t s

» » Qər­bi şo­ka sa­la bi­lə­cək Ru­si­ya-Tür­ki­yə qaz söv­də­ləş­mə­lə­ri...

Qər­bi şo­ka sa­la bi­lə­cək Ru­si­ya-Tür­ki­yə qaz söv­də­ləş­mə­lə­ri...

11-05-2015, 14:22 Yazar:  Aygün Baxılıb: 1087 Çap et
Qər­bi şo­ka sa­la bi­lə­cək Ru­si­ya-Tür­ki­yə qaz söv­də­ləş­mə­lə­ri...Ru­si­ya Azər­bay­can qa­zı­nın nəq­li­ni za­man­ca qa­baq­la­ya bi­lə­cək­mi?

Av­ro­pa qaz ba­za­rı uğ­run­da baş­la­nan rə­qa­bət get­dik­cə da­ha kəs­kin xa­rak­ter al­ma­ğa baş­la­yır. Ha­zır­da bu rə­qa­bət əsas eti­ba­rı ilə Azər­bay­can və Ru­si­ya ara­sın­da mü­şa­hi­də olun­maq­da­dır. Özü də mə­sə­lə­nin ma­raq do­ğu­ran tə­rə­fi odur ki, Av­ro­pa ye­ni mən­bə ki­mi qa­zı əsas eti­ba­rı ilə Azər­bay­can­dan al­maq niy­yə­tin­də­dir. La­kin ener­ci ki­mi gə­lir­li və bö­yük tə­sir va­si­tə­si­nə ma­lik pred­me­tin əl­dən çıx­ma­sı­nı is­tə­mə­yən Ru­si­ya da ge­ri çə­kil­mək niy­yə­tin­də de­yil. Ha­zır­da Krem­li ma­raq­lan­dı­ran əsas mə­sə­lə öz qa­zı­nı müm­kün qə­dər tez Tür­ki­yə­yə çat­dır­maq, bu xü­sus­da bü­tün zid­diy­yət­lə­ri ara­dan qal­dır­maq­dır.

Məhz be­lə bir vaxtda bəl­li olub ki, Ru­si­ya­nın "Qazprom" şir­kə­ti ilə Tür­ki­yə­nin BO­TAŞ şir­kə­ti Ru­si­ya qa­zı­nın sa­tış qiy­mə­tin­də gü­zəş­tə ge­dil­mə­si­nə da­ir il­kin an­laş­ma əl­də edib və ya­xın za­man­lar­da bu an­laş­ma sə­nəd­ləş­di­ri­lə­cək. "Kom­mer­sant" qə­ze­ti­nin mə­lu­ma­tı­na gö­rə, "Qazprom" şir­kə­ti Tür­ki­yə­nin "Ener­co Ener­ji", "Bospho­rus gas", "Av­ras­ya gaz", "Shell", "Ba­ti Hat­ti", "Ak­fel gas" və "Ki­bar Ener­ji" kom­pa­ni­ya­la­rı ilə or­taq nə­ti­cə­yə gə­lə bi­lib. Ra­zı­lı­ğa əsa­sən, Ru­si­ya bun­dan son­ra hə­min şir­kət­lə­rə ilin bi­rin­ci kvar­ta­lın­da min kub­metr qa­zı 300 dol­la­ra, ikin­ci kvar­ta­lın­da isə 260 dol­la­ra sa­ta­caq. Tə­rəf­lər ara­sın­da əl­də edil­miş ra­zı­laş­ma­ya əsa­sən, mü­qa­vi­lə bu il yan­va­rın 1-dən eti­ba­rən qüv­və­yə min­miş sa­yı­lır. Bu­na gö­rə də "Qazprom" türk şir­kət­lə­ri­nə 250-300 mil­yon dol­lar həc­min­də pul qay­tar­mış ola­caq. Qeyd edək ki, bun­dan ön­cə Tür­ki­yə Ru­si­ya­dan min kub metr qa­zı 374 dol­la­ra alır­dı. Bu isə Moskva­nın Av­ro­pa­ya sat­dı­ğı qa­zın qiy­mə­tin­dən ba­ha­dır. Elə bu da Tür­ki­yə­ni na­ra­zı sa­lır və Ru­si­ya­dan bu öl­kə­yə çə­ki­lə­cək "Türk axı­nı" kə­mə­ri­nin də ta­le­yi­ni su­al al­tı­na alır­dı. La­kin in­di Moskva və­ziy­yə­ti də­yi­şir. Bu ara­da da­ha bir diq­qət­çə­kən mə­qam Ru­si­ya­nın "Qazprom" şir­kə­ti­nin rəh­bə­ri Alek­sey Mil­le­rin An­ka­ra­da Tür­ki­yə­nin ener­ji na­zi­ri Ta­ner Yıl­dız­la "Türk axı­nı" qaz kə­mə­ri la­yi­hə­si­nə da­ir növ­bə­ti da­nı­şıq­lar apar­ma­sı­dır. Da­nı­şıq­lar­dan son­ra Alek­sey Mil­ler bil­di­rib ki, "Türk axı­nı" kə­mə­ri­nin is­tis­ma­ra ve­ril­mə­si 2016-cı ilin de­kab­rı­na plan­laş­dı­rı­lır:"Tür­ki­yə ilə Ru­si­ya ara­sın­da "Türk axı­nı" kə­mə­ri­nin 2016-cı ilin de­kab­rın­da is­tis­ma­ra ve­ril­mə­si­nə və kə­mər­lə qaz nəq­li­nin baş­la­ma­sı­na da­ir ra­zı­laş­ma əl­də olu­nub". "Qazprom" rəh­bə­ri de­yib ki, Ru­si­ya hol­din­qi la­yi­hə­yə da­ir iş qra­fi­ki­ni bu ra­zı­laş­ma­ya uy­ğun mü­əy­yən edə­cək. Bu isə o de­mək­dir ki, "Qazprom" Azər­bay­can qa­zı­nın Tür­ki­yə üzə­rin­dən Av­ro­pa­ya nəq­li­ni azı 3 il qa­baq­la­ma­ğa ha­zır­la­şır. "Türk axı­nı" la­yi­hə­si­nə əsa­sən, "Qazprom" Qa­ra də­ni­zin di­bin­dən Tür­ki­yə­yə kə­mər çə­kə­cək. Bu kə­mər Tür­ki­yə­nin Yu­na­nıs­tan­la sər­hə­di­nə qə­dər uza­na­caq, ora­dan isə təx­min olu­nan marşru­ta gö­rə Al­ba­ni­ya, Mon­te­neq­ro, Bos­ni­ya-Her­se­qo­vi­na və Slo­ve­ni­ya­dan keç­mək­lə mər­kə­zi Av­ro­pa­ya is­ti­qa­mət ala­caq.

Azər­bay­can qa­zı isə ti­kil­mək­də olan TA­NAP kə­mə­ri ilə Tür­ki­yə-Yu­na­nıs­tan sər­hə­di­nə nəql edi­lə­cək. Ora­dan ti­kin­ti­si hə­lə baş­la­ma­yan TAP kə­mə­ri ilə Yu­na­nıs­ta­na, İta­li­ya­ya və Al­ba­ni­ya­ya is­ti­qa­mət ala­caq. Be­lə­lik­lə, "Qazprom" Tür­ki­yə tə­rə­fi ilə da­nı­şıq­lar apa­ra­raq "Türk axı­nı" kə­mə­ri­nin 2016-cı ilin so­nun­dan gec ol­ma­ya­raq işə düş­mə­si­nə da­ir ra­zı­lıq əl­də edib. Əl­bət­tə, bu ta­ri­xin nə qə­dər re­al ol­du­ğu­nu de­mək hə­lə çə­tin­dir. Çün­ki "Türk axı­nı" kə­mə­ri la­yi­hə­si­nin tex­ni­ki-iq­ti­sa­di əsas­lan­dı­rıl­ma­sı hə­lə ba­şa çat­ma­yıb. Kə­mə­rin ti­kin­ti­si­nin bu qə­dər qı­sa müd­dət­də ba­şa gə­lə­cə­yi ina­dı­rı­cı gö­rün­mür. Bu­nun­la be­lə, "Qazprom" gös­tə­ri­lən müd­dət­də ti­kin­ti­ni ba­şa çat­dır­maq im­ka­nın­da ol­du­ğu­na ha­mı­nı əmin et­mə­yə ça­lı­şır. Be­lə gö­rü­nür ki, "Qazprom" 2016-cı ilin so­nu­na qə­dər kə­mə­rin Tür­ki­yə-Yu­na­nıs­tan sər­hə­di­nə qə­dər olan his­sə­si­ni ba­şa çat­dır­maq is­tə­yir. La­kin Av­ro­pa Ru­si­ya­nın be­lə id­di­a­lı ge­diş­lə­ri ilə ba­rış­maq is­tə­mir. Be­lə ki, Av­ro­pa Ko­mis­si­ya­sı ar­tıq "Türk axı­nı" ilə bağ­lı bu pla­nın müm­kün­lü­yü­nü ana­liz et­mə­yə baş­la­yıb. Mə­lu­mat­la­ra gö­rə, Av­ro­pa Ko­mis­si­ya­sı bu pla­nın müm­kün­lü­yü­nü iq­ti­sa­di ya­şam qa­bi­liy­yə­ti, həm­çi­nin nor­ma­tiv-hü­qu­qi məq­sə­də­uy­ğun­lu­ğu və nə­ti­cə­lə­ri ba­xı­mın­dan ana­liz edir. Av­ro­pa Ko­mis­si­ya­sın­dan bu­nu da əla­və edib­lər ki, hər bir hal­da, Av­ro­ko­mis­si­ya ümid edir ki, tə­rəf­lər Av­ro­pa Bir­li­yi­nin mü­va­fiq nor­ma­la­rı­na, mə­sə­lən, döv­lət sa­tı­nal­ma­la­rı və şə­bə­kə­yə bu­ra­xı­lış ki­mi mə­qam­la­ra əməl edə­cək və möv­cud mü­qa­vi­lə­lər­dən irə­li gə­lən öh­də­lik­lər ye­ri­nə ye­ti­ri­lə­cək. Be­lə bir vaxtda Ser­bi­ya pre­zi­den­ti To­mis­lav Ni­ko­liç bil­di­rib ki, "Türk axı­nı"nın Ser­bi­ya əra­zi­sin­dən in­şa­sı­nı müm­kün­süz sa­yır: "Dü­şü­nü­rəm ki, "Türk axı­nı"nın re­al­laş­ma­sı müm­kün­süz­dür və biz bu is­ti­qa­mət­də qaz al­ma­ya­ca­ğıq". Ekspertlər he­sab edir ki, Av­ro­pa­nın möv­qe­yi Azər­bay­can­dan çə­ki­lən qaz la­yi­hə­si­nin "Türk axı­nı"na nis­bə­tən da­ha tez hə­ya­ta keç­mə­si­nə im­kan ve­rə­cək. Xa­tır­la­daq ki, Ru­si­ya "Cə­nub axı­nı" la­yi­hə­si­ni əvəz edə­cək "Türk axı­nı" ide­ya­sı­nı ötən ilin so­nun­da or­ta­ya atıb. 2014-ci il de­kab­rın 1-də "Qazprom"la Tür­ki­yə­nin "Bo­taş" şir­kə­ti "Qa­ra də­niz"in di­bi ilə Tür­ki­yə­yə qaz kə­mə­ri­nin çə­kil­mə­si­nə da­ir me­mo­ran­dum im­za­la­yıb. Kə­mə­rin bu­ra­xı­lış gü­cü 63 mil­yard kub­metr ola­caq. 1100 km-lik kə­mər dörd his­sə­dən iba­rət ola­caq və Yu­na­nıs­tan-Tür­ki­yə sər­hə­di­nə 47 mil­yard kub­metr qaz çı­xa­ra­caq. La­kin Av­ro­pa bu la­yi­hə­yə qar­şı­dır.




www.mediaxeberleri.az
Dostlarınla paylaş: 

Oxşar xəbərlər

19:55 Kiyevlə Kremlin "qaz" davası Ukraynanın "Naftoqaz" şirkəti Rusiyanın "Qazprom" şirkətindən 16 milyard dollar tələb edir. Mediaxeberleri.az-ın məlumatına görə, rəsmi Kiyev bu iddianı Stokholm Arbitraj Məhkəməsində qaldırıb. Ukraynanın baş naziri Arsen Yatsenyuk facebook səhifəsində yazıb ki, iddialar Rusiya qazının alınması və
01:31 Ölən sərnişinlərin 39-ü türk çıxdı Fransanın cənubunda qəzaya düşən təyyarədə sərnişinlərin 39 nəfərinin türk olduğu iddia olunur. ANS PRESS Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, təyyarənin göyərtəsindəki sərnişinlərdən 39 nəfəri türk soyadlı olub. Hələlik isə həmin sərnişinlərin vətəndaşlığı və şəxsiyyətləri barədə heç
02:33 "Türk axını" reallığa çevrilir Rusiya “Türk axını” üzrə hökumətlərarası sazişi 2015-ci ilin ikinci rübündə imzalaya bilər. Teleqraf.com-un TASS-a istinadən verdiyi xəbərə görə, bunu Rusiyanın Energetika naziri Aleksandr Novak bəyan edib. Onun sözlərinə görə, “Qazprom” Türkiyə tərəfi ilə yeni qaz kəmərinin marşrutunu artıq
23:45 Rusiya Ukraynanı qazla hədələdi Bu addım Avropanın da qazla təhcizatının dayanmasına səbəb ola bilər Rusiyanın Qazprom şirkəti fevralın 26-dan Ukraynaya qaz verilməsini dayandıra bilər. Bu addım Avropanın da qazla təhcizatının dayanmasına səbəb ola bilər. "Ukrayna qaza görə qabaqcadan ödəməni vaxtında etməyib", - deyə Qazprom
21:21 "Mançester Yunayted" türk futbolçunu istəyir İngiltərənin "Mançester Yunayted" klubu İlkay Gündoğana görə Dortmund "Borussiya"sına 20 milyon funt sterlinq təklif edib. Mediaxeberleri.az xəbər verir ki, 24 yaşlı futbolçu İngiltərə Premyer Liqasında oynamaq istəyini gizlətmir. Daha öncə MY alman klubuna 16 milyon təklif etmişdi. İlkayın

Öz şərhini bildir:

Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Əlaqə: +994 55 629 38 32 | aladdin.media@mediaxeberleri.az
© 2014 www.mediaxeberleri.az