Kəlağayı Azərbaycan xalqının qədim milli geyim nümunələrindən biri olmaqla yanaşı, mənəvi dəyərlərimizi, adət-ənənələrimizi və milli kimliyimizi özündə əks etdirir. Qadınların baş örtüyü kimi istifadə etdiyi bu geyim tarixən müxtəlif rəmzi mənalar daşıyıb. Son günlər vahid məktəbli geyimi və hicab məsələsi ətrafında müzakirələrin fonunda milli geyim ənənələrimiz, o cümlədən kəlağayının mahiyyəti də diqqət mərkəzinə gəlib. Bəs baş örtüyü ənənəsinin tarixi hansı dövrlərə gedib çıxır və kəlağayını digər baş örtüklərindən fərqləndirən xüsusiyyətlər nələrdir?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, AMEA Folklor İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Atəş Əhmədli mövzu ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.

Folklorşünasın sözlərinə görə, qadınların baş örtüyündən istifadə etməsi qədim adət-ənənələrlə bağlıdır.

Atəş Əhmədli qeyd edib ki, geyim formaları zaman keçdikcə dəyişib və müxtəlif tarixi mərhələlərdə fərqli görünüş alıb. Buna görə də keçmişdə istifadə olunan baş örtüklərinin bugünkü formalarla eyni olduğunu düşünmək doğru deyil. Baş örtükləri müxtəlif materiallardan hazırlanıb, onların istifadəsi isə dövrün adətləri və dini təsəvvürləri ilə əlaqəli olub.

Folklorşünas vurğulayıb ki, kəlağayını fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri onun üzərindəki naxışlar və rəmzlərdir. Buta və digər ornamentlər kəlağayının özünəməxsus görünüşünün formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Baş örtüyünün ümumi ənənəsi ilə konkret bir milli geyim nümunəsi olan kəlağayını eyniləşdirmək olmaz.

Atəş Əhmədlinin fikrincə, kəlağayının milli geyim nümunəsi kimi yenidən gündəmə gəlməsi, xüsusilə gənclərin bu irsə marağının artması baxımından əhəmiyyətlidir. O bildirib ki, kəlağayı yalnız geyim elementi deyil, həm də xalqımızın mənəvi irsini, milli kimliyini və özünəməxsusluğunu yaşadan dəyərdir. Bu ənənənin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi milli-mənəvi irsimizin yaşadılması baxımından vacibdir.

Müəllif: Adəm Abbaslı

"Məktəb dini və yaxud milli məbəd deyil, təhsil məbədidir, insanlara işıq və ziya verən ocaqdır. Azərbaycanda yaşayan hər kəs bu məktəbə öz dini baxışlarını, təriqətini, inanclarını apara bilməz".

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu Əməkdar incəsənət xadimi, tanınmış şair Baba Vəziroğlu Redaktor.az saytına açıqlamasında bildirib.

Onun sözlərinə görə, vahid geyim qaydası vaxtında və düzgün verilmiş bir qərardır:

"Əvvəlcə düşünülmüş və vaxtı çatdığı üçün verilmiş düzgün qərardır. Hətta mən deyirəm ki, mənim aləmimdə bu, vaxtı keçmiş qərardır, çünki doğrudan da çoxdan verilməli idi. Azərbaycan çoxlu etnik qruplarla, müxtəlif dini baxışlarla, milli mentalitetlə zəngin olan böyük-kiçik xalqların yaşadığı azad bir məmləkətdir. Yəni insanların düşüncə müxtəlifliyi, öz milli adət-ənənələrinə riayət etmək azadlığı var. Amma məktəbdə bu azadlıqlar müəyyən çərçivəyə alınmalıdır. Bu, tarixən də belə olub, bundan sonra da belə olacaq".

Baba Vəziroğlu təhsil müəssisələrinin özünəməxsus missiyasına diqqət çəkərək qeyd edib ki, məktəb dini ideologiyaların təbliğ olunduğu yer deyil:

"Çünki məktəb dini və yaxud milli məbəd deyil, təhsil məbədidir, insanlara işıq və ziya verən ocaqdır. Azərbaycanda yaşayan hər kəs bu məktəbə öz dini baxışlarını, təriqətini, inanclarını apara bilməz. O böyük azadlıq məktəb divarları arasında, təhsil məbədinin öz konkret azadlıqları çərçivəsində olmalıdır. Təsəvvür edək ki, Azərbaycanda müxtəlif etnik qruplar yaşayır, hətta "çinqaçuk"lar da yaşayır. "Çinqaçuklar" bəyəm məktəbə dəbilqə ilə, əlində nizə, bir əlçim yarpaqla örtülü gəlməlidirlər? Bu, əlbəttə ki, gülməlidir və bunu müqayisə üçün deyirəm".

Açıqlamasının sonunda şair hər kəsi məktəb qaydalarına hörmətlə yanaşmağa çağırıb:

"Məktəb təkrar edirəm ki, elm, təhsil, ziya, işıq məbədidir. Bu məbədin qayda-qanunlarına hər kəs hörmətlə və anlayışla yanaşmalıdır. Bu, həm şagird kollektivinə, həm müəllim kollektivinə, həm də o məbədə ayaq basan hər bir kəsə aid olmalıdır".

Bir neçə gün bundan əvvəl qəbul olunmuş vahid məktəbli geyim forması ilə bağlı bir sıra sənət adamları fikir bildiriblər.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı Xalq artisti, tanınmış aktyor Qurban İsmayılov Redaktor.az-a açıqlamalar verərək münasibətini bildirib.

Qurban İsmayılov məsələyə həm dini, həm də dövlət qanunvericiliyi nöqteyi-nəzərindən yanaşaraq maraqlı paralellər aparıb:

"Elə bil ki, məscidə gedərkən ayaqqabı ilə daxil ola bilmərik, elə deyilmi? Məscid üçün dinin qəbul olunmuş qaydaları var, oraya "şortik"lə girmək olmaz. Eyni ilə, dövlət də öz məktəbi üçün qanun və qərar verib ki, hicabla olmaq olmaz. Deməli, dövlət nəyisə bilir ki, bu qərarı verib. Bizim bilmədiyimiz məqamlar ola bilər".

Aktyor məsələnin sadə və qarşılıqlı anlayış çərçivəsində həll oluna biləcəyini qeyd edib:

"Uşaq məktəbin qapısına qədər hicabla gələ bilər, daxil olarkən hicabını çıxarıb çantasına qoyar, dərsinə girər. Çıxanda isə təzədən hicabını bağlayıb gedər. Burada böyütməli bir problem yoxdur. Mən belə başa düşürəm ki, bu məsələyə görə insanların bir-birinə düşmən kəsilməsinə heç bir ehtiyac yoxdur".

27 Sentyabr – Vətən müharibəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçmiş şəhidlərin xatirəsinə həsr olunan Anım Günü münasibətilə Qazax Dövlət Dram Teatrında “Şəhid atası” tamaşası nümayiş etdirilib.

Tamaşadan əvvəl Qazax Dövlət Dram Teatrının direktoru Allahverdi Musayev tamaşaçıları salamlayaraq Anım Gününün əhəmiyyəti barədə məlumat verib. Daha sonra Vətən müharibəsində şəhid olan qəhrəmanların xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

“Şəhid atası” tamaşası yazıçı-dramaturq Əli Əmirlinin “Xeyir xəbər” pyesinin motivləri əsasında hazırlanıb.

Tamaşanın quruluşçu rejissoru Əməkdar artist Musa Eyyubov, quruluşçu rəssamı Aysan Omarova, musiqi tərtibatçısı isə Vahid Bayramovdur.

Səhnə əsərində rolları Əməkdar artist Hacı Hacıyev, aktyorlar Minayə İbrahimova, Rüfət Ömər, Aytac Cəfərova, Nəsimi Aşbazov, İlqar Hacəliyev, Məmməd Hacəliyev, Rüfət Eminalıyev və Xaqan Qurbanov ifa ediblər.

Tamaşanı ictimaiyyət nümayəndələri ilə yanaşı, Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin əməkdaşları, Qarabağ qaziləri izləyiblər. Səhnə əsəri tamaşaçılar tərəfindən maraqla qarşılanıb.

Aparıcı Ceyran Rəhimova uzun fasilədən sonra efirə qayıdır.

O, artıq yeni layihənin çəkilişlərinə başlayıb. C.Rəhimova çəkiliş meydançasından fotosunu sosial şəbəkə hesabında paylaşaraq "Tezliklə" qeydini yazıb.

Mediaxeberleri.Az-ın əldə etdiyi məlumata görə, Ceyran Rəhimova yeni mövsümdə Space TV-də efirə çıxacaq.

Məqaləyə dair fotomateriallar:

I Türk Dünyası Bəstəkarlar İttifaqının Qurultayı çərçivəsində Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkiyə, Özbəkistan, Türkmənistan və Macarıstanın aparıcı musiqi qurumlarının nümayəndələri "Turkic Union of Composers" (TUC) – Türk Dünyası Bəstəkarlar Birliyini təsis etdiklərini bəyan ediblər.

"Report"un məlumatına görə, bu qərar bəstəkarlar, musiqişünaslar, konservatoriyalar, musiqi akademiyaları və türk ölkələrinin yaradıcılıq birlikləri arasında daimi peşəkar əməkdaşlığın əsasını qoyan Bakı Bəyannaməsinin imzalanması ilə rəsmiləşdirilib.

Bununla da ilk dəfə olaraq türk ölkələrinin bəstəkarları arasında əməkdaşlıq vahid institusional əsas və uzunmüddətli beynəlxalq platforma qazanıb.

Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti, professor Aktotı Raimkulova türk xalqlarının zəngin irsinin yeni əsərlərin, peşəkar əməkdaşlığın və beynəlxalq mədəni dialoqun mənbəyinə çevriləcəyi canlı musiqi məkanı yaratdıqlarından məmnunluğunu ifadə edib.

"Bakıda keçirilən bu ilk Qurultay və TUC-un yaradılması türk dünyasının musiqi diplomatiyası tarixində yeni səhifə açır", - o əlavə edib.

Həmçinin qeyd olunub ki, TUC türk dünyasının yaradıcı potensialını birləşdirmək, müasir bəstəkarlıq məktəblərini dəstəkləmək, yeni əsərlərin yaradılmasına töhfə vermək və türk xalqlarının musiqisini dünyanın ən nüfuzlu beynəlxalq səhnələrində təbliğ etmək məqsədi daşıyır.

TUC-un məhz dünya mədəniyyətinə Üzeyir Hacıbəyli, Qara Qarayev, Fikrət Əmirov və digər dahi bəstəkarları bəxş etmiş, zəngin musiqi ənənələrinə malik Azərbaycanda yaradılması isə xüsusi rəmzi əhəmiyyət daşıyır.

Müğənni Elnarə Xəlilovanın həyat yoldaşı, hərbi jurnalist Rövşən Cahangirov uzun fasilədən sonra efirə qayıdır.

Mediaxeberleri.Az Axşam.az-a istinadla xəbər verir ki, Rövşən Cahangirov ARB TV-də efirə çıxacaq. Onun hansı verilişlə efirə qayıdacağı hələ açıqlanmayıb.

Qeyd edək ki, R.Cahangirov illər əvvəl Lider TV-də aparıcılıq edib.

Xatırladaq ki, ötən mövsüm ARB TV-də aparıcılar Zaur Kamal, Xoşqədəm Hidayətqızı və Elgiz Əkbər kanalla yollarını ayırıblar.