaraq ölkənin ictimai həyatında fəal iştirak edib, dövlətçilik və milli həmrəylik istiqamətində mühüm fəaliyyət göstərib”, S.Şərifov yekunda bildirib.

Daha sonra Milli Məclisin üzvü, akademik Rəfael Hüseynov geniş məruzə ilə çıxış edərək Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılığının milli düşüncənin formalaşmasında rolundan danışıb.

Sonra AMEA-nın prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli yubilyarın Azərbaycan ədəbi-mədəni fikir tarixindəki yerini yüksək qiymətləndirib.

“Şair həm yaradıcılığı, həm də vətəndaş mövqeyi ilə cəmiyyətdə böyük nüfuz qazanıb. O, zəhmətkeş ailədə böyüyüb, uşaqlıq və gənclik illərində kənd həyatının çətinliklərini yaxından görüb. Bu həyat təcrübəsi sonradan onun yaradıcılığında da öz əksini tapıb, əsərlərinə xalq ruhu və milli düşüncə gətirib. Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığında azərbaycançılıq ideyasına daim sadiq qalıb. O, Cəlil Məmmədquluzadə ənənələrindən gələn milli düşüncə xəttini müasir dövrün ictimai-siyasi və ədəbi mühitində davam etdirərək, həm əsərləri, həm də fəaliyyəti ilə bu ideologiyanın inkişafına töhfə verib”, AMEA prezidenti bildirib.

Deputat, professor Fəzail İbrahimli çıxışında Sabir Rüstəmxanlının milli ideyaların və istiqlal düşüncəsinin təbliğindəki xidmətlərindən bəhs edib. Millət vəkili Sabir bəyin 80 yaşa gümrah gəlib çatmasının sirrini də açıb. Şairin “Ürək Allah ocağıdır, Ürəkdə kin yaşatmazlar” misralarını xatırladaraq bildirib ki, Sabir Rüstəmxanlı ürəyində kin yaşatmayıb, əksinə, onu sevənlərlə yanaşı, sevməyənləri də ürəyinin ocağında isinməyə dəvət edib hər zaman.

Türkiyədən gələn qonaq, yazıçı İmdat Avşar çıxışında Sabir Rüstəmxanlı haqqında qardaş ölkədə nəşr olunan kitabını təqdim edib və yubilyarın türk dünyası üçün önəmindən danışıb:

“Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığında yalnız Azərbaycana deyil, bütövlükdə Türk dünyasına xitab edən ideyalar yer alır. Yazıçının əsərləri bir-biri ilə iç-içə keçərək daha böyük məna dairəsi yaradır və bu yaradıcılıq sərhədləri aşaraq müxtəlif coğrafiyalarda oxuculara təsir göstərir. Sabir Rüstəmxanlının əsas fərqi onun illər boyu eyni ideya və amal xəttinə sadiq qalmasıdır. O, həm yaradıcılıqda, həm də ictimai düşüncədə milli kimlik və mənəvi bağlılıq mövzusunu davamlı şəkildə qoruyub saxlayıb”.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi Səlim Babullaoğlu çıxışında müxtəlif türk respublikalarının və xarici ölkələrin yazıçılar birlikləri rəhbərlərinin təbriklərini çatdırıb.

Rusiya paytaxtından tədbirə qatılan professor-alim Abuzər Bağırov çıxış edərək Rusiyadakı ədəbi çevrələrin salamlarını Sabir Rüstəmxanlıya çatdırıb, həmçinin yubilyara diplom və xatirə hədiyyələri təqdim edib. O, “Literaturnaya qazeta”da Sabir Rüstəmxanlı haqqında dərc olunmuş yubiley yazısını təqdim edib.

Şair və publisist Aqşin Yenisey də Sabir Rüstəmxanlının Azərbaycan ədəbiyyatında və xüsusilə gənc nəsil yazarların formalaşmasında mühüm rol oynadığını bildirib.

Tədbirin bədii hissəsində Sabir Rüstəmxanlının şeirləri səsləndirilib, onun sözlərinə bəstələnmiş mahnılar ifa olunub.

Əməkdar artist Elnar Qarayev “Yandırar məni” və “Anaya məktub” şeirlərini təqdim edib. Xalq artisti Mehriban Zəki, Kamran Yunus, Sabir Məmmədov, Hüsniyyə Mürvətova, Laləzar Mustafayeva və Tural Əhməd yubilyarın şeirlərindən nümunələr səsləndiriblər.

Xalq artistləri Qoçaq Əsgərov, Ağadadaş Ağayev, Faiq Ağayev və Aynur İsgəndərli Sabir Rüstəmxanlının sözlərinə bəstələnmiş mahnılarla çıxış ediblər. Gecədə, həmçinin xorun ifasında möhtəşəm “Millətəm” mahnısı səsləndirilib.

Gecədə Atatürk Liseyinin şagirdlərinin ifasında “Qarabağa dönüş” kompozisiyası nümayiş olunub.

Tədbir çərçivəsində Sabir Rüstəmxanlının ssenarisi əsasında çəkilən “Cavad xan” filmindən bir hissə nümayiş etdirilib. Sabir Rüstəmxanlının nəvələrinin şeir təbriki də böyük maraqla izlənilib, alqışlarla qarşılanıb.

Elə nəvələrinin ifasından sonra tədbirdə yekun çıxış üçün tribunaya qalxan Sabir Rüstəmxanlı “Bizim bütün tariximiz belədir.

Biz gedirik, növbəti nəsil, nəvələr gəlir. Dünyanın gözəllikləri də elə bundadır”, deyərək çıxışa başlayıb. Yubilyar səmimi təşəkkürlərini çatdırıb:

“Mən hamınıza təşəkkür etmək istəyirəm. Burada çıxış edənlərin hər birinə, mənim haqqımda, keçdiyim yollar haqqında ürəklə danışan qələm dostlarıma, gənclik dostlarıma, Türkiyədən, Moskvadan gələn dostlarıma, bu səhnəni bəzəyən aktyorlara xüsusi minnətdarlığımı bildirirəm.

Bu gecənin təşkili, əlbəttə ki, asan məsələ deyildi. Hamımız bilirik ki, belə tədbirlərin ərsəyə gəlməsi böyük zəhmət tələb edir. Buna baxmayaraq, bu çətin hava şərtləri içində bura gələn hər bir insan mənim üçün doğmadır, əzizdir. Hamınıza təşəkkür edirəm, var olun!”

Xalq şairi Azərbaycanın inkişafına mane olan amillərə qarşı birgə mübarizənin əhəmiyyətindən bəhs edib, bu yolda ədəbiyyatın misilsiz faydasından danışıb. Sabir Rüstəmxanlı dilimizin saflığının qorunmasının əhəmiyyətindən bəhs edib.

Yüksək səviyyədə keçən yubiley tədbiri “Zəfər” rəqsi ilə yekunlaşıb.

Prezident İlham Əliyev mayın 7-də incəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatlarının verilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Sərəncama əsasən, mədəniyyət və incəsənət sahəsində fəaliyyət göstərən 150 nəfər mükafatlandırılıb, bunların sırasında Azərbaycan Akademik Milli Dram Teatrının aktyoru Cümşüd Zeynalov da səhnə fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı ilə təltif olunub.

Dəyərli aktyorumuzu təbrik edir, fəaliyyətində uğurlar arzulayırıq!

Xatırladaq ki, Cümşüd Zeynalov 1982-ci il oktyabrın 2 də Ağstafa rayonunun Həsənsu kəndində dünyaya göz açmışdır. İlk təhsilini Vurğun qəsəbə orta məktəbində almışdır. 1994-1999-cu illərdə Hüseyn Arif adına musiqi məktəbində qarmon sinfində təhsil almışdır. 2001-2002-ci İllərdə hərbi xidmətdə olmuş, geri qayıtdıqdan sonra 2003-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin teatr və kino aktyorluğu fakültəsinə qəbul olmuşdur və 2007-ci ildə oranı bitirmişdir. 2007-2008 ci illərdə Bakı Bələdiyyə teatrı, 2012-2014-cü illərdə Bakı Şəhər Mədəniyyət və Turizm İdarəsi tərkibində Vahid Satira Teatrında çalışmışdır. 2012-ci ildən Azərbaycan Akademik Milli Dram Teatrında çalışır.

Əməkdar incəsənət xadimi, şair, dramaturq Yusif Həsənbəy xəstəxanaya yerləşdirilib. Pravda.az Azxəbər.com-a istinadən xəbər verir ki, 94 yaşlı Yusif Həsənbəyin vəziyyəti orta-ağır qiymətləndirilir.

Qeyd edək ki, Yusif Həsənbəy 1932-ci il dekabrın 26-da Quba şəhərində anadan olub. O 1994-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Quba zona şöbəsinin sədridir.

Azərbaycan poeziyasının səmasında elə ulduzlar var ki, onların işığı zaman keçdikcə sönmür, əksinə daha gur görünür. Belə sənət günəşlərindən biri də Səməd Vurğundur. O, yalnız böyük şair deyildi. Xalq ruhunun poetik təcəssümü, milli düşüncənin sənət zirvəsi, Vətənin danışan vicdanı idi. Onun şeirlərində Azərbaycan torpağının ətri, Kürün axarı, dağların vüqarı, ana laylasının hərarəti yaşayırdı. Elə buna görə də aradan onilliklər keçsə də, Səməd Vurğun adı xalqın yaddaşından bir an belə silinmir. Çünki böyük sənətkarlar ölmürlər — onlar millətin mənəvi yaddaşına çevrilirlər. Atatürk Mərkəzində keçirilən möhtəşəm təqdimat mərasimi də məhz belə bir mənəvi yaddaşın işığı altında baş tutdu. “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə yazıçı-publisist, AYB-nin üzvü Ramiz Göyüşun “Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabının təqdimatı Səməd Vurğunun 120 illik yubileyinə həsr olunmuş silsilə tədbirlər içərisində xüsusi mənəvi çəkisi ilə seçildi.

Həmin gün Atatürk Mərkəzinin salonunda qəribə bir doğmalıq duyulurdu. Sanki böyük şairin özü də bu məclisdə görünməz bir nur kimi dolaşırdı. Zalın ovqatında Vurğun poeziyasının nəfəsi vardı. Buraya toplaşanlar sadəcə bir kitabın təqdimatına gəlməmişdilər; onlar böyük bir sənətkarın ruhuna ehtiram göstərmək, onun ölməz dünyasına bir daha baş əymək üçün gəlmişdilər. Tədbiri giriş sözü ilə açan filologiya elmləri doktoru, professor Rüstəm Kamal Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Xalq şairi Səməd Vurğunun 120 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında” Sərəncamının milli-mədəni həyatımızda mühüm hadisə olduğunu vurğuladı. O bildirdi ki, bu yubiley təkcə bir şairin xatirəsinin yad edilməsi deyil, Azərbaycan ruhunun, milli düşüncəsinin, ədəbiyyat tariximizin böyük bir dövrünün yenidən yaşadılmasıdır. Professor qeyd etdi ki, artıq yüz ilə yaxındır xalqımız Səməd Vurğunu sevə-sevə oxuyur. Onun şeirləri dillərdə əzbər dolaşır, misraları insanın qəlbinə təsəlli olur. Çünki Vurğun poeziyası süni pafosdan uzaq, xalqın ruhundan doğan poeziyadır. Bu poeziyada həm ana laylası var, həm Vətən sevgisi, həm də insan qürurunun əzəməti. Sonra professor Ramiz Göyüşun “Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabından ətraflı danışdı. Bildirdi ki, müəllif böyük şairin ömür yolunun müxtəlif məqamlarını quru fakt kimi deyil, mənəvi yaddaş hadisəsi kimi təqdim etməyə nail olub. Kitabda yalnız sənətkarın yaradıcılığı deyil, onun insanlığı, dostluğu, sadəliyi, xalqına bağlılığı da bütün səmimiyyəti ilə canlandırılıb.

Tədbirin ən təsirli və olduqca səmimi çıxışlarından biri “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə Heyətinin sədri, professor İlham Pirməmmədova məxsus oldu. Onun nitqində təkcə elmi düşüncə yox, böyük Vurğun sevgisi də vardı. Professor çıxışında dedi ki, Səməd Vurğun Azərbaycan xalqının mənəvi pasportudur. O, Vətəni sadəcə tərənnüm etmirdi — Vətənin öz səsinə çevrilmişdi. İlham Pirməmmədov xüsusi vurğuladı ki, zaman bəzi adları tarixdə saxlayır, bəzi adları isə xalqın qəlbində əbədiləşdirir. Səməd Vurğun məhz xalqın qəlbində yaşayan sənətkarlardandır. Bu gün də onun “Azərbaycan” deyə başlayan misraları insanın ruhunda bir bayraq kimi dalğalanır. Onun poeziyasında xalqın taleyi, ağrısı, sevinci və mənəvi bütövlüyü yaşayır. Professorun çıxışında ən diqqət çəkən məqamlardan biri də Ramiz Göyüşun zəhmətinə verdiyi yüksək qiymət oldu. O bildirdi ki, “Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabı yalnız publisistik araşdırma deyil, Vurğun dünyasına ucaldılmış mənəvi abidədir. Müəllif böyük şairin həyatını qələmə alarkən sadəcə hadisələri toplamayıb; o, bir dövrün ruhunu, sənət adamlarının mənəvi saflığını, Azərbaycan ziyalılığının işığını yaşatmağı bacarıb.

Təqdimatda çıxış edən akademik Nizami Cəfərov, professor Vaqif Yusifli, şair İbrahim İlyaslı, texniki elmlər doktoru, şair, professor Hacan Hacısoy, vürğunşünas alim, fəlsəfə doktoru Aslan Salmansoy, Əməkdar jurnalist, şair Əbülfət Mədətoğlu, “Xalq qəzeti”nin bölgə müxbiri, yazıçı-yurnalist İlqar Həsənov, Beynəlxaq Aktivist Sənətçilər Birliyinin Azərbaycan təmsilçisi, Birliyin Rəsm Komitəsinin rəhbəri rəssam Nəvai Mətin, yazıçı Kənan Hacı, ”Yazarlar” jurnalının təssisçisi və baş redaktoru şair –publisist Zaur Ustac, şairlərdən Rafail İncəyurd, Fəxrəddin Teyyub, Zaməddin Ziyadoğlu, Zərəngiz Qayalı, ictimaiyyyət nümayəndələrindən, şəhid Teymur Abbasovun anası Başxanım Abbasova, Mehriban Abdullayeva, Şəmsiyyə Kərimova və digər çıxışçılar Səməd Vurğunun çoxşaxəli fəaliyyətindən geniş söz açdılar. Bildirildi ki, Vurğun təkcə böyük şair deyildi; o, dramaturq, alim, tərcüməçi, ictimai xadim kimi də Azərbaycan mədəniyyətinə misilsiz xidmətlər göstərib. Çıxışlarda xüsusilə vurğulandı ki, Səməd Vurğun xalqın içindən gələn və yenidən xalqa qayıdan sənətkar idi. O, ən sadə insanın sevincini də poeziyaya çevirə bilirdi. Elə buna görə də onun şeirləri illərdir dillərdən düşmür. Tədbirdə səslənən xatirələr böyük şairin insanlığını bir daha göz önünə gətirdi. Onun Üzeyir Hacıbəyli ilə sənət dostluğu, Mir Cəlal Paşayevlə mənəvi yaxınlığı, Xan Şuşinski ilə ünsiyyəti, Hüseyn Ariflə bağlı xatirələr tədbir iştirakçılarında xüsusi duyğular oyatdı.

Bütün bunlar bir daha göstərdi ki, Ramiz Göyüşun kitabı təkcə bir sənətkar haqqında yazılmış əsər deyil. Bu kitab Azərbaycan ziyalılığının mənəvi portretidir. Burada bir dövrün işığı, dostluq münasibətləri, sənətə sədaqət və milli ruh yaşayır. “Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabı həm də bir həqiqəti təsdiqləyir: böyük sənətkarların ömrü fiziki zamanla bitmir. Onlar xalqın yaddaşında yaşayır, yeni nəsillərin düşüncəsinə çevrilirlər. Səməd Vurğun da belə dahilərdəndir. O, Azərbaycan poeziyasının tükənməz bulağı, milli ruhumuzun sarsılmaz qalasıdır. Bu gün də Vurğun poeziyası insanı Vətənə bağlayır, torpağın müqəddəsliyini xatırladır, milli kimliyimizin böyüklüyünü hiss etdirir. Onun misralarında Azərbaycan danışır, xalq danışır, tarix danışır. Və bu böyük ruhun yaşadılmasında Ramiz Göyüş kimi qələm adamlarının xidməti xüsusi ehtirama layiqdir. Çünki yaddaşı qorumaq gələcəyi qorumaq deməkdir. Böyük şairlərin ömrünü yaşadan da məhz belə vəfalı insanlar, belə işıqlı kitablar olur.

Doğrudan da, ellər öz böyük şairinin ömrünü böyük sevgi ilə yaşadır. Çünki Səməd Vurğun artıq təkcə bir insan adı deyil — o, Azərbaycanın mənəvi əbədiyyətidir.

Qalib Rəhimli.

06 may 2026-cı il tarixdə, Atatürk Mərkəzində "Qazax Xeyriyyə” İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə Azərbaycanın Xalq şairi Səməd Vurğunun 120 illik yubileyi çərçivəsində, yazıçı-publisist, AYB-nin üzvü Ramiz Göyüşün "Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kiutabının təqdimatı keçirilib. Təqdimat tədbirində ölkəmizin görkəmli ədəbiyyat və sənət adamları, şair və yazıçılar respublika ictiamiyyətinin nümayəndələri "Qazax Xeyriyyə” İctimai Birliyinin nümayəndələri iştirak edirdilər.

Tədbiri giriş sözü ilə açan, tədbirin aparıcısı, kitabın redaktoru və ön sözün müəllififi filologiya elmləri doktoru, professor Rüstəm Kamal "Xalq şairi Səməd Vurğunun 120 iilk yubileyinin keçirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 fevral 2026-cı il tarixli Sərəncamı barədə məlumat verərək əbədiyaşar şairimiz Səməd Vurğunun yaradıcılığına, onun çoxşaxəli fəaliyyətinə və şəxsiyyətinə verdiyi yüksək dəyərə görə vurğunsevərlər adından Prezident Cənab İlham Əliyevə təşəkkürünü bildirdi. O,qeyd etdi ki, Prezident Sərəncamına uyğun olaraq ölkəmizin hər yerində, təhsil və mədəniyyət müəssisələrində, yaradıcı kolllektivlərdə böyük şairin 120 illik yubileyi keçirilir və cəmiyyətimizin böyük hissəsi bu ovqatla yaşayır. Xalq artıq 100 ilə yaxındır ki, Səməd Vurğunu oxuyur, onu sevir, əsərlərini əzbər söyləyir və əfsanələr danışır. Sonra prof. Rüstəm Kamal Ramiz Göyüşün müzakirəyə təqdim olunan "Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabı haqqında ətraflı məlumat verərək onun məziyyətlərindən danışdı. Tədbirdə çıxış edən riyaziyyat elmləri doktoru, Qazax Xeyriyyə” İctimai Birliyinin sədri professor İlham Pirməmmədov, körkəmli dilçi, türkoloq, ədəbiyyatşünas alim, akademik Nizami Cəfərov, filologiya elmləri doktoru, professor Vaqif Yusifli, Azərbaycvan Yazıçılar Birliyinin poeziya bölməsinin rəhbəri şair İbrahim İlyaslı, texniki elmlər doktoru, şair, professor Hacan Hacısoy, vürğunşünas alim, fəlsəfə doktoru Aslan Salmansoy, Əməkdar jurnalist, şair Əbülfət Mədətoğlu, "Xalq qəzeti”nin bölgə müxbiri, yazıçı-yurnalist İlqar Həsənov, texniki elmlər doktoru, şair-professor Hacan Hacısoy, Beynəlxaq Aktivist Sənətçilər Birliyinin Azərbaycan təmsilçisi, Birliyin Rəsm Komitəsinin rəhbəri rəssam Nəvai Metin, yazıçı Kənan Hacı, ”Yazarlar” jurnalının təssisçisi və baş redaktoru şair –publisist Zaur Ustac, şairlərdən Rafail İncəyurd, Fəxrəddin Teyyub, Zaməddin Ziyadoğlu, Zərəngiz Qayalı, İctimaiyyyət nümayəndələrindən, şəhid Teymur Abbasovun anası Başxanım Abbasova, Mehriban Abdullayeva, Şəmsiyyə Kərimova və digərləri çıxış edərək Xalq şairi Səməd Vurğunun Azərbaycan poeziyasında tutduğu müvqedən, onun həm şair, həm dramaturq, həm görkəmli bir ədəbiyyatşünas kimi, həm də ictimai xadim kimi çoxşaxəli fəaliyyətinin ayrı-ayrı məqamlarından ətraflı söhbət açdılar və xatirələr söylədilər. Çıxış edənlər eyni zamanda yazıçı-publisist Ramizi Göyüşün Xalq şairi Səməd Vurğunun həyat və yaradıcılığının müəyyən məqaqmlarını, xüsusilə onun Üzeyir bəy Hacıbəyli, Mir Cəlal, Osman Sarıvəlli, Xan Şuşinski, Hüseyn Arifl və digər görkəmli sənət adamları ilə, sadə insanlala dostluğunu əks etdirən məqamlar, Səməd Vurğunun özünün ədəbiyyatımızda bir obraza çevrilməsi barədə maraqlı faktlar öz əksini tapmış, kitab urğunşünaslığa bir töhfə kimi dəyərləndirilmişdir .

Poeziya insan ruhuna təsadüfi hakim kəsilmir.Onun gücü sözün sadə ifadəsində deyil, sözün arxasında gizlənən duyğunun, ağrının, sevincin və ilahi bir nəfəsin varlığındadır.İnsan gündəlik həyatda gördüklərini yaşayır, lakin şair gördüklərindən daha artığını hiss edir, görünməyəni görür, deyilməyəni deyir, susulanı səsləndirir.Məhz buna görə də poeziya adi düşüncənin çata bilmədiyi yerlərə yol tapır.Şair dünyası ilə sıradan insan dünyası arasındakı fərq də buradan başlanır. Sıradan insan hadisələri qəbul edir,şair isə onları yenidən yaradır.Sıradan insan ağrını yaşayır, şair o ağrını sözə çevirib başqalarının qəlbinə köçürür.Poeziyanın möcüzəsi də məhz bundadır.Poeziya fərdi hissi ümumbəşəri duyğuya çevirə bilir.Birinsanın qəlbində doğulan hiss minlərlə insanın ürəyində əks-səda verir. Bu, sözün ilahiləşdiyi məqamdır.Zakir Bəxtiyar poeziyası da məhz bu ilahi nəfəsin daşıyıcısıdır.Onun yaradıcılığı olduqca zəngin, çoxqatlı və dərin emosional məzmun daşıyan bir poetik dünyadır.Bu şeirlərdə həm fərdi taleyin ağrıları, həm də ümummilliyaddaşın izləri bir-birinə qovuşur.Bu poeziyanı anlamaq üçün əsasən bir neçə aparıcı xətti diqqətə almaq lazımdır.Vətən sevgisi, ata həsrəti, təbiətə bağlılıq, məhəbbət lirizmi və həyatın fəlsəfi dərki şairin yaradıcılığında olduqca inandırıcıdır.

Mən Zakir Bəxtiyarı hələ orta məktəb illərindən ustad aşıq Cəlala xitabən yazdığı “Salam de” şeiri ilə tanıdım.Tale elə gətirdi ki, tələbəlik illərimdə onunla qoşuluqda kirayədə yaşadım.Ailəsini tanıdım, övladlarını sevdim.Böyük yaradıcı, duyğulu şair, qayğıkeş və çox səmimi bir insan kimi ruhuma, könlümə yazdım bu söz adamını, elə-oba təəssübkeşini.Hərdən yığışıb onun həyətində manqal yandırardıq, çaldığı saz havalarını dinləyərdik, şeirlərinə könül verərdik.Hətta mənim ilk hekayəmi də Zakir müəllim çap etmişdi redaktoru olduğu “Şinçi qəzetində.”Beləcə ən xoş günər, illər yaşadım onunla qonşuluqda.Zakir müəllim həm də mənim dayım oğlu şair Rafael İncəyurdla bir həyətdə yaşayırdı.Bir gündə-1984-cü ildə mən jurnalistika fakültəsini bitirib təyinatla Yardımlı rayonunda çıxan qəzetdə işləməyə getdim. Həmin illərdə görüşlərimizə ara verildi və ancaq mən Bakıya gələndə görüşürdük.

Kim idi Zakir Bəxtiyar, hansı ocağın, hansı yudun söz oğlu idi?

Zakir Bəxtiyar 1944-cü il sentyabrın 1 də ikinci dünya müharibəsi dövründə Qazax rayonunun Kəmərli kəndində saz-söz ustası Bəxtiyar kişinin ocağında dünyaya gəlib. O, ailənin son beşiyi idi. Bir il sonra atası müharibədə yaralanır və aldığı yaradan bir neçə ay sonra vəfat edir. 1966-cı ildə ADU-nun filologiya-jurnalistika fakultəsinə qəbul olur və oranı müvəffəqiyyətlə bitirir.Hərbi xidmətini Sovet ordusu sıralarında Qərbi Sibirdə yerinə yetirir.Hərbi xidmətdən qayıdandan sonara müxbir kimi ilk yaradıcılıq fəaliyyətinə Abşeron rayonunda çıxan "Abşeron" qəzetində başlayır. Sonralar "Kommunist", "Şinçi", "Çağ", "Aydınlıq", "Fermer", "Azərbaycan bələdiyyəsi-1" və "Mənim Azərbaycanım" qəzetlərində xüsusi müxbir, məsul katib, redaktor, şöbə müdiri, baş redaktor olur, jurnalist kimi böyük nüfuz qazanır. Bədi yaradıcılığını-poeziyasını da parallel davam etdirir Zakir müəllim.Çalışdığı ən son qəzet isə "Mənim Azərbaycanım" olur.Qəzetinin təsisçisi olaraq onu mətbuat dünyasında sayılıb-seçilən mətbu orqana çevirir.Zakir müəllim çox sayda kitabın da redaktoru kimi öz istedadını göstərib. Onun "Gəncliyim", "Kərəm yanğısı", "Sən mənə bənzəmə" və "Bəxtiyarlı günlərim" kitabları indi də oxucularının sevimli kitabı kimi əl-əl gəzir, şeir sevənlərin ruhunu qidalandırır. O, həm də keçmiş SSRİ-nin Jurnalistlər İttifaqının üzvü idi. Moskvada bir çox xüsusi diplomlarla təltif edilmişdir.Bu gün mənim Zakir Bəxtiyar yaradıcılığına müraciətim, onu təhlil edib məna qatlarını və dəyərini oxuculara çatdırmağım isə böyük söz ustadına, elimin sadə, şərəfli oğluna bir vəfa borcumdur.

Zakir Bəxtiyarın poeziyasında Vətən obrazı müqəddəs və toxunulmazdır. “Mənim Azərbaycanım” şeirində bu sevgi həm tarixi yaddaş, həm də qəhrəmanlıq ruhu ilə təqdim olunur:

“Qəhrəmanlar yetirdi

Mənim Azərbaycanım!”

Burada Vətən sadəcə coğrafi məkan deyil, igidlərin yetişdiyi, tarix yazan bir ruh məkanıdır. Şair Babək və Koroğlu kimi obrazlara işarə etməklə milli kimliyi möhkəmləndirir:

“Babəkli, Koroğlulu

Mənim Azərbaycanım!”

“Vətəninndir” şeirində isə daha fəlsəfi yanaşma var. Şair insanın bütün varlığını Vətənə aid edir:

“Sinəmdəki vuran ürək

Mənim deyil, Vətənindir!”

Bu misra onun poeziyasında vətənpərvərliyin zirvəsini ifadə edir.

Şairin yaradıcılığında ən təsirli və fərdi qat ata itkisi ilə bağlıdır.Böyük Vətən Müharibəsində atasını itirməsi onun şeirlərində dərin iz buraxıb. “Mən atasız” və “Otuz ildir” şeirləri bu baxımdan xüsusilə sarsıdıcıdır:

“Sən atalı böyümüsən

Mən atasız...”

Bu sadə, amma güclü təkrar poetik təsiri artırır və uşaqlıq travmasını oxucuya hiss etdirir. “Otuz ildir” şeirində isə susmuş saz simvolu ilə həm ata yoxluğu, həm də kəsilmiş həyat ritmi verilir:

“Nə saz dinib, nə sim dinib,

Otuz ildir.”

Burada saz yalnız musiqi aləti deyil, həm də ailə ocağının, ruhun simvoludur.

Zakir Bəxtiyarın poeziyasında təbiət canlı, nəfəs alan bir varlıq kimi təqdim olunur. “Kürüm Arazım mənim” şeirində çaylar həm vətən, həm də qayıdış arzusunun simvoludur:

“Gizlət qoynunda məni,

Saxla boynunda məni.”

Burada çay ana kimi qoruyucu obraz alır. “Kəmərli kəndim” və “Neyləyim” şeirlərində isə doğma kənd obrazı nostalji və həsrətlə təqdim olunur:

“Həsrətlə baxıram Qılınc kəndinə”

Bu misrada yurd itkisi, ayrılıq və yaddaş motivləri güclüdür.

Şairin sevgi şeirləri də sadə, təbii və səmimidir. “Təkcə sən baxanda...” şeirində sevgi həm ağrı, həm də yaşama səbəbi kimi verilir:

“Bil ki, bu dünyada qocalanda da,

Təkcə sən baxanda od olacam mən!”

Burada sevgi zamanla sönməyən bir enerji kimi təqdim olunur.

“Gözlərimin işığı” şeirində isə məhəbbət saf və zərif obrazlarla ifadə edilir:

“Qəlbimdə bir həzin duyğu oyansa

Zümrüd bulaqlardan durusan, gülüm.”

“Yaşayırıq...” şeiri Zakir Bəxtiyar poeziyasında fəlsəfi qatın ən parlaq nümunələrindəndir. Şair insan həyatının mənasızlıq və məna axtarışı arasında qaldığını göstərir:

“Qınayırıq ömrümüzü,

Qınamırıq özümüzü.”

Bu misralar özünüdərk və tənqid motivini önə çıxarır.

Eyni zamanda insanın zəifliyi və faniliyi belə ifadə olunur:

“Bir sısqanın qırağında yaşayırıq.”

Zakir Bəxtiyarın şeirlərinə xas əsas xüsusiyyətlər sadə və axıcı dil, xalq ruhuna yaxınlıq, (aşıq poeziyasının təsiri) təkrarların emosional güc yaratması, musiqili ritm və ahəng, obrazların təbii və səmimi olmasıdır.Onun poeziyası həqiqətən də “çeşmə kimi qaynayan” bir axıcılığa malikdir.

Zakir Bəxtiyar poeziyası fərdi taleyin ağrıları ilə milli ruhun vəhdətidir.Onun şeirlərində Vətən müqəddəs dəyərdir.Ata itkisi ömürlük yaradır.Təbiət doğma yurdun simvoludur.Sevgi həm ağrı, həm xilasedicidir.Həyat isə dərk olunmağa çalışılan bir sirrdir.Baxın bu cür poeziya oxucunu həm kövrəldir, həm düşündürür, həm də mənəvi olaraq zənginləşdirir.Zakir Bəxtiyar yaradıcılığı bütövlükdə milli yaddaşın, şəxsi taleyin və mənəvi dəyərlərin vəhdətindən yaranan bir poetik dünyadır.Onun şeirlərində həm fərdi ağrı, həm də ictimai məsuliyyət paralel şəkildə inkişaf edir. Bu baxımdan “Ay Mürsəl qağa” və “Salam de” şeirləri şairin insana, el ağsaqqallarına, dostluğa və mənəvi bağlara münasibətini daha aydın şəkildə ortaya qoyur. “Ay Mürsəl qağa” şeri aydın görünür ki, şəxsiyyətə ehtiram və mənəvi borcdan yaranıb. Bu şeir konkret bir şəxsə ithaf olunsa da, ümumiləşmiş şəkildə ziyalı obrazının poetik portretidir:

“Bilirəm kamalın dərindən dərin,

Bir elin varısan, ay Mürsəl qağa.”

Burada “bir elin varı” ifadəsi onun mənəvi miras daşıyıcısı olduğunu göstərir.

“Duyğuyla bir kəsə baxan gözlərin

İnləyən tarısan, ay Mürsəl qağa.”

Bu təşbeh obrazın həm həssaslığını, həm də daxili zənginliyini açır.

“Dedin Qoç Koroğlu Kəmərli oldu

Oxuduq, inandıq, ay Mürsəl qağa.”

Bu misralarda tarix, folklor və milli yaddaş birləşir.Bu şeir ziyalıya hörmətin, mənəvi müəllimə bağlılığın və el yaddaşına sədaqətin poetik ifadəsidir.

Şairin “Salam de” şeriri isə yaddaşın və ünsiyyətin poetik formasıdır.Bu şeir xalq poeziyasının ruhunu yaşadır. Burada “salam” anlayışı mənəvi bağların qorunması kimi təqdim olunur:

“Aşıq Cəlal, dindirəndə sazını,

Oğulların qoçağına salam de!”

Şair doğma məkanları və insanları bir-bir xatırlayır:

“Kəmərlinin meşəsinə, düzünə,

Hər kim olsa sözünü de üzünə.”

“Bəbiroğlu Hümmət dayımın özünə,

Nəvəsinə, uşağına salam de!”

Sonda şair öz ocağını da bu mənəvi zəncirə qoşur:

“Bəxtiyarın ocağına salam de!”

Bu şeir yaddaşın, bağlılığın və el birliyinin ən duyğulu poetik ifadəsidir.

Bu iki şeir Zakir Bəxtiyar yaradıcılığında insan və cəmiyyət münasibətlərini, ziyalıya ehtiramı, el birliyini, mənəvi körpülərin qurulmasını aydın şəkildə əks etdirir.

Zakir Bəxtiyar poeziyası yalnız hisslərin deyil, həm də münasibətlərin poeziyasıdır.Bu yaradıcılıq insanı öz kökünə bağlayan, yaddaşı yaşadan, ruhu saflaşdıran bir söz dünyasıdır.Onun misralarında Vətən sevgisi müqəddəsləşir, ata həsrəti əbədiləşir, insan qəlbinin ən incə telləri səslənir.Poeziyanın ilahi dəyəri isə ondadır ki, o, insanın içində gizlənən işığı oyadır.Söz bəzən bir dua kimi ucalır, bəzən bir ah kimi yanır, bəzən isə bir ümid kimi doğur.Şair bu işığın daşıyıcısıdır – görünməyən aləmlə görünən dünya arasında körpü salan bir ruh adamıdır.Zakir Bəxtiyar da məhz belə şairlərdəndir. O, öz taleyinin ağrısını sözə çevirərək onu ümumxalq duyğusuna yüksəldib. Onun poeziyasında bir insanın kədəri bir elin yaddaşına çevrilir, bir ürəyin səsi bütöv bir Vətənin nəfəsi kimi eşidilir.

Şairin söz dünyası bu gün də yaşayır sabah da yaşayacaq. Çünki bu poeziya yaşanıb və duyulub yazılıb.

Qalib Rəhimli

Xəbər verdiyimiz kimi, “Space” televiziyasının baş direktor vəzifəsinə Ayaz Mustafayev təyin edilib.

Ayaz Mustafayev əmək fəaliyyətinə 2009-cu ildə Xarici İşlər Nazirliyində (XİN) başlayıb.

O, Azərbaycanın Böyük Britaniyadakı səfirliyində müxtəlif vəzifələrdə, daha sonra İTV və AzTV-nin London bürosunda çalışıb. Bu müddət ərzində mətbuat və media sahəsində geniş beynəlxalq təcrübə qazanıb.

Son illərdə özəl sektorda və Təhsil Tələbə Krediti Fondunda rəhbər vəzifələrdə fəaliyyət göstərib.

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva və Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva İçərişəhərdəki Qoşa Qala meydanında keçirilən Beynəlxalq Xalça Festivalını ziyarət ediblər.

Mediaxeberleri.Az AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, onlar festivalda nümayiş olunan xalça nümunələri, ənənəvi sənətkarlıq məmulatları, eləcə də müxtəlif ölkələrin milli tətbiqi-dekorativ sənət nümunələrinin sərgiləndiyi pavilyonlarla tanış olublar.

Daha sonra onlar festivalda iştirak edən yerli və xarici qonaqlarla xatirə şəkilləri çəkdiriblər.

Alim ömrü sadəcə illərlə ölçülmür. O, gördüyü işlərlə, yetişdirdiyi insanlarla, qoyduğu izlərlə ölçülür. Elə ömürlər var ki, zamanın içində yaşasa da, zamanın fövqündə dayanır. Onlar təqvimin səhifələrində deyil, yaddaşın qatlarında yaşayır.