2026-cı ilin I rübündə Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinə xarici kvalifikasiyaların tanınması ilə bağlı 1305 müraciət daxil olub.

Bu barədə Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyindən məlumat verilib.

Müraciətçilərin 1050-si barədə müsbət qərar verilərək onlara müvafiq şəhadətnamələr təqdim edilib, 255 nəfərin müraciəti isə mənfi qərarla yekunlaşıb.

"Mənfi qərarla yekunlaşan müraciətlərə nəzər saldıqda, 110 fakt üzrə tədris yükünü mənimsəmək üçün təhsil alınan ölkənin ərazisində tələb olunan normativdən az olma, 50 əhəmiyyətli fərq (kredit sayı), 28 tədris yükünü mənimsəmək üçün təhsil alınan ölkənin ərazisində tələb olunan normativdən az olma və əhəmiyyətli fərq, 14 təhsilalma forması, 10 autentik (həqiqi) olmayan diplom , 10 ekvivalenti olmayan ixtisas, 9 qəbula əsas təşkil edən sənədə münasibətdə uyğunsuzluq, 3 akkreditasiyasız ali təhsil müəssisəsi, 3 baytarlıq (qiyabi), 3 ixtisas uyğunsuzluğu, 2 akkreditasiyasız ali təhsil müəssisəsi və tədris yükünü mənimsəmək üçün təhsil alınan ölkənin ərazisində tələb olunan normativdən az olma, 2 lisenziyasız Bakı filialı, 2 akkreditasiyasız filial və tədris yükünü mənimsəmək üçün təhsil alınan ölkənin ərazisində tələb olunan normativdən az olma, 2 əhəmiyyətli fərq və tədris yükü, 1 autentik olmayan diplom və tədris yükünü mənimsəmək üçün təhsil alınan ölkənin ərazisində tələb olunan normativdən az olma, 1 əczaçılıq (qiyabi), 1 müvafiq kvalifikasiyanın verildiyi ölkənin kvalifikasiyalar çərçivəsində yerinin olmaması və əhəmiyyətli fərq, 1 tədris yükünü mənimsəmək üçün təhsil alınan ölkənin ərazisində tələb olunan normativdən az olma və qəbula əsas təşkil edən təhsilə münasibətdə uyğunsuzluq, 1 tədris yükünü mənimsəmək üçün təhsil alınan ölkənin ərazisində tələb olunan normativdən az olma və ixtisas uyğunsuzluğu, 1 tədris yükü, 1 təhsilalma forması və əhəmiyyətli fərqi göstərmək mümkündür.

Ölkələr üzrə Türkiyə Respublikasından 445, Rusiya Federasiyasından 356, Ukraynadan 203, Birləşmiş Krallıqdan 73, Gürcüstandan 46, Polşa Respublikasından 27, İtaliya Respublikasından 21, Macarıstandan 19, Almaniya Federativ Respublikasından 12, Belarus Respublikasından 11, Amerika Birləşmiş Ştatlarından 10, Koreya Respublikasından 9, Qazaxıstan və Çin Xalq respublikalarının hər birindən 6, Avstriya Respublikası və İsveçrə Konfederasiyasının hər birindən 5, Çex, Latviya, Litva, Özbəkistan respublikaları və İsveç Krallığının hər birindən 4, Fransa, Qırğız, İran İslam, Misir Ərəb respublikaları, Malayziya, həmçinin Niderland və Belçika krallıqlarının hər birindən 2, Estoniya, İndoneziya, Kosta Rika, Moldova, Qana, Sudan, Yəmən, Banqladeş Xalq və Pakistan İslam respublikaları, İsrail Dövləti, Kanada, Lüksemburq, Yaponiya, eləcə də Danimarka və İspaniya krallıqlarının hər birindən 1 müraciət qeydə alınıb.

Ən çox müraciət olunan ixtisaslara gəlincə, hüquqşünaslıq üzrə 135, iqtisadiyyat üzrə 78, maliyyə üzrə 69, tibb üzrə 67, biznesin idarə edilməsi üzrə 63 müraciət qeydə alınıb", - məlumatda qeyd olunub.

Gündəlik həyatın qaçhaqovunda cütlüklərin bir-birinə vaxt ayırması və kiçik rituallar yaratması münasibətlərin uzunömürlü olması üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Mediaxeberleri.Az xatırladır ki, birgə fəaliyyətlər sadəcə vaxt keçirmək deyil, həm də emosional bağı gücləndirən ən mühüm amillərdən biridir.

Ritualların münasibətə faydaları:

Aidiyyət hissi: Birgə keçirilən xüsusi anlar "biz" şüurunu formalaşdırır.

Emosional təhlükəsizlik: Rutinlər tərəfdaşlar arasında etibar və sabitlik hissi yaradır.

Stressin azaldılması: Günün sonunda edilən qısa söhbətlər və ya həftəsonu gəzintiləri gündəlik gərginliyi aradan qaldırır.

Münasibəti canlı tutmaq üçün bahalı planlara ehtiyac yoxdur. Səhər qəhvəsini birlikdə içmək, yatmazdan əvvəl günün xülasəsini bölüşmək və ya həftənin müəyyən bir gününü "görüş gecəsi" elan etmək kifayətdir. Kiçik və davamlı rituallar, böyük və nadir sürprizlərdən daha çox xoşbəxtlik gətirir.

Yağıntılı hava şəraiti səbəbindən Bibiheybət yolunda aparılan təmir işlərində təxminən 10–12 saatlıq gecikmə yaranmışdır. Hazırda işlər yekun mərhələdədir və bu gün axşam saatlarında bərpa işlərinin tamamlanması ilə yolda nəqliyyatın hərəkəti tam şəkildə təmin olunacaq.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyindən bildirilib.

Qeyd olunub ki, Agentlik tərəfindən işlər maksimum dərəcədə vətəndaşların rahatlığı nəzərə alınmaqla təşkil edilir.

Belə ki, ərazidə problem yarandığı müddətdə yol tam bağlanmamış, bir istiqamət üzrə ikitərəfli hərəkət təmin edilməklə təmir işləri paralel şəkildə icra olunmuşdur. Yalnız son mərhələdə, təhlükəsizlik tələbləri və texnikanın sərbəst manevr imkanlarının təmin edilməsi məqsədilə yolda hərəkət qısamüddətli məhdudlaşdırılmışdır.

Qeyd olunmalıdır ki, bu müdaxilə əvvəlcədən planlaşdırılmış təmir işi deyil. Ərazidə yaranmış deformasiya səbəbindən operativ və təcili tədbirlərin görülməsi zəruri olmuşdur.

Bununla yanaşı, əvvəlcədən planlaşdırılan digər təmir işləri vətəndaşların rahatlığını təmin etmək məqsədilə əsasən gecə saatlarında və ya istirahət günlərində həyata keçirilir.

“Macarıstanın yeni hökumətinin xarici siyasətinin, o cümlədən Ukrayna ilə bağlı Orban hökumətinin siyasətindən fərqlənməyəcəyi barədə deyilənlər həqiqətdən uzaqdır”.

Mediaxeberleri.Az bildirir ki, bu barədə siyasi təhlilçi Şahin Cəfərli yazıb.

“Peter Macarın bu gün keçirdiyi mətbuat konfransında söylədiklərini öyrənmək cəmi 2 dəqiqəlik iş olduğu halda, bu barədə dezinformasiyalara niyə ehtiyac duyulduğunu anlamaq çətindir”, - təhlilçi əlavə edib.

P. Macar bildirib ki, Avropa Birliyi tərəfindən Ukraynaya 90 milyard avro kreditin ayrılmasına veto qoymayacaq, çünki bu, artıq bitmiş məsələdir və qərar hələ ötən ilin dekabrında qəbul olunub: “O, sadəcə olaraq, Macarıstanın bu yardıma töhfə verməyəcəyini, çünki ölkədə çox mürəkkəb iqtisadi vəziyyətin yarandığını söyləyib. Həqiqətən hazırda Macarıstanın özünün Avropa Birliyinin yardımlarına ciddi ehtiyacı var və P. Macar Orban dövründə dondurulmuş AB fondlarının tezliklə sərbəst buraxılmasına çalışır. Rusiya-Ukrayna müharibəsi barədə sualı cavablandıran P. Macar bu müharibənin qurbanının Ukrayna olduğunu və Macarıstanda hər kəsin bunu bildiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, heç kimin haqqı yoxdur ki, hansı şərtlər daxilində anlaşma əldə etməklə bağlı kənardan Ukraynaya nəsə desin: “Əgər Macarıstan əraziləri işğal olunsaydı, biz öz ərazilərimizdən imtina etməzdik, bu, xəyanət olardı...””

Ekspert xatırladır ki, P.Macar bütün qonşularla olduğu kimi, Ukrayna ilə də dostluq münasibətləri quracaqlarını və yaxın vaxtlarda Zelenski ilə görüşəcəyini açıqlayıb: “O, Putinə zəng etməyəcəyini, Putin telefon edərsə, onunla danışacağını və ondan Ukraynada insanları öldürməyə son qoymağı istəyəcəyini bildirib: “Bu, yəqin ki, qısa bir söhbət olardı...” P. Macar Rusiyanı təhlükə kimi qiymətləndirərək xatırladıb ki, Macarıstan öz tarixində bu təhlükə ilə üz-üzə gəlib. O, hesab edir ki, Avropa Birliyi və ayrı-ayrı üzv ölkələr buna hazır olmalıdır. Rusiya ilə enerji əməkdaşlığına gəldikdə, P. Macar deyib ki, onun hökuməti mənbələri çeşidləndirməyə, bu sahədə rəqabəti artırıb, ən ucuz enerjini almağa və ölkənin enerji təhlükəsizliyini təmin etməyə çalışacaq, lakin bu, Rusiya neftindən imtina demək deyil. O qeyd edib ki, Ukrayna müharibəsi başa çatdıqdan sonra AB zatən Rusiyaya qarşı sanksiyaları ləğv edəcək və bu ölkə ilə əməkdaşlığı bərpa edəcək”.

Ş.Cəfərli vurğulayıb ki, P.Macarın Ukraynanın AB-yə sürətləndirilmiş üzvlüyünə qarşı çıxmasını Ukrayna ilə bağlı yeganə neqativ məqam kimi qeyd etmək olar. “Macar bu mövqeyini seçki kampaniyasında da ifadə edirdi. Orban ötən illər ərzində aramsız təbliğatla Ukraynanı o qədər şeytanlaşdırıb ki, bu mövzuda ölkə içərisində müsbət fikirlər söyləmək asan deyil. Onun sözlərinə görə, müharibə aparan ölkə AB-yə qəbul oluna bilməz və bir çox üzv dövlət də bu cür düşünür, müharibədən sonra isə Ukrayna digər ölkələr kimi, üzvlük üçün təşkilatın kriteriyalarını yerinə yetirməlidir”, - o əlavə edib.

Təhlilçi düşünür ki, Peter Macar və Viktor Orbanın ideoloji baxımdan eyniləşdirilməsi də yanlışdır: “Hər ikisinin sağçı olması və bir müddət eyni partiyada təmsil olunması bütün məsələlər üzrə eyni baxışları bölüşdükləri anlamına gəlməz. Sağ da, sol da çox geniş anlayışlardır və bütün sağçıların öz aralarında, eləcə də bütün solçuların öz aralarında həmrəyliyindən danışmaq gülünc olar. Viktor Orban liberal-demokrat kimi siyasətə başlayıb, sonradan tipik bir opportunist kleptokrat olaraq hakimiyyət maraqları naminə sağın ən sağına doğru - qatı mühafizəkarlıq və populist millətçilik xəttinə yönəlib. Peter Macar isə sağ-mərkəzçidir və liberal konservatordur”.

“AzPolitika.info”

Bakıda qaynı arvadını estetik əməliyyat edərək ölümünə səbəb olmaqda ittiham edilən həkim, “AzE Estetik Mərkəzi”nin direktoru Ülviyyə İlyasovanın barəsində olan qərarla bağlı növbəti məhkəmə prosesi keçirilib.

Bu gün Bakı Apellyasiya Məhkəməsində hakim Aqil Musayevin sədrliyi ilə keçirilən prosesdə qərar qəbul edilib. Qərara əsasən, hökm dəyişdirilib və ona 3 il 9 ay müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzası təyin olunub. Həmçinin Ülviyyə İlyasovaya Amnistiya aktı şamil edilib, cəzası 6 ay azaldılıb. Onun cəzasının 10 oktyabr 2025-ci ildən hesablanması, Cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi qərara alınıb.

Qeyd edək ki, Ülviyyə İlyasova Bakı Apellyasiya Məhkəməsində keçirilən prosesdə məhkəmə zalında həbs olunub.

Xatırladaq ki, ötən il aprelin 16-da 1984-cü il təvəllüdlü Səbirə Vəliyevanın cərrahi əməliyyatdan sonra ölməsi faktı üzrə cinayət işi başlanıb. Müəyyən olunub ki, “AzE Estetik Mərkəz” MMC-nin direktoru Ülviyyə İlyasova aprelin 15-də qaynı arvadı Səbirə Vəliyevanın üzərinə liposaksiya əməliyyatı icra edib, daha sonra yaşadığı evə apararaq həkim nəzarətindən kənar saxlayıb.

Növbəti gün Səbirə Vəliyeva kəskin qanaxmadan həyatını itirib.

Ülviyyə İlyasovaya Cinayət Məcəlləsinin 143 (təhlükədə qoyma) və 314.2-ci (ehtiyatsızlıqdan zərərçəkmiş şəxsin ölümünə səbəb olan səhlənkarlıq) maddələri ilə ittiham elan edilib. Barəsində polis nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri seçilib.

Birinci instansiya məhkəməsinin hökmünə əsasən, Ü.İlyasova 3 il səhiyyə orqanlarında xüsusi ixtisas tələb edən fəaliyyət növü ilə məşğul olmaq hüququndan məhrum edilməklə, 3 il iki ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Həmçinin cəzasını məntəqə tipli cəzaçəkmə məntəqəsində çəkməsi barədə qərar qəbul edilib.

Apellyasiya məhkəməsi hökmü qüvvədə saxlayıb.

Ali Məhkəmə hökmdən verilən kassasiya şikayəti və protesti üzrə qərar verib. Qərara əsasən, zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisinin və dövlət ittihamçısının kassasiya protesti təmin edilib. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin qərarı ləğv edilib, iş yenidən baxılması üçün Apellyasiya məhkəməsinə göndərilib.

Xatırladaq ki, haırda Ülviyyə İlyasova barəsində qanunsuz tibbi müdaxilə nəticəsində vətəndaşın səhhətinə zərər vurulması faktı üzrə daha bir cinayət işinə məhkəmədə baxılır.

İlyasova Ülviyyə Hüseynağa qızının qanunsuz tibbi fəaliyyət göstərməsi nəticəsində Əlibəyova Mila Sabir qızının səhhətinə zərər vurulması ilə bağlı vətəndaşın müraciəti üzrə Yasamal rayon prokurorluğunda araşdırma aparılaraq cinayət işi başlanıb. İstintaqla, Ülviyyə İlyasovanın tibbi təhsili, o cümlədən müvafiq lisenziyası olmadığı halda müxtəlif ünvanlarda qanunsuz “liposaksiya-piysovurma, bədən şəkilləndirmə” cərrahi əməliyyatı, habelə digər cərrahi və estetik müdaxilələr etməsi nəticəsində Mila Əlibəyovanın səhhətində ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurulmasına əsaslı şübhələr müəyyən edilib.

Ülviyyə İlyasova cinayət işi üzrə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunaraq ona Cinayət Məcəlləsinin 314.2-ci (səhlənkarlıq ağır nəticələrə səbəb olduqda) maddəsilə ittiham elan edilib, həbs qətimkan tədbiri seçilməsi barədə təqdimat Yasamal rayon məhkəməsi tərəfindən təmin edilmədiyindən barəsində başqa yerə getməmək haqqında iltizam qətimkan tədbiri seçilib.

Azərbaycan Respublikasının miqrasiya orqanlarında qulluq keçən işçilərin etik davranış qaydalarında dəyişiklik edilib.

Söhbət işçilərin korrupsiyaya qarşı davranışndan gedir.

Belə ki, işçiyə qanunsuz maddi və qeyri-maddi nemətlər, imtiyazlar və ya güzəştlər təklif olunduğu hallarda, işçi onlardan imtina etməlidir. Maddi və qeyri-maddi nemətlər, imtiyazlar və ya güzəştlər işçiyə ondan asılı olmayan səbəblərdən verilərsə, o, bu barədə “Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında” Qanuna müvafiq olaraq müəyyən edilən səlahiyyətli struktur bölməyə (şəxsə) məlumat verməlidir.

İşçi xidməti vəzifələrinin qərəzsiz icrasına təsir edə bilən və ya bu cür təsir təəssüratı yaradan və ya onun vəzifələrinin icrası müqabilində mükafat qismində verilən və ya bu cür mükafat təəssüratı yaradan hədiyyələri özü və ya digər şəxslər üçün tələb edə və ya qəbul edə bilməz. Bu qayda qonaqpərvərliklə bağlı və dəyəri “Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında” Qanunda nəzərdə tutulmuş məbləğdən yuxarı olmayan hədiyyələrin təqdim olunduğu hallara şamil edilmir. İşçi hədiyyənin qəbul edilməsi və ya qonaqpərvərlikdən istifadə ilə bağlı qərara gələ bilmədiyi hallarda bu məsələ barədə “Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa müvafiq olaraq müəyyən edilən səlahiyyətli struktur bölmənin (şəxsin) rəyini öyrənməlidir.

Daha əvvəl işçi birbaşa rəhbərinə məlumat verməli və onun rəyini öyrənməli idi.

Qeyd edək ki, “Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında” Qanuna əsasən, səlahiyyətli struktur bölmə (şəxs) korrupsiya ilə əlaqədar hüquqpozmalarla bağlı məlumatların qəbul edilməsi və araşdırılması, maraqlar toqquşması və korrupsiyanın qarşısının alınması məsələləri üzrə konfidensial məsləhət verilməsi və korrupsiya risklərinin idarə edilməsi funksiyalarını həyata keçirən bir və ya bir neçə səlahiyyətli struktur bölmə və ya səlahiyyətli şəxs hesab edilir.

Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban parlament seçkilərində partiyasının məğlubiyyətini etiraf edib.

Bu barədə Macarıstan hökumətinin başçısı öz müraciətinin yayımı zamanı bildirib.

Orban bildirib ki, hakim siyasi qüvvə səsvermənin yekunlarına görə məğlub olub.

"Seçkilərin nəticələri hələ yekun deyil, lakin vəziyyət aydın və başa düşüləndir" - deyə, o, bildirib.

“Nəticə bizim üçün ağrılıdır, amma aydındır. İdarəetmə məsuliyyəti və imkanı bizə verilmədi. Qalibi təbrik etdim”, - Orban vurğulayıb.

Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban rəqib “Tisa” partiyasını qələbə münasibətilə təbrik edib.

Məlumata görə, səslərin 60,24%-i sayıldıqdan sonra “Tisa” 136 mandat qazanaraq konstitusion çoxluq əldə edib.

Hakim “Fides” koalisiyası 56, “Bizim Vətən” partiyası isə 7 yer qazanıb.

“Tisa”nın lideri Peter Macar "X" sosial şəbəkəsində yazıb ki, Orban ona zəng edərək, təbrik edib. (apa)

***

Macarıstanda parlament seçkiləri üzrə səsvermə üçün seçki məntəqələri bağlanıb və səslərin sayılmasına başlanılıb.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə Macarıstanın Milli Seçki Bürosu (MSB) məlumat yayıb.

Məlumata görə, seçki məntəqələri yerli vaxtla saat 19:00-da bağlanıb. Bununla belə, həmin vaxt növbələrdə olan vətəndaşlara səs verməyə icazə verilib.

MSB-nin məlumatına görə, seçkilərdə iştirak həddi yoxdur, buna görə də səs verənlərin sayından asılı olmayaraq onlar baş tutmuş hesab olunur. Yerli vaxtla saat 18:30-a olan məlumata əsasən, seçici fəallığı 77,8% təşkil edib ki, bu da ölkə tarixində ən yüksək göstərici olub.

Məntəqələr bağlandıqdan sonra protokolların yoxlanılmasına və səslərin sayılmasına başlanılıb. İlkin nəticələrin yerli vaxtla saat 20:00-dan sonra açıqlanması gözlənilir. Bundan əlavə, artıq "exit-poll" məlumatları da dərc oluna bilər.

Əsas mübarizə hakim "FİDES - Macar Vətəndaş İttifaqı" partiyası və Xristian-Demokratik Xalq Partiyasının koalisiyası ilə müxalifətçi "Tisa" partiyası arasında gedir.

Hakim koalisiyaya baş nazir Viktor Orban, "Tisa" partiyasına isə avrodeputat Peter Madyar rəhbərlik edir.

Proqnozlara görə, əsas rəqiblərdən başqa, Laslo Torotskainin rəhbərlik etdiyi "Bizim Vətən" partiyası da 5 faizlik baryeri keçərək parlamentə daxil ola bilər.

***

Macarıstanda parlament seçkilərində ölkə tarixində rekord seçici fəallığı qeydə alınıb.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə Macarıstanın Milli Seçki Bürosu (MSB) məlumat yayıb.

Məlumata görə, yerli vaxtla saat 17:00-a qədər fəallıq 74,23% təşkil edib. Bu göstərici fəallığın 69,53% təşkil etdiyi 2022-ci il parlament seçkilərinin yekun nəticəsini artıq demək olar ki, 5 faiz bəndi üstələyir.

MSB-nin məlumatına görə, ən yüksək seçici fəallığı Budapeştdə müşahidə olunur, ölkənin digər regionlarında isə göstəricilər təxminən eyni olaraq qalır.

Bürodan qeyd ediblər ki, aralıq məlumatlar seçki məntəqələrinin bağlanmasına iki saat qalmış dərc olunub.

Xatırladaq ki, parlamentdəki 199 yerə "FİDES - Macarıstan Vətəndaş İttifaqı" partiyası və Xristian-Demokratik Xalq Partiyasından ibarət hakim koalisiya, həmçinin müxalifət olan "Tisa" partiyası iddia edir.

Hakim koalisiyaya Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban, "Tisa" partiyasına isə avrodeputat Peter Madyar rəhbərlik edir.

***

Bazar günü Macarıstanda parlament seçkiləri keçiriləcək.

APA xəbər verir ki, vətəndaşlar Baş nazir Viktor Orbanın “Fides” partiyası ilə onun kiçik tərəfdaşı olan Xristian Demokratik Xalq Partiyası (KDNP) arasındakı ittifaqın hakimiyyətdə qalıb-qalmayacağına və ya müxalifətdəki “Tisza” partiyasının qalib gəlib-gəlməyəcəyi ilə bağlı qərar qəbul edəcək.

Orbanın da qeyd etdiyi kimi, Macarıstandakı parlament seçkiləri təkcə ölkə üçün deyil, həm də Ukrayna da daxil olmaqla bütün Avropa üçün çox vacibdir.

Seçki məntəqələri yerli vaxtla səhər saat 6:00-da açılacaq və axşam saat 19:00-a qədər açıq qalacaq. Milli Seçki Komitəsinin məlumatına görə, Macarıstanda və xaricdə 8,12 milyondan çox vətəndaş səs vermək hüququna malikdir.

Təxminən 500 min nəfər xaricdən poçt vasitəsilə və ya xarici nümayəndəliklərdə səs vermək hüququna malikdir.

Sosial şəbəkədə aparılan sadə bir sorğu Azərbaycanda əhalinin real gəlir vəziyyəti ilə bağlı maraqlı mənzərəni ortaya çıxıb. Tanınmış texno-bloqer Fərid Pərdəşünas “Facebook”hesabında istifadəçilərə “Aylıq qazancınızın neçə faizini yığa bilirsiniz?” sualını ünvanlayıb.

Verilən cavablar isə gözləniləndən daha məyusedici və düşündürücü olub.

“Yığım deyil, borc yığırıq”

İstifadəçilərin böyük əksəriyyəti bildirib ki, yığım etmək bir yana, aylıq xərcləri qarşılamaq belə çətinləşib. Bir çoxu maaşın ayın ortasına qədər çatmadığını, bəziləri isə artıq növbəti ayın qazancını əvvəlcədən xərclədiyini qeyd edib.

Şərhlərdə “mənfi yığım” ifadəsi tez-tez işlədilib. İstifadəçilər bildirir ki, faktiki olaraq qazandıqlarından daha çox xərcləyir və fərqi borcla bağlayırlar. Hətta zarafatla deyilən “30% yığım edirəm – banka kredit kimi” fikri ümumi vəziyyəti açıq şəkildə əks etdirir.

Bahalaşma, kirayə və kreditlər əsas yükdür

Müzakirələrdə əsas problemlər kimi qiymət artımı, kirayə xərcləri və kredit ödənişləri göstərilir. Bir çox istifadəçi vurğulayıb ki, gəlirin böyük hissəsi gündəlik ehtiyaclara – ərzaq, yol pulu və kommunal xərclərə gedir.

Bəzi şərhlərdə qeyd olunur ki, əvvəlki illərlə müqayisədə yığım etmək imkanları xeyli azalıb. Xüsusilə son bir ildə bahalaşmanın bu imkanı demək olar ki, aradan qaldırdığı bildirilir.

Tək maaşla yığım mümkünsüz sayılır

Sorğuda iştirak edənlərin bir hissəsi hesab edir ki, indiki şərtlərdə yalnız bir maaşla yığım etmək çətindir. Onların fikrincə, ya ailədə bir neçə nəfər işləməli, ya da əlavə gəlir mənbələri olmalıdır. Əks halda, insanlar sadəcə “ayı aya calayaraq” yaşayır və hər ay yeni maliyyə çətinlikləri ilə üzləşir. Bəzi istifadəçilər ideal maliyyə bölgüsündən də danışıb. Onların fikrincə, normal şəraitdə gəlirin müəyyən hissəsi yığıma yönəldilməlidir. Lakin mövcud iqtisadi vəziyyət və artan xərclər bu modeli praktik olaraq mümkünsüz edir.

Sorğudan seçilmiş fikirlər

Sorğuda səsləndirilən bəzi fikirlər vəziyyətin nə qədər çətin olduğunu daha aydın göstərir:

“Vallah mən 350 manat müavinət alıram. 160 manatını “BirBank”-a, 100 manatını ABB-yə ödəyirəm. Kommunal xərcləri (işıqdan başqa) verə bilmirəm. Son 5 ildə köhnə paltar geyinirəm, bəzi xərcləri dostlarım qarşılayır”.

“Növbəti aylar qazanacağımızı da xərcləmişik”.

“Ayın ortası maaş bitir, sonra necə dolanıram, özüm də bilmirəm”.

“Mənfi 50 faiz yığım edirəm – banklarda kredit formasında”.

“Aydan aya güclə keçirəm”.

“Kirayə və digər xərclər imkan verir ki, bu ayı o aya ötürə-ötürə yaşayırıq”.

“Maaşımın 40 faizi qədər hər ay qohumlardan borc alıram”.

“Yığım? O nə olan şeydir?”

“Aldığımız gün maaş bitir”.

“Hazırda mənfidəyəm, kreditlər imkan vermir”.

“Sualı dəyişmək lazımdır”.

Müzakirələrin ümumi tonu onu göstərir ki, əhalinin böyük hissəsi üçün “yığım etmək” artıq real seçim deyil. İstifadəçilərdən biri bunu belə ifadə edib: “Sual belə olmalı idi – ayı başa vurmaq üçün nə qədər qənaət edirsiniz?”

Beləliklə, sosial şəbəkədəki bu sadə sorğu bir daha göstərir ki, hazırkı iqtisadi şəraitdə bir çox vətəndaş üçün əsas məsələ pul yığmaq deyil, borcsuz şəkildə növbəti aya çata bilməkdir. Bu da bahalaşan qiymətlərin əhalinin sosial rifahına vurduğu zərbənin bariz göstəricisidir.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”